{"id":16897,"date":"2023-05-07T02:58:59","date_gmt":"2023-05-07T02:58:59","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=16897"},"modified":"2023-05-07T02:59:01","modified_gmt":"2023-05-07T02:59:01","slug":"phu-huynh-can-lam-gi-de-giup-con-em-khi-bi-bat-nat-o-truong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=16897","title":{"rendered":"<strong>PH\u1ee4 HUYNH C\u1ea6N L\u00c0M G\u00cc \u0110\u1ec2 GI\u00daP CON EM KHI B\u1eca B\u1eaeT N\u1ea0T \u1ede TR\u01af\u1edcNG\u00a0<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>TS Tr\u1ea7n M\u1ef9 Duy\u1ec7t<\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"556\" height=\"296\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-bat-nat.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16898\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-bat-nat.jpg 556w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-bat-nat-300x160.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-bat-nat-465x248.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 556px) 100vw, 556px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>\u201cNh\u1ea5t qu\u1ef7 nh\u00ec ma, th\u1ee9 ba h\u1ecdc tr\u00f2\u201d. C\u00e2u n\u00f3i n\u00e0y h\u1ea7u nh\u01b0 ai c\u0169ng \u0111\u00e3 nghe v\u00e0 \u0111\u00e3 bi\u1ebft v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3. Tu\u1ed5i tr\u1ebb m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00fat ph\u00e1 ph\u00e1ch, ngh\u1ecbch ng\u1ee3m kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tu\u1ed5i tr\u1ebb. <strong>Nh\u01b0ng l\u01b0u manh, c\u00f4n \u0111\u1ed3, du \u0111\u00e3ng, v\u00e0 b\u1eaft n\u1ea1t l\u1eabn nhau th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/strong> H\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng x\u00e3 h\u1ed9i t\u1ed3i t\u1ec7 sau n\u00e0y, \u0111\u00f3 l\u00e0: \u201cC\u00e1 l\u1edbn nu\u1ed1t c\u00e1 b\u00e9!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e1i l\u00e0m c\u0103ng th\u1eb3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb l\u00e0 s\u1ee9c \u00e9p t\u1eeb b\u1ea1n b\u00e8 \u201cpeer pressure\u201d. Ai c\u0169ng c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m n\u00e0y khi c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ebb em c\u1eafp s\u00e1ch \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf tu\u1ed5i v\u1ecb th\u00e0nh ni\u00ean, v\u00e0 c\u1ea3 sau n\u00e0y khi \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u1edbi nh\u1eefng giao ti\u1ebfp x\u00e3 h\u1ed9i. H\u1ed3i t\u01b0\u1edfng l\u1ea1i th\u1eddi c\u00f2n l\u00e0 nh\u1eefng ch\u00fa b\u00e9, c\u00f4 b\u00e9 c\u1eafp s\u00e1ch \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng. N\u1ed7i \u00e1m \u1ea3nh v\u00e0 kinh ho\u00e0ng nh\u1ea5t l\u00e0 khi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t, b\u1ecb ch\u00ea bai, b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng, b\u1ecb \u201c\u0111\u00e1nh h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng\u201d. Nh\u1eefng k\u1ef7 ni\u1ec7m n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u00e2m l\u00fd Post-traumatic stress disorder (PTSD). C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch l\u1edbn lao nh\u1ea5t v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1eaft gi\u00e1 nh\u1ea5t c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb, v\u00e0 c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi. N\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ee9c \u00e9p c\u1ee7a b\u1ea1n b\u00e8. M\u1ed9t l\u00e0 s\u1ed1ng c\u00f2n, l\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t phe nh\u00f3m n\u00e0o \u0111\u00f3, ho\u1eb7c b\u1ecb ch\u1ebf di\u1ec5u, xa tr\u00e1nh, khinh b\u1ec9, ho\u1eb7c b\u1eaft n\u1ea1t. <strong>Trong cu\u1ed9c kh\u1ea3o c\u1ee9u c\u1ee7a National Center for Educational Statistics, 2015, h\u1ea7u h\u1ebft 1 trong 4 h\u1ecdc sinh (22%) b\u00e1o c\u00e1o cho bi\u1ebft m\u00ecnh