{"id":18600,"date":"2023-10-07T02:21:06","date_gmt":"2023-10-07T02:21:06","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=18600"},"modified":"2023-10-07T02:21:08","modified_gmt":"2023-10-07T02:21:08","slug":"tai-sao-tha-nhung-lai-khong-quen-ly-do","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=18600","title":{"rendered":"<strong>T\u1ea0I SAO THA NH\u01afNG L\u1ea0I KH\u00d4NG QU\u00caN? L\u00dd DO?<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>TS Tr\u1ea7n M\u1ef9 Duy\u1ec7t<\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu-va-quen.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-18601\" style=\"width:419px;height:370px\" width=\"419\" height=\"370\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu-va-quen.png 715w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu-va-quen-300x265.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu-va-quen-465x411.png 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu-va-quen-566x500.png 566w\" sizes=\"auto, (max-width: 419px) 100vw, 419px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">__________________________<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Sau khi \u0111\u1ecdc b\u00e0i \u201cKHI THA TH\u1ee8 L\u00c0 T\u1ef0 THA CH\u00cdNH M\u00ccNH\u201d, m\u1ed9t \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 email ph\u1ea3n \u1ea3nh \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00d4ng vi\u1ebft: \u201cB\u00e0i h\u1ecdc n\u00e0y t\u00f4i \u0111\u00e3 h\u1ecdc m\u00e3i m\u00e0 ch\u01b0a thu\u1ed9c. Tha \u0111\u00e3 kh\u00f3 m\u00e0 qu\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m cho m\u00ecnh ph\u1ea3i kh\u1ed5, ph\u1ea3i thi\u1ec7t th\u00f2i, ho\u1eb7c ph\u1ea3i m\u1ea5t danh d\u1ef1 th\u00ec c\u00e0ng kh\u00f3 h\u01a1n\u201d. V\u00e0 \u00f4ng k\u1ebft lu\u1eadn: \u201cNh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i h\u1ecdc b\u00e0i cho \u0111\u1ebfn khi thu\u1ed9c. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 h\u1ecdc bao l\u00e2u th\u00ec v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec1 t\u00e0i tha v\u00e0 qu\u00ean, m\u1ed9t v\u1ecb \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh m\u1ed9t c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft: \u201cC\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 mu\u1ed1n bi\u1ebft l\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o m\u00e0 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m, sai s\u00f3t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c sau khi h\u1ecd \u0111\u00e3 tha th\u1ee9. V\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 xin t\u00e1c gi\u1ea3 vi\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch th\u00eam \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 tha.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eadt ra, tha v\u00e0 qu\u00ean l\u00e0 hai vi\u1ec7c ho\u00e0n to\u00e0n ri\u00eang bi\u1ec7t. Kh\u00f4ng c\u00f3 lu\u1eadt n\u00e0o n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ec5 anh hay ch\u1ecb tha cho t\u00f4i l\u00e0 ph\u1ea3i qu\u00ean nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0m cho anh ho\u1eb7c cho ch\u1ecb. Tha l\u00e0 quy\u1ec1n c\u1ee7a anh, c\u1ee7a ch\u1ecb, c\u0169ng nh\u01b0 qu\u00ean hay kh\u00f4ng qu\u00ean l\u00e0 thu\u1ed9c kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a anh ch\u1ecb. <strong>Nh\u01b0ng x\u00e9t v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e2m l\u00fd v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, tha th\u1ee9 l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0m cao th\u01b0\u1ee3ng, c\u00f2n qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111au kh\u1ed5, thi\u1ec7t th\u00f2i v\u00e0 x\u1ec9 nh\u1ee5c m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 l\u00e0m cho m\u00ecnh s\u1ebd \u0111em l\u1ea1i b\u00ecnh an cho ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi tha th\u1ee9.