{"id":21944,"date":"2024-07-31T23:46:00","date_gmt":"2024-07-31T23:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=21944"},"modified":"2024-07-31T23:46:02","modified_gmt":"2024-07-31T23:46:02","slug":"trung-quoc-va-nga-co-the-lam-te-liet-internet-nhu-the-nao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=21944","title":{"rendered":"<strong>Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Nga c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u00ea li\u1ec7t Internet nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>The Economist<\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"675\" height=\"381\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21946\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-2.jpg 675w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-2-300x169.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-2-465x262.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 675px) 100vw, 675px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">______________________________<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ngu\u1ed3n:<\/strong>&nbsp;<strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">\u201cHow China and Russia could hobble the internet\u201d,&nbsp;<em>The Economist<\/em><\/mark><\/strong>, 11\/07\/2024<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bi\u00ean d\u1ecbch:<\/strong>&nbsp;Vi\u00ean \u0110\u0103ng Huy |&nbsp;<strong>Hi\u1ec7u \u0111\u00ednh:<\/strong>&nbsp;Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Ph\u01b0\u01a1ng<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u00e2u, m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Anh \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u RAND Europe, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0 v\u1ea5n t\u1ea1i Cambridge, Anh, ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng quan tr\u1ecdng d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n<\/strong>. T\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0 v\u1ea5n n\u00e0y \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00f4ng khai v\u1ec1 c\u00e1p internet v\u00e0 c\u00e1p \u0111i\u1ec7n. H\u1ecd ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u00e1c chuy\u00ean gia v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c ph\u1ecfng v\u1ea5n theo c\u00e1c nh\u00f3m t\u1eadp trung. Gi\u1eefa qu\u00e1 tr\u00ecnh, Ruth Harris, tr\u01b0\u1edfng d\u1ef1 \u00e1n, nh\u1eadn ra r\u1eb1ng b\u00e0 \u0111\u00e3 v\u00f4 t\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 ra nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft nh\u1ea1y c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb Nga ho\u1eb7c c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 kh\u00e1c khai th\u00e1c. Khi b\u00e0 ti\u1ebfp c\u1eadn b\u1ed9 ph\u1eadn ch\u00ednh ph\u1ee7 gi\u1ea5u t\u00ean, h\u1ecd \u0111\u00e3 r\u1ea5t s\u1ed1c. B\u00e0 Harris nh\u1edb l\u1ea1i ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a h\u1ecd: \u201c\u00d4i tr\u1eddi \u01a1i. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00ed m\u1eadt.\u201d Khi bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u00f3m c\u1ee7a b\u00e0 Harris \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp h\u1ee3p t\u1eeb kh\u1eafp ch\u00e2u \u00c2u, h\u1ecd y\u00eau c\u1ea7u nh\u00f3m ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c thay \u0111\u1ed5i, b\u00e0 n\u00f3i: \u201cV\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi Anh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfp c\u1eadn.\u201d<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"612\" height=\"377\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21947\" style=\"width:379px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien.jpg 612w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-300x185.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-465x286.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 612px) 100vw, 612px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0b14c7\" class=\"has-inline-color\">C\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 \u00e2m th\u1ea7m lo ng\u1ea1i v\u1ec1 an ninh c\u1ee7a c\u00e1c tuy\u1ebfn c\u00e1p d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n, v\u1ed1n mang ph\u1ea7n l\u1edbn l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng truy c\u1eadp internet tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, trong nhi\u1ec1u n\u0103m. Nh\u01b0ng ch\u1ec9 g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng, do m\u1ed9t lo\u1ea1t s\u1ef1 c\u1ed1 m\u1edd \u00e1m t\u1eeb bi\u1ec3n Baltic \u0111\u1ebfn Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1ed9ng r\u00e3i h\u01a1n r\u1eb1ng c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng, d\u01b0\u1edbi m\u1ecdi h\u00ecnh th\u1ee9c, l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e1 ho\u1ea1i.