{"id":19731,"date":"2024-01-03T23:05:14","date_gmt":"2024-01-03T23:05:14","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=19731"},"modified":"2025-07-06T06:46:42","modified_gmt":"2025-07-06T06:46:42","slug":"tai-sao-houthi-tan-cong-cac-tau-di-qua-hong-hai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=19731","title":{"rendered":"<strong>T\u1ea1i Sao Houthi T\u1ea5n C\u00f4ng C\u00e1c T\u00e0u \u0110i Qua H\u1ed3ng H\u1ea3i?<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>-S\u01a1n H\u00e0 (Dec.2023)<\/span>"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>S\u01a1n H\u00e0 (Dec.2023)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Israel t\u1ea5n c\u00f4ng Hamas \u1edf D\u1ea3i Gaza, tr\u1ea3 \u0111\u0169a v\u1ee5 Hamas \u0111\u1ed9t k\u00edch ph\u00eda nam Israel v\u00e0o ng\u00e0y 07\/Oct\/2023, th\u1ebf gi\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghe tin phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi \u1edf Yemen ra tay t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o c\u00e1c t\u00e0u h\u00e0ng \u0111i qua H\u1ed3ng H\u1ea3i (Red Sea), m\u1ed9t trong nh\u1eefng tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00e0ng h\u1ea3i nh\u1ed9n nh\u1ecbp nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, bao g\u1ed3m nh\u1eefng t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u. Cu\u1ed9c ph\u1ea3n c\u00f4ng d\u1eef d\u1ed9i c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Israel \u0111\u00e3 ph\u00e1 ho\u1ea1i nhi\u1ec1u hang \u1ed5 c\u1ee7a phi\u1ebfn qu\u00e2n Hamas \u1edf D\u1ea3i Gaza. Nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh b\u00eanh v\u1ef1c Palestine, l\u00ean \u00e1n c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Israel gi\u1ebft ch\u1ebft nhi\u1ec1u th\u01b0\u1eddng d\u00e2n. C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u00f4ng <em>\u201cch\u1ed1ng Do Th\u00e1i\u201d<\/em> v\u00e0 thi\u00ean t\u1ea3 c\u0169ng ti\u1ebfp tay l\u00ean \u00e1n Israel nh\u01b0ng \u00edt \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Hamas v\u00e0 c\u0169ng \u00edt n\u00f3i \u0111\u1ebfn nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn. Cu\u1ed9c chi\u1ebfn Israel-Hamas \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ea7u b\u1edfi nh\u1eefng cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch c\u1ee7a phi\u1ebfn qu\u00e2n Hamas, t\u1eeb s\u00e0o huy\u1ec7t trong D\u1ea3i Gaza, \u0111\u00e1nh v\u00e0o c\u00e1c t\u1ec9nh ph\u00eda nam Israel, gi\u1ebft ch\u1ebft kho\u1ea3ng 1200 ng\u01b0\u1eddi, h\u1ea7u h\u1ebft l\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u00e2n v\u00e0 b\u1eaft \u0111i 236 ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111\u1ec3 l\u00e0m con tin, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u1ebb em v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef. Ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a Israel l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u1ea3 \u0111\u0169a theo sau cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch g\u00e2y chi\u1ebfn c\u1ee7a Hamas. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"449\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Hamas_attacked_SouthIsrael_500.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19732\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Hamas_attacked_SouthIsrael_500.jpg 500w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Hamas_attacked_SouthIsrael_500-300x269.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Hamas_attacked_SouthIsrael_500-465x418.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Hamas v\u00e0 Hezbollah (<a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=18905\">https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=18905<\/a>). B\u00e0i n\u00e0y ch\u1ec9 n\u00f3i v\u1ec1 L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Houthi, b\u1ea3n doanh \u0111\u1eb7t t\u1ea1i Yemen. Houthi c\u00f4ng khai tuy\u00ean b\u1ed1 y\u1ec3m tr\u1ee3 cho Hamas v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng <em>\u201cti\u00eau di\u1ec7t Israel\u201d<\/em>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Houthi l\u00e0 ai?