&nbsp; &nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, trai g\u00e1i, cha m\u1eb9 v\u00e0 con c\u00e1i, anh ch\u1ecb em, h\u1ecd h\u00e0ng, ho\u1eb7c tha nh\u00e2n, b\u1ea1n b\u00e8 lu\u00f4n d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng b\u1ea5t ng\u1edd. M\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ea5t ng\u1edd nh\u1ea5t m\u00e0 ch\u00fang ta mu\u1ed1n tr\u00e1nh, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nhau v\u00e0 c\u1eaft \u0111\u1ee9t m\u1ed1i d\u00e2y th\u00e2n t\u00ecnh \u1ea5y. Ca dao Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 c\u00e2u: \u201cY\u00eau nhau l\u1eafm, c\u1eafn nhau \u0111au.\u201d Kinh nghi\u1ec7m n\u00e0y ai c\u0169ng m\u1ed9t l\u1ea7n c\u1ea3m nghi\u1ec7m, kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong l\u00e3nh v\u1ef1c y\u00eau \u0111\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u00f2n trong nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng quan gia \u0111\u00ecnh, h\u1ecd h\u00e0ng, x\u00e3 h\u1ed9i ho\u1eb7c b\u1ea1n b\u00e8. V\u00e0 khi m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng x\u1ea5u x\u1ea3y \u0111\u1ebfn n\u00f3 s\u1ebd khi\u1ebfn ch\u00fang ta ph\u1ea3i thao th\u1ee9c, b\u0103n kho\u0103n, v\u00e0 h\u1ebft s\u1ee9c kh\u00f3 x\u1eed: tha cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 l\u00e0m kh\u1ed5 m\u00ecnh, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn m\u00ecnh m\u1ea5t \u0103n, m\u1ea5t ng\u1ee7, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn m\u00ecnh t\u00e1n gia, b\u1ea1i s\u1ea3n, ho\u1eb7c m\u1ea5t h\u1ebft t\u01b0\u01a1ng lai? Tha th\u1ee9 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n kh\u00f3, \u0111\u00f4i khi kh\u00f4ng bao gi\u1edd x\u1ea3y ra. C\u00f2n b\u1ea3o qu\u00ean \u0111i qu\u00e1 kh\u1ee9 l\u1ea1i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u xem ra c\u00e0ng kh\u00f3 h\u01a1n n\u1eefa. L\u00fd do v\u00ec b\u1ea5t c\u1ee9 n\u1ed7i \u0111au n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn l\u00fd tr\u00ed v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang ta trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 lu\u00f4n lu\u00f4n hi\u1ec3u n\u1ed5i.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-18602\" style=\"width:365px;height:232px\" width=\"365\" height=\"232\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu.png 646w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu-300x191.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Tha-thu-465x296.png 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 365px) 100vw, 365px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>V\u1eady \u0111\u00e2u l\u00e0 nh\u1eefng l\u00fd do khi\u1ebfn cho tr\u00e1i tim b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng kh\u00f3 l\u00f2ng qu\u00ean, v\u00e0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, k\u1ef9 n\u0103ng n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi kinh nghi\u1ec7m kh\u00f3 kh\u0103n n\u00e0y.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cL\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 l\u00e0m kh\u1ed5 cho m\u00ecnh?\u201d V\u00ec \u201ctha nh\u01b0ng kh\u00f3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng qu\u00ean\u201d. C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0: T\u00f4i tha, t\u00f4i qu\u00ean, r\u1ed3i l\u00fac kh\u00e1c t\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i l\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 tr\u00ed kh\u00f4n con ng\u01b0\u1eddi. N\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i v\u00f2ng tr\u00f2n lu\u1ea9n qu\u1ea9n c\u1ee7a tr\u00ed \u00f3c. Th\u1ef1c t\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n qu\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch l\u1ef1a ch\u1ecdn, ho\u1eb7c nh\u1edb nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh mu\u1ed1n nh\u1edb.