{"id":16913,"date":"2023-05-08T05:42:42","date_gmt":"2023-05-08T05:42:42","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=16913"},"modified":"2023-05-08T05:43:54","modified_gmt":"2023-05-08T05:43:54","slug":"ran-nut-trong-gia-dinh-ly-quang-dieu-va-dau-hoi-ve-che-do-chuyen-che-nhan-tu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=16913","title":{"rendered":"<strong>R\u1ea1n n\u1ee9t trong gia \u0111\u00ecnh L\u00fd Quang Di\u1ec7u v\u00e0 d\u1ea5u h\u1ecfi v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u2018chuy\u00ean ch\u1ebf nh\u00e2n t\u1eeb\u2019.<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>Farah Stockman <\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16914\" width=\"560\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu.jpg 867w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu-300x217.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu-768x555.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu-465x336.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu-691x500.jpg 691w\" sizes=\"auto, (max-width: 560px) 100vw, 560px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ngu\u1ed3n:\u00a0<mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1721ed\" class=\"has-inline-color\">Farah Stockman, \u201c<a href=\"https:\/\/cn.nytimes.com\/opinion\/20230424\/singapore-autocracy-democracy\/\">\u65b0\u52a0\u5761\u5f0f\u7684\u5a01\u6743\u5236\u5ea6\u6bd4\u6c11\u4e3b\u5236\u5ea6\u66f4\u597d\u5417?<\/a>\u201d,\u00a0<em>New York Times,<\/em>\u00a024\/4\/2023.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bi\u00ean d\u1ecbch:<\/strong>\u00a0<strong>Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Ho\u00e0nh<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 <strong>chuy\u00ean ch\u1ebf nh\u00e2n t\u1eeb [benevolent autocracies]<\/strong> c\u00f3 mang l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed1t h\u01a1n c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7 hay kh\u00f4ng? T\u00f4i lu\u00f4n suy ngh\u0129 v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u1eeb m\u00f9a h\u00e8 v\u1eeba qua, khi nghe nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Kenya c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 gi\u00e1o d\u1ee5c cao n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7 kh\u00f4ng mang l\u1ea1i s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf m\u00e0 h\u1ecd \u0111ang r\u1ea5t c\u1ea7n. H\u1ecd h\u1ebft l\u1eddi ca ng\u1ee3i L\u00fd Quang Di\u1ec7u, ng\u01b0\u1eddi cha l\u1eadp qu\u1ed1c c\u1ee7a Singapore hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 trong v\u00f2ng m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn qu\u1ed1c gia-th\u00e0nh ph\u1ed1 ngh\u00e8o kh\u1ed5 c\u1ee7a \u00f4ng th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng x\u00e3 h\u1ed9i gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1ea5t Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eed ngh\u0129 xem, n\u0103m 1960, GDP b\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Singapore t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng Jamaica, v\u00e0o kho\u1ea3ng 425 \u0111\u00f4 la (theo s\u1ed1 li\u1ec7u c\u1ee7a Ng\u00e2n h\u00e0ng Th\u1ebf gi\u1edbi). \u0110\u1ebfn n\u0103m 2021, GDP b\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a Singapore t\u0103ng l\u00ean \u0111\u1ebfn 72.794 \u0111\u00f4 la, c\u00f2n Jamaica ch\u1ec9 c\u00f3 5.181 \u0111\u00f4 la. <strong>Th\u1ea3o n\u00e0o L\u00fd Quang Di\u1ec7u \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t anh h\u00f9ng c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n<\/strong>. \u1ede Nam Phi, Lebanon v\u00e0 Sri Lanka, ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea7u nguy\u1ec7n xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t L\u00fd Quang Di\u1ec7u c\u1ee7a ri\u00eang h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Biden \u0111\u00e3 ch\u1ee7 tr\u00ec h\u1ed9i ngh\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh l\u1ea7n th\u1ee9 hai v\u1ec1 d\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0 ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh to\u00e0n c\u1ea7u gi\u1eefa d\u00e2n ch\u1ee7 v\u1edbi chuy\u00ean ch\u1ebf. Singapore c\u00f3 quan h\u1ec7 \u0111\u1ed1i t\u00e1c v\u1edbi M\u1ef9 nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi