{"id":15775,"date":"2022-12-18T02:33:02","date_gmt":"2022-12-18T02:33:02","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=15775"},"modified":"2022-12-18T02:33:04","modified_gmt":"2022-12-18T02:33:04","slug":"so-tay-thuong-dan-haiti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=15775","title":{"rendered":"<strong>S\u1ed5 Tay Th\u01b0\u1eddng D\u00e2n: Haiti<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>T\u01b0\u1edfng N\u0103ng Ti\u1ebfn<\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15776\" width=\"614\" height=\"234\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-9.png 611w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-9-300x114.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-9-465x177.png 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">____________________<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng nh\u01b0 bao nhi\u00eau \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i (v\u00e0 sinh v\u1eadt) kh\u00e1c, v\u1edbi th\u1eddi gian, m\u1ed7i l\u00fac t\u00f4i m\u1ed9t th\u00eam gi\u00e0 nua v\u00e0 c\u1eb1n c\u1ed7i. L\u01b0ng c\u00f2ng, t\u00f3c b\u1ea1c, da m\u1ed3i, m\u1eaft m\u1edd, tai \u0111i\u1ebfc, r\u0103ng long \u2026 th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u00e0nh r\u1ed3i; n\u00e3o b\u1ed9, tr\u00ed \u00f3c, tr\u00ed tu\u1ec7, tr\u00ed\u0301 t\u01b0\u1edfng, tr\u00ed nh\u1edb \u2026 c\u0169ng m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ed9t th\u00eam \u0111\u00f9 \u0111\u1edd\/l\u1edd qu\u1edd v\u00e0 m\u00f9 m\u1edd th\u00ec (h\u01a1i) kh\u00f3 \u0111\u00e0nh h\u01a1n \u2013 ch\u00fat x\u00edu!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1eefa r\u1ed3i \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o ng\u1eafn (\u201c<strong>L\u1eddi Nguy\u1ec1n Haiti<\/strong>\u201d) c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 \u0110\u1eb7ng V\u0103n D\u0169ng, v\u1ec1 cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a \u1edf x\u1ee9 s\u1edf Haiti, t\u00f4i l\u1edd m\u1edd c\u1ea3m th\u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m quen quen nh\u01b0ng c\u1ed1 g\u1eafng m\u00e3i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 (h\u00ecnh nh\u01b0) m\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng bi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng t\u1eeba t\u1ef1a th\u1ebf \u2013 x\u1ea9y ra \u1edf \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 \u2013 r\u1ed3i th\u00ec ph\u1ea3i?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ed1 g\u1eafng m\u00e3i c\u0169ng ho\u00e0i c\u00f4ng (v\u00e0 ch\u1ec9 th\u00eam nh\u1ee9c \u0111\u1ea7u nh\u1ee9c \u00f3c th\u00f4i) n\u00ean t\u00f4i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee9 <strong>ghi l\u1ea1i v\u00e0i \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh, c\u1ee7a b\u00e0i vi\u1ebft th\u01b0\u1ee3ng d\u1eabn, v\u1edbi hy v\u1ecdng l\u00e0 s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ee5 n\u00e0y:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Haiti l\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c l\u1eadp s\u1edbm nh\u1ea5t t\u1ea1i M\u1ef9 la tinh (1804) v\u00e0 l\u00e0 cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a n\u00f4 l\u1ec7 th\u00e0nh c\u00f4ng duy nh\u1ea5t trong th\u1eddi c\u1eadn \u0111\u1ea1i. L\u00fac \u0111\u00f3 t\u1ea1i Haiti c\u00f3 kho\u1ea3ng 450 ng\u00e0n n\u00f4 l\u1ec7 da \u0111en v\u00e0 32 ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Chuy\u1ec7n g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn, c\u00e1c n\u00f4 l\u1ec7 da \u0111en \u0111\u00e3 ngay l\u1eadp t\u1ee9c thi\u1ebft l\u1eadp n\u1ec1n chuy\u00ean ch\u00ednh v\u00f4 s\u1ea3n c\u1ee7a m\u00ecnh. Trong n\u0103m 1804 h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ea3m s\u00e1t 5000 ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1edf h\u1eefu t\u00e0i s\u1ea3n t\u1ea1i Haiti v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 tr\u1ee5c xu\u1ea5t to\u00e0n b\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng kh\u1ecfi Haiti.