<\/p>\n\n\n\n<p>Tha \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a l\u00e0: 1. B\u1ecf qua, kh\u00f4ng b\u1eaft l\u1ed7i. 2. Tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u1ef1 do, kh\u00f4ng giam gi\u1eef n\u1eefa. V\u00e0, tha th\u1ee9 l\u00e0: R\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng b\u1ecf qua; kh\u00f4ng b\u1eaft l\u1ed7i; kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed9i. [1]&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb \u0110i\u1ec3n V\u0103n H\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a Lm. Anthony Tr\u1ea7n V\u0103n Ki\u1ec7m, tha c\u00f3 2 ngh\u0129a: Th\u1ea3 ra; <em>Tha b\u1ed5ng. <\/em>Ho\u1eb7c B\u1ecf qua; <em>Tha l\u1ed7i; Tha t\u1ed9i; Tha th\u1ee9; Tha n\u1ee3. <\/em>[2]<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady khi tha cho ai c\u00e1i g\u00ec l\u00e0 ch\u00fang ta b\u1ecf qua, ho\u1eb7c bu\u00f4ng b\u1ecf \u0111i kh\u00f4ng nh\u1edb \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 n\u1eefa. Ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1eaft l\u1ed7i, l\u01b0u l\u1ea1i b\u1ea5t c\u1ee9 h\u00ecnh \u1ea3nh hay c\u1ea3m ngh\u0129 n\u00e0o v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00e3 l\u00e0m cho m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n qu\u00ean, c\u0169ng theo T\u1eeb \u0110i\u1ec3n Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, l\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1edb. V\u00e0 qu\u00ean l\u00e3ng l\u00e0 \u201cqu\u00ean v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u00fa t\u00e2m\u201d. [3]<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00ean theo T\u1eeb \u0110i\u1ec3n Merriam-Webster \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a: \u201cto lose the remembrance of : be unable to think of or recall. I forget his name\u201d. (m\u1ea5t tr\u00ed nh\u1edb: kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ngh\u0129 v\u1ec1 ho\u1eb7c nh\u1eafc l\u1ea1i. T\u00f4i qu\u00ean m\u1ea5t t\u00ean h\u1eafn. [4]<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u1ea0I SAO KH\u00d3 \u0110\u1ec2 QU\u00caN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tha v\u00e0 qu\u00ean theo nh\u1eefng g\u00ec v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch ho\u1eb7c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a tr\u00ean b\u1ed5 t\u00fac cho m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 l\u00e0m cho ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u1edb \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u m\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u00e3 tha th\u1ee9. Nh\u01b0ng t\u1ea1i sao tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, hai vi\u1ec7c n\u00e0y l\u1ea1i xem nh\u01b0 \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch nhau: Tha nh\u01b0ng kh\u00f4ng qu\u00ean?<\/p>\n\n\n\n<p>Theo t\u00e2m l\u00fd, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m ch\u00fang ta kh\u00f3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ed9c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 m\u00ecnh mu\u1ed1n tha th\u1ee9, v\u00ec h\u1ecd l\u00e0:<\/p>\n\n\n\n<p>-Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau, m\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng. &nbsp;&nbsp;<br>-Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh \u0111\u00e3 hy sinh nhi\u1ec1u cho h\u1ecd.<br>-Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh \u0111\u1eb7t nhi\u1ec1u k\u1ef3 v\u1ecdng.<br>-Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh hi\u1ec3u v\u00e0 hi\u1ec3u m\u00ecnh.<br>-Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh kh\u00f4ng n\u1ee1 nh\u00ecn th\u1ea5y h\u1ecd ph\u1ea3i kh\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, nh\u1eefng l\u1ed7i ph\u1ea1m \u1ea5y tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng v\u1ebft c\u1eaft r\u1ea1ch n\u00e1t tr\u00e1i tim:<\/p>\n\n\n\n<p>-N\u00f3i ra \u0111\u00e3 ch\u01b0a ch\u1eafc c\u00f3 ai nghe.<br>-N\u00f3i ra s\u1ebd t\u1ea1o th\u00eam hi\u1ec3u l\u1ea7m.<br>-N\u00f3i ra s\u1ebd b\u1ecb cho l\u00e0 h\u1eb9p h\u00f2i, \u00edch k\u1ef7.