{"id":25277,"date":"2025-05-31T16:28:01","date_gmt":"2025-05-31T16:28:01","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=25277"},"modified":"2025-07-05T18:43:19","modified_gmt":"2025-07-05T18:43:19","slug":"my-se-mua-greenland","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=25277","title":{"rendered":"<strong>M\u1ef9 S\u1ebd Mua Greenland?<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>-S\u01a1n H\u00e0 (May.2025)<\/span>"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>S\u01a1n H\u00e0 \u2013 May.2025<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m 2019, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Donald Trump \u0111\u01b0a ra \u00fd ni\u1ec7m Hoa K\u1ef3 s\u1ebd mua \u0111\u1ea3o Greenland. M\u1eb7c d\u00f9 ch\u01b0a ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t lu\u1ed3ng tranh c\u00e3i kh\u1eafp n\u01a1i. Hi\u1ec7n nay, Greenland ch\u01b0a ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 v\u00f9ng t\u1ef1 tr\u1ecb, v\u1eabn b\u1ecb l\u1ec7 thu\u1ed9c \u0110an M\u1ea1ch, l\u00e0 qu\u1ed1c gia \u00c2u ch\u00e2u, th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a Minh \u01af\u1edbc B\u1eafc \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng (North Atlantic Treaty Organization &#8211; NATO). Greenland \u1edf \u0111\u00e2u, c\u00f3 t\u00e0i nguy\u00ean g\u00ec? T\u1ea1i sao T\u1ed5ng th\u1ed1ng Trump mu\u1ed1n mua Greenland, n\u00f3 s\u1ebd \u0111em l\u1ea1i ph\u00fac l\u1ee3i g\u00ec cho Hoa K\u1ef3 hay cho th\u1ebf gi\u1edbi?<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Greenland &#8211; H\u00f2n \u0110\u1ea3o \u1ede B\u1eafc B\u0103ng D\u01b0\u01a1ng<\/h4>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"233\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Greenland.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-25278\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Greenland l\u00e0 h\u00f2n \u0111\u1ea3o l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, n\u1eb1m gi\u1eefa B\u1eafc \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 B\u1eafc B\u0103ng D\u01b0\u01a1ng, th\u1ee7 \u0111\u00f4 l\u00e0 Nuuk. Greenland c\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 kho\u1ea3ng 56.000 ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 th\u1ed5 d\u00e2n Inuit. Ng\u00f4n ng\u1eef ch\u00ednh l\u00e0 ti\u1ebfng Greenland (Kalaallisut) v\u00e0 ti\u1ebfng \u0110an M\u1ea1ch. N\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Greenland d\u1ef1a tr\u00ean ng\u01b0 nghi\u1ec7p, s\u0103n b\u1eafn, du l\u1ecbch v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt khai th\u00e1c h\u1ea7m m\u1ecf, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 kinh t\u1ebf <em>\u201cb\u1ec1n v\u1eefng\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Greenland mang danh l\u00e0 h\u00f2n \u0111\u1ea3o xanh nh\u01b0ng 80% m\u1eb7t \u0111\u1ea5t b\u1ecb bao ph\u1ee7 b\u0103ng \u0111\u00e1. Kh\u00ed h\u1eadu \u1edf Greenland lu\u00f4n lu\u00f4n \u1edf trong nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 l\u1ea1nh. Greenland kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e2y c\u1ed1i to l\u1edbn m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ee5i nh\u1ecf v\u00e0 r\u00eau xanh. Tuy nhi\u00ean, c\u00e0ng ng\u00e0y, th\u1ebf gi\u1edbi c\u00e0ng ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn kho\u00e1ng s\u1ea3n \u0111\u1ea5t hi\u1ebfm v\u00e0 t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean d\u01b0\u1edbi l\u1edbp b\u0103ng l\u1ea1nh gi\u00e1 \u1edf Greenland. Di\u1ec7n t\u00edch ch\u1ec9 b\u1eb1ng 1\/3 \u00dac Ch\u00e2u, nh\u01b0ng tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 tr\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb l\u1edbn nh\u01b0 m\u1ed9t ch\u00e2u l\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00e2n ch\u00fang Greenland \u0111\u00f2i quy\u1ec1n t\u1ef1 ch\u1ee7 t\u1eeb n\u0103m 1979; \u0111\u1ebfn n\u0103m 2009 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n t\u1ef1 qu\u1ea3n, c\u00f3 Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng v\u00e0 Qu\u1ed1c H\u1ed9i ri\u00eang, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n l\u1ec7 thu\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c \u0110an M\u1ea1ch v\u1ec1 qu\u1ed1c ph\u00f2ng v\u00e0 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i, v\u1eabn l\u00e0 h\u00f2n \u0111\u1ea3o thu\u1ed9c l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a \u0110an M\u1ea1ch, ch\u01b0a ph\u1ea3i m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Hoa K\u1ef3 C\u00f3 Li\u00ean H\u1ec7 V\u1edbi Greenland K\u1ec3 T\u1eeb \u0110\u1ec7 II Th\u1ebf Chi\u1ebfn<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong \u0110\u1ec7 II Th\u1ebf Chi\u1ebfn, V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0110an M\u1ea1ch b\u1ecb \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng (n\u0103m 1940), khi\u1ebfn cho Greenland b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i, trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng d\u1ec5 b\u1ecb x\u00e2m chi\u1ebfm. \u0110an M\u1ea1ch \u0111\u1ed3ng \u00fd \u0111\u1ec3 cho Hoa K\u1ef3 thi\u1ebft l\u1eadp c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1, d\u1ec5 theo d\u00f5i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 B\u1eafc \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"163\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/greenland2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-25279\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Greenland n\u1eb1m gi\u1eefa B\u1eafc M\u1ef9 v\u00e0 \u00c2u Ch\u00e2u tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 h\u00e0ng kh\u00f4ng v\u00e0 h\u00e0ng h\u1ea3i \u1edf v\u00f9ng b\u1eafc c\u1ef1c. Ngay sau \u0110\u1ec7 II Th\u1ebf Chi\u1ebfn, Hoa K\u1ef3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng C\u0103n C\u1ee9 Kh\u00f4ng Qu\u00e2n Thule sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh C\u0103n C\u1ee9 Kh\u00f4ng Gian Pituffik. Trong giai \u0111o\u1ea1n chi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh, Greenland l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u00e1o \u0111\u1ed9ng s\u1edbm (Distant Early Warning &#8211; DEW) c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng ho\u1ea3 ti\u1ec5n c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoa K\u1ef3 v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0110an M\u1ea1ch \u0111\u00e3 k\u00fd m\u1ed9t tho\u1ea3 \u01b0\u1edbc b\u1ea3o v\u1ec7 Greenland v\u00e0o th\u00e1ng T\u01b0 n\u0103m 1951, g\u1ecdi l\u00e0 <em>1951 Defense of Greenland Agreement<\/em> (Hi\u1ec7p \u0110\u1ecbnh Ph\u00f2ng Th\u1ee7 Greenland 1951). Theo hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh 1951, \u0110an M\u1ea1ch v\u00e0 Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 ch\u00ednh th\u1ee9c h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng theo khu\u00f4n kh\u1ed5 c\u1ee7a Minh \u01af\u1edbc B\u1eafc \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng (North Atlantic Treaty Organization &#8211; NATO), cho ph\u00e9p Hoa K\u1ef3 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 v\u1eadn h\u00e0nh c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1i Greenland, \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t l\u00e0 C\u0103n C\u1ee9 Kh\u00f4ng Qu\u00e2n Thule, hi\u1ec7n nay g\u1ecdi l\u00e0 C\u0103n C\u1ee9 Kh\u00f4ng Gian Pituffik (Pituffik Space Base). Hoa K\u1ef3 c\u00f3 quy\u1ec1n h\u1ea1n x\u00e2y d\u1ef1ng, m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 b\u1ea3o tr\u00ec c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1 trong \u00fd ngh\u0129a b\u1ea3o v\u1ec7 Greenland. Ngo\u00e0i ra, Hoa K\u1ef3 c\u00f2n x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00e0i kh\u00ed t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng radar ph\u00f2ng th\u1ee7 ho\u1ea3 ti\u1ec5n, v\u1eabn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"285\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/greenland_flag.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-25280\" style=\"width:221px;height:auto\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng cu\u1ed9c mua b\u00e1n \u0111\u1ea5t \u0111ai gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 mua Alaska c\u1ee7a Nga. Ng\u00e0y nay, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 mua b\u00e1n \u0111\u1ea5t \u0111ai gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00ec \u1edf \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o d\u00e2n s\u1ed1 \u0111ang sinh s\u1ed1ng. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n mu\u1ed1n c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ed1 ph\u1eadn t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a h\u1ecd tr\u00ean m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t \u0111ang sinh s\u1ed1ng. Greenland c\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 56.000 ng\u01b0\u1eddi, \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 th\u1ed5 d\u00e2n; c\u00f3 ch\u00ednh quy\u1ec1n t\u1ef1 qu\u1ea3n, l\u00e3nh \u0111\u1ea1o b\u1edfi Th\u1ee7 T\u01b0\u1edbng v\u00e0 Qu\u1ed1c H\u1ed9i. Tuy nhi\u00ean, Greenland c\u00f2n b\u1ecb l\u1ec7 thu\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0110an M\u1ea1ch v\u1ec1 m\u1eb7t qu\u1ed1c ph\u00f2ng v\u00e0 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i; v\u00e0 h\u00e0ng n\u0103m \u0110an M\u1ea1ch v\u1eabn ph\u1ea3i vi\u1ec7n tr\u1ee3 cho Greenland. Greenland ch\u01b0a bao gi\u1edd l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 tr\u1ecb. Ng\u00e0y n\u00e0o \u0110an M\u1ea1ch c\u00f2n kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ea3o b\u1ecdc Greenland v\u1ec1 m\u1eb7t kinh t\u1ebf c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ti\u1ebfp tay c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 v\u1ec1 m\u1eb7t qu\u1ed1c ph\u00f2ng, th\u00ec ng\u00e0y \u0111\u00f3 Greenland gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t t\u1ef1 qu\u1ea3n tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">L\u01b0\u1ee3c S\u1eed Ti\u1ec3u Bang Th\u1ee9 49 v\u00e0 50 c\u1ee7a Hoa K\u1ef3<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hi\u1ec3u t\u00ecnh tr\u1ea1ng Alaska v\u00e0 Hawaii tr\u1edf th\u00e0nh hai ti\u1ec3u bang c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf li\u1ec7u Hoa K\u1ef3 c\u00f3 bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 mua l\u1ea1i Greenland hay kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1867, Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 mua Alaska t\u1eeb Nga v\u1edbi gi\u00e1 $7,2 tri\u1ec7u. Nga lo s\u1ee3 m\u1ea5t v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 xa x\u00f4i n\u00e0y v\u00e0o tay Anh Qu\u1ed1c, n\u00ean \u0111\u00e3 b\u00e1n cho Hoa K\u1ef3. V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebf gi\u1ec5u vi\u1ec7c mua l\u1ea1i n\u00e0y l\u00e0 <em>&#8220;S\u1ef1 \u0111i\u00ean r\u1ed3 c\u1ee7a Seward&#8221;<\/em>, v\u00ec Alaska ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hoang b\u0103ng gi\u00e1. Nh\u01b0ng nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 v\u1ec1 v\u00e0ng v\u00e0 d\u1ea7u m\u1ecf sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb to l\u1edbn c\u1ee7a n\u00f3. Tuy nhi\u00ean, Alaska v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 k\u00e9o d\u00e0i 92 n\u0103m, tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ec3u bang th\u1ee9 49 v\u00e0o n\u0103m 1959. B\u1edfi v\u00ec t\u1ea7m quan tr\u1ecdng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c trong Th\u1ebf chi\u1ebfn II v\u00e0 Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 quan t\u00e2m ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3 c\u1ed9ng v\u1edbi c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111em l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3 Alaska tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ec3u bang c\u1ee7a li\u00ean bang Hi\u1ec7p Ch\u1ee7ng Qu\u1ed1c Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"158\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Alaska_Hawaii.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-25281\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Alaska_Hawaii.jpg 600w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Alaska_Hawaii-300x79.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Alaska_Hawaii-465x122.