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u1ef1 Houthi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9i ng\u0169 ho\u00e1 k\u1ec3 t\u1eeb cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady c\u01b0\u1edbp ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1edf Yemen v\u00e0o n\u0103m 2014. Phong tr\u00e0o n\u00e0y c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi <em>\u201cAnsar Allah\u201d,<\/em> c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf hay <em>\u201cCon C\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf\u201d<\/em>. Kh\u1ea9u hi\u1ec7u c\u1ee7a phong tr\u00e0o l\u00e0 <em>\u201cTi\u00eau di\u1ec7t \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9\u201d, \u201cTi\u00eau di\u1ec7t Israel\u201d, \u201cC\u0103m th\u00f9 Do Th\u00e1i\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngu\u1ed3n tin Masirah do Houthi \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh, \u0111\u0103ng t\u1ea3i l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a th\u1ee7 l\u00e3nh Houthi r\u1eb1ng, n\u1ebfu M\u1ef9 can thi\u1ec7p v\u00e0o cu\u1ed9c chi\u1ebfn Israel-Hamas, th\u00ec l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Houthi s\u1ebd \u0111\u00e1p tr\u1ea3 b\u1eb1ng <em>\u201cc\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1eb1ng h\u1ecfa ti\u1ec5n, m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i v\u00e0o c\u00e1c quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a M\u1ef9\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Phong tr\u00e0o Houthi b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb ph\u00eda b\u1eafc Yemen v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t theo t\u00ean c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh Houthi. Nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh Houthi \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1ed5 ch\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb l\u00e2u, d\u00e2n t\u1ed9c Zaidi l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ec3u s\u1ed1 \u1edf Yemen, b\u1ecb ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed, b\u1ecb g\u1ea1t ra ngo\u00e0i l\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i. Th\u1ee7 l\u00e3nh Abdul-Malik al-Houthi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Zaidi v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 phong tr\u00e0o t\u00f4n gi\u00e1o \u1ee7ng h\u1ed9 H\u1ed3i Gi\u00e1o Zaidi Shia, l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a H\u1ed3i Gi\u00e1o Shia, t\u1ee9c l\u00e0 Shia Muslim. V\u00e0, Zaidi Shia l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a H\u1ed3i Gi\u00e1o Shia, l\u00e0 H\u1ed3i Gi\u00e1o \u1edf Iran.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ban \u0111\u1ea7u, phong tr\u00e0o Houthi n\u1ed5i l\u00ean v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 2000 ch\u1ec9 tranh \u0111\u1ea5u cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng H\u1ed3i gi\u00e1o Zaidi Shia \u1edf Yemen. Cu\u1ed9c tranh \u0111\u1ea5u k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u0103m 2014 th\u00ec c\u01b0\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh quy\u1ec1n t\u1ea1i Yemen, bu\u1ed9c T\u1ed5ng th\u1ed1ng l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd l\u00e0 Abed Rabbo Mansour Hadi ph\u1ea3i ch\u1ea1y tr\u1ed1n sang \u1ea2 R\u1eadp Saudi (Saudi Arabia). T\u1eeb \u0111\u00f3, phong tr\u00e0o Houthi ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f3 t\u1ea7m v\u00f3c qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 g\u00e2y ra cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u n\u0103m, gi\u1ebft ch\u1ebft h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u1ea9n c\u1ea5p nh\u00e2n \u0111\u1ea1o ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch cho bi\u1ebft, Houthi \u0111\u00e3 t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1eadu thu\u1eabn Hamas c\u1ee7a Palestine, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u00ecm c\u00e1ch c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u1ecb th\u1ebf trong s\u1ed1 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng phi\u1ebfn qu\u00e2n