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady khi tha cho ai \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng tha, kh\u00f4ng mu\u1ed1n qu\u00ean \u0111i qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 do b\u1ed9 nh\u1edb c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f2n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t. Ch\u00fang ta ch\u01b0a m\u1ea5t tr\u00ed nh\u1edb ho\u1eb7c ch\u01b0a b\u1ecb r\u01a1i v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u00fa l\u1eabn ho\u1eb7c qu\u00ean s\u00f3t. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Theo y khoa, l\u00fa l\u1eabn ho\u1eb7c qu\u00ean s\u00f3t (Alzheimer\u2019s disease) l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ec7nh l\u00fd c\u1ee7a n\u00e3o b\u1ed9. N\u00f3 ph\u00e1 h\u1ee7y m\u1ed9t c\u00e1ch ti\u1ec7m ti\u1ebfn tr\u00ed nh\u1edb v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng suy ngh\u0129, \u0111\u1ec3 t\u1eeb t\u1eeb c\u1ea3n tr\u1edf ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng vi\u1ec7c d\u00f9 r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. Ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc b\u1ec7nh n\u00e0y \u1edf tu\u1ed5i cao ni\u00ean. [5] Trung b\u00ecnh l\u00e0 gi\u1eefa ho\u1eb7c sau 60 tu\u1ed5i. N\u1ebfu t\u00ecnh tr\u1ea1ng qu\u00ean s\u00f3t x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc tu\u1ed5i 65, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u c\u1ee7a b\u1ec7nh n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, n\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1edbm \u1edf tu\u1ed5i 30, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y r\u1ea5t \u00edt khi x\u1ea3y ra. [6] Do \u0111\u00f3, mu\u1ed1n qu\u00ean kh\u00f4ng nh\u1edb \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m cho m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3, tr\u1eeb khi ch\u00fang ta \u0111ang b\u01b0\u1edbc v\u00e0o h\u1ed9i ch\u1ee9ng Alzheimer ho\u1eb7c Dementia. V\u00e0 nguy\u00ean do c\u1ee7a vi\u1ec7c qu\u00ean hay nh\u1edb, ho\u1eb7c l\u00fac qu\u00ean l\u00fac nh\u1edb n\u1eb1m \u1edf kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a tr\u00ed nh\u1edb (remember). V\u00ec nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a l\u00e0: have in or be able to bring to one&#8217;s mind an awareness of (someone or something that one has seen, known, or experienced in the past). \u201cI remember the screech of the horn as the car came toward me\u201d. (C\u00f3 ho\u1eb7c c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ghi l\u1ea1i trong tr\u00ed kh\u00f4n s\u1ef1 nh\u1eadn th\u1ee9c (nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u1eb7c nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 th\u1ea5y, \u0111\u00e3 bi\u1ebft, ho\u1eb7c \u0111\u00e3 kinh nghi\u1ec7m trong qu\u00e1 kh\u1ee9). \u201cT\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i ti\u1ebfng c\u00f2i vang l\u00ean khi chi\u1ebfc xe lao t\u1edbi t\u00f4i\u201d. [7]<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, trong b\u1ed9 nh\u1edb c\u1ee7a n\u00e3o b\u1ed9 g\u1ed3m c\u00f3 hai h\u00ecnh th\u1ee9c: primary memory v\u00e0 secondary memory. Nh\u1edb nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u x\u1ea3y ra \u1edf hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea3y ra trong qu\u00e1 kh\u1ee9. Ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng nh\u01b0 vui, bu\u1ed3n, s\u01b0\u1edbng, kh\u1ed5, h\u1ea1nh ph\u00fac hay b\u1ea5t h\u1ea1nh l\u1ea1i thu\u1ed9c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9. N\u1ebfu qu\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y t\u1ee9c l\u00e0 tr\u00ed nh\u1edb ch\u00fang ta c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u1ea8Y M\u01af\u01a0I L\u1ea6N B\u1ea8Y<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/forgive-9.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6343\" style=\"width:395px;height:265px\" width=\"395\" height=\"265\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/forgive-9.jpg 501w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/forgive-9-300x202.