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean kh\u1eafp ch\u00e2u \u00c2u, c\u00e1c gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p Nga v\u00e0 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u1ee7y nhi\u1ec7m c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Ukraine, t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng nh\u1eafm v\u00e0o c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf c\u1ea5p n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed1t ch\u00e1y nh\u00e0 kho v\u00e0 \u00e2m m\u01b0u t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a M\u1ef9 \u1edf \u0110\u1ee9c. <strong>Ng\u01b0\u1eddi ta lo ng\u1ea1i r\u1eb1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin li\u00ean l\u1ea1c d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb t\u00ea li\u1ec7t trong kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng ho\u1eb7c chi\u1ebfn tranh, ho\u1eb7c b\u1ecb khai th\u00e1c \u0111\u1ec3 l\u1ea5y b\u00ed m\u1eadt trong th\u1eddi b\u00ecnh. V\u00e0 khi M\u1ef9 v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c tranh gi\u00e0nh \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u00ean kh\u1eafp ch\u00e2u \u00c1, c\u00e1p ng\u1ea7m \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng trong cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh c\u1ee7a h\u1ecd.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1113d3\" class=\"has-inline-color\">Theo TeleGeography, m\u1ed9t c\u00f4ng ty d\u1eef li\u1ec7u, <span style=\"text-decoration: underline;\">c\u00f3 h\u01a1n 600 c\u00e1p ng\u1ea7m \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1eafp \u0111\u1eb7t tr\u00ean kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi<\/span>, v\u1edbi chi\u1ec1u d\u00e0i t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 1,4 tri\u1ec7u km, g\u1ea5p ba l\u1ea7n kho\u1ea3ng c\u00e1ch t\u1eeb Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t \u0111\u1ebfn M\u1eb7t tr\u0103ng. Ch\u00fang truy\u1ec1n t\u1ea3i ph\u1ea7n l\u1edbn l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng truy c\u1eadp internet. <\/mark><\/strong>L\u1ea5y m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5, Ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi M\u1ef9 b\u1eb1ng kho\u1ea3ng 17 tuy\u1ebfn c\u00e1p, ch\u1ee7 y\u1ebfu qua Anh v\u00e0 Ph\u00e1p. H\u01a1n 100 tuy\u1ebfn c\u00e1p b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i m\u1ed7i n\u0103m tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi, r\u1ea5t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean do c\u00e1c t\u00e0u \u0111\u00e1nh c\u00e1 v\u00e0 t\u00e0u thuy\u1ec1n b\u1ea5t c\u1ea9n khi s\u1eed d\u1ee5ng neo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa tai n\u1ea1n v\u1edbi ph\u00e1 ho\u1ea1i. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 thi\u1ec7t h\u1ea1i g\u00e2y ra cho \u0111\u01b0\u1eddng \u1ed1ng d\u1eabn kh\u00ed Balticonnector v\u00e0 m\u1ed9t tuy\u1ebfn c\u00e1p li\u00ean l\u1ea1c g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u1edf V\u1ecbnh Ph\u1ea7n Lan v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m 2023. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">C\u00e1c quan ch\u1ee9c khu v\u1ef1c nghi ng\u1edd s\u1ef1 li\u00ean quan c\u1ee7a Newnew Polar Bear, m\u1ed9t t\u00e0u container do Trung Qu\u1ed1c s\u1edf h\u1eefu, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n \u1edf Kaliningrad, m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t bi\u1ec7t l\u1eadp c\u1ee7a Nga, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Archangel v\u1edbi chi\u1ebfc m\u1ecf neo \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t.<\/mark><\/strong> Ch\u00edn th\u00e1ng sau, ch\u00ednh quy\u1ec1n Ph\u1ea7n Lan tin r\u1eb1ng v\u1ee5 vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t tai n\u1ea1n th\u1ef1c s\u1ef1. C\u00e1c quan ch\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00e1c ti\u1ebfp t\u1ee5c nghi ng\u1edd h\u00e0nh vi sai tr\u00e1i c\u1ee7a Nga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c2m m\u01b0u d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"875\" height=\"558\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-2-cables-duoi-long-bien-bi-cat.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21948\" style=\"width:472px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-2-cables-duoi-long-bien-bi-cat.jpg 875w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-2-cables-duoi-long-bien-bi-cat-300x191.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-2-cables-duoi-long-bien-bi-cat-768x490.