kh\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c Iran nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng ho\u1eb7c vi\u1ec7n tr\u1ee3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Houthi Ch\u1ee7 Tr\u01b0\u01a1ng C\u1eaft M\u1ea1ch M\u00e1u Th\u01b0\u01a1ng M\u1ea1i C\u1ee7a Israel<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Houthi c\u00f4ng khai tuy\u00ean b\u1ed1 s\u1ebd t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00e0u h\u00e0ng n\u00e0o ra hay v\u00e0o h\u1ea3i c\u1ea3ng c\u1ee7a Israel, hay tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Israel. Tuy tuy\u00ean b\u1ed1 nh\u01b0 v\u1eady, Houthi \u0111\u00e3 t\u1ea5n c\u00f4ng g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00e0u n\u00e0o \u0111i ngang H\u1ed3ng H\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngu\u1ed3n tin c\u1ee7a TradeWinds (tradewindsnews.com) th\u00e1ng 12.2023 cho bi\u1ebft b\u1ea3o hi\u1ec3m R\u1ee7i Ro Chi\u1ebfn Tranh t\u0103ng l\u00ean r\u1ea5t nhi\u1ec1u cho c\u00e1c chuy\u1ebfn h\u00e0ng \u0111i qua H\u1ed3ng H\u1ea3i, sau khi Houthi t\u1ea5n c\u00f4ng t\u00e0u d\u1ea7u Strinda c\u1ee7a Na-Uy khi \u0111i qua eo bi\u1ec3n Bab el-Mandeb, \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn v\u00e0o H\u1ed3ng H\u1ea3i v\u00e0o \u0111\u00eam 11-Dec-2023. Tin t\u1ee9c qu\u00e2n s\u1ef1 cho bi\u1ebft phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi \u0111\u00e3 b\u1ea5m n\u00fat ph\u00f3ng ho\u1ea3 ti\u1ec5n h\u00e0nh tr\u00ecnh t\u1eeb l\u00e3nh th\u1ed5 Yemen, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Al-Quds (Al-Quds Force). Th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n c\u1ee7a Strinda \u2014 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f4ng d\u00e2n \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u2014 \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng d\u1eadp t\u1eaft ng\u1ecdn l\u1eeda. Khinh t\u1ed1c h\u1ea1m c\u1ee7a H\u1ea3i Qu\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u00e3 b\u1eafn h\u1ea1 m\u1ed9t phi c\u01a1 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i mang bom t\u1ef1 s\u00e1t trong l\u00fac <em>\u201c\u0111e d\u1ecda\u201d<\/em> t\u00e0u Strinda. M\u1ed9t khu tr\u1ee5c h\u1ea1m c\u1ee7a H\u1ea3i Qu\u00e2n Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 y\u1ec3m tr\u1ee3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Al-Quds l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng V\u1ec7 Binh C\u00e1ch M\u1ea1ng H\u1ed3i Gi\u00e1o Iran (Iran&#8217;s Islamic Revolutionary Guard Corps -IRGC), m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng b\u00e1n qu\u00e2n s\u1ef1, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m b\u1ea3o v\u1ec7 H\u1ed3i Gi\u00e1o v\u00e0 <em>\u201cl\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u00e1ch m\u1ea1ng\u201d<\/em> c\u1ee7a Iran. L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Al-Quds, c\u00f2n t\u1ef1 nh\u1eadn L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Jerusalem, \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngo\u1ea1i bi\u00ean c\u1ee7a Iran. L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y n\u1ed7 l\u1ef1c t\u1ea1o \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a Iran \u1edf khu v\u1ef1c Trung \u0110\u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a Iran g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng Al-Quds c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u00e0 c\u1ed1 v\u1ea5n cho c\u00e1c nh\u00f3m b\u00e1n qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 n\u1ed5i d\u1eady \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia H\u1ed3i Gi\u00e1o, bao g\u1ed3m Lebanon (Hezbollah), Iraq, Syria v\u00e0 Yemen. Qasem Soleimani t\u1eebng l\u00e0 th\u1ee7 l\u00e3nh c\u1ee7a Al-Quds \u0111\u00e3 b\u1ecb M\u1ef9 h\u1ea1 s\u00e1t v\u00e0o th\u00e1ng Gi\u00eang n\u0103m 2020.