{"id":23081,"date":"2024-11-10T06:07:35","date_gmt":"2024-11-10T06:07:35","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=23081"},"modified":"2024-11-10T06:07:36","modified_gmt":"2024-11-10T06:07:36","slug":"tam-ly-anh-huong-den-tuoi-tho","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=23081","title":{"rendered":"<strong>T\u00c2M L\u00dd \u1ea2NH H\u01af\u1edeNG \u0110\u1ebeN TU\u1ed4I TH\u1ecc<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>TS Tr\u1ea7n M\u1ef9 Duy\u1ec7t<\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"403\" height=\"339\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8192\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/image-10.png 403w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/image-10-300x252.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 403px) 100vw, 403px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">___________________________<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean nh\u1eefng c\u00e1o ph\u00f3 th\u01b0\u1eddng ghi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y h\u01b0\u1edfng d\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi kia h\u01b0\u1edfng th\u1ecd. Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, nh\u1eefng ai qua \u0111\u1eddi d\u01b0\u1edbi 60 tu\u1ed5i th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 h\u01b0\u1edfng d\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 nh\u1eefng ai qua \u0111\u1eddi khi \u0111\u01b0\u1ee3c 60 tr\u1edf l\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 h\u01b0\u1edfng th\u1ecd. Trong c\u00e1i th\u1ecd \u1ea5y l\u1ea1i chia ra th\u1ea5t th\u1eadp c\u1ed5 lai hy, th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd b\u00e1t tu\u1ea7n, v\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u1ecd c\u1eedu tu\u1ea7n v\u00e0 100 tu\u1ed5i. Nh\u01b0ng s\u1ed1ng l\u00e2u c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ed1ng th\u1ecd kh\u00f4ng? C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ra v\u00e0o b\u1ec7nh vi\u1ec7n nh\u01b0 \u0111i ch\u1ee3. C\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang c\u00e1c ch\u1ee9ng b\u1ec7nh nh\u01b0 \u0111au tim, cao m\u00e1u, cao m\u1ee1, ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m. Ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i s\u1ed1ng trong tu\u1ed5i gi\u00e0 \u0111au kh\u1ed5 v\u00ec con ch\u00e1u, ho\u1eb7c &nbsp;n\u1eb1m li\u1ec7t tr\u00ean gi\u01b0\u1eddng, l\u00fac t\u1ec9nh, l\u00fac m\u01a1 s\u1ed1ng kh\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u1ebft. Trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady, s\u1ed1ng l\u00e2u ch\u01b0a ch\u1eafc \u0111\u00e3 l\u00e0 s\u1ed1ng th\u1ecd! S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 theo th\u1eddi gian, nh\u01b0ng c\u00f2n t\u00f9y v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u1ed0NG L\u00c2U V\u00c0 S\u1ed0NG TH\u1ecc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u01b0\u1edfng d\u01b0\u01a1ng, th\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd, hay \u0111\u1ea1i th\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 n\u0103m th\u00e1ng, ng\u00e0y gi\u1edd m\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111i qua trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"949\" height=\"657\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-hanh-phuc.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23082\" style=\"width:403px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-hanh-phuc.jpg 949w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-hanh-phuc-300x208.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-hanh-phuc-768x532.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-hanh-phuc-465x322.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-hanh-phuc-695x481.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 949px) 100vw, 949px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng s\u1ed1ng l\u00e2u th\u00ec sao? C\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i tr\u1ea3i d\u00e0i 5 n\u0103m, 7 n\u0103m, hay 10 n\u0103m tr\u00ean gi\u01b0\u1eddng b\u1ec7nh, ho\u1eb7c nh\u1eefng th\u00e1ng ng\u00e0y s\u1ed1ng th\u1ef1c v\u1eadt. \u0110\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1i th\u1edf, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o thu\u1ed1c, s\u1ef1 s\u0103n s\u00f3c c\u1ee7a y khoa v\u00e0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n. T\u00ednh \u0111\u1ebfn n\u0103m 2022, tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u00f3 