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>C\u00e1c \u00f4ng ch\u1ee7 da \u0111en m\u1edbi kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 kinh doanh, l\u00e0m gi\u00e0u, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u g\u00ec c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m nh\u01b0 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, n\u00e2ng cao d\u00e2n tr\u00ed, khai s\u00e1ng d\u00e2n t\u1ed9c\u2026 l\u00f4i th\u00f4i c\u1ee7a b\u1ecdn da tr\u1eafng.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>H\u1ecd ra s\u1ee9c chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t, v\u01a1 v\u00e9t cho b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh, \u0111\u00e0n \u00e1p gi\u1ebft ch\u00f3c th\u1ea3 c\u1eeda m\u1ecdi lo\u1ea1i th\u00f9 \u0111\u1ecbch m\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u00e0o c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd. H\u1ecd h\u1ebft x\u01b0ng l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh, to\u00e0n quy\u1ec1n r\u1ed3i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf\u2026 c\u00e1c trang tr\u1ea1i m\u00eda \u0111\u01b0\u1eddng, cafe \u0111\u01b0\u1ee3c chia cho c\u00e1c chi\u1ebfn binh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u1eadp t\u1ee9c chuy\u1ec3n sang tr\u1ed3ng khoai, s\u1eafn, l\u1ea1c\u2026 nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u1ee7 cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ed3ng m\u00eda l\u00f4i th\u00f4i h\u01a1n, ph\u1ea3i ch\u1ebf bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ed3i xu\u1ea5t kh\u1ea9u m\u00e0 vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u1ec9 b\u1ecdn da tr\u1eafng bi\u1ebft l\u00e0m. <strong>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i sau khi \u0111\u1ed9c l\u1eadp, n\u01b0\u1edbc Haiti c\u1ee7a n\u00f4 l\u1ec7 gi\u1ea3i ph\u00f3ng, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea7ng l\u1edbp tinh hoa.<\/strong> Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00e1c b\u00e1c s\u1ef9 da tr\u1eafng ch\u1eefa b\u1ec7nh th\u00ec sau c\u00e1ch m\u1ea1ng vi\u1ec7c ch\u1eefa b\u1ec7nh l\u00e0 c\u1ee7a th\u00e0y ph\u00f9 thu\u1ef7, ch\u01b0a n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c ki\u1ebfn th\u1ee9c kh\u00e1c\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ec5 ai c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn l\u00e0m gi\u00e0u m\u1ed9t ch\u00fat l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb quan ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t h\u1ebft. T\u1eeb m\u1ed9t n\u1ec1n kinh t\u1ebf n\u00f4ng nghi\u1ec7p xu\u1ea5t kh\u1ea9u gi\u00e0u c\u00f3 Haiti tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u1ec1n kinh t\u1ebf n\u00f4ng nghi\u1ec7p t\u1ef1 cung t\u1ef1 c\u1ea5p v\u00ec c\u0103n c\u1ee9 v\u0103n ho\u00e1 c\u1ee7a ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00e3 b\u1ecb tr\u1ee5c xu\u1ea5t kh\u1ecfi Haiti c\u00f9ng v\u1edbi th\u00e0nh ph\u1ea7n tinh hoa c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Haiti kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec h\u1ecd thi\u1ebfu h\u1eb3n t\u1ea7ng l\u1edbp tinh hoa l\u00e0m h\u1ea1t nh\u00e2n tinh th\u1ea7n cho d\u00e2n t\u00f4c.<\/strong> Ng\u00e0y nay, 80% sinh vi\u00ean Haiti t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i h\u1ecdc di c\u01b0 ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i; 50% d\u00e2n s\u1ed1 m\u00f9 ch\u1eef. Haiti th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 \u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u1ee7a ch\u1eadm ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 l\u1eddi nguy\u1ec1n c\u1ee7a \u0111\u1ed9c l\u1eadp\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>M\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0 cai tr\u1ecb b\u1edfi c\u00e1c n\u00f4 l\u1ec7 \u01b0a b\u1ea1o l\u1ef1c v\u00e0 m\u00f9 qu\u00e1ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec \u0111\u00e3 hu\u1ef7 ho\u1ea1i \u0111i n\u1ec1n t\u1ea3ng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a ph\u00e1t tri\u1ec3n. Th\u1eadt k\u1ef3 kh\u00f4i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p l\u1ea1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Zimbawe. T\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Rodesia \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a thi\u1ec3u s\u1ed1 da tr\u1eafng tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Zimbawe c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1 da \u0111en, l\u1ee5n b\u1ea1i v\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o Trung Qu\u1ed1c.