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong l\u00fac \u0111\u00f3, nh\u00f3m Houthi \u0111\u00e3 tung ra cho th\u1ebf gi\u1edbi c\u00e1c b\u1ea3n tin tuy\u00ean truy\u1ec1n, n\u00f3i r\u1eb1ng Strinda \u0111ang ch\u1edf d\u1ea7u th\u00f4 \u0111\u1ebfn Israel. H\u1ecd nh\u1eafc l\u1ea1i tuy\u00ean b\u1ed1 h\u00f4m 09\/12 r\u1eb1ng, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i c\u00e1c chi\u1ebfn binh Houthi s\u1ebd t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00e0u n\u00e0o m\u00e0 h\u1ecd tin r\u1eb1ng \u0111ang h\u01b0\u1edbng t\u1edbi Israel, b\u1ea5t ch\u1ea5p t\u00e0u c\u1ee7a ai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c ngu\u1ed3n tin th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00e0ng h\u1ea3i cho bi\u1ebft t\u00e0u Strinda \u0111ang ch\u1edf d\u1ea7u t\u1eeb Indonesia, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ngang qua Malta tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ebfn \u00dd \u0110\u1ea1i L\u1ee3i. TradeWinds v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 Na Uy \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng: cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a Houthi v\u00e0o Strinda cho th\u1ea5y s\u1ef1 leo thang m\u1ea1nh m\u1ebd trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1ee7y nhi\u1ec7m gi\u1eefa Iran v\u00e0 Israel. T\u1ed5 Ch\u1ee9c H\u00e0ng H\u1ea3i Qu\u1ed1c T\u1ebf (International Maritime Organization &#8211; IMO) c\u1ee7a Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c c\u0169ng b\u00e0y t\u1ecf <em>\u201cm\u1ed1i lo ng\u1ea1i s\u00e2u s\u1eafc\u201d<\/em> \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a v\u1eadn t\u1ea3i h\u00e0ng h\u1ea3i qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1eef ki\u1ec7n ch\u00ednh x\u00e1c cho bi\u1ebft: V\u1ee5 Strinda li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ba qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a NATO l\u00e0 Na Uy, Ph\u00e1p, v\u00e0 Hoa K\u1ef3. V\u00ec c\u00f4ng d\u00e2n \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n con t\u00e0u, n\u00ean \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u00f3 li\u00ean \u0111\u1edbi. M\u1ed9t vi\u00ean ch\u1ee9c ch\u00ednh ph\u1ee7 Na Uy, \u00f4ng Eivind Vad Petersson, n\u00f3i v\u1edbi b\u00e1o ch\u00ed r\u1eb1ng, Na Uy \u0111ang h\u1ee3p t\u00e1c ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi Hoa K\u1ef3, Ph\u00e1p v\u00e0 Anh qu\u1ed1c <em>\u201cc\u1ea3 v\u1ec1 m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 \u2014 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u1ef1 do v\u00e0 an to\u00e0n h\u00e0ng h\u1ea3i\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 11, phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1edbp t\u00e0u h\u00e0ng d\u00e0i 620 feet, Galaxy Leader v\u00e0 b\u1eaft gi\u1eef 25 ng\u01b0\u1eddi trong th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u1ed3ng H\u1ea3i (Red Sea) l\u00e0 v\u00f9ng bi\u1ec3n m\u00e0 c\u00e1c chuy\u1ebfn v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u00e0ng h\u1ea3i ph\u1ea3i \u0111i qua tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00e0o Suez \u0111\u1ec3 v\u00e0o \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i. T\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u Ch\u00e2u v\u00e0 ti\u1ebfn v\u00e0o \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc sau, Houthi ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c tay s\u00fang kh\u1ee7ng b\u1ed1 hi\u1ebfu chi\u1ebfn, c\u0103m th\u00f9 Do Th\u00e1i v\u00e0 Hoa K\u1ef3. Nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1ec9 l\u00e0m theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc l\u1edbn \u0111\u1ee9ng \u0111\u00e0ng sau. \u0110\u00f3 l\u00e0 Iran. Theo nh\u1eadn x\u00e9t c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 quan s\u00e1t qu\u00e2n s\u1ef1, l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Houthi nh\u1eadn s\u1ef1 y\u1ec3m tr\u1ee3 m\u1ea1nh m\u1ebd t\u1eeb Iran. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n qu\u00e2n s\u1ef1 m\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Houthi \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng, t\u1eeb ho\u1ea3 ti\u1ec5n cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i, s\u00fang \u1ed1ng,\u2026 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o t\u1ea1i Iran v\u00e0 do Iran vi\u1ec7n tr\u1ee3. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, d\u00e2n ch\u00fang \u1edf Iran theo H\u1ed3i Gi\u00e1o, h\u1ec7 ph\u00e1i Shia, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 th\u00e2n c\u1eadn v\u1edbi Houthi, Zaidi Shia.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"501\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Red_Sea_Yemen_500.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19733\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Red_Sea_Yemen_500.jpg 500w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Red_Sea_Yemen_500-300x300.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Red_Sea_Yemen_500-150x150.jpg 150w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Red_Sea_Yemen_500-465x466.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kh\u00f4ng Ch\u1ec9 Ph\u00e1 Ho\u1ea1i Kinh T\u1ebf C\u1ee7a Israel, Houthi \u0110\u00e1nh V\u00e0o Kinh T\u1ebf C\u1ee7a T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Houthi kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ea5n c\u00f4ng Israel. Houthi t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o c\u00e1c quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng, nh\u1ea5t l\u00e0 Hoa K\u1ef3.&nbsp; S\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a Iran d\u00e0nh cho phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi \u1edf Yemen b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1ec1 \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb, h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c. Quan h\u1ec7 gi\u1eefa Iran v\u00e0 Houthi r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p, nh\u01b0ng t\u1ef1u trung c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c trong v\u00e0i y\u1ebfu t\u1ed1 sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c: V\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Yemen, chung bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi \u1ea2 R\u1eadp Saudi, m\u1ed9t \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a Iran, khi\u1ebfn Yemen tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 Iran s\u1eed d\u1ee5ng cho vi\u1ec7c thao t\u00fang \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb. H\u1ed7 tr\u1ee3 phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi cho ph\u00e9p Iran t\u0103ng c\u01b0\u1eddng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u1edf B\u00e1n \u0111\u1ea3o \u1ea2 R\u1eadp (Arabian Peninsula) v\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c v\u1edbi \u1ea2 R\u1eadp Saudi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-H\u1ed3i Gi\u00e1o Shia: Phong tr\u00e0o Houthi thu\u1ed9c gi\u00e1o ph\u00e1i Zaidi Shia. C\u0169ng nh\u01b0 Iran, l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia theo H\u1ed3i gi\u00e1o Shia, c\u00f3 th\u1ec3 xem c\u00f3 c\u00f9ng h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u1edbi phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi. Gi\u00e1o ph\u00e1i Zaidi Shia c\u1ee7a Houthi tuy kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng nh\u01b0 Twelver Shia c\u1ee7a Iran, nh\u01b0ng v\u1eabn g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi nhau nh\u1ea5t, so v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 ph\u00e1i H\u1ed3i Gi\u00e1o kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong khi \u0111\u00f3, ph\u1ea7n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf \u1ea2 R\u1eadp Saudi tu\u00e2n theo nh\u00e1nh H\u1ed3i gi\u00e1o Sunni, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 theo tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Wahhabi. H\u1ed3i Gi\u00e1o Sunni \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho nh\u00e1nh H\u1ed3i Gi\u00e1o l\u1edbn nh\u1ea5t tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u, l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf \u1ea2 R\u1eadp Saudi. Wahhabism l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c H\u1ed3i gi\u00e1o Sunni b\u1ea3o th\u1ee7 v\u00e0 thu\u1ea7n t\u00fay, c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u1edf \u1ea2 R\u1eadp Saudi k\u1ec3 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 18, v\u00e0 gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n gi\u1ea3i r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-T\u00e2m