32 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi mang h\u1ed9i ch\u1ee9ng v\u1ec1 tr\u00ed nh\u1edb (Alzheimer&#8217;s disease dementia), 69 tri\u1ec7u ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u1edbm b\u1ec7nh m\u1ea5t tr\u00ed nh\u1edb (Alzheimer&#8217;s disease), v\u00e0 315 tri\u1ec7u v\u1edbi nh\u1eefng tri\u1ec7u ch\u1ee9ng b\u1ec7nh ti\u1ec1n m\u1ea5t tr\u00ed nh\u1edb. [1] N\u1ebfu quan ni\u1ec7m s\u1ed1ng th\u1ecd v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 tu\u1ed5i t\u00e1c, s\u1ee9c kh\u1ecfe, b\u00ecnh an, h\u1ea1nh ph\u00fac, vui v\u1ebb b\u00ean con ch\u00e1u, gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1eddi, th\u00ec ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng tr\u00ean gi\u01b0\u1eddng b\u1ec7nh, \u0111au \u0111\u1edbn th\u1ec3 x\u00e1c, n\u1eb7ng n\u1ec1 t\u00e2m h\u1ed3n, t\u1ea1o g\u00e1nh n\u1eb7ng cho con ch\u00e1u v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng m\u1ea5t m\u00e1t cho \u0111\u1eddi kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 s\u1ed1ng th\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u1ed0NG TH\u1ecc L\u00c0 S\u1ed0NG C\u00d3 \u00dd NGH\u0128A<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m th\u00e1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1, quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 do tr\u1eddi ban cho, ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 do con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 bi\u1ebft tr\u00e2n qu\u00ed n\u00f3, v\u00e0 c\u00f3 bi\u1ebft c\u00e1ch \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng hay kh\u00f4ng.<strong> Nh\u1ea5t l\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u1ea5y c\u00f3 mang l\u1ea1i \u00fd ngh\u0129a cho m\u00ecnh v\u00e0 cho \u0111\u1eddi hay kh\u00f4ng?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed7i l\u1ea7n \u0111i qua c\u00e1c ng\u00e3 ba, ng\u00e3 t\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng, ho\u1eb7c b\u0103ng qua nh\u1eefng g\u1ea7m c\u1ea7u, g\u00f3c t\u1ed1i c\u1ee7a c\u00f4ng vi\u00ean, th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng. H\u1ecd s\u1ed1ng lang thang, v\u1ea5t v\u01b0\u1edfng, d\u01a1 d\u00e1y v\u00e0 kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng lai. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd c\u00f2n r\u1ea5t tr\u1ebb, kh\u1ecfe m\u1ea1nh, v\u00e0 tr\u00f4ng b\u1ec1 ngo\u00e0i c\u00f3 v\u1ebb th\u00f4ng minh n\u1eefa. \u0110i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e3 khi\u1ebfn h\u1ecd ra n\u00f4ng n\u1ed7i n\u00e0y. Th\u1ea5t nghi\u1ec7p, th\u1ea5t t\u00ecnh, gia \u0111\u00ecnh tan v\u1ee1? Hay r\u01a1i v\u00e0o c\u1edd b\u1ea1c, r\u01b0\u1ee3u ch\u00e8, nghi\u1ec7n ng\u1eadp, v\u00e0 tr\u00e1c t\u00e1ng b\u00ea tha? D\u00f9 g\u00ec \u0111i n\u1eefa, s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u0169ng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u00e0m l\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, th\u00ec tu\u1ed5i \u0111\u1eddi c\u00e0ng t\u0103ng, \u00fd ngh\u0129a tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a h\u1ecd c\u00e0ng gi\u1ea3m. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00c2M L\u00dd V\u00c0 TU\u1ed4I TH\u1ecc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Theo k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3o c\u1ee9u cho bi\u1ebft 20% s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u0103n s\u00f3c y t\u1ebf; ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i 80% l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn thu\u1ed1c men v\u00e0 y t\u1ebf.<\/strong> [2]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00e1i \u0111\u1ed9 s\u1ed1ng \u1ea5y, khoa h\u1ecdc gia Elizabeth H. Blackburn, kh\u00f4i nguy\u00ean gi\u1ea3i Nobel v\u1ec1 Sinh H\u1ecdc gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u00f3 l\u00e0 <strong>s\u1ed1ng l\u00e2u, s\u1ed1ng th\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u0103n u\u1ed1ng hay v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, m\u00e0 l\u00e0 do c\u00e2n b\u1eb1ng v\u1ec1 t\u00e2m l\u00fd. <\/strong>B\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 d\u1eabn \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i th\u1ecd g\u1ed3m \u0103n u\u1ed1ng ch\u1ec9 chi\u1ebfm 25%, v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, t\u1eadp luy\u1ec7n hay thu\u1ed1c men chi\u1ebfm 25%, c\u00f2n l\u1ea1i 50% t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng v\u1ec1 t\u00e2m l\u00fd.