<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">D\u1ed1t n\u00e1t v\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n. Ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f3 \u0111\u1ea1o l\u00fd ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3; \u0111\u00f3 l\u00e0: c\u00f4ng b\u1eb1ng, minh b\u1ea1ch, khai s\u00e1ng, d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 t\u1ef1 do d\u00e2n s\u1ef1!<\/mark><\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt l\u00e0 may m\u1eafn v\u00e0 k\u1ef3 di\u1ec7u!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng c\u00e2u ch\u1eef d\u1eabn th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 \u0110\u1eb7ng D\u0169ng v\u1eeba m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a l\u00ean FB (ch\u01b0a \u0111\u1ebfn 30 gi\u00e2y) l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u1ea3n h\u1ed3i t\u1ee9c kh\u1eafc: \u201c<strong>\u1ee6a! Sao gi\u1ed1ng y chang nh\u01b0 cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u00f4 s\u1ea3n \u1edf Vi\u1ec7t Nam v\u1eady c\u00e0?<\/strong>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u01a0n Tr\u1eddi!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u1edfng v\u1ee5 g\u00ec kh\u00e1c ch\u1edb chuy\u1ec7n c\u00e1ch m\u1ea1ng \u1edf x\u1ee9 s\u1edf m\u00ecnh th\u00ec tui r\u00e0nh (s\u00e1u c\u00e2u) n\u00ean n\u00f3i l\u00e0 \u201cgi\u1ed1ng y chang\u201d th\u00ec e kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u00e2u. C\u0169ng c\u00f3 v\u00e0i \u0111i\u1ec3m d\u1ecb bi\u1ec7t (nho nh\u1ecf) ch\u1edb:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Trong n\u0103m 1804 h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ea3m s\u00e1t 5000 ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1edf h\u1eefu t\u00e0i s\u1ea3n t\u1ea1i Haiti v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 tr\u1ee5c xu\u1ea5t to\u00e0n b\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng kh\u1ecfi Haiti. <\/em>C\u00e1ch m\u1ea1ng Vi\u1ec7t Nam th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ec1 \u201cth\u1ea3m s\u00e1t\u201d hay \u201ctr\u1ee5c xu\u1ea5t\u201d m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng n\u00e0o s\u1ea5t. <strong>Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, h\u1ecd gi\u1ebft ch\u1ebft \u0111\u00e2u c\u1ee1 g\u1ea7n hai tr\u0103m ng\u00e0n n\u00f4ng d\u00e2n<\/strong> (v\u00ec b\u1ecb quy l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u1ecba ch\u1ee7) trong <strong>cu\u1ed9c C\u1ea3i C\u00e1ch Ru\u1ed9ng \u0110\u1ea5t x\u1ea9y ra h\u1ed3i 1953 \u2013 1956. Qua t\u1edbi 1975 th\u00ec h\u1ecd nh\u1ed1t t\u00f9 d\u00e0i h\u1ea1n c\u1ea3 tri\u1ec7u binh l\u00ednh VNCH m\u00e0 kh\u00f4ng qua m\u1ed9t phi\u00ean to\u00e0 n\u00e0o r\u00e1o.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f2n trong v\u1ee5 \u201ctr\u1ee5c xu\u1ea5t\u201d c\u00e1i \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi <em>\u201cb\u1ea5t h\u1ea3o, c\u1eb7n b\u00e3 c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, ma c\u00f4, \u0111\u0129 \u0111i\u1ebfm, tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, tr\u00e2y l\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng, ng\u1ea1i kh\u00f3 ng\u1ea1i kh\u1ed5, ch\u1ea1y theo b\u01a1 th\u1eeba s\u1eefa c\u1eb7n\u2026 \u201d ra kh\u1ecfi Vi\u1ec7t Nam (b\u1eb1ng h\u00ecnh th\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean) th\u00ec thi\u00ean h\u1ea1 <\/em>\u01b0\u1edbc \u0111o\u00e1n l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1eebng v\u00e0i tr\u0103m ng\u00e0n thuy\u1ec1n nh\u00e2n v\u00f9i th\u00e2y trong l\u00f2ng bi\u1ec3n c\u1ea3 (*).