b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t. <\/strong>[1]<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n, t\u00e0i li\u1ec7u tr\u00edch d\u1eabn bao g\u1ed3m <strong>Indicators of School Crime and Safety<\/strong> (Ch\u1ec9 d\u1ea5u v\u1ec1 t\u1ed9i ph\u1ea1m v\u00e0 an to\u00e0n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng): 2019 [2] v\u00e0 the 2017 <strong>Youth Risk Behavior Surveillance System<\/strong>\u00a0(Centers for Disease Control and Prevention) [3]\u00a0 cho hay c\u00e1c h\u1ecdc sinh t\u1eeb 12-18 tu\u1ed5i t\u1eebng l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea1o h\u00e0nh, b\u1eaft n\u1ea1t d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u1ee9c. Th\u00ed d\u1ee5, l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a n\u00f3i d\u1ed1i ho\u1eb7c ch\u00ea bai (13.4%). B\u1ecb ch\u1ecdc qu\u00ea, khinh th\u01b0\u1eddng, ch\u1ebf nh\u1ea1o, ho\u1eb7c b\u1ecb ch\u00ea bai v\u00ec t\u00ean g\u1ecdi. (13.0%).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ed1ng k\u00ea to\u00e0n c\u1ea7u d\u1ef1a theo the UNESCO Institute of Statistics:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>1\/3 tr\u1ebb em tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Th\u00e0nh ph\u1ea7n ngh\u00e8o l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u00ednh b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t t\u1ea1i nh\u1eefng qu\u1ed1c gia gi\u1ea7u c\u00f3.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Nh\u1eefng tr\u1ebb em thu\u1ed9c gia \u0111\u00ecnh di d\u00e2n trong c\u00e1c qu\u1ed1c gia gi\u1ea7u c\u00f3 th\u01b0\u1eddng l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a n\u1ea1n b\u1eaft n\u1ea1t so v\u1edbi c\u00e1c tr\u1ebb em b\u1ea3n x\u1ee9.<\/strong> [4]<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>K\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3o c\u1ee9u c\u00f2n cho th\u1ea5y, tr\u1ebb em b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t th\u00e0nh qu\u1ea3 t\u1ed1t trong vi\u1ec7c h\u1ecdc h\u00e0nh. C\u00e1c em lu\u00f4n c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 nh\u00fat nh\u00e1t trong l\u1edbp h\u1ecdc n\u00ean b\u1ecb ch\u00ednh c\u00e1c th\u1ea7y c\u00f4 nghi ng\u1edd v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ecdc h\u00e0nh v\u00e0 \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m, ho\u1eb7c b\u1ecb x\u1ebfp \u0111\u1ee9ng th\u1ea5p trong n\u1ea5c thang h\u1ecdc v\u1ea5n t\u1ea1i nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng. [<\/strong>5]<\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1ebf gi\u1edbi v\u0103n minh hi\u1ec7n nay, m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c b\u1eaft n\u1ea1t kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn l\u00e0 d\u00f9ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111i\u1ec7n t\u1eed (cyberbullying) nh\u01b0 phone, facebook, youtube, messenger, email \u0111\u1ec3 kh\u1ee7ng b\u1ed1. Theo National Crime Prevention Council (2021). Stop Cyberbullying Before it Starts, h\u01a1n \u00bd tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u00e1c em tr\u1edf n\u00ean b\u1ef1c t\u1ee9c, 1\/3 c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111au \u0111\u1edbn, v\u00e0 g\u1ea7n 15% s\u1ee3 h\u00e3i . C\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t 37% c\u00e1c em b\u1ecb c\u0103ng th\u1eb3ng, d\u1ed3n n\u00e9n v\u1edbi online.&nbsp; [6]<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.google.com\/url?sa=t&amp;rct=j&amp;q=&amp;esrc=s&amp;source=web&amp;cd=&amp;ved=2ahUKEwifs5TX59n-AhUHM0QIHVaqCLIQFnoECBQQAw&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.webpurify.com%2Fblog%2Fcyberbullying-statistics%2F&amp;usg=AOvVaw0kp1tJ8tf4ZUZR9Jp91vwC\"><\/a>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i, khi g\u1eb7p nh\u1eefng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng, \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch trong m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan b\u1ea1n b\u00e8 \u0111\u00f4i khi c\u0169ng kh\u00f3 l\u00f2ng gi\u1ea3i quy\u1ebft hu\u1ed1ng h\u1ed3 chi c\u00e1c em nh\u1ecf. Ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c em l\u00e0 kh\u00f3c, l\u00e0 b\u1ef1c t\u1ee9c, l\u00e0 ch\u00e1n h\u1ecdc, l\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh l\u1ed9n. Nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00e1c em \u0111\u00e3 mang s\u00fang v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 thanh to\u00e1n nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 t\u00ecm m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ea3i ph\u00e1p gi\u00fap ph\u1ee5 huynh, v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c em \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi t\u1ec7 n\u1ea1n b\u1eaft n\u1ea1t \u0111ang lan tr\u00e0n trong c\u00e1c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, theo c\u1ed1 v\u1ea5n chuy\u00ean nghi\u1ec7p h\u00e0nh ngh\u1ec1 tr\u1ecb li\u1ec7u v\u00e0 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, c\u0169ng l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3, <strong>Phyllis L. Fagell<\/strong> [*] <strong>sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u00e0 g\u1ee3i \u00fd chuy\u00ean m\u00f4n:<\/strong> [7]<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">1. Con kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 b\u1ea1n.<\/h4>\n\n\n\n<p>Trong khi tr\u00f2 truy\u1ec7n v\u1edbi con c\u00e1i, ph\u1ee5 huynh c\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c em, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, trong quan h\u1ec7 b\u1ea1n b\u00e8. C\u00f3 m\u1ed9t l\u00fac n\u00e0o \u0111\u00f3, con em m\u00ecnh s\u1ebd n\u00f3i v\u1edbi m\u00ecnh r\u1eb1ng, \u201c<strong>Con kh\u00f4ng th\u00edch ch\u01a1i v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8. Con kh\u00f4ng th\u00edch c\u00f3 b\u1ea1n<\/strong>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee5 huynh ngh\u0129a sao khi nghe con m\u00ecnh t\u00e2m s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf? Theo nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc Eileen Kennedy-Moore, khi g\u1eb7p nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh \u1ea5y, ph\u1ee5 huynh ph\u1ea3i t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch cho con m\u00ecnh r\u1eb1ng, <strong>b\u1ea1n b\u00e8 \u0111\u00f4i khi l\u00e0m m\u00ecnh kh\u00f3 ch\u1ecbu, phi\u1ec1n ph\u1ee9c, nh\u01b0ng s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u1eddi \u201ckh\u00f4ng ai l\u00e0 m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o\u201d (Thomas Merton), v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf ch\u00fang ta c\u1ea7n b\u1ea1n.<\/strong> Quan tr\u1ecdng l\u00e0 b\u1ea1n t\u1ed1t hay b\u1ea1n x\u1ea5u.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0f11ec\" class=\"has-inline-color\">Kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 t\u00e2m l\u00fd c\u00f4 \u0111\u1ed9c, ph\u1ea3n x\u00e3 h\u1ed9i, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb kinh nghi\u1ec7m b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t m\u00e0 em kh\u00f4ng n\u00f3i ra.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee5 huynh c\u0169ng c\u1ea7n c\u1eaft ngh\u0129a cho con m\u00ecnh bi\u1ebft, d\u0129 nhi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng l\u00e0 b\u1ea1n, nh\u01b0ng quanh ta c\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed9t, hai, ho\u1eb7c ba ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 m\u00ecnh c\u1ea3m th\u1ea5y d\u1ec5 g\u1ea7n, d\u1ec5 t\u00e2m s\u1ef1, c\u00f3 th\u1ec3 chia s\u1ebb v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 nhau. \u0110\u00f3 l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n m\u00e0 m\u00ecnh c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng.&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. B\u1ea1n l\u00e0m con kh\u00f3 ch\u1ecbu.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>B\u1ea1n b\u00e8 d\u00f9 th\u00e2n thi\u1ebft \u0111\u00f4i l\u00fac c\u0169ng l\u00e0m ta kh\u00f3 ch\u1ecbu. Khi con b\u1ea1n h\u1ecfi b\u1ea1n: \u201cB\u1ed1 m\u1eb9 ngh\u0129 th\u1ebf n\u00e0o v\u1ec1 nh\u1eefng t\u00ednh ch\u1ea5t t\u1ed1t c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi quen, ho\u1eb7c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1?\u201d D\u1ef1a v\u00e0o c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y, ph\u1ee5 huynh c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap con m\u00ecnh t\u1ef1 \u0111\u1eb7t th\u1ee9 t\u1ef1 v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 em v\u1eeba h\u1ecfi. Ch\u00ednh c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a em, s\u1ebd gi\u00fap em hi\u1ec3u b\u1ea1n t\u1ed1t kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi quen t\u1ed1t, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1 t\u1ed1t nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, v\u00e0 \u1edf nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00e0o. Th\u00ed d\u1ee5, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n t\u1ed1t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1eb7t khi ta c\u1ea7n. \u201cFriend in need, friend indeed\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"330\" height=\"277\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-stop-chong-bat-nat.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16899\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-stop-chong-bat-nat.jpg 330w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-stop-chong-bat-nat-300x252.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 330px) 100vw, 330px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n x\u1ea5u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cC\u00f2n b\u1ea1c, c\u00f2n ti\u1ec1n c\u00f2n \u0111\u1ec7 t\u1eed.<br>H\u1ebft c\u01a1m, h\u1ebft r\u01b0\u1ee3u h\u1ebft \u00f4ng t\u00f4i\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>(Th\u00f3i \u0110\u1eddi. Nguy\u1ec5n B\u1ec9nh Khi\u00eam)<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee5 huynh c\u0169ng n\u00ean cho con c\u00e1i bi\u1ebft th\u00eam r\u1eb1ng trong s\u1ed1 b\u1ea1n t\u1ed1t c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u00f4i l\u00fac c\u0169ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u201cn\u00f3ng n\u1ea3y\u201d ho\u1eb7c \u201cb\u1ed1c \u0111\u1ed3ng\u201d th\u00e1i qu\u00e1. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0111\u00f4i l\u00fac l\u1ea1i t\u1ecf ra \u201ch\u1eddi h\u1ee3t, l\u1ea1nh l\u00f9ng\u201d. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o b\u1ea1n c\u0169ng ph\u1ea3i ni\u1ec1m n\u1edf, v\u00e0 l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng d\u1ec5 ch\u1ecbu v\u1edbi ta. Nh\u01b0ng ch\u1eafc m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u, \u0111\u00e3 l\u00e0 b\u1ea1n t\u1ed1t th\u00ec d\u00f9 n\u00f3ng n\u1ea3y ho\u1eb7c l\u1ea1nh l\u00f9ng, nh\u1eefng c\u00e1ch bi\u1ec3u l\u1ed9 t\u00ecnh c\u1ea3m \u1ea5y kh\u00f4ng h\u1eb3n mang \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng ta, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1 t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed7i ho\u00e0n c\u1ea3nh. <strong>D\u1ea1y con th\u1eb3ng th\u1eafn n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea1n: \u201cT\u00f4i kh\u00f4ng th\u00edch th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ea1n. T\u00f4i c\u1ea7n s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ea1n\u201d. Ho\u1eb7c: \u201cB\u1ea1n n\u00f3ng n\u1ea3y v\u00e0 th\u00e1i qu\u00e1. T\u00f4i kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi l\u1ed1i c\u01b0 x\u1eed n\u00e0y\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n m\u00e0 ch\u00fang ta ch\u01a1i v\u1edbi nhau trong l\u1edbp, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n m\u00e0 ch\u00fang ta c\u1ea7n \u0111\u1ebfn khi ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng va ch\u1ea1m g\u1eb7p ph\u1ea3i trong giao ti\u1ebfp x\u00e3 h\u1ed9i. B\u1ea1n b\u00e8 c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb thay \u0111\u1ed5i c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u00ednh c\u00e1c em thay \u0111\u1ed5i. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n l\u00fac n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m m\u00ecnh kh\u00f3 ch\u1ecbu, nh\u01b0ng \u1edf v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, r\u1ea5t nhi\u1ec7t t\u00ecnh v\u1edbi ta. Ca dao Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 c\u00e2u: \u201cGi\u1ea7u v\u00ec b\u1ea1n. Sang v\u00ec v\u1ee3\u201d.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">3. B\u1ea1n b\u00e8 con lo\u1ea1i v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u01a1i v\u1edbi con.<\/h4>\n\n\n\n<p>V\u00e0o m\u1ed9t bu\u1ed5i chi\u1ec1u sau khi tan h\u1ecdc, con c\u1ee7a b\u1ea1n n\u00f3i v\u1edbi b\u1ea1n b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 b\u1ef1c t\u1ee9c: \u201cCon mu\u1ed1n tham gia v\u00e0o nh\u00f3m v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n m\u00e0 ch\u00fang n\u00f3 kh\u00f4ng mu\u1ed1n con tham d\u1ef1.\u201d Ho\u1eb7c: \u201cTrong nh\u00f3m ch\u01a1i v\u1edbi nhau, con b\u1ecb lo\u1ea1i ra kh\u1ecfi kh\u00f4ng cho ng\u1ed3i chung v\u1edbi ch\u00fang t\u1ea1i b\u00e0n \u0103n tr\u01b0a.\u201d B\u1ea1n l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u00fap con c\u00f3 m\u1ed9t gi\u1ea3i \u0111\u00e1p th\u1ecfa \u0111\u00e1ng?<\/p>\n\n\n\n<p>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u1ea5y, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi con m\u00ecnh r\u1eb1ng, t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a tu\u1ed5i tr\u1ebb c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 ai \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 thu h\u00fat t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ed7n h\u1ee3p h\u00f3a h\u1ecdc (chemical compounds). Trong khoa h\u1ecdc, s\u1ef1 thu h\u00fat v\u00e0 h\u1ea5p d\u1eabn m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 h\u1ea5p l\u1ef1c c\u1ee7a nam ch\u00e2m, m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng g\u01b0\u1ee3ng \u00e9p. <strong>T\u00ecm ch\u1ecdn m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ea1n m\u00e0 m\u00ecnh b\u1ecb thu h\u00fat, c\u0169ng nh\u01b0 h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb thu h\u00fat l\u00e0 m\u1ed9t nhu c\u1ea7u c\u1ea7n thi\u1ebft, m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00e2m l\u00fd v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee5 huynh n\u00ean gi\u1ea3i th\u00edch v\u00e0 <strong>kh\u00f4ng n\u00ean c\u01b0\u1ee1ng \u00e9p con m\u00ecnh ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n n\u00e0o trong nh\u00f3m, nh\u01b0ng ph\u1ea3i t\u00ecm hi\u1ec3u c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a con.<\/strong> N\u1ebfu con c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 con trai, ph\u1ee5 huynh n\u00ean \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: \u201c<strong>Th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a con trai \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p<\/strong>\u201d. Trong nh\u00f3m b\u1ecdn ch\u00fang bi\u1ebft ai l\u00e0 \u0111\u1ea1i ca, v\u00e0 bi\u1ebft m\u00ecnh ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n trong sinh ho\u1ea1t chung.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">4. L\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 h\u00f3a gi\u1ea3i x\u00edch m\u00edch.