d\u1ef1 h\u1ecdp;<strong> trong b\u1ea3ng x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u00e1c qu\u1ed1c gia t\u1ef1 do, Singapore \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp h\u1ea1ng \u201ct\u1ef1 do m\u1ed9t ph\u1ea7n\u201d. <\/strong>Nh\u01b0ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh trong cu\u1ed9c n\u00f3i chuy\u1ec7n c\u1ee7a Washington v\u1ec1 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u00e3 b\u1ecf qua m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u01a1n gi\u1ea3n: <strong>m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o chuy\u00ean ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u1ed5ng th\u1ec3 tr\u00ean m\u1eb7t kinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 l\u00e2u \u0111\u1eddi t\u1ecf ra \u01b0u vi\u1ec7t h\u01a1n c\u00e1c qu\u1ed1c gia chuy\u00ean ch\u1ebf, <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1e09ec\" class=\"has-inline-color\">nh\u01b0ng m\u1ed9t thi\u1ec3u s\u1ed1 nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o chuy\u00ean ch\u1ebf \u0111\u00e3 <strong>t\u1eadp trung ch\u00fa \u00fd v\u00e0o s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh<\/strong> \u2014 <strong>ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o t\u00e0i kho\u1ea3n c\u00e1 nh\u00e2n m\u00ecnh \u1edf ng\u00e2n h\u00e0ng Th\u1ee5y S\u0129<\/strong> \u2013 nh\u1edd th\u1ebf x\u00e9t v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc h\u1ecd \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 m\u1edbi n\u1ed5i.<\/mark>\u00a0<em><strong>Ronald J. Gilson<\/strong>,<\/em>\u00a0gi\u00e1o s\u01b0 lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 kinh doanh \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Columbia, n\u00f3i: N\u0103m 2011, \u00f4ng c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c vi\u1ebft b\u00e0i b\u00e1o c\u00f3 t\u1ef1a \u0111\u1ec1 \u201c<strong>Nh\u1eefng nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i nh\u00e2n t\u1eeb v\u1ec1 kinh t\u1ebf: B\u00e0i h\u1ecdc cho c\u00e1c n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n<\/strong>\u201d (Economically Benevolent Dictators: Lessons for Developing Democracies).\u00a0Chile d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Augusto Pinochet, H\u00e0n Qu\u1ed1c d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Park Chung-hee, v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh, \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia h\u00ecnh m\u1eabu cho vi\u1ec7c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i to\u00e0n di\u1ec7n kinh t\u1ebf, trong khi c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu k\u00e9m \u1edf tr\u1ea1ng th\u00e1i tr\u00ec tr\u1ec7 v\u1ec1 kinh t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00e1c c\u1ee7a b\u00e0i b\u00e1o tr\u00ean l\u00e0 Curtis Milhaupt \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Lu\u1eadt \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford. B\u00e0i b\u00e1o n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao nh\u1eefng nh\u00e0 chuy\u00ean ch\u1ebf nh\u00e2n t\u1eeb l\u1ea1i d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh ho\u00e0 nh\u1eadp v\u00e0o n\u1ec1n kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u h\u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c gi\u1edbi tinh hoa c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed9ng ch\u1ea1m t\u1edbi l\u1ee3i \u00edch ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd, ngay c\u1ea3 khi nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ee3i cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. <strong>C\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o chuy\u00ean ch\u1ebf c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4ng c\u1ee5 h\u01a1n \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a gi\u1edbi tinh hoa<\/strong>. M\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o chuy\u00ean ch\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap tr\u1ea5n an c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 t\u1ea1o ra vi\u1ec7c l\u00e0m, r\u1eb1ng c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7, b\u00f9 \u0111\u1eafp cho nh\u1eefng l\u1ed7 h\u1ed5ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00e1p lu\u1eadt. <strong>Trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean ch\u1ebf nh\u00e2n t\u1eeb, t\u00ednh ch\u00ednh danh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb b\u1ea7u c\u1eed, m\u00e0 t\u1eeb vi\u1ec7c th\u1ec3 hi\u1ec7n kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n.