<em><\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>H\u1ecd h\u1ebft x\u01b0ng l\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh, to\u00e0n quy\u1ec1n r\u1ed3i ho\u00e0ng \u0111\u1ebf\u2026 c\u00e1c trang tr\u1ea1i m\u00eda \u0111\u01b0\u1eddng, cafe \u0111\u01b0\u1ee3c chia cho c\u00e1c chi\u1ebfn binh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u1eadp t\u1ee9c chuy\u1ec3n sang tr\u1ed3ng khoai, s\u1eafn, l\u1ea1c\u2026 nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u1ee7 cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd.<\/em> Vi\u1ec7t Nam th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i k\u00e9m v\u0103n minh t\u1edbi c\u1ee1 \u0111\u00f3 \u0111\u00e2u. T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ch\u1ee9c v\u1ee5 m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ch\u00ed l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ea5p cao \u0111\u1ea3m tr\u00e1ch (li\u00ean tu b\u1ea5t t\u1eadn, t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean n\u00e0y qua th\u1eadp ni\u00ean kh\u00e1c) \u0111\u1ec1u qua b\u1ea7u b\u00e1n \u0111\u00e0ng ho\u00e0ng, v\u00e0 h\u1ecd lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb 95 \u0111\u1ebfn 99 ph\u1ea7n tr\u0103m c\u1eed tri t\u00edn nhi\u1ec7m.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15777\" width=\"426\" height=\"318\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-10.png 514w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-10-300x224.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/image-10-465x347.png 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 426px) 100vw, 426px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00eam ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u1eefa l\u00e0 sau khi c\u00e1ch m\u1ea1ng th\u00e0nh c\u00f4ng th\u00ec \u0111\u1ea5t \u0111ai <em>b\u1ed7ng<\/em> tr\u1edf th\u00e0nh l\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a to\u00e0n d\u00e2n n\u00ean kh\u1ecfi c\u1ea7n chia ch\u00e1c g\u00ec h\u1ebft. B\u1edfi th\u1ebf &nbsp;m\u1edbi c\u00f3 c\u1ea3nh \u201c<strong>n\u1ea1ng g\u1ed7 khua r\u1ed7 m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e0ng<\/strong>,\u201d v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ef1u chi\u1ebfn binh\u2026 : <strong>N<\/strong><strong>g\u1ed3i b\u00e1n qu\u00e1n b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng nu\u00f4i \u0111\u00e0n con nh\u1ecf\/ &nbsp;Qu\u00e1n treo hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7y, m\u1ecdi c\u1ee1\/ Ch\u1ea3 hu\u00e2n ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0o nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh c\u0169 ! <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>C\u00e1c \u00f4ng ch\u1ee7 da \u0111en m\u1edbi kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 kinh doanh, l\u00e0m gi\u00e0u \u2026 H\u1ec5 ai c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn l\u00e0m gi\u00e0u m\u1ed9t ch\u00fat l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb quan ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t h\u1ebft. <\/em><strong>C\u00e1c \u00f4ng ch\u1ee7 da v\u00e0ng th\u00ec v\u0103n minh v\u00e0 ti\u1ebfn b\u1ed9 h\u01a1n nhi\u1ec1u. Tuy ch\u01b0a c\u00f3 doanh nghi\u1ec7p n\u00e0o l\u00e0m n\u1ed5i \u1ed1c v\u00edt nh\u01b0ng\u00a0 doanh nh\u00e2n v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng xu\u1ea5t kh\u1ea9u h\u00e0ng ng\u00e0n chi\u1ebfc xe \u0111i\u1ec7n qua t\u1edbi t\u1eadn Hoa K\u1ef3, d\u00f9 bi\u1ebft (r\u1ed3i) ch\u1ec9 c\u00f3 b\u00e1n cho ma th\u00f4i!<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Ng\u00e0y nay, 80% sinh vi\u00ean Haiti t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1i h\u1ecdc di c\u01b0 ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i\u2026<\/em> \u0110\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 sinh vi\u00ean Vi\u1ec7t Nam th\u00ec l\u1ea1i kh\u00e1c. H\u1ecd ch\u1ecdn l\u1ef1a \u1edf l\u1ea1i \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, trong l\u00e3nh v\u1ef1c giao th\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i, b\u1eb1ng c\u00e1ch ch\u1ea1y\u2026 Grabike.