{"id":12232,"date":"2021-10-10T02:49:43","date_gmt":"2021-10-10T02:49:43","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=12232"},"modified":"2021-10-10T02:49:44","modified_gmt":"2021-10-10T02:49:44","slug":"tai-sao-chien-tranh-my-trung-van-co-the-xay-ra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=12232","title":{"rendered":"<strong>T\u1ea1i sao chi\u1ebfn tranh M\u1ef9 \u2013 Trung v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra?<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>Joseph Nye<\/span>"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/nghiencuuquocte.org\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/xi-biden.jpg\" alt=\"\" width=\"638\" height=\"358\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ngu\u1ed3n:\u00a0<span style=\"color:#0400a3\" class=\"has-inline-color\">Joseph Nye, \u201cThe China Sleepwalking Syndrome\u201d,\u00a0<em>Project Syndicate<\/em><\/span><em>,\u00a0<\/em>04\/10\/2021.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bi\u00ean d\u1ecbch:&nbsp;<\/strong>Tr\u1ea7n H\u00f9ng<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3 Joe Biden th\u1ef1c hi\u1ec7n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ea1nh tranh quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch t\u00ecm c\u00e1c so s\u00e1nh trong l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch cho s\u1ef1 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u s\u1eafc n\u00e0y. Nh\u01b0ng trong khi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u1eafc t\u1edbi s\u1ef1 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh, th\u00ec m\u1ed9t so s\u00e1nh l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i h\u01a1n l\u00e0 s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t. N\u0103m 1914, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u mong \u0111\u1ee3i m\u1ed9t cu\u1ed9c Chi\u1ebfn tranh Balkan l\u1ea7n th\u1ee9 ba ng\u1eafn ng\u1ee7i. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Anh Christopher Clark \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra, h\u1ecd nh\u01b0 b\u1ecb m\u1ed9ng du b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i b\u1ed1n n\u0103m, ph\u00e1 h\u1ee7y b\u1ed1n \u0111\u1ebf ch\u1ebf v\u00e0 gi\u1ebft ch\u1ebft h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>H\u1ed3i \u0111\u00f3, c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u00fang m\u1ee9c \u0111\u1ebfn nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong tr\u1eadt t\u1ef1 qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ed1n t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201ch\u00f2a h\u1ee3p quy\u1ec1n l\u1ef1c ch\u00e2u \u00c2u\u201d<\/strong>. M\u1ed9t thay \u0111\u1ed5i quan tr\u1ecdng l\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c. \u1ede \u0110\u00f4ng \u00c2u, ch\u1ee7 ngh\u0129a Li\u00ean-Slav\u01a1 \u0111\u00e3 \u0111e d\u1ecda c\u1ea3 \u0111\u1ebf ch\u1ebf Ottoman l\u1eabn \u0111\u1ebf ch\u1ebf \u00c1o-Hung, nh\u1eefng \u0111\u1ebf ch\u1ebf c\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 Slav\u01a1 l\u1edbn. C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 vi\u1ebft v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi c\u1ee7a c\u00e1c tr\u1eadn chi\u1ebfn gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Slav\u01a1, v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch gi\u00e1o khoa \u0111\u00e3 th\u1ed5i b\u00f9ng ng\u1ecdn l\u1eeda d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ee7 ngh\u0129a. Ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 m\u1ed1i r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1ec1n ch\u1eb7t h\u01a1n c\u1ea3 ch\u1ee7 ngh\u0129a x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp lao \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n c\u1ea3 ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u01b0 b\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee7 ng\u00e2n h\u00e0ng Ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u01a1n n\u1eefa, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ef1 m\u00e3n ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn v\u1ec1 h\u00f2a b\u00ecnh. C\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng tham gia v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh n\u00e0o \u1edf ch\u00e2u \u00c2u trong 40 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. T\u1ea5t nhi\u00ean, \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, nh\u01b0 \u1edf Maroc n\u0103m 1905-1906, \u1edf Bosnia n\u0103m 1908, \u1edf Maroc m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa v\u00e0o n\u0103m 1911, v\u00e0 c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Balkan n\u0103m 1912-1913, nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c th\u1ecfa hi\u1ec7p ngo\u1ea1i giao gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9t n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y ra s\u1ef1 th\u1ea5t v\u1ecdng, v\u00e0 d\u1eabn t\u1edbi s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1ee7 ngh\u0129a x\u00e9t l\u1ea1i. Nhi\u1ec1u nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tin r\u1eb1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn ng\u1eafn mang t\u00ednh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, m\u00e0 trong \u0111\u00f3 k\u1ebb m\u1ea1nh gi\u00e0nh chi\u1ebfn th\u1eafng, s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c hoan ngh\u00eanh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nguy\u00ean nh\u00e2n th\u1ee9 ba d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 m\u1ea5t linh ho\u1ea1t trong tr\u1eadt t\u1ef1 qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20 l\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u0110\u1ee9c, v\u1ed1n \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng nh\u01b0ng m\u01a1 h\u1ed3 v\u00e0 kh\u00f3 hi\u1ec3u. C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 v\u1ee5ng v\u1ec1 kh\u1ee7ng khi\u1ebfp trong vi\u1ec7c theo \u0111u\u1ed5i quy\u1ec1n l\u1ef1c l\u1edbn h\u01a1n c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ee9c Wilhelm II<span style=\"color:#0000a3\" class=\"has-inline-color\">. <strong>C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 \u201cGi\u1ea5c m\u1ed9ng Trung Hoa\u201d c\u1ee7a Ch\u1ee7 t\u1ecbch T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1eeb b\u1ecf c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn ki\u00ean nh\u1eabn c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh v\u00e0 s\u1ef1 th\u00e1i qu\u00e1 trong ch\u00ednh s\u00e1ch ngo\u1ea1i giao \u201cchi\u1ebfn lang\u201d \u0111\u1eabm m\u00f9i d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u00e1c nh\u00e0 ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch ng\u00e0y nay ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 tr\u1ed7i d\u1eady c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c \u1edf Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng nh\u01b0 ch\u1ee7 ngh\u0129a s\u00f4 vanh d\u00e2n t\u00fay \u1edf Hoa K\u1ef3.<\/strong> K\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i hi\u1ebfu chi\u1ebfn c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a nh\u1eefng l\u1ea7n b\u1ebf t\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c th\u1ecfa hi\u1ec7p g\u00e2y th\u1ea5t v\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0110\u00e0i Loan, tri\u1ec3n v\u1ecdng leo thang chi\u1ebfn tranh m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 t\u00ecnh gi\u1eefa hai c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i. Nh\u01b0 Clark \u0111\u00e3 n\u00f3i, m\u1ed9t khi nh\u1eefng th\u1ea3m h\u1ecda nh\u01b0 Th\u1ebf chi\u1ebfn I x\u1ea3y ra, \u201cch\u00fang \u00e1p \u0111\u1eb7t (ho\u1eb7c d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u00e1p \u0111\u1eb7t) l\u00ean ch\u00fang ta m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i theo \u0111u\u1ed5i chi\u1ebfn tranh nh\u01b0 v\u1eady.\u201d Nh\u01b0ng v\u00e0o n\u0103m 1914, Clark k\u1ebft lu\u1eadn, \u201ct\u01b0\u01a1ng lai v\u1eabn c\u00f2n kh\u00e1 r\u1ed9ng m\u1edf. B\u00ean c\u1ea1nh s\u1ef1 c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u00e1c m\u1eb7t tr\u1eadn \u1edf c\u1ea3 hai nh\u00f3m v\u0169 trang c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c2u, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y th\u1eddi \u0111i\u1ec3m d\u1eabn t\u1edbi m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eafp s\u1eeda tr\u00f4i qua.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><span class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">M\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u0103n ch\u1eb7n h\u1ed9i ch\u1ee9ng m\u1ed9ng du<\/span><\/strong>. N\u0103m 1914, \u00c1o ch\u00e1n ng\u1ea5y ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c \u0111ang d\u00e2ng cao c\u1ee7a Serbia. Vi\u1ec7c m\u1ed9t t\u00ean kh\u1ee7ng b\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi Serbia \u00e1m s\u00e1t m\u1ed9t v\u1ecb th\u00e1i t\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u00c1o l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i c\u1edb ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t