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 395px) 100vw, 395px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tha v\u00e0 qu\u00ean, qu\u00ean v\u00e0 nh\u1edb v\u1eabn lu\u00f4n l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u1eb7p \u0111i, l\u1eb7p l\u1ea1i khi\u1ebfn ch\u00fang ta kh\u00f3 ch\u1ecbu, \u0111\u00f4i khi nghi ng\u1edd thi\u1ec7n ch\u00ed t\u1ed1t c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u01b0ng v\u1edbi c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a khoa h\u1ecdc, vi\u1ec7c tha v\u00e0 qu\u00ean, qu\u00ean r\u1ed3i nh\u1edb l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Hi\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u1eabn n\u1ea1i v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t s\u1ed1 nguy\u00ean t\u1eafc nh\u01b0:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nguy\u00ean t\u1eafc t\u1ef1 nhi\u00ean:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211;<strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">\u0110\u1ed1i di\u1ec7n v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1eb1ng m\u00ecnh b\u1ecb \u0111au kh\u1ed5, x\u1ec9 nh\u1ee5c, ho\u1eb7c thi\u1ec7t th\u00f2i.&nbsp;&nbsp;<br>-Ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o \u0111\u1ec3 lo l\u1eafng cho m\u00ecnh, \u0111\u1eebng qu\u00e1 quan t\u00e2m v\u00e0o nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh \u0111ang ph\u1ea3i ch\u1ecbu.<br>-L\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 gi\u00fap m\u00ecnh ngu\u00f4i ngoai.<br>-N\u00f3i v\u00e0 suy ngh\u0129 t\u00edch c\u1ef1c v\u1ec1 bi\u1ebfn c\u1ed1 m\u00e0 m\u00ecnh v\u1eeba tr\u1ea3i qua.<br>-Tr\u00e1nh tr\u1ef1c di\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y \u0111au kh\u1ed5 cho m\u00ecnh.<br>-Nh\u00ecn v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai. Kh\u00f4ng quay l\u1ea1i qu\u00e1 kh\u1ee9. Qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u00e3 qua v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd tr\u1edf l\u1ea1i.&nbsp;<br>-Kh\u00f4ng ng\u1ed3i \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 nguy\u1ec1n r\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi.<br>-T\u00ecm s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1, nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 chuy\u00ean m\u00f4n c\u1ee7a c\u00e1c linh m\u1ee5c tuy\u00ean \u00fay, c\u00e1c t\u00e2m l\u00fd gia, ho\u1eb7c c\u00e1c v\u1ecb cao ni\u00ean nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m. [8]<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nguy\u00ean t\u1eafc si\u00eau nhi\u00ean:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, h\u1eefu hi\u1ec7u nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ea7u nguy\u1ec7n \u0111\u1ec3 xin \u01a1n tha th\u1ee9 cho m\u00ecnh v\u00e0 cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 x\u00fac ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn m\u00ecnh: \u201cXin tha n\u1ee3 ch\u00fang con, nh\u01b0 ch\u00fang con c\u0169ng tha k\u1ebb c\u00f3 n\u1ee3 ch\u00fang con\u201d <\/mark><\/strong>(Mt 6:12). Bao l\u00e2u ch\u00fang ta c\u00f2n mang n\u1ee3 v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf, v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh, b\u1ea5y l\u00e2u ch\u00fang ta ph\u1ea3i h\u1ecdc \u0111\u1ec3 tha th\u1ee9. \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a l\u1eddi kh\u00f4n ngoan sau \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kh\u00eda c\u1ea1nh t\u00e2m linh, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc t\u00e2m l\u00fd tr\u1ecb li\u1ec7u h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb. Th\u00e1nh Kinh vi\u1ebft: \u201cB\u1ea5y gi\u1edd Ph\u00ear\u00f4 \u0111\u1ebfn v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi Ng\u00e0i: \u201cTh\u01b0a Ng\u00e0i, n\u1ebfu anh em t\u00f4i c\u00f3 l\u1ed7i v\u1edbi t\u00f4i, t\u00f4i ph\u1ea3i tha m\u1ea5y l\u1ea7n? \u0110\u1ebfn b\u1ea9y l\u1ea7n kh\u00f4ng?