<\/strong> \u1ede c\u00e1c n\u01b0\u1edbc d\u00e2n ch\u1ee7, nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng qu\u00e1 b\u1eadn r\u1ed9n \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c ch\u00ednh tr\u1ecb, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 ph\u00e1c th\u1ea3o nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n kinh t\u1ebf h\u00f9ng v\u0129. H\u1ecd th\u01b0\u1eddng b\u1ecb h\u1ea1 b\u1ec7 do th\u1ea5t b\u1ea1i trong tranh c\u1eed, tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea5y nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c. \u0110\u1ec3 chi\u1ebfn th\u1eafng trong tranh c\u1eed, c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng cam k\u1ebft ng\u1eafn h\u1ea1n, nh\u01b0 gi\u1ea3m thu\u1ebf, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u0103ng ph\u00fac l\u1ee3i x\u00e3 h\u1ed9i. X\u00e9t v\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i, nh\u1eefng cam k\u1ebft \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng h\u1ee3p l\u00fd v\u1ec1 m\u1eb7t kinh t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0d0fee\" class=\"has-inline-color\">ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean ch\u1ebf nh\u00e2n t\u1eeb c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m nghi\u00eam tr\u1ecdng. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed9c t\u00e0i nh\u00e2n t\u1eeb. <\/mark>H\u01a1n n\u1eefa, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u00e2n t\u1eeb, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/strong> <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">C\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 s\u1ef1 \u01b0u vi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean ch\u1ebf s\u1ebd bi\u1ebfn m\u1ea5t sau khi n\u1ec1n kinh t\u1ebf qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i th\u00e0nh c\u00f4ng<\/mark>. Nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3, h\u1ec7 th\u1ed1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ea5p cao h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng b\u1ecb ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u00e3 c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u00e2m c\u0103n c\u1ed1 \u0111\u1ebf r\u1ed3i.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16914\" width=\"412\" height=\"298\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu.jpg 867w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu-300x217.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu-768x555.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu-465x336.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Doc-tai-Hitler-Stalin-Gaddafi-Mao-va-doc-tai-nhan-tu-steve-job-Ly-Quang-Dieu-691x500.jpg 691w\" sizes=\"auto, (max-width: 412px) 100vw, 412px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Singapore l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cL\u00fd Quang Di\u1ec7u: Con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng\u201d (Lee Kuan Yew: The Man and His Ideas), xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1998, L\u00fd t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u00f4ng h\u1ec1 khao kh\u00e1t d\u00e2n ch\u1ee7. \u0110\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, \u00f4ng n\u00f3i, \u201cH\u1ecd mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n y t\u1ebf, c\u00f3 vi\u1ec7c l\u00e0m v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc h\u00e0nh.