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ngo\u00e0i nh\u1eefng ti\u1ec3u d\u1ecb tr\u00ean th\u00ec Haiti v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng l\u1edbn:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\"><em>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Haiti ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111i\u00eau t\u00e0n, t\u00e0i nguy\u00ean b\u1ecb ph\u00e1 s\u1ea1ch, \u0111\u1ea5t \u0111ai b\u1ea1c m\u00e0u d\u1ea7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u01a1 v\u00e9t t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 v\u01a1 v\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n nh\u00e2n d\u00e2n Haiti th\u00ec r\u01a1i xu\u1ed1ng t\u1eadn c\u00f9ng c\u1ee7a kh\u1ed1n kh\u00f3<\/em>\u00a0\u2026<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u01b0\u1edfng N\u0103ng Ti\u1ebfn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(*)<strong> Death Tolls and Casualty Statistics Vietnam \u2013 Vietnamese Boat People<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jacqueline Desbarats and Karl Jackson (\u201cVietnam 1975-1982: The Cruel Peace\u201d, in <em>The Washington Quarterly<\/em>, Fall 1985) estimated that there had been around 65,000 executions. This number is repeated in the Sept. 1985 <em>Dept. of State Bulletin<\/em> article on Vietnam.<\/li>\n\n\n\n<li><em>Orange County Register<\/em> (29 April 2001): 1 million sent to camps and 165,000 died.<\/li>\n\n\n\n<li><em>Northwest Asian Weekly<\/em> (5 July 1996): 150,000-175,000 camp prisoners unaccounted for.<\/li>\n\n\n\n<li>Estimates for the number of Boat People who died:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Elizabeth Becker (<em>When the War Was Over<\/em>, 1986) cites the UN High Commissioner on Refugees: 250,000 boat people died at sea; 929,600 reached asylum<\/li>\n\n\n\n<li>The 20 July 1986 <em>San Diego Union-Tribune<\/em> cites the UN Refugee Commission: 200,000 to 250,000 boat people had died at sea since 1975.<\/li>\n\n\n\n<li>The 3 Aug. 1979 <em>Washington Post<\/em>cites the Australian immigration minister\u2019s estimate that 200,000 refugees had died at sea since 1975.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Also: \u201cSome estimates have said that around half of those who set out do not survive.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>The <em>1991 Information Please Almanac<\/em> cites unspecified \u201cUS Officials\u201d that 100,000 boat people died fleeing Vietnam.<\/li>\n\n\n\n<li><em>Encarta<\/em> estimates that 0.5M fled, and 10-15% died, for a death toll of 50-75,000.<\/li>\n\n\n\n<li>Nayan Chanda, <em>Brother Enemy<\/em> (1986): \u00bcM Chinese refugees in two years, 30,000 to 40,000 of whom died at sea. (These numbers also repeated by Marilyn Young, <em>The Vietnam Wars: 1945-1990<\/em> (1991))<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>Rummel\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Vietnamese democide: 1,040,000 (1975-87)\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Executions: 100,000<\/li>\n\n\n\n<li>Camp Deaths: 95,000<\/li>\n\n\n\n<li>Forced Labor: 48,000<\/li>\n\n\n\n<li>Democides in Cambodia: 460,000<\/li>\n\n\n\n<li>Democides in Laos: 87,000<\/li>\n\n\n\n<li>Vietnamese Boat People: 500,000 deaths (50% not blamed on the Vietnamese government)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0169ng nh\u01b0 bao nhi\u00eau \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i (v\u00e0 sinh v\u1eadt) kh\u00e1c, v\u1edbi th\u1eddi gian, m\u1ed7i l\u00fac t\u00f4i m\u1ed9t th\u00eam gi\u00e0 nua v\u00e0 c\u1eb1n c\u1ed7i. L\u01b0ng c\u00f2ng, t\u00f3c b\u1ea1c, da m\u1ed3i, m\u1eaft m\u1edd, tai \u0111i\u1ebfc, r\u0103ng long \u2026 th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u00e0nh r\u1ed3i; n\u00e3o b\u1ed9, tr\u00ed \u00f3c, tr\u00ed tu\u1ec7, tr\u00ed\u0301 t\u01b0\u1edfng, tr\u00ed nh\u1edb<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=15775\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15777,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[12,57,78],"tags":[212,159,196,187,226],"class_list":["entry","author-ntviet","post-15775","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-kysu","tag-chuyen-de","tag-tan-man","tag-tap-ghi","tag-viet-cong","tag-xa-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15775"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15775\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}