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-2-cables-duoi-long-bien-bi-cat-465x297.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-2-cables-duoi-long-bien-bi-cat-695x443.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 875px) 100vw, 875px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ec5 hi\u1ec3u. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Nga \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c h\u1ea3i qu\u00e2n d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1 ho\u1ea1i d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc, ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u00f4ng qua GUGI, m\u1ed9t \u0111\u01a1n v\u1ecb b\u00ed m\u1eadt v\u1eadn h\u00e0nh t\u00e0u ng\u1ea7m n\u01b0\u1edbc s\u00e2u v\u00e0 drone h\u1ea3i qu\u00e2n. \u201cNga \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn trong nhi\u1ec1u n\u0103m trong \u0111\u1ecba v\u1ef1c n\u00e0y,\u201d gi\u00e1m \u0111\u1ed1c t\u00ecnh b\u00e1o c\u1ee7a NATO c\u1ea3nh b\u00e1o n\u0103m ngo\u00e1i.<\/mark><\/strong> M\u1ed9t b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 v\u00e0o th\u00e1ng 2 b\u1edfi Policy Exchange, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0 v\u1ea5n \u1edf London, tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\"><strong>k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 2021, \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1m s\u1ef1 c\u1ed1 \u0111\u1ee9t c\u00e1p \u201ckh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n nh\u01b0ng \u0111\u00e1ng ng\u1edd\u201d \u1edf khu v\u1ef1c Ch\u00e2u \u00c2u-\u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 h\u01a1n 70 v\u1ee5 t\u00e0u Nga \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn c\u00f4ng khai \u201ch\u00e0nh x\u1eed b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng g\u1ea7n c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng h\u00e0ng h\u1ea3i quan tr\u1ecdng\u201d<\/strong><\/mark>. Trong b\u00e1o c\u00e1o th\u01b0\u1eddng ni\u00ean v\u00e0o th\u00e1ng 2, c\u01a1 quan t\u00ecnh b\u00e1o Na Uy cho bi\u1ebft Nga c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u1eadp b\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng d\u1ea7u kh\u00ed quan tr\u1ecdng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y trong nhi\u1ec1u n\u0103m. \u201cVi\u1ec7c l\u1eadp b\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00e0y v\u1eabn \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh, c\u1ea3 v\u1ec1 m\u1eb7t v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1 [v\u00e0] c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng trong t\u00ecnh hu\u1ed1ng xung \u0111\u1ed9t.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf ch\u00e2u \u00c2u. <strong>V\u00e0o th\u00e1ng 2, ba tuy\u1ebfn c\u00e1p ng\u1ea7m ch\u1ea1y qua Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u01b0 h\u1ea1i, l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n internet tr\u00ean kh\u1eafp \u0110\u00f4ng Phi trong h\u01a1n ba th\u00e1ng.<\/strong> Nguy\u00ean nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 do m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1eb1ng t\u00ean l\u1eeda v\u00e0o t\u00e0u Rubymar, m\u1ed9t t\u00e0u ch\u1edf ph\u00e2n b\u00f3n, b\u1edfi Houthis, m\u1ed9t nh\u00f3m phi\u1ebfn qu\u00e2n t\u1ea1i Yemen \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111e d\u1ecda c\u00e1c t\u00e0u bu\u00f4n \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 \u0111o\u00e0n k\u1ebft v\u1edbi Hamas \u1edf Gaza. Khi Rubymar b\u1ecb th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n b\u1ecf r\u01a1i, sau \u0111\u00f3 ch\u00ecm xu\u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng m\u1ecf neo c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 k\u00e9o l\u00ea d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n v\u00e0 c\u1eaft \u0111\u1ee9t c\u00e1c d\u00e2y c\u00e1p. V\u00e0o th\u00e1ng 3, s\u1ef1 gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra tr\u00ean kh\u1eafp T\u00e2y Phi khi m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1p quan tr\u1ecdng kh\u00e1c b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t ngo\u00e0i kh\u01a1i B\u1edd Bi\u1ec3n Ng\u00e0, c\u00f3 th\u1ec3 do ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ecba ch\u1ea5n \u1edf \u0111\u00e1y bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1012cb\" class=\"has-inline-color\">C\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c gia M\u1ef9 c\u0169ng lo l\u1eafng v\u1ec1 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda ti\u1ec1m t\u00e0ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c tuy\u1ebfn c\u00e1p \u1edf ch\u00e2u \u00c1. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0110\u00e0i Loan ph\u1ee5 thu\u1ed9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0o c\u00e1p ng\u1ea7m \u0111\u1ec3 li\u00ean l\u1ea1c qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng tr\u1ea1m c\u1eadp b\u1edd t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u00edt.<\/mark><\/strong> Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn, Elsa Kania c\u1ee7a Trung t\u00e2m An ninh M\u1ef9 M\u1edbi (CNAS), m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0 v\u1ea5n \u1edf Washington, n\u00f3i r\u1eb1ng <strong>PLA s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch \u00e1p \u0111\u1eb7t \u201cphong t\u1ecfa th\u00f4ng tin\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y. C\u1eaft c\u00e1p \u201cg\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111\u00f3\u201d. <\/strong>V\u00e0o th\u00e1ng 2 n\u0103m 2023, m\u1ed9t t\u00e0u ch\u1edf h\u00e0ng Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 m\u1ed9t t\u00e0u \u0111\u00e1nh c\u00e1 Trung Qu\u1ed1c b\u1ecb nghi ng\u1edd \u0111\u00e3 c\u1eaft \u0111\u1ee9t hai tuy\u1ebfn c\u00e1p ph\u1ee5c v\u1ee5 M\u00e3 T\u1ed5, m\u1ed9t h\u00f2n \u0111\u1ea3o xa x\u00f4i c\u1ee7a \u0110\u00e0i Loan, c\u00e1ch nhau s\u00e1u ng\u00e0y, l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n k\u1ebft n\u1ed1i c\u1ee7a h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y trong h\u01a1n 50 ng\u00e0y\u2014m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng ch\u1eafc ch\u1eafn v\u1ec1 h\u00e0nh vi ph\u00e1 ho\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chi\u1ebfn thu\u1eadt c\u1eaft c\u00e1p c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau chi\u1ebfn tranh r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n. <strong>\u201cC\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 h\u1ea1 g\u1ee5c h\u1ea1m \u0111\u1ed9i drone c\u1ee7a M\u1ef9, ho\u1eb7c th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m suy y\u1ebfu h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00ecnh b\u00e1o Ng\u0169 Nh\u00e3n, v\u1ed1n ph\u1ee5 thu\u1ed9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0o gi\u00e1m s\u00e1t internet, l\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c d\u00e2y c\u00e1p ng\u1ea7m.<\/strong>\u201d Richard Aldrich v\u00e0 Athina Karatzogianni, hai nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc v\u1ec1 t\u00ecnh b\u00e1o, vi\u1ebft. C\u00e1c gi\u1ea3 l\u1eadp chi\u1ebfn tranh do CNAS \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh v\u00e0o n\u0103m 2021 \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u201cth\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c m\u1ea5t k\u1ebft n\u1ed1i internet tr\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n \u1edf \u0110\u00e0i Loan, Nh\u1eadt B\u1ea3n, Guam v\u00e0 Hawaii v\u00e0 bu\u1ed9c c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o th\u00f4ng tin li\u00ean l\u1ea1c qua v\u1ec7 tinh b\u0103ng th\u00f4ng th\u1ea5p h\u01a1n v\u00e0 d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u01a1n\u201d. (Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, c\u00e1c gi\u1ea3 l\u1eadp chi\u1ebfn tranh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng Nga, v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb c\u1eaft c\u00e1p chuy\u00ean bi\u1ec7t h\u1ea1n ch\u1ebf, \u201ckh\u00f4ng th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng x\u00f3a s\u1ed5 c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1p li\u00ean l\u1ea1c d\u00e0y \u0111\u1eb7c gi\u1eefa B\u1eafc M\u1ef9 v\u00e0 Ch\u00e2u \u00c2u\u201d.)<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"302\" height=\"483\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21950\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-1.jpg 302w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-cable-duoi-long-bien-1-188x300.jpg 188w\" sizes=\"auto, (max-width: 302px) 100vw, 302px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng l\u00ean c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng th\u1ee7 t\u1ed1t h\u01a1n. \u01afu ti\u00ean c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 hi\u1ec3u nh\u1eefng g\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111ang x\u1ea3y ra d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc. <strong>C\u00e1c qu\u1ed1c gia NATO \u0111\u00e3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tu\u1ea7n tra tr\u00ean kh\u00f4ng v\u00e0 tr\u00ean bi\u1ec3n g\u1ea7n c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng quan tr\u1ecdng, bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e1c tuy\u1ebfn c\u00e1p. V\u00e0o th\u00e1ng 5, li\u00ean minh l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean tri\u1ec7u t\u1eadp M\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi C\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng D\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n Quan tr\u1ecdng, v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch chia s\u1ebb th\u00eam th\u00f4ng tin gi\u1eefa c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng ty t\u01b0 nh\u00e2n c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng v\u1eadn h\u00e0nh c\u00e1p<\/strong>. M\u1ed9t \u201ckh\u00e1i ni\u1ec7m \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1\u201d v\u00e0o th\u00e1ng 10 c\u0169ng h\u00ecnh dung \u201c<strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1018cc\" class=\"has-inline-color\">m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u1ea3m bi\u1ebfn quy m\u00f4 to\u00e0n c\u1ea7u, t\u1eeb \u0111\u00e1y bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng gian<\/mark><\/strong>\u201d \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda. M\u1ed9t s\u00e1ng ki\u1ebfn \u200b\u200bc\u1ee7a Li\u00ean minh Ch\u00e2u \u00c2u \u0111ang xem x\u00e9t m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u201cc\u00e1c tr\u1ea1m d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc\u201d \u1edf \u0111\u00e1y bi\u1ec3n, n\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 cho ph\u00e9p drone s\u1ea1c pin v\u00e0 truy\u1ec1n d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang \u0111\u00e3 th\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t khi c\u00e1p b\u1ecb h\u01b0 h\u1ecfng, vi\u1ec7c s\u1eeda ch\u1eefa r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. <strong>Th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ec9 c\u00f3 kho\u1ea3ng 60 t\u00e0u s\u1eeda ch\u1eefa<\/strong>, \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00e1ng \u0111\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c s\u1ef1 c\u1ed1. Evan D\u2019Alessandro t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng King\u2019s College London, chuy\u00ean gia nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00e1p ng\u1ea7m, cho bi\u1ebft <strong>nhi\u1ec1u t\u00e0u kh\u00f4ng thu\u1ed9c s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a M\u1ef9 ho\u1eb7c \u0111\u1ed3ng minh. Th\u00e1ch th\u1ee9c n\u00e0y s\u1ebd c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean nghi\u00eam tr\u1ecdng trong th\u1eddi chi\u1ebfn, khi vi\u1ec7c c\u1eaft c\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p g\u1ea7n b\u1edd bi\u1ec3n \u0110\u00e0i Loan.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u2019Alessandro quan s\u00e1t th\u1ea5y r\u1eb1ng trong hai cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00e1c t\u00e0u s\u1eeda ch\u1eefa c\u00e1p ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed9 t\u1ed1ng b\u1edfi t\u00e0u chi\u1ebfn. \u00d4ng D\u2019Alessandro l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng trong m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1edf Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng,&nbsp; h\u1ea3i qu\u00e2n M\u1ef9 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh s\u1ebd c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt t\u00e0u d\u1ef1 ph\u00f2ng cho nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u00f3. <strong>\u0110\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp H\u1ea1m \u0111\u1ed9i An ninh C\u00e1p v\u00e0o n\u0103m 2021, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c c\u00f4ng ty v\u1eadn h\u00e0nh c\u00e1c t\u00e0u l\u1eafp \u0111\u1eb7t c\u00e1p mang c\u1edd M\u1ef9 v\u00e0 c\u00f3 th\u1ee7y th\u1ee7 \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3n tr\u1ee3 c\u1ea5p h\u00e0ng n\u0103m 5 tri\u1ec7u USD \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y vi\u1ec7c s\u1eb5n s\u00e0ng \u1ee9ng ph\u00f3 trong v\u00f2ng 24 gi\u1edd khi c\u00f3 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng ph\u1ee5c v\u1ee5 trong th\u1eddi chi\u1ebfn.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0f11a0\" class=\"has-inline-color\">m\u1ed1i lo ng\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 do th\u00e1m.