\u201d <strong>\u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng: \u201cTa kh\u00f4ng n\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u1ea9y l\u1ea7n, m\u00e0 \u0111\u1ebfn b\u1ea9y m\u01b0\u01a1i l\u1ea7n b\u1ea9y l\u1ea7n\u201d (Mt 18:21-22). <\/strong>Tha th\u1ee9 b\u1ea9y m\u01b0\u01a1i l\u1ea7n b\u1ea9y cho m\u1ed9t l\u1ed7i l\u1ea7m l\u00e0 tha 490 l\u1ea7n cho l\u1ed7i l\u1ea7m \u0111\u00f3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng, l\u1ed7i \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp l\u1ea1i ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ea7n trong tr\u00ed nh\u1edb.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi cho v\u1ecb \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 email h\u1ecfi, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng ai \u0111ang mu\u1ed1n t\u00ecm l\u00fd do \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng l\u1ed7i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u00fac ph\u1ea1m \u0111\u1ebfn m\u00ecnh m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 tha l\u00e0 \u201ckh\u00f4ng c\u00f3\u201d, tr\u1eeb khi mu\u1ed1n \u00f4ng Tr\u1eddi \u0111\u1ec3 m\u00ecnh r\u01a1i v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng qu\u00ean s\u00f3t, l\u1ea9n th\u1ea9n ho\u1eb7c l\u00fa l\u1eabn. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Ch\u00fang ta lu\u00f4n lu\u00f4n ph\u1ea3i h\u1ecdc \u0111\u1ec3 tha, c\u0169ng nh\u01b0 lu\u00f4n lu\u00f4n s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 tha. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao \u0111\u00e3 tha nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng qu\u00ean! V\u00e0 \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u00fd do ph\u1ea3i tha \u0111\u1ebfn b\u1ea9y m\u01b0\u01a1i l\u1ea7n b\u1ea9y!<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>TS Tr\u1ea7n M\u1ef9 Duy\u1ec7t<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>_______<\/p>\n\n\n\n<p>Tham kh\u1ea3o:<\/p>\n\n\n\n<p>1. T\u1eeb \u0110i\u1ec3n Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Nh\u00e0 Xu\u1ea5t B\u1ea3n H\u1ed3ng Ph\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>2. T\u1eeb \u0110i\u1ec3n V\u0103n H\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam, Ph\u1ea7n Th\u1ee9 Nh\u00ec \u2013 cu\u1ed1n 2. Lm. Anthony Tr\u1ea7n V\u0103n Ki\u1ec7m. 2007.<\/p>\n\n\n\n<p>3. T\u1eeb \u0110i\u1ec3n Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Nh\u00e0 Xu\u1ea5t B\u1ea3n H\u1ed3ng Ph\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Merriam-Webster<\/p>\n\n\n\n<p>https:\/\/www.merriam-webster.com \u203a dictionary \u203a forget<\/p>\n\n\n\n<p>5. National Institute on Aging (.gov)<\/p>\n\n\n\n<p>https:\/\/www.nia.nih.gov \u203a alzheimers-disease-fact-shee &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>6. National Institute on Aging (.gov)<\/p>\n\n\n\n<p>https:\/\/www.nia.nih.gov \u203a health \u203a what-are-signs-alzhei.. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>7. Definitions from Oxford Languages \u00b7 Learn more<\/p>\n\n\n\n<p>8.https:\/\/www.couples-experience.com\/why-is-it-so-hard-to-forget-someone-who-broke-your-heart\/<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sau khi \u0111\u1ecdc b\u00e0i \u201cKHI THA TH\u1ee8 L\u00c0 T\u1ef0 THA CH\u00cdNH M\u00ccNH\u201d, m\u1ed9t \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 \u0111\u00e3 email ph\u1ea3n \u1ea3nh \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00d4ng vi\u1ebft: \u201cB\u00e0i h\u1ecdc n\u00e0y t\u00f4i \u0111\u00e3 h\u1ecdc m\u00e3i m\u00e0 ch\u01b0a thu\u1ed9c. Tha \u0111\u00e3 kh\u00f3 m\u00e0 qu\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m cho m\u00ecnh ph\u1ea3i kh\u1ed5, ph\u1ea3i<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=18600\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18601,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[12,57,15],"tags":[212,116,166,226],"class_list":["entry","author-ntviet","post-18600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-tongiao","tag-chuyen-de","tag-giao-duc","tag-tam-ly","tag-xa-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18600"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18600\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}