t\u1ed1i h\u1eadu th\u01b0. Tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i ngh\u1ec9, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u0103n \u0111e m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc Nga \u0111ang tr\u1ed7i d\u1eady v\u00e0 \u1ee7ng h\u1ed9 \u0111\u1ed3ng minh \u00c1o c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u1ea5p cho \u00c1o m\u1ed9t t\u1ea5m \u201cs\u00e9c tr\u1eafng\u201d ngo\u1ea1i giao. Khi quay v\u1ec1 v\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00c1o \u0111\u00e3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng r\u00fat l\u1ea1i t\u1ea5m s\u00e9c, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 qu\u00e1 mu\u1ed9n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><span style=\"color:#0400a3\" class=\"has-inline-color\">M\u1ef9 hy v\u1ecdng s\u1ebd ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 l\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 gi\u1eef nguy\u00ean s\u1ef1 m\u01a1 h\u1ed3 v\u1ec1 \u0111\u1ecba v\u1ecb ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u00e0i Loan, h\u00f2n \u0111\u1ea3o m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c coi l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ec9nh n\u1ed5i lo\u1ea1n.<\/span><\/strong> Trong nhi\u1ec1u n\u0103m, ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf nh\u1eb1m ng\u0103n \u0110\u00e0i Loan tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u00e1p l\u00fd, c\u0169ng nh\u01b0 ng\u0103n Trung Qu\u1ed1c s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 l\u1ef1c ch\u1ed1ng l\u1ea1i h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y. Ng\u00e0y nay, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u00ednh s\u00e1ch r\u0103n \u0111e k\u00e9p n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u1ed7i th\u1eddi, v\u00ec s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n s\u1ef1 ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a h\u1ecd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tin r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an ninh r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u00e0i Loan, ho\u1eb7c \u00e1m ch\u1ec9 r\u1eb1ng M\u1ef9 \u0111ang \u0111i theo h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3, s\u1ebd k\u00edch \u0111\u1ed9ng Trung Qu\u1ed1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Nh\u01b0ng ngay c\u1ea3 khi Trung Qu\u1ed1c n\u00e9 tr\u00e1nh m\u1ed9t cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c quy m\u00f4 to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ed1 g\u1eafng \u00e9p \u0110\u00e0i Loan b\u1eb1ng c\u00e1ch phong t\u1ecfa, ho\u1eb7c b\u1eb1ng c\u00e1ch chi\u1ebfm m\u1ed9t trong nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u1ea3o ngo\u00e0i kh\u01a1i c\u1ee7a h\u1ecd, nguy c\u01a1 chi\u1ebfn tranh v\u1eabn s\u1ebd b\u00f9ng n\u1ed5 n\u1ebfu m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ed1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00e0u ho\u1eb7c m\u00e1y bay d\u1eabn \u0111\u1ebfn thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1ec1 nh\u00e2n m\u1ea1ng. N\u1ebfu M\u1ef9 ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3ng b\u0103ng t\u00e0i s\u1ea3n ho\u1eb7c vi\u1ec7n d\u1eabn \u0110\u1ea1o lu\u1eadt Giao th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi K\u1ebb th\u00f9, cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1ea9n d\u1ee5 c\u1ee7a hai n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn th\u1ef1c th\u1ee5. B\u00e0i h\u1ecdc c\u1ee7a n\u0103m 1914 l\u00e0 ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1edbi ch\u1ee9ng m\u1ed9ng du, nh\u01b0ng b\u00e0i h\u1ecdc \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra gi\u1ea3i ph\u00e1p \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0110\u00e0i Loan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb trong n\u01b0\u1edbc. N\u00f3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i duy tr\u00ec c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7 thu h\u00fat thay v\u00ec \u00e9p bu\u1ed9c \u0111\u1ed3ng minh, \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec l\u1ee3i th\u1ebf c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a M\u1ef9, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi duy tr\u00ec s\u1ef1 c\u1edfi m\u1edf c\u1ee7a M\u1ef9 v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi. <strong>\u0110\u1ed1i v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i, M\u1ef9 n\u00ean t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh \u0111\u1ec3 