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"946\" height=\"738\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23084\" style=\"width:347px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia.jpg 946w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-300x234.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-768x599.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-465x363.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-641x500.jpg 641w\" sizes=\"auto, (max-width: 946px) 100vw, 946px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea1i sao 50% t\u00e2m l\u00fd \u1ed5n \u0111\u1ecbnh ho\u1eb7c b\u1ea5t \u1ed5n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng quan t\u00e2m sinh l\u00fd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn v\u00e0 hi\u1ec3n nhi\u00ean. Ch\u00fang c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qua l\u1ea1i l\u1eabn nhau r\u1ea5t k\u1ef3 di\u1ec7u v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p. \u0110a s\u1ed1 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, y\u1ebfu t\u1ed1 \u201cnh\u00e2n qu\u1ea3\u201d th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y trong chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng t\u1eeb \u201ct\u00e2m\u201d qua \u201csinh\u201d, nh\u01b0 khi con ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y s\u1ea3ng kho\u00e1i th\u00ec l\u01b0\u1ee3ng endorphins trong ng\u01b0\u1eddi t\u0103ng cao. N\u1ebfu c\u1ea3 ng\u00e0y b\u1ea5t an, hay c\u00e1u g\u1eaft, lo l\u1eafng, s\u1ebd khi\u1ebfn \u00e1p l\u1ef1c k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 lu\u00f4n \u1edf m\u1ee9c cao d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ec7t m\u1ecfi. H\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 d\u1ec5 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ecb c\u0103ng th\u1eb3ng l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng tr\u1ea7m c\u1ea3m v\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee9ng b\u1ec7nh v\u1ec1 ti\u00eau h\u00f3a, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i th\u1ecd.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi vui, n\u00e3o b\u1ed9 ti\u1ebft ra k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 h\u01b0ng ph\u1ea5n. Th\u1ebf th\u00ec, trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng, ch\u00fang ta n\u00ean l\u00e0m c\u00e1ch \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 h\u01b0ng ph\u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B\u1ed2I B\u1ed4 S\u1ee8C KH\u1eceE T\u00c2M L\u00dd<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N\u0103m 2019 theo C\u01a1 Quan Y T\u1ebf Th\u1ebf Gi\u1edbi (the World Health Organization), trung b\u00ecnh 1 trong 8 ng\u01b0\u1eddi hay 970 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng v\u1edbi m\u1ed9t h\u1ed9i ch\u1ee9ng t\u00e2m th\u1ea7n, lo \u00e2u, b\u1ed3n ch\u1ed3n, lo l\u1eafng v\u00e0 tr\u1ea7m c\u1ea3m.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C\u1ea3m gi\u00e1c \u0111\u1ea1t m\u1ee5c ti\u00eau c\u00e0ng m\u1ea1nh c\u00e0ng gi\u00fap c\u01a1 th\u1ec3 kh\u1ecfe kho\u1eafn. B\u1edfi v\u00ec trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng, \u0111am m\u00ea quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u00e2m th\u00e1i con ng\u01b0\u1eddi, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u1ea1ng th\u00e1i s\u1ed1ng. Tr\u1ea1ng th\u00e1i tho\u1ea3i m\u00e1i ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ebd th\u00fac \u0111\u1ea9y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00e3o, \u0111\u1ea9y l\u00f9i tu\u1ed5i gi\u00e0.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ng\u01b0\u1eddi trung l\u00e3o ni\u00ean sau khi ngh\u1ec9 h\u01b0u c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0nh gi\u1edd \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, vi\u1ebft l\u00e1ch, nghi\u00ean c\u1ee9u, ho\u1eb7c h\u1ecdc th\u00eam m\u1ed9t th\u00fa ti\u00eau khi\u1ec3n nh\u01b0 khi\u00eau v\u0169, h\u1ed9i h\u1ecda, \u00e2m nh\u1ea1c, \u0111i d\u1ea1o \u0111\u1ec3 gi\u00fap n\u00e3o b\u1ed9 lu\u00f4n trong tr\u1ea1ng th\u00e1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. <\/strong>B\u00e1c S\u1ef9 \u0110\u1ed7 H\u1ed3ng Ng\u1ecdc trong b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 tu\u1ed5i gi\u00e0 cho r\u1eb1ng <strong>tinh th\u1ea7n l\u00e0 th\u1ec3 n\u0103ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng b\u1ed9n b\u1ec1 lo toan, \u00e1p l\u1ef1c tinh th\u1ea7n t\u1ef1 nhi\u00ean s\u1ebd gia t\u0103ng, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u00fang ta gi\u1eef tinh th\u1ea7n tho\u1ea3i m\u00e1i, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng d\u1ec5 m\u1eafc c\u00e1c ch\u1ee9ng b\u1ec7nh th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, \u00edt mang tr\u1ecdng b\u1ec7nh.