Một thế hệ lớn lên giữa nhiều cơ hội hơn cha mẹ mình, nhưng lại ngày càng bất an về chính mình, đang đặt ra một câu hỏi đáng suy nghĩ cho xã hội và Giáo hội. Điều gì sẽ xảy ra khi người trẻ không chỉ mất phương hướng, mà còn bắt đầu nghi ngờ rằng việc đi tìm một ý nghĩa lớn lao cho đời mình là điều quá xa vời?
Nghịch lý ấy ngày càng dễ nhận thấy. Người trẻ hôm nay có điều kiện học tập tốt hơn, nhiều lựa chọn nghề nghiệp hơn và khả năng kết nối với thế giới mà các thế hệ trước khó hình dung. Nhưng chính giữa vô số lựa chọn ấy, không ít người lại cảm thấy bấp bênh trước những câu hỏi rất căn bản: Tôi là ai? Tôi muốn trở thành người thế nào? Tôi sống cuộc đời này để làm gì?
Điều đáng lo hơn nằm ở chỗ xã hội dường như ngày càng ít cung cấp cho họ những câu trả lời vượt ra ngoài thành công cá nhân.
Từ rất sớm, người trẻ được khuyến khích học giỏi, có nghề nghiệp tốt, kiếm được nhiều tiền và tạo dựng vị thế. Không có gì sai trong những mục tiêu ấy. Một công việc ổn định là điều đáng quý. Thu nhập tốt giúp con người có thêm tự do và khả năng chăm sóc gia đình. Thành tựu cũng là kết quả chính đáng của nỗ lực. Nhưng nếu tất cả những điều đó trở thành thước đo gần như duy nhất của một đời người, chúng sẽ sớm bộc lộ giới hạn. Một nghề nghiệp tốt có thể trả lời câu hỏi chúng ta làm gì để sống, nhưng chưa chắc trả lời được vì sao chúng ta sống.
Khoảng trống ấy trở nên rõ hơn khi một nền văn hóa ngày càng dè dặt trước những khái niệm như chân lý, ơn gọi, hy sinh, bổn phận hay sự thánh thiện. Người trẻ có thể được chuẩn bị rất kỹ để cạnh tranh trên thị trường lao động, nhưng lại ít được giúp đỡ để nhận ra điều gì đáng để trao cả cuộc đời mình.
Theo Giáo huấn Xã hội của Giáo hội, con người không hiện hữu chỉ để tồn tại, mỗi đời người mang một phẩm giá không thể quy về năng suất hay địa vị xã hội, bởi con người được dựng nên trong tương quan với Thiên Chúa và được mời gọi hướng tới một sự viên mãn vượt quá những gì chóng qua.
Điều đó không hề làm giảm giá trị của học tập, lao động hay trách nhiệm nghề nghiệp. Trái lại, truyền thống xã hội Công giáo luôn đề cao lao động như một chiều kích căn bản của ơn gọi con người. Vấn đề chỉ xuất hiện khi công việc, tiền bạc hay thành công bị biến thành mục đích tối hậu, thay vì là những phương tiện phục vụ con người, gia đình và công ích.
Thánh Gioan Phaolô II từng nói đến mỗi con người như một hữu thể độc nhất, không thể thay thế, được Thiên Chúa biết đến và yêu thương. Theo cách nhìn ấy, lời mời gọi nên thánh là hành trình để một người trở thành chính mình cách trọn vẹn nhất.
Có lẽ vì vậy mà lời kêu gọi “Đừng sợ” của ngài từng có sức lay động mạnh mẽ đối với người trẻ. Vì đó là lời mời gọi đừng để nỗi sợ quyết định thay mình.
Nỗi sợ của người trẻ hôm nay có thể còn sâu hơn nỗi sợ thất bại. Họ có nguy cơ được thuyết phục rằng tìm kiếm chân lý là quá chắc chắn về mình, dấn thân cho một lý tưởng là quá ngây thơ, còn trao đời mình cho một ơn gọi đòi hỏi hy sinh là quá mạo hiểm.
Một xã hội quá ám ảnh với việc loại bỏ mọi rủi ro có thể vô tình dạy người trẻ tránh cả những cam kết làm nên ý nghĩa của cuộc đời. Một nền văn hóa hoài nghi lâu ngày có thể khiến người ta không còn dám đặt những câu hỏi lớn. Và những người trưởng thành đã từng thất vọng đôi khi, dù không chủ ý, lại truyền cho thế hệ sau chính sự dè dặt của mình đối với hy vọng.
Nhưng con người không được sinh ra chỉ để tránh thất bại. Con người có thể sa ngã, lựa chọn sai, thậm chí đánh mất phương hướng, nhưng vẫn có thể bắt đầu lại bởi họ không phải tự cứu lấy mình.
Đó có lẽ là điều quan trọng nhất Giáo hội có thể trao cho một thế hệ đang bất an – một chân trời đủ rộng để họ thấy rằng cuộc đời đáng để dấn thân.
Người trẻ cần biết rằng,
giá trị của họ không tăng lên cùng mức lương và cũng không giảm xuống sau một thất bại. Họ cần được nghe rằng khát vọng tìm kiếm chân lý, điều thiện và cái đẹp không phải là thứ ngây thơ phải bỏ lại khi trưởng thành. Và họ cần gặp những người lớn vẫn còn đủ hy vọng để nói với họ rằng có những điều đáng để sống vì, hy sinh vì, thậm chí dành cả đời để theo đuổi.
Có lẽ một thế hệ đã nghe quá nhiều lời cảnh báo không cần thêm một lý do để sợ.
Điều họ cần được nghe lại có thể chỉ là hai chữ rất cũ, nhưng chưa bao giờ mất sức mạnh: Đừng sợ.
Vox Clamantis
Nguồn: Phải Làm Gì
https://phailamgi.com/threads/khi-nguoi-tre-khong-con-dam-hy-vong.6492/
Ảnh minh họa: Vận Hội Mới