l\u00fd ch\u1ed1ng Saudi: Phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 v\u1edbi Saudi Arabia, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi Saudi-Yemen. S\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a Iran d\u00e0nh cho l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Houthi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u1ea2 R\u1eadp Saudi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Chi\u1ebfn tranh \u1ee7y nhi\u1ec7m: Iran v\u00e0 \u1ea2 R\u1eadp Saudi t\u1eebng c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t v\u1edbi nhau tr\u00ean to\u00e0n khu v\u1ef1c. Cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t \u1edf Yemen \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh khu v\u1ef1c r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n gi\u1eefa Iran v\u00e0 \u1ea2 R\u1eadp Saudi \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trong v\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-Ti\u1ebfp c\u1eadn H\u1ed3ng H\u1ea3i: Ki\u1ec3m so\u00e1t eo bi\u1ec3n Bab el Mandeb, m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m huy\u1ebft m\u1ea1ch quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi giao th\u00f4ng h\u00e0ng h\u1ea3i ngang qua H\u1ed3ng H\u1ea3i, c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c. C\u00e1c khu v\u1ef1c do Houthi ki\u1ec3m so\u00e1t \u1edf Yemen mang l\u1ea1i cho Iran s\u1ee9c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi con \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng h\u1ea3i quan tr\u1ecdng n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Trung C\u1ed9ng \u1ede \u0110\u00e2u Trong C\u00e1c Cu\u1ed9c Xung \u0110\u1ed9t?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ebd n\u00e0o, con \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng h\u1ea3i ngang qua H\u1ed3ng H\u1ea3i v\u00e0 K\u00eanh \u0110\u00e0o Suez m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 g\u00ec v\u1edbi <em>M\u1ed9t V\u00e0nh \u0110ai, M\u1ed9t Con \u0110\u01b0\u1eddng<\/em> c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng (One Belt, One Road &#8211; OBOR) hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 <em>S\u00e1ng Ki\u1ebfn V\u00e0nh \u0110ai v\u00e0 Con \u0110\u01b0\u1eddng<\/em> (Belt and Road Initiative &#8211; BRI), hay ch\u0103ng? <em>M\u1ed9t V\u00e0nh \u0110ai, M\u1ed9t Con \u0110\u01b0\u1eddng<\/em> c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng l\u00e0 hai <em>Con \u0110\u01b0\u1eddng T\u01a1 L\u1ee5a<\/em>, m\u1ed9t tr\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n, m\u1ed9t tr\u00ean bi\u1ec3n; t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb c\u1ed9ng s\u1ea3n c\u01b0\u1edbp ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1edf Trung Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi \u0110\u1eb7ng Ti\u1ec3u B\u00ecnh l\u00ean ng\u00f4i, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh, s\u00e1ng ki\u1ebfn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em ra s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u nguy n\u1ec1n kinh t\u1ebf XHCN c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng, v\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, h\u1ea7u c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea1nh tranh v\u1edbi T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng. Nh\u1edd con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3 n\u0103ng kinh t\u1ebf kh\u00e1 cao trong b\u1ea3ng x\u1ebfp h\u1ea1ng c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. L\u1ee3i nhu\u1eadn sinh ra t\u1eeb con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00fap Trung C\u1ed9ng ch\u1ebf t\u1ea1o s\u00fang \u0111\u1ea1n v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i to l\u1edbn nh\u01b0 ng\u00e0y nay. Kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00f3, ti\u1ec1n \u0111\u00e2u \u0111\u1ec3 nu\u00f4i qu\u00e2n?