<\/strong> Ngo\u00e0i ra:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"955\" height=\"661\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-the-duc.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-23083\" style=\"width:423px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-the-duc.jpg 955w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-the-duc-300x208.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-the-duc-768x532.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-the-duc-465x322.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/VN-Tuoi-gia-the-duc-695x481.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 955px) 100vw, 955px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Vui v\u00ec gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m t\u1ef7 l\u1ec7 t\u1eed vong xu\u1ed1ng 42%. Gi\u00fap \u1ed5n \u0111\u1ecbnh tinh th\u1ea7n, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m t\u1ef7 l\u1ec7 t\u1eed vong d\u01b0\u1edbi 30%.<\/strong> <strong>T\u1ed1t v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c thi\u1ec7n s\u1ebd t\u1ea1o c\u1ea3m gi\u00e1c vui t\u01b0\u01a1i v\u00e0 t\u1ef1 tin, gi\u1ea3m k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 \u00e1p l\u1ef1c, th\u00fac \u0111\u1ea9y k\u00edch th\u00edch t\u1ed1 h\u01b0ng ph\u1ea5n.<\/strong> Theo c\u00e1c chuy\u00ean gia t\u00e2m l\u00fd v\u00e0 t\u00e2m th\u1ea7n, duy tr\u00ec th\u00f3i quen gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00f2ng v\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb tr\u1ea7m c\u1ea3m. H\u00e3y nh\u1edb lu\u00f4n gi\u1eef n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi, cho \u0111i ni\u1ec1m vui: \u201cM\u1ed9t n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng m\u01b0\u1eddi thang thu\u1ed1c b\u1ed5.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gia \u0111\u00ecnh h\u00f2a thu\u1eadn:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0110\u1ee9ng s\u1ed1 1 l\u00e0 \u201cquan h\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi\u201d.<\/strong> \u0110\u00e2y l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 sau 20 n\u0103m nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a hai nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. Theo \u0111\u00f3, <strong>quan h\u1ec7 t\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 c\u00e1c nh\u00e2n t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tu\u1ed5i th\u1ecd. Li\u00ean h\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ch\u1ec9 bao g\u1ed3m b\u1ea1n b\u00e8, m\u00e0 c\u00f2n bao g\u1ed3m quan h\u1ec7 gia \u0111\u00ecnh. K\u1ebft lu\u1eadn: Gia \u0111\u00ecnh h\u00f2a thu\u1eadn, b\u1ea1n b\u00e8 t\u1ed1t l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tu\u1ed5i th\u1ecd con ng\u01b0\u1eddi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0102n u\u1ed1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 th\u01b0\u1eddng nghe n\u00f3i v\u1ec1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 dinh d\u01b0\u1ee1ng. Ph\u1ea3i \u0103n g\u00ec, u\u1ed1ng g\u00ec, \u0103n th\u1ee9 n\u00e0y, ki\u00eang th\u1ee9 kh\u00e1c theo s\u00e1ch v\u1edf, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi kia m\u00e1ch b\u1ea3o, ho\u1eb7c do b\u00e1c s\u1ef9 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn. N\u00f3i chung, chuy\u1ec7n \u0103n u\u1ed1ng n\u00ean nghe theo m\u1ec7nh l\u1ec7nh c\u1ee7a\u2026 bao t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cListen to your body\u201d. H\u00e3y l\u1eafng nghe s\u1ef1 m\u00e1ch b\u1ea3o c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 m\u00ecnh! C\u01a1 th\u1ec3 n\u00f3i\u2026 th\u00e8m \u0103n c\u00e1i g\u00ec th\u00ec n\u00f3 \u0111ang c\u1ea7n c\u00e1i \u0111\u00f3, thi\u1ebfu c\u00e1i \u0111\u00f3! Nh\u01b0ng \u0103n u\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1eebng m\u1ef1c l\u1ea1i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00e2m t\u0129nh th\u00e2n an:<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"720\" height=\"423\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/cau-nguyen-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13507\" style=\"width:402px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/cau-nguyen-1.jpg 720w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/cau-nguyen-1-300x176.