th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u00f4ng ngh\u1ec7; c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac li\u00ean minh, bao g\u1ed3m NATO v\u00e0 c\u00e1c th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n, Australia v\u00e0 H\u00e0n Qu\u1ed1c; t\u0103ng c\u01b0\u1eddng quan h\u1ec7 v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9; c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u00e0 b\u1ed5 sung c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf m\u00e0 M\u1ef9 \u0111\u00e3 gi\u00fap t\u1ea1o ra sau Th\u1ebf chi\u1ebfn II, \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c l\u1eabn nhau; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 xuy\u00ean qu\u1ed1c gia n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3.<\/strong> Cho \u0111\u1ebfn nay, ch\u00ednh quy\u1ec1n Biden \u0111ang theo \u0111u\u1ed5i m\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng b\u00e0i h\u1ecdc n\u0103m 1914 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u1ec1 s\u1ef1 th\u1eadn tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong t\u01b0\u01a1ng lai g\u1ea7n, v\u1edbi c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch quy\u1ebft \u0111o\u00e1n c\u1ee7a \u00f4ng T\u1eadp, Hoa K\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ph\u1ea3i d\u00e0nh nhi\u1ec1u th\u1eddi gian h\u01a1n cho kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ea1nh tranh trong quan h\u1ec7 song ph\u01b0\u01a1ng. Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng n\u1ebfu M\u1ef9 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c \u00e1c qu\u1ef7 h\u00f3a Trung Qu\u1ed1c v\u1ec1 \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 v\u00e0 nh\u1eefng so s\u00e1nh sai l\u1ea7m v\u1edbi th\u1eddi k\u1ef3 Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh, c\u0169ng nh\u01b0 duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c li\u00ean minh c\u1ee7a m\u00ecnh. N\u0103m 1946, George Kennan \u0111\u00e3 ti\u00ean \u0111o\u00e1n ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng th\u1eadp k\u1ef7 v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4. M\u1ef9 kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec1m ch\u1ebf Trung Qu\u1ed1c, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf c\u00e1c l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y tr\u1ed7i d\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu quan h\u1ec7 Trung \u2013 M\u1ef9 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00e1n b\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u1ebd nh\u1eadn ra r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chia nh\u1eefng qu\u00e2n b\u00e0i t\u1ed1t v\u00e0 tr\u00e1nh khu\u1ea5t ph\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc n\u1ed7i s\u1ee3 ho\u1eb7c ni\u1ec1m tin v\u00e0o s\u1ef1 xu\u1ed1ng d\u1ed1c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9. Nh\u01b0ng ngay c\u1ea3 khi c\u00f3 nh\u1eefng qu\u00e2n b\u00e0i t\u1ed1t, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 thua n\u1ebfu c\u00e1ch ch\u01a1i kh\u00f4ng kh\u00f4n kh\u00e9o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Joseph Nye<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ngu\u1ed3n: Nghi\u00ean C\u1ee9u Qu\u1ed1c T\u1ebf<\/strong><br>http:\/\/nghiencuuquocte.org\/2021\/10\/06\/tai-sao-chien-tranh-my-trung-van-co-the-xay-ra\/#more-42196<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngu\u1ed3n:\u00a0Joseph Nye, \u201cThe China Sleepwalking Syndrome\u201d,\u00a0Project Syndicate,\u00a004\/10\/2021. Bi\u00ean d\u1ecbch:&nbsp;Tr\u1ea7n H\u00f9ng Khi ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng Hoa K\u1ef3 Joe Biden th\u1ef1c hi\u1ec7n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ea1nh tranh quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch t\u00ecm c\u00e1c so s\u00e1nh trong l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch cho s\u1ef1 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u ng\u00e0y<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=12232\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10337,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,8,9],"tags":[165,118,119,278,98],"class_list":["entry","author-ntviet","post-12232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chinhtri-xahoi","category-kinhte","tag-binh-luan","tag-chinh-tri","tag-hoa-ky","tag-the-gioi","tag-trung-cong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12232"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12232\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}