<\/mark><\/strong> M\u1ef9 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng minh hi\u1ec3u r\u00f5 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda n\u00e0y h\u01a1n ai h\u1ebft, b\u1edfi v\u00ec trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7, h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1970, M\u1ef9 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch t\u00e1o b\u1ea1o \u0111\u1ec3 do th\u00e1m c\u00e1p qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng t\u00e0u ng\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec3n khai v\u00e0 thu h\u1ed3i thi\u1ebft b\u1ecb d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n. Khi internet lan r\u1ed9ng tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u, c\u01a1 h\u1ed9i cho ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc t\u0103ng l\u00ean nhanh ch\u00f3ng. V\u00e0o n\u0103m 2012, GCHQ, c\u01a1 quan t\u00ecnh b\u00e1o t\u00edn hi\u1ec7u c\u1ee7a Anh, \u0111\u00e3 nghe l\u00e9n h\u01a1n 200 c\u00e1p quang mang l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i v\u00e0 internet, nhi\u1ec1u c\u00e1p trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 thu\u1eadn ti\u1ec7n \u0111i v\u00e0o b\u1edd bi\u1ec3n ph\u00eda t\u00e2y c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. C\u01a1 quan n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi Oman \u0111\u1ec3 nghe l\u00e9n nh\u1eefng tuy\u1ebfn c\u00e1p kh\u00e1c ch\u1ea1y qua V\u1ecbnh Ba T\u01b0. B\u00e0i h\u1ecdc \u2013 <strong>r\u1eb1ng tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu c\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh qu\u1ed1c gia <\/strong>\u2013 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"978\" height=\"577\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-He-thong-cable-duoi-long-dai-duong-noi-lien-cac-luc-dia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21949\" style=\"width:498px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-He-thong-cable-duoi-long-dai-duong-noi-lien-cac-luc-dia.jpg 978w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-He-thong-cable-duoi-long-dai-duong-noi-lien-cac-luc-dia-300x177.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-He-thong-cable-duoi-long-dai-duong-noi-lien-cac-luc-dia-768x453.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-He-thong-cable-duoi-long-dai-duong-noi-lien-cac-luc-dia-465x274.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Internet-He-thong-cable-duoi-long-dai-duong-noi-lien-cac-luc-dia-695x410.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 978px) 100vw, 978px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">H\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1p n\u1ed1i c\u00e1c l\u1ee5c \u0111\u1ecba tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt v\u1eady, n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i v\u1ec1 chi\u1ebfn d\u1ecbch gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd do t\u1ea1i sao M\u1ef9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u00e1p \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1. T\u1eeb n\u0103m 2010 \u0111\u1ebfn 2023, kho\u1ea3ng 140 tuy\u1ebfn c\u00e1p m\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafp \u0111\u1eb7t trong khu v\u1ef1c, so v\u1edbi ch\u1ec9 77 tuy\u1ebfn \u1edf T\u00e2y \u00c2u. Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e2n t\u1ed1 quan tr\u1ecdng trong cu\u1ed9c \u0111ua c\u00e1p th\u00f4ng qua HMN Technologies, m\u1ed9t c\u00f4ng ty tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Huawei Marine Networks. C\u00f4ng ty t\u1ef1 h\u00e0o r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u1eafp \u0111\u1eb7t h\u01a1n 94.000 km c\u00e1p th\u00f4ng qua 134 d\u1ef1 \u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m 2020, M\u1ef9, lo ng\u1ea1i v\u1ec1 xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y, \u0111\u00e3 ch\u1eb7n s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a HMN v\u00e0o m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n c\u00e1p tr\u1ecb gi\u00e1 600 tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t t\u1eeb Singapore \u0111\u1ebfn Ph\u00e1p, qua \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 Bi\u1ec3n \u0110\u1ecf, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 SeaMeWe-6, b\u1eb1ng c\u00e1ch cung c\u1ea5p t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00e1c c\u00f4ng ty c\u1ea1nh tranh v\u00e0 \u0111e d\u1ecda tr\u1eebng ph\u1ea1t HMN. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ng\u0103n c\u00e1c c\u00f4ng ty M\u1ef9 s\u1eed d\u1ee5ng tuy\u1ebfn c\u00e1p n\u00e0y. Theo m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tra g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a h\u00e3ng tin Reuters, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u00edt nh\u1ea5t s\u00e1u th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1p \u1edf ch\u00e2u \u00c1 b\u1ecb M\u1ef9 ph\u00e1 v\u1ee1 t\u1eeb n\u0103m 2019 \u0111\u1ebfn 2023.