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con \u0110\u01b0\u1eddng T\u01a1 L\u1ee5a tr\u00ean bi\u1ec3n c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng c\u00f3 \u0111o\u1ea1n \u0111i qua H\u1ed3ng H\u1ea3i v\u00e0 K\u00eanh \u0110\u00e0o Suez, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia b\u00ean b\u1edd \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i v\u00e0 \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng. L\u1ebd n\u00e0o Trung C\u1ed9ng \u0111\u1ee9ng nh\u00ecn vi\u1ec7c ph\u00e1 ho\u1ea1i \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft m\u1ea1ch n\u00e0y?<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"342\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/BeltAndRoadInitiative_500.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19734\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/BeltAndRoadInitiative_500.jpg 500w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/BeltAndRoadInitiative_500-300x205.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/BeltAndRoadInitiative_500-465x318.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con \u0110\u01b0\u1eddng T\u01a1 L\u1ee5a tr\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n \u0111i qua Teheran c\u1ee7a Iran, Istanbul c\u1ee7a Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3 r\u1ed3i M\u1ea1c T\u01b0 Khoa c\u1ee7a Nga,\u2026 c\u0169ng l\u00e0 \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng. Kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 Trung C\u1ed9ng nh\u00fang tay khu\u1ea5y r\u1ed1i nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft m\u1ea1ch \u0111\u00e3 g\u1ea7y d\u1ef1ng bao n\u0103m qua.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trung C\u1ed9ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1eeba n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee5c th\u1ea3 c\u00e2u. L\u1ee3i d\u1ee5ng trong l\u00fac c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong Minh \u01af\u1edbc B\u1eafc \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng (NATO) v\u00e0 M\u1ef9 b\u1eadn r\u1ed9n \u1edf Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 \u00c2u Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 \u0111em qu\u00e2n \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0110\u00e0i Loan, m\u1eb7c cho Con \u0110\u01b0\u1eddng T\u01a1 L\u1ee5a b\u1ecb d\u00e0y x\u00e9o v\u00ec chi\u1ebfn tranh? Qu\u00e2n l\u01b0\u01a1ng d\u1ef1 tr\u1eef c\u00f3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 nu\u00f4i qu\u00e2n trong bao l\u00e2u? V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm \u0110\u00e0i Loan kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra trong l\u00fac n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u2014oOo\u2014<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a Iran d\u00e0nh cho phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y c\u0103ng th\u1eb3ng trong khu v\u1ef1c, t\u1ea1o ra \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n \u1edf Trung \u0110\u00f4ng.&nbsp; Houthi kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ea5n c\u00f4ng Israel, m\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1ea5t c\u1ee9 ai \u0111i qua H\u1ed3ng H\u1ea3i, c\u1eeda ng\u00f5 \u0111i v\u00e0o \u00c2u Ch\u00e2u. L\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u1eb1n m\u1eb7t Saudi Arabia v\u00e0 m\u1edf t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a H\u1ed3i Gi\u00e1o Shia, do Iran l\u00e3nh \u0111\u1ea1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u01b0u t\u00ednh c\u1ee7a Iran mang t\u00ednh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1eeb l\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Hoa K\u1ef3 \u1edf Trung \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 trong m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p; nh\u01b0 h\u1ed3i th\u00e1ng 11-2023, t\u00e0u USS Carney \u0111\u00e3 b\u1eafn h\u1ea1 h\u1ecfa ti\u1ec5n h\u00e0nh tr\u00ecnh v\u00e0 m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i ph\u00f3ng t\u1eeb Yemen; v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00f2n ph\u1ea3n c\u00f4ng nh\u1eafm v\u00e0o c\u00e1c nh\u00f3m kh\u00e1c, c\u0169ng l\u00e0 v\u1ec7 tinh c\u1ee7a Iran. C\u1ea3 hai phe \u0111em v\u0169 kh\u00ed m\u1edbi ra \u0111\u1ec3 thi th\u1ed1 v\u1edbi nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e2u nay, L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Hoa