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hawaii \u0111\u00e3 \u0111i theo m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c. Hawaii t\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u00f3 ch\u1ee7 quy\u1ec1n, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1ed5 v\u00e0o n\u0103m 1893 b\u1edfi m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 v\u00e0 ch\u00e2u \u00c2u v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Hoa K\u1ef3. N\u1eef ho\u00e0ng Lili\u02bbuokalani \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u1ed5 m\u00e1u, hy v\u1ecdng Hoa K\u1ef3 s\u1ebd kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i quy\u1ec1n cai tr\u1ecb c\u1ee7a b\u00e0. T\u1ed5ng th\u1ed1ng Cleveland ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00ednh, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m \u00f4ng, T\u1ed5ng th\u1ed1ng McKinley, coi Hawaii l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Chi\u1ebfn tranh gi\u1eefa T\u00e2y Ban Nha v\u00e0 M\u1ef9. N\u0103m 1898, Hoa K\u1ef3 s\u00e1p nh\u1eadp Hawaii th\u00f4ng qua Ngh\u1ecb quy\u1ebft Newlands, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u01b0ng c\u1ea7u d\u00e2n \u00fd t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, b\u1ea5t ch\u1ea5p s\u1ef1 ph\u1ea3n kh\u00e1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba. Tuy v\u1eady, &nbsp;Hawaii v\u1eabn ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 trong h\u01a1n 60 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ec3u bang th\u1ee9 50 v\u00e0o n\u0103m 1959.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 m\u1ed9t l\u00e3nh th\u1ed5 tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ec3u bang c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 \u0111\u00f3 ph\u1ea3i n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a Hoa K\u1ef3. Alaska tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ec3u bang sau khi mua l\u1ea1i, c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y \u0111\u1ea1i di\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb. M\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb Hi\u1ebfn Ph\u00e1p v\u00e0o n\u0103m 1955 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c, Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u0111\u00e3 ph\u00ea chu\u1ea9n t\u01b0 c\u00e1ch ti\u1ec3u bang v\u00e0o n\u0103m 1958 v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c gia nh\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 1959.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y cho th\u1ea5y, \u0111\u1ec3 cho Greenland tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t, sau \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i. <\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Nga v\u00e0 Trung C\u1ed9ng v\u00e0 V\u1ecb Tr\u00ed Chi\u1ebfn L\u01b0\u1ee3c C\u1ee7a Greenland<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e0i nguy\u00ean ch\u01b0a khai th\u00e1c h\u1ebft, n\u00ean Greenland kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 quan tr\u1ecdng v\u1ec1 m\u1eb7t khai th\u00e1c kho\u00e1ng s\u1ea3n. Nh\u01b0ng th\u1ebf chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Greenland v\u1eabn l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 l\u00e0m cho Nga ch\u00fa \u00fd, nh\u1ea5t l\u00e0 khi b\u0103ng \u0111\u00e1 \u0111ang tan d\u1ea7n l\u00e0m cho Greenland c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb quan tr\u1ecdng trong v\u00f9ng B\u1eafc C\u1ef1c, m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c cho \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng h\u1ea3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi Trung C\u1ed9ng, Greenland l\u00e0 m\u1ed1i l\u1ee3i l\u1edbn. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean b\u00ean d\u01b0\u1edbi kh\u1ed1i b\u0103ng \u0111\u00e1. Trung C\u1ed9ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n thuy\u1ebft ph\u1ee5c ch\u00ednh quy\u1ec1n Greenland k\u00fd nh\u1eefng h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng d\u00e0i h\u1ea1n \u0111\u1ec3 khai th\u00e1c \u0111\u1ea5t hi\u1ebfm v\u00e0 Uranium. Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh quy\u1ec1n Greenland c\u0169ng nh\u01b0 \u0110an M\u1ea1ch \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i. Ngo\u00e0i ra, Trung C\u1ed9ng c\u0169ng mu\u1ed1n m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng h\u1ea3i, thu ng\u1eafn con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb l\u1ee5c \u0111\u1ecba ch\