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kh\u00f3 kh\u0103n tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u00e1c \u0111\u1ed3ng minh trong khu v\u1ef1c c\u1ee7a M\u1ef9 c\u0169ng r\u1ea5t mu\u1ed1n ki\u1ec1m ch\u1ebf \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. V\u00e0o n\u0103m 2017, n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c nh\u1eb1m k\u1ebft n\u1ed1i \u00dac v\u00e0 Qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Solomon \u1edf Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u00ednh ph\u1ee7 \u00dac ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i, ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u00e0y \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n thay th\u1ebf li\u00ean c\u00f3 s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a Nokia, m\u1ed9t c\u00f4ng ty Ph\u1ea7n Lan.<\/strong> \u00dac hi\u1ec7n \u0111ang t\u00e0i tr\u1ee3 cho hai tuy\u1ebfn c\u00e1p kh\u00e1c \u0111\u1ebfn Palau v\u00e0 \u0110\u00f4ng Micronesia, m\u1ed9t c\u1eb7p qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o n\u01a1i Trung Qu\u1ed1c, M\u1ef9 v\u00e0 \u00dac \u0111ang c\u1ea1nh tranh \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1eabn nhau trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y. Nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1eadm \u0111\u00e1ng k\u1ec3 tham v\u1ecdng c\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. HMN v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng ty nh\u1ecf so v\u1edbi SubCom c\u1ee7a M\u1ef9, NEC Corporation c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 Alcatel Submarine Networks c\u1ee7a Ph\u00e1p, b\u1ed9 ba c\u00f4ng ty th\u1ed1ng tr\u1ecb th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng l\u1eafp \u0111\u1eb7t c\u00e1p to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ngay c\u1ea3 v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00e1m s\u00e1t d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n t\u1ed1t h\u01a1n v\u00e0 nhi\u1ec1u tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ef1 ph\u00f2ng h\u01a1n, m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt. Vi\u1ec7c c\u1eaft c\u00e1p d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n s\u00e2u t\u1eebng \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111\u1ea7u t\u01b0 l\u1edbn v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c h\u1ea3i qu\u00e2n. C\u00e1c drone h\u1ea3i qu\u00e2n v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111ang thay \u0111\u1ed5i \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Sidharth Kaushal t\u1eeb RUSI, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0 v\u1ea5n kh\u00e1c, n\u00f3i: \u201cKh\u1ea3 n\u0103ng tri\u1ec3n khai \u1edf \u0111\u1ed9 s\u00e2u c\u1ef1c l\u1edbn c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c n\u1eefa\u201d.<\/strong> Kaushal n\u00f3i th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c nh\u1ecf h\u01a1n th\u01b0\u1eddng l\u00e0 vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c tuy\u1ebfn c\u00e1p. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m gi\u00e1m s\u00e1t trong th\u1eddi b\u00ecnh. Do \u0111\u00f3, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec l\u1ea1 khi nhi\u1ec1u ch\u00ednh ph\u1ee7 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y th\u00e0 gi\u1eef k\u00edn nh\u1eefng chi ti\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>The Economist<\/strong><br>https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/07\/19\/trung-quoc-va-nga-co-the-lam-te-liet-internet-nhu-the-nao\/#more-57373<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngu\u1ed3n tr\u00edch: <strong>Nghi\u00ean C\u1ee9u Qu\u1ed1c T\u1ebf<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ea2nh minh h\u1ecda: <strong>V\u1eadn H\u1ed9i M\u1edbi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngu\u1ed3n:&nbsp;\u201cHow China and Russia could hobble the internet\u201d,&nbsp;The Economist, 11\/07\/2024 Bi\u00ean d\u1ecbch:&nbsp;Vi\u00ean \u0110\u0103ng Huy |&nbsp;Hi\u1ec7u \u0111\u00ednh:&nbsp;Nguy\u1ec5n Th\u1ebf Ph\u01b0\u01a1ng C\u00e1ch \u0111\u00e2y kh\u00f4ng l\u00e2u, m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Anh \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u RAND Europe, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0 v\u1ea5n t\u1ea1i Cambridge, Anh, ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=21944\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21946,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,8,12,57,9,53],"tags":[165,212,119,611,278],"class_list":["entry","author-ntviet","post-21944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chinhtri-xahoi","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-kinhte","category-kinhte-chinhtri","tag-binh-luan","tag-chuyen-de","tag-hoa-ky","tag-internet","tag-the-gioi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21944"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21944\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}