<\/h4>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu con b\u1ea1n \u0111\u1ebfn xin b\u1ea1n gi\u00fap h\u00f2a gi\u1ea3i tranh ch\u1ea5p gi\u1eefa n\u00f3 v\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a b\u1ea1n, \u0111i\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft b\u1ea1n c\u1ea7n h\u1ecfi n\u00f3 l\u00e0: \u201cChuy\u1ec7n n\u00e0y x\u1ea3y ra l\u00fac n\u00e0o?\u201d&nbsp; N\u1ebfu con b\u1ea1n tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cN\u0103m th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y\u201d, th\u00ec \u0111i\u1ec1u b\u1ea1n n\u00ean l\u00e0m l\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch con h\u00e3y b\u1ecf \u0111i qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 nh\u00ecn v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai. Th\u1eddi gian n\u0103m th\u00e1ng c\u0169ng d\u00e0i \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 h\u00f3a gi\u1ea3i m\u1ed9t b\u1ea5t h\u00f2a.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Theo t\u00e2m l\u00fd, ch\u00fang ta \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 cho m\u00ecnh s\u1ed1ng v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ea5t h\u00f2a c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9. C\u1ea7n nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1eb1ng trong m\u1ecdi sinh ho\u1ea1t chung c\u00e1i kh\u00f3 l\u00e0 l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 gi\u1eef m\u1ed1i gi\u00e2y li\u00ean l\u1ea1c, h\u00f2a kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 b\u1ec1n ch\u1eb7t.<\/strong> M\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc \u1ea5y l\u00e0 \u201cb\u1ea5t \u0111\u1ed3ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ea5t h\u00f2a.\u201d M\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nhau \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c. C\u00f3 th\u1ec3 tranh c\u00e3i ph\u1ea3i tr\u00e1i v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, nh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u00ec v\u1eady m\u00e0 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u, tr\u1edf th\u00e0nh th\u00f9 \u0111\u1ecbch. \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecdc \u0111\u1ec3 bu\u00f4ng b\u1ecf qu\u00e1 kh\u1ee9 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng. <strong>Quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1eebng b\u1ecf \u0111i h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. <\/strong>\u201cN\u1ebfu \u0111\u1eddi cho ta m\u1ed9t tr\u00e1i chanh, h\u00e3y d\u00f9ng n\u00f3 \u0111\u1ec3 v\u1eaft m\u1ed9t ly chanh \u0111\u01b0\u1eddng\u201d (Elbert Hubbard?)<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">5. Con c\u1ee7a b\u1ea1n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8.<\/h4>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng n\u1ebfu con c\u1ee7a b\u1ea1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hay g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8 th\u00ec sao? \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m kh\u00f3 gi\u1ea3i quy\u1ebft. N\u1ebfu con b\u1ea1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hay g\u00e2y s\u1ef1 v\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00e1c cu\u1ed9c c\u00e3i v\u00e3, \u0111\u00e1nh l\u1ed9n, <strong>th\u00ec ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cha m\u1eb9 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y l\u00e0 ph\u1ea3i gi\u00fap n\u00f3 bi\u1ebft tr\u1ea7m l\u1ea1i, tr\u00e1nh n\u00f3ng n\u1ea3y b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u1ea5y m\u00ecnh l\u00e0m th\u00fa d\u1ee5, k\u1ec3 l\u1ea1i cho n\u00f3 nghe kinh nghi\u1ec7m n\u00f3ng n\u1ea3y c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u00f3 g\u00e2y ra.<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"311\" height=\"205\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-stop-chong-bat-nat-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16900\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-stop-chong-bat-nat-1.jpg 311w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bullying-stop-chong-bat-nat-1-300x198.