K\u1ef3 \u1edf Trung \u0110\u00f4ng (v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi) c\u00f3 vai tr\u00f2 gi\u1eef g\u00ecn an ninh khu v\u1ef1c l\u1ea1i b\u1ecb c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia C\u1ed9ng S\u1ea3n d\u00e1n nh\u00e3n v\u1edbi h\u1ed7n danh <em>\u201csen \u0111\u1ea7m qu\u1ed1c t\u1ebf\u201d<\/em>. C\u00e1i t\u00ean c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch mi\u1ec7t th\u1ecb nh\u01b0ng n\u00f3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 \u0111\u00fang ngh\u0129a <em>\u201cc\u1ea3nh s\u00e1t qu\u1ed1c t\u1ebf\u201d<\/em>. Sen \u0111\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c phi\u00ean \u00e2m t\u1eeb ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u201cGens D\u2019armes\u201d, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 <em>\u201chi\u1ebfn binh\u201d<\/em>. M\u1ef9, Anh, Ph\u00e1p,\u2026 l\u00e0 nh\u1eefng <em>\u201csen \u0111\u1ea7m\u201d<\/em>, b\u1ecb ch\u1ec9 tr\u00edch l\u00e0 th\u00f2 th\u1ecdc can thi\u1ec7p v\u00e0o ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n h\u00e0ng h\u1ea3i t\u1eeb \u00c1 Ch\u00e2u sang \u00c2u Ch\u00e2u, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i qua H\u1ed3ng H\u1ea3i v\u00e0 Kinh \u0111\u00e0o Suez, th\u00ec ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng xu\u1ed1ng ph\u00eda nam, \u0111i qua Capes Good Hope (M\u0169i H\u1ea3o V\u1ecdng) r\u1ed3i \u0111i l\u00ean ph\u00eda b\u1eafc m\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u00c2u Ch\u00e2u. Ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 th\u00ec gi\u1edd s\u1ebd t\u1ed1n k\u00e9m g\u1ea7n g\u1ea5p \u0111\u00f4i, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn cho to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00ec th\u1ebf, Trung C\u1ed9ng s\u1ebd ph\u1ea3i ti\u1ebfp tay x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u00e0 b\u00ecnh \u1edf Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 \u00c2u Ch\u00e2u h\u1ea7u tr\u00e1nh tai h\u1ea1i cho Con \u0110\u01b0\u1eddng T\u01a1 L\u1ee5a c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 c\u00f3 ra sao, ch\u1eafc ch\u1eafn L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Hoa K\u1ef3 \u0111ang c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf Trung \u0110\u00f4ng s\u1ebd ph\u1ea3i can thi\u1ec7p. N\u1ebfu kh\u00f4ng gi\u00fap c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c th\u00ec \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a ch\u00ednh Hoa K\u1ef3. Tuy nhi\u00ean, Hoa K\u1ef3 c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb T\u1ed5ng T\u01b0 L\u1ec7nh m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n, s\u00e1ng su\u1ed1t h\u01a1n, \u0111\u1ec3 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Hoa K\u1ef3 v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>S\u01a1n H\u00e0 <\/strong>(Dec.2023)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u01a1n H\u00e0 (Dec.2023) Sau khi c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Israel t\u1ea5n c\u00f4ng Hamas \u1edf D\u1ea3i Gaza, tr\u1ea3 \u0111\u0169a v\u1ee5 Hamas \u0111\u1ed9t k\u00edch ph\u00eda nam Israel v\u00e0o ng\u00e0y 07\/Oct\/2023, th\u1ebf gi\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghe tin phi\u1ebfn qu\u00e2n Houthi \u1edf Yemen ra tay t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o c\u00e1c t\u00e0u h\u00e0ng \u0111i<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=19731\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":19737,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,8,12,57,62,53,42],"tags":[165,118,212,119,363,208,278,207,226],"class_list":["entry","author-nduong","post-19731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chinhtri-xahoi","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-kienthuctongquat","category-kinhte-chinhtri","category-tai-lieu","tag-binh-luan","tag-chinh-tri","tag-chuyen-de","tag-hoa-ky","tag-hoi-giao","tag-israel","tag-the-gioi","tag-trung-dong","tag-xa-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19731"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19731\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}