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/cau-nguyen-1-465x273.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/cau-nguyen-1-695x408.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sau c\u00f9ng v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 t\u0103ng tu\u1ed5i th\u1ecd l\u00e0 d\u01b0\u1ee1ng t\u00e2m, gi\u1eef cho tinh th\u1ea7n tho\u1ea3i m\u00e1i, an nhi\u00ean<\/strong>. R\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ec7nh nh\u00e2n v\u1edbi nh\u1eefng ch\u1ee9ng nh\u01b0 ti\u00eau h\u00f3a, kh\u00f3 ng\u1ee7, ho\u1eb7c vi\u00eam kinh ni\u00ean, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb s\u1ef1 b\u1ea5t an c\u1ee7a t\u00e2m h\u1ed3n. Theo Lm. B\u00ecnh Ph\u1ea1m, H\u1ecdc Vi\u1ec7n Phanxic\u00f4 Th\u1ee7 \u0110\u1ee9c, ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ea3nh ch\u1eef H\u00f2a m\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc \u00c1 \u0110\u00f4ng v\u1eabn c\u1ed5 v\u00f5: Thi\u00ean &#8211; \u0110\u1ecba &#8211; Nh\u00e2n? Khi \u0111\u00e1nh m\u1ea5t ch\u1eef H\u00f2a th\u00ec n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a t\u00e2m an, t\u01b0\u1eddng tr\u00ed, v\u00e0 thi\u1ec7n h\u00e0nh c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f2n ch\u1ed7!\u00a0<strong>T\u00f3m l\u1ea1i, t\u00e2m ph\u1ea3i t\u0129nh th\u00ec th\u00e2n m\u1edbi an, v\u00e0 khi t\u00e2m t\u0129nh th\u00e2n an th\u00ec m\u1edbi kh\u1ecfe m\u1ea1nh, s\u1ed1ng vui.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">C\u0169ng theo khoa h\u1ecdc gia Elizabeth H. Blackburn, gi\u1eef cho t\u00e2m t\u0129nh \u0111\u00e2y c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ea7u nguy\u1ec7n, suy ni\u1ec7m hay thi\u1ec1n (meditation). H\u00e3y d\u00e0nh n\u1eeda ti\u1ebfng ho\u1eb7c m\u1ed9t gi\u1edd m\u1ed7i ng\u00e0y cho ri\u00eang m\u00ecnh trong thinh l\u1eb7ng v\u00e0 ch\u1ec9 ri\u00eang cho m\u00ecnh. Nh\u1eafm m\u1eaft l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 l\u00f2ng h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 c\u00f5i b\u00ecnh an, h\u00f2a m\u00ecnh v\u00e0o thi\u00ean nhi\u00ean, v\u00e0o v\u0169 tr\u1ee5 bao la, g\u1ea1t b\u1ecf t\u1ea1p ni\u1ec7m, vui, bu\u1ed3n, h\u1eddn gi\u1eadn, tham s\u00e2n si. H\u00edt s\u00e2u th\u1edf d\u00e0i. Nh\u1eefng gi\u00e2y ph\u00fat th\u01b0 gi\u00e3n t\u00e2m linh n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 li\u1ec1u thu\u1ed1c an th\u1ea7n v\u00f4 gi\u00e1 k\u00e9o d\u00e0i tu\u1ed5i th\u1ecd.<\/mark><\/strong> [3]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>TS Tr\u1ea7n M\u1ef9 Duy\u1ec7t<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">__________<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1.https:\/\/www.google.com\/search?client=firefox-b-1-d&amp;q=statistics+of+alzheimer%27s+disease+worldwide<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2.https:\/\/www.commonwealthfund.org\/blog\/2023\/lets-get-it-right-consistent-measurement-drivers-health<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3.https:\/\/giadinhnazareth.org\/thegioiquanhta\/khoahoc\/ba-cai-thieu-kinh-nien-cua-nguoi-gia\/) \u2013 B\u00e1c s\u0129 \u0110\u1ed7 H\u1ed3ng Ng\u1ecdc. \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00ean nh\u1eefng c\u00e1o ph\u00f3 th\u01b0\u1eddng ghi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y h\u01b0\u1edfng d\u01b0\u01a1ng, ng\u01b0\u1eddi kia h\u01b0\u1edfng th\u1ecd. Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, nh\u1eefng ai qua \u0111\u1eddi d\u01b0\u1edbi 60 tu\u1ed5i th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 h\u01b0\u1edfng d\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 nh\u1eefng ai qua \u0111\u1eddi khi \u0111\u01b0\u1ee3c 60 tr\u1edf l\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 h\u01b0\u1edfng th\u1ecd. Trong c\u00e1i th\u1ecd<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=23081\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23084,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[12,57,78],"tags":[212,622,159,634,633,226],"class_list":["entry","author-ntviet","post-23081","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-kysu","tag-chuyen-de","tag-tam-ly-giao-duc","tag-tan-man","tag-tuoi-gia","tag-tuoi-tho","tag-xa-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23081"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23081\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}