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 311px) 100vw, 311px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn <strong>t\u1eeb t\u1eeb ph\u00e2n t\u00edch cho con m\u00ecnh bi\u1ebft l\u00fd do t\u1ea1i sao l\u1ea1i x\u1ea3y ra nh\u1eefng chuy\u1ec7n \u0111\u00f3<\/strong>. C\u00e1i g\u00ec khi\u1ebfn cho t\u00ecnh c\u1ea3m tr\u1edf n\u00ean c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh l\u1ed9n ho\u1eb7c c\u00e3i v\u00e3? L\u1eafng nghe c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a con, kh\u00f4ng la m\u1eafng ho\u1eb7c tr\u00e1ch con, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ee7ng h\u1ed9 v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch con v\u1ec1 th\u00e1i \u0111\u1ed9 n\u00e0y. Gi\u1ea3i th\u00edch cho con c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng b\u00e0 x\u01b0a: \u201cCh\u01b0a \u0111\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7t \u0111\u1ecf nh\u01b0 vang. \u0110\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7t v\u00e0ng nh\u01b0 ngh\u1ec7\u201d.\u00a0 Trong l\u00fac hung h\u0103ng, h\u1ed1ng h\u00e1ch, coi m\u00ecnh nh\u01b0 \u0111\u1ea1i ca, t\u1ef1 cho m\u00ecnh h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi, t\u00e2m l\u00fd t\u1ef1 t\u00f4n khi\u1ebfn m\u1eb7t m\u00ecnh kh\u01a1i kh\u01a1i t\u1ef1 \u0111\u1eafc, s\u1eafc m\u1eb7t h\u1ed3ng h\u00e0o, t\u01b0\u01a1i t\u1ec9nh. Nh\u01b0ng khi th\u1ea5t th\u1ebf sa c\u01a1, ho\u1eb7c v\u01b0\u1edbng v\u00e0o lao l\u00fd, t\u00f9 t\u1ed9i v\u00ec \u1ea9u \u0111\u1ea3, ch\u00e9m gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi ph\u00e1p lu\u1eadt s\u1eafc m\u1eb7t s\u1ebd chuy\u1ec3n bi\u1ebfn v\u00e0ng v\u1ecdt, \u1ee7 r\u0169.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb l\u00e1o c\u00e1, hung h\u0103ng con b\u1ecd x\u00edt, \u01b0a g\u00e2y s\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u00e1nh l\u1ed9n, th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ph\u1ee5 huynh v\u00e0 l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean nh\u1ee7, \u0111e n\u1eb9t, ho\u1eb7c h\u00ecnh ph\u1ea1t.\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, d\u01b0\u1edbi c\u00e1i nh\u00ecn t\u00e2m l\u00fd gi\u00e1o d\u1ee5c, \u0111\u1ec3 gi\u00fap con c\u00e1i v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n tr\u01b0\u1edbc t\u1ec7 n\u1ea1n b\u1eaft n\u1ea1t \u1edf h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng ho\u1eb7c b\u1ecb sai khi\u1ebfn, l\u1ee3i d\u1ee5ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng x\u00e3 h\u1ed9i sau n\u00e0y, \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ee5 huynh n\u00ean l\u00e0m l\u00e0 <strong>t\u1eadp cho con th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u1ef1 tin v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh ngay t\u1eeb c\u00f2n nh\u1ecf<\/strong>. <strong>Trong gia \u0111\u00ecnh h\u00e3y khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c con bi\u1ebft n\u00eau l\u00ean c\u00e2u h\u1ecfi, bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00f3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng b\u1eb1ng nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn v\u00e0 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00ednh c\u00e1c em<\/strong>. Cha m\u1eb9 kh\u00f4ng n\u00ean l\u1ea5y quy\u1ec1n m\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u201cc\u1ea3 v\u00fa l\u1ea5p mi\u1ec7ng em\u201d, \u0111\u1ec3 ra l\u1ec7nh, tr\u1ea5n \u00e1t hay \u00e1p \u0111\u1eb7t tr\u00ean con c\u00e1i l\u00e0m ch\u00fang s\u1ee3 h\u00e3i, kh\u00fam n\u00fam ho\u1eb7c mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng ph\u1ea3i v\u00e2ng l\u1eddi. <strong>Ch\u1eedi b\u1edbi, \u0111\u00e1nh ph\u1ea1t, b\u1ecf \u0111\u00f3i, kh\u1ee7ng b\u1ed1 tinh th\u1ea7n con \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng gi\u00e1o