\u201d L\u00fd \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nh\u1eefng nhu c\u1ea7u n\u00e0y <strong>b\u1eb1ng c\u00e1ch k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch \u1ee7ng h\u1ed9 kinh doanh c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y <\/strong>(nh\u01b0 c\u00e1c t\u00f2a \u00e1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u1ee9c thu\u1ebf th\u1ea5p, kh\u00f4ng khoan dung v\u1edbi tham nh\u0169ng, v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u1ecdng d\u1ee5ng nh\u00e2n t\u00e0i) <strong>v\u1edbi c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u1ebfn t\u1eeb ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean ch\u1ebf <\/strong>(nh\u01b0 ch\u00ednh ph\u1ee7 tham gia nhi\u1ec1u v\u00e0o quy ho\u1ea1ch kinh t\u1ebf, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng dung th\u1ee9 \u00fd ki\u1ebfn b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng). \u00d4ng \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng nh\u00e0 \u1edf x\u00e3 h\u1ed9i kh\u1ed5ng l\u1ed3 m\u00e0 kho\u1ea3ng 80% ng\u01b0\u1eddi Singapore hi\u1ec7n \u0111ang s\u1ed1ng trong \u0111\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mua t\u1eeb ch\u00ednh ph\u1ee7 h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng thu\u00ea nh\u00e0 d\u00e0i h\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 giao d\u1ecbch b\u1eb1ng s\u1ed1 ti\u1ec1n c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 ti\u1ec1n ch\u00ednh ph\u1ee7 bu\u1ed9c h\u1ecd ph\u1ea3i ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u1ec3 mua nh\u00e0. Singapore c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1c cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed, nh\u01b0ng \u0111\u1ea3ng c\u1ea7m quy\u1ec1n, v\u1ed1n ki\u1ec3m so\u00e1t ph\u1ea7n l\u1edbn ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u vi\u1ec7c l\u00e0m l\u01b0\u01a1ng cao, \u0111\u00e3 li\u00ean t\u1ee5c n\u1eafm quy\u1ec1n k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1edbi nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5t c\u1ee9 ai t\u1eebng \u0111\u1ebfn qu\u1ed1c gia-th\u00e0nh ph\u1ed1 g\u1ea7n 6 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u s\u1ebd th\u1ea5y \u1edf \u0111\u00e2y m\u1ecdi th\u1ee9 c\u1ea3m gi\u00e1c s\u1ea1ch s\u1ebd, an to\u00e0n v\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1 h\u01a1n n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u1ebfn th\u1ebf n\u00e0o. S\u00e2n bay Singapore \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t trung t\u00e2m mua s\u1eafm cao c\u1ea5p. Nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u00ean n\u1edf r\u1ed9 hoa, kh\u00f4ng r\u00e1c r\u01b0\u1edfi, kh\u00f4ng c\u00f3 k\u1ebb m\u00f3c t\u00fai hay ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 gia c\u01b0 qua \u0111\u00eam. Ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 gia c\u01b0 c\u1eafm l\u1ec1u qua \u0111\u00eam trong c\u00e1c c\u00f4ng vi\u00ean \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh h\u00ecnh \u1ea3nh ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 \u1edf M\u1ef9. T\u1ea1i Singapore r\u1ea5t hi\u1ebfm x\u1ea3y ra tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp, b\u1edfi l\u1ebd kh\u1eafp n\u01a1i c\u00f3 camera gi\u00e1m s\u00e1t, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u00e1n bar cao c\u1ea5p th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng kh\u00f3a c\u1eeda v\u00e0o ban \u0111\u00eam. Ch\u1ed7 n\u00e0o c\u0169ng th\u1ea5y c\u00e1c lo\u1ea1i xe sang tr\u1ecdng Ferrari v\u00e0 Lamborghini, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u1ea9u hi\u1ec7u \u201cNh\u00e0 nh\u00e0 c\u00f3 g\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0103n\u201d \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh kh\u1ea9u hi\u1ec7u \u201cM\u1ed7i ch\u1ed7 \u0111\u1eadu xe \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t chi\u1ebfc xe th\u1ec3 thao\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#ee5f15\" class=\"has-inline-color\">Nh\u01b0ng gi\u1edd \u0111\u00e2y, t\u00e1m n\u0103m sau khi L\u00fd Quang Di\u1ec7u qua \u0111\u1eddi, Singapore \u0111ang \u1edf ng\u00e3 t\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng<\/mark><\/strong>. <strong>Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng L\u00fd Hi\u1ec3n Long, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, l\u00e0 con trai c\u1ea3 c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u<\/strong>; tr\u00ean m\u1ee9c \u0111\u1ed9 l\u1edbn, \u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o di s\u1ea3n ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a cha m\u00ecnh. Singapore d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea7u c\u1eed T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0o th\u00e1ng 9 n\u0103m nay. T\u1ed5ng th\u1ed1ng ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee9c v\u1ee5 mang t\u00ednh l\u1ec5 nghi. Cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed Qu\u1ed1c h\u1ed9i s\u1ebd di\u1ec5n ra v\u00e0o n\u0103m 2025. <strong>Ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn.<\/strong> Nh\u01b0ng xem ra \u0110\u1ea3ng H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Nh\u00e2n d\u00e2n \u0111ang c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u00f3 v\u1ebb y\u1ebfu th\u1ebf h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gi\u1edbi nh\u00e2n s\u0129 ph\u00ea b\u00ecnh n\u00f3i Singapore \u0111ang tr\u1edf n\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia do gi\u1edbi nh\u00e0 gi\u00e0u cai tr\u1ecb, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngoan ngo\u00e3n v\u00e2ng l\u1eddi gi\u1eef m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u1ed1t v\u1edbi gia t\u1ed9c h\u1ecd L\u00fd s\u1ebd th\u0103ng quan ph\u00e1t t\u00e0i.<\/strong> \u1ede Singapore ng\u00e0y nay, c\u00e1c c\u00f4ng nh\u00e2n l\u00e1i xe n\u00e2ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi t\u00f9 t\u1ed9i ch\u1ec9 v\u00ec nh\u1eadn h\u1ed1i l\u1ed9 1 \u0111\u00f4 la, trong khi theo \u0111i\u1ec1u tra c\u1ee7a b\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p M\u1ef9, c\u00e1c gi\u00e1m \u0111\u1ed1c c\u1ea5p cao \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh t\u1eadp \u0111o\u00e0n Keppel \u0111\u00e3 h\u1ed1i l\u1ed9 h\u00e0ng tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, ch\u1ec9 b\u1ecb \u201cc\u1ea3nh c\u00e1o nghi\u00eam kh\u1eafc\u201d. (C\u00e1c quan ch\u1ee9c Singapore n\u00f3i h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u1ee5 \u00e1n n\u00e0y ra t\u00f2a.)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1edf ch\u1ed7 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y c\u1ea7n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u1ed1i cao nh\u01b0 L\u00fd Quang Di\u1ec7u, c\u1ee9ng r\u1eafn nh\u01b0ng h\u1ea5p d\u1eabn, theo l\u1eddi Michael Barr, t\u00e1c gi\u1ea3 cu\u1ed1n \u201cSingapore: M\u1ed9t b\u1ed9 s\u1eed hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d (Singapore: A Modern History). \u201c<strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1813ea\" class=\"has-inline-color\">Nh\u01b0ng ng\u00e0y nay, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 k\u1ef9 n\u0103ng ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng ch\u1ee9c cao nh\u1ea5t, b\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd b\u1ecb coi nh\u01b0 m\u1ed9t m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda<\/mark><\/strong>,\u201d Barr n\u00f3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u00f3 l\u1ebd d\u1ea5u hi\u1ec7u r\u00f5 r\u00e0ng nh\u1ea5t cho th\u1ea5y t\u00ecnh h\u00ecnh r\u1eafc r\u1ed1i \u1edf Singapore l\u00e0 vi\u1ec7c con trai th\u1ee9 hai v\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111ang s\u1ed1ng l\u01b0u vong, s\u1ee3 r\u1eb1ng n\u1ebfu v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd b\u1ecb b\u1eaft.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cB\u00e1c t\u00f4i [t\u1ee9c L\u00fd Hi\u1ec3n Long] kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh v\u1ec1 t\u00ednh ch\u00ednh danh,\u201d L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169 (Li Shengwu)- ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u \u2013 n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i khi u\u1ed1ng tr\u00e0 \u1edf Cambridge, Massachusetts. \u201c<strong>H\u1ec7 th\u1ed1ng chuy\u00ean ch\u1ebf t\u1ed3n t\u1ea1i kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 m\u1ea1o hi\u1ec3m. N\u1ebfu h\u1ecd ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u00f4i c\u00f3 5% kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1edf th\u00e0nh r\u1eafc r\u1ed1i cho h\u1ecd, th\u00ec h\u1ecd s\u1ebd bi\u1ebfn x\u00e1c su\u1ea5t \u0111\u00f3 th\u00e0nh s\u1ed1 kh\u00f4ng<\/strong>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ec9a mai thay, L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169, 38 tu\u1ed5i, tr\u1ee3 l\u00fd gi\u00e1o s\u01b0 kinh t\u1ebf t\u1ea1i Harvard, ng\u01b0\u1eddi v\u1eeba nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t vinh d\u1ef1 l\u1edbn trong l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 tham v\u1ecdng ch\u00ednh tr\u1ecb. L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169 n\u00f3i n\u0103ng nh\u1eb9 nh\u00e0ng, c\u00f3 l\u00fd tr\u00ed, v\u00e0 n\u00f3i anh th\u00edch nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf m\u1ed9t n\u01a1i m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0nh cho anh m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111\u1ed1i x\u1eed \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00ec anh c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi L\u00fd Quang Di\u1ec7u. Sau 10 n\u0103m h\u1ecdc \u1edf Oxford v\u00e0 Stanford, anh \u0111\u00e3 quen v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 quy\u1ec1n t\u1ef1 do.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>V\u00e0o m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m 2017, khi tr\u1edf v\u1ec1 th\u0103m cha m\u1eb9 \u1edf Singapore, L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169 \u0111\u00e3 vi\u1ebft b\u00ecnh lu\u1eadn tr\u00ean Facebook ph\u00ea ph\u00e1n vi\u1ec7c ch\u00ednh ph\u1ee7 b\u1ecbt mi\u1ec7ng c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh.<\/strong> Ch\u00ednh ph\u1ee7 Singapore \u201cr\u1ea5t th\u00edch ki\u1ec7n t\u1ee5ng v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 ph\u00e1p ph\u1ee5c t\u00f9ng\u201d, anh vi\u1ebft. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u0111\u00f3, L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin cho bi\u1ebft anh s\u1ebd b\u1ecb truy t\u1ed1. Anh v\u1ed9i v\u00e0ng tr\u1edf v\u1ec1 M\u1ef9. Ngay c\u1ea3 khi ch\u00ednh quy\u1ec1n Trump \u0111\u1ed1i x\u1eed r\u1ea5t t\u1ec7 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0, anh c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y tho\u1ea3i m\u00e1i khi \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, anh n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i, b\u1edfi v\u00ec anh bi\u1ebft r\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 c\u00f3 c\u00e1c th\u1ea9m ph\u00e1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp. T\u00f2a \u00e1n Singapore \u0111\u00e3 k\u1ebft \u00e1n v\u1eafng m\u1eb7t L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169 v\u00ec t\u1ed9i coi th\u01b0\u1eddng to\u00e0 \u00e1n, anh b\u1ecb ph\u1ea1t 15.000 \u0111\u00f4 la Singapore v\u00e0 b\u1ecb c\u1ea5m tranh c\u1eed v\u00e0o Qu\u1ed1c h\u1ed9i trong v\u00f2ng 5 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc, <strong>c\u00e1c quan ch\u1ee9c Singapore th\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng c\u1ea3nh s\u00e1t \u0111ang \u0111i\u1ec1u tra cha m\u1eb9 c\u1ee7a L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169, h\u1ecd b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i thao t\u00fang L\u00fd Quang Di\u1ec7u, l\u00fac \u0111\u00f3 90 tu\u1ed5i, s\u1eeda \u0111\u1ed5i di ch\u00fac v\u00e0 sau \u0111\u00f3 n\u00f3i d\u1ed1i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<\/strong> L\u1eddi bu\u1ed9c t\u1ed9i b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng gay g\u1eaft v\u1ec1 ng\u00f4i nh\u00e0 c\u0169 L\u00fd Quang Di\u1ec7u t\u1eebng \u1edf. Khi c\u00f2n s\u1ed1ng, L\u00fd Quang Di\u1ec7u \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u00f4ng khai n\u00f3i \u00f4ng mong r\u1eb1ng sau khi \u00f4ng qua \u0111\u1eddi ng\u00f4i nh\u00e0 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ee1 b\u1ecf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00fd Hi\u1ec3n D\u01b0\u01a1ng, con trai th\u1ee9 hai c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u, cho bi\u1ebft \u00f4ng lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a cha l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m chuy\u1ec7n s\u00f9ng b\u00e1i c\u00e1 nh\u00e2n xung quanh ng\u00f4i nh\u00e0 c\u0169. Nh\u01b0ng L\u00fd Hi\u1ec3n D\u01b0\u01a1ng n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi anh trai [t\u1ee9c L\u00fd Hi\u1ec3n Long] \u0111ang l\u00e0m Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng th\u00ec mu\u1ed1n gi\u1eef l\u1ea1i ng\u00f4i nh\u00e0 n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m qu\u1ed1c gia, nh\u1eb1m c\u1ee7ng c\u1ed1 t\u00ednh ch\u00ednh danh c\u1ee7a \u00f4ng. L\u00fd Hi\u1ec3n D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra v\u00ec c\u00f4ng khai ch\u1ec9 tr\u00edch anh trai. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, c\u0169ng nh\u01b0 con trai m\u00ecnh [t\u1ee9c L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169], \u00f4ng ch\u1ea1y tr\u1ed1n kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 c\u00e1i m\u00e0 gi\u00e1o s\u01b0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u00f3a Tr\u1ea7n T\u01b0 Hi\u1ec1n (Kenneth Paul Tan) \u1edf Singapore g\u1ecdi l\u00e0 \u201cch\u00ednh tr\u1ecb b\u1eaft n\u1ea1t ng\u00e0y c\u00e0ng tinh vi h\u01a1n\u201d. V\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh v\u1ec1 n\u01a1i \u1edf c\u0169 hay di ch\u00fac, m\u00e0 l\u00e0 v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a Singapore.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ly-Quang-Dieu-ve-nguoi-Nhat.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16915\" width=\"337\" height=\"390\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ly-Quang-Dieu-ve-nguoi-Nhat.jpg 507w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ly-Quang-Dieu-ve-nguoi-Nhat-259x300.jpg 259w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ly-Quang-Dieu-ve-nguoi-Nhat-465x538.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Ly-Quang-Dieu-ve-nguoi-Nhat-432x500.jpg 432w\" sizes=\"auto, (max-width: 337px) 100vw, 337px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c<strong>C\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ee7a Singapore, k\u1ec3 c\u1ea3 t\u01b0 ph\u00e1p, c\u00f4ng ch\u1ee9c, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, cao \u0111\u1eb3ng, d\u1ea7n d\u1ea7n ch\u1ecbu s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 suy ngh\u0129 \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c [\u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9]<\/strong>,\u201d L\u00fd Hi\u1ec3n D\u01b0\u01a1ng n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i. \u00d4ng cho bi\u1ebft L\u00fd Quang Di\u1ec7u t\u1eebng tham kh\u1ea3o c\u00e1c \u00fd ki\u1ebfn kh\u00e1c nhau v\u00e0 \u0111\u00f4i khi thay \u0111\u1ed5i quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u00ecnh. \u201c<strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1410d9\" class=\"has-inline-color\">Ng\u00e0y nay, kh\u00f4ng ai trong ch\u00ednh ph\u1ee7 Singapore bi\u1ebft th\u00e1ch th\u1ee9c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y v\u00e0 bi\u1ebft n\u00f3i \u2018\u0110\u00e2y l\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a t\u00f4i. T\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111ang l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00fang \u0111\u1eafn.\u2019 M\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00ednh ph\u1ee7 qu\u00e1 cao.<\/mark><\/strong>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(B\u00e0 H\u00e0 V\u0103n H\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t ng\u00f4n c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Singapore, ph\u1ee7 nh\u1eadn vi\u1ec7c L\u00fd Hi\u1ec3n D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169 \u0111ang s\u1ed1ng l\u01b0u vong, m\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111i du l\u1ecbch v\u1edbi h\u1ed9 chi\u1ebfu Singapore v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do \u0111\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0. B\u00e0 c\u0169ng n\u00f3i Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng L\u00fd Hi\u1ec3n Long tr\u00e1nh n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u00f4i nh\u00e0 c\u0169 c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u.)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L\u00fd Hi\u1ec3n D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 con trai l\u00e0 L\u00fd Th\u1eb1ng V\u0169 \u0111\u00e3 tr\u1ed1n tr\u00e1nh ch\u00ednh tr\u1ecb trong h\u1ea7u h\u1ebft cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng k\u1ec3 t\u1eeb khi cu\u1ed9c tranh c\u00e3i v\u1ec1 ng\u00f4i nh\u00e0 c\u0169 tr\u1edf th\u00e0nh chuy\u1ec7n c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, th\u00ec c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m v\u1edbi phe \u0111\u1ed1i l\u1eadp ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 d\u00f9ng t\u00ean h\u1ecd m\u00ecnh \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam t\u00ednh ch\u00ednh danh cho phe \u0111\u1ed1i l\u1eadp. <\/strong>Tuy nhi\u00ean, kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 phe \u0111\u1ed1i l\u1eadp c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1ecb suy y\u1ebfu b\u1edfi nh\u1eefng c\u00e1o bu\u1ed9c. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 ph\u01a1i b\u00e0y m\u1ed9t v\u1ebft n\u1ee9t trong th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Singapore. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">N\u1ebfu ngay c\u1ea3 con trai v\u00e0 ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u c\u00f2n c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ecd b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c ph\u1ea3i ch\u1ea1y tr\u1ed1n ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, th\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng s\u1ebd ra sao?<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng th\u1ec3 ch\u1ebf th\u00e0nh c\u00f4ng cao c\u1ee7a Singapore s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed3n t\u1ea1i sau c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a L\u00fd Quang Di\u1ec7u.<\/strong> Tr\u01b0\u1edbc khi h\u1ea5p h\u1ed1i, ch\u00ednh v\u1ecb v\u0129 nh\u00e2n n\u00e0y t\u1eebng n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb cho ng\u00e0y m\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u1ea3ng c\u1ee7a \u00f4ng b\u1ecb m\u1ea5t quy\u1ec1n l\u1ef1c. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean ch\u1ebf nh\u00e2n t\u1eeb: c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t. Ho\u1eb7c l\u00e0 ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f2n chuy\u00ean ch\u1ebf n\u1eefa \u2014 nh\u01b0 \u1edf H\u00e0n Qu\u1ed1c v\u00e0 Chile, \u2014 ho\u1eb7c s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u00e2n t\u1eeb n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Farah Stockman <\/strong><br><em><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d10f1\" class=\"has-inline-color\">Gia nh\u1eadp ban bi\u00ean t\u1eadp c\u1ee7a The New York Times v\u00e0o n\u0103m 2020. Trong b\u1ed1n n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, b\u00e0 l\u00e0 ph\u00f3ng vi\u00ean c\u1ee7a b\u00e1o, \u0111\u01b0a tin v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u00e1c phong tr\u00e0o x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 ch\u1ee7ng t\u1ed9c. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y b\u00e0 t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i The Boston Globe, n\u01a1i b\u00e0 \u0111\u00e3 gi\u00e0nh gi\u1ea3i Pulitzer cho m\u1ea3ng b\u00ecnh lu\u1eadn v\u00e0o n\u0103m 2016.<\/mark><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngu\u1ed3n tr\u00edch: <strong>Nghi\u00ean C\u1ee9u Qu\u1ed1c T\u1ebf<\/strong><br>https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2023\/04\/30\/ran-nut-trong-gia-dinh-ly-quang-dieu-va-dau-hoi-ve-che-do-chuyen-che-nhan-tu\/#more-50926<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00ecnh minh h\u1ecda: <strong>V\u1eadn H\u1ed9i M\u1edbi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngu\u1ed3n:\u00a0Farah Stockman, \u201c\u65b0\u52a0\u5761\u5f0f\u7684\u5a01\u6743\u5236\u5ea6\u6bd4\u6c11\u4e3b\u5236\u5ea6\u66f4\u597d\u5417?\u201d,\u00a0New York Times,\u00a024\/4\/2023. Bi\u00ean d\u1ecbch:\u00a0Nguy\u1ec5n H\u1ea3i Ho\u00e0nh C\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean ch\u1ebf nh\u00e2n t\u1eeb [benevolent autocracies] c\u00f3 mang l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3 t\u1ed1t h\u01a1n c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 d\u00e2n ch\u1ee7 hay kh\u00f4ng? T\u00f4i lu\u00f4n suy ngh\u0129 v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u1eeb m\u00f9a h\u00e8 v\u1eeba qua, khi nghe nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Kenya c\u00f3<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=16913\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16914,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,12,57,53],"tags":[118,212,82,98,226],"class_list":["entry","author-ntviet","post-16913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-kinhte-chinhtri","tag-chinh-tri","tag-chuyen-de","tag-kinh-te","tag-trung-cong","tag-xa-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16913"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16913\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}