d\u1ee5c, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c cha m\u1eb9 cho r\u1eb1ng v\u00ec th\u01b0\u01a1ng m\u00e0 \u201ccho roi, cho v\u1ecdt\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cFight or fly\u201d (chi\u1ebfn ho\u1eb7c ch\u1ea1y)<\/strong> <strong>l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 tin v\u00e0 t\u1ef1 ch\u1ee7<\/strong>. N\u00f3 kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed \u201cm\u1ec1m n\u1eafn, r\u1eafn bu\u00f4ng\u201d c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ec9 bi\u1ebft l\u1ee3i d\u1ee5ng v\u00e0 khai th\u00e1c s\u1ef1 y\u1ebfu m\u1ec1m, nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. <strong>Con em m\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t khi ch\u00fang t\u1ef1 ty, m\u1eb7c c\u1ea3m, kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt n\u00ean ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ec3 m\u00ecnh b\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t.<\/strong> Sau n\u00e0y khi l\u1edbn l\u00ean v\u00e0o \u0111\u1eddi, th\u00e1i \u0111\u1ed9 s\u1ed1ng \u1ea5y v\u1eabn lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t quan ni\u1ec7m thua thi\u1ec7t trong c\u00e1i x\u00e3 h\u1ed9i \u201cc\u00e1 l\u1edbn nu\u1ed1t c\u00e1 b\u00e9\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>TS Tr\u1ea7n M\u1ef9 Duy\u1ec7t<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">*<em>Phyllis L. Fagell, m\u1ed9t c\u1ed1 v\u1ea5n chuy\u00ean nghi\u1ec7p v\u1edbi b\u1eb1ng h\u00e0nh ngh\u1ec1 tr\u1ecb li\u1ec7u t\u1ea1i Bethesda, Maryland, c\u1ed1 v\u1ea5n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ea1i Sheridan School \u1edf Washington, DC, v\u00e0 t\u00e2m l\u00fd gia tr\u1ecb li\u1ec7u t\u1ea1i the Chrysalis Group. T\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a b\u00e0 v\u1edbi t\u1ef1a \u0111\u1ec1 \u201cMiddle School Matters\u201d v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m s\u1eafp xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u00e0 \u201cMiddle School Superpowers\u201d.\u00a0<\/em><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o:<\/p>\n\n\n\n<p>1. https:\/\/www.pacer.org \u203a bullying \u203a info \u203a stats<\/p>\n\n\n\n<p>2. https:\/\/nces.ed.gov\/pubs2020\/2020063.pdf<\/p>\n\n\n\n<p>3. https:\/\/www.cdc.gov \u203a mmwr \u203a volumes<\/p>\n\n\n\n<p>4. https:\/\/www.stopbullying.gov\/resources\/facts<\/p>\n\n\n\n<p>5. publicschoolreview.com<\/p>\n\n\n\n<p>https:\/\/www.publicschoolreview.com \u203a blog \u203a how-does-..<\/p>\n\n\n\n<p>6. webpurify.com<\/p>\n\n\n\n<p>https:\/\/www.webpurify.com \u203a blog \u203a cyberbullying-statis..<\/p>\n\n\n\n<p>7.<strong> <\/strong>How parents can help kids overcome five common friendship hurdles<br>https:\/\/www.cnn.com\/2023\/04\/24\/health\/children-friendship-problems-wellness\/index.html<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cNh\u1ea5t qu\u1ef7 nh\u00ec ma, th\u1ee9 ba h\u1ecdc tr\u00f2\u201d. C\u00e2u n\u00f3i n\u00e0y h\u1ea7u nh\u01b0 ai c\u0169ng \u0111\u00e3 nghe v\u00e0 \u0111\u00e3 bi\u1ebft v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3. Tu\u1ed5i tr\u1ebb m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u00fat ph\u00e1 ph\u00e1ch, ngh\u1ecbch ng\u1ee3m kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tu\u1ed5i tr\u1ebb. Nh\u01b0ng l\u01b0u manh, c\u00f4n \u0111\u1ed3, du \u0111\u00e3ng, v\u00e0 b\u1eaft n\u1ea1t l\u1eabn<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=16897\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16900,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[12,57],"tags":[116,166],"class_list":["entry","author-ntviet","post-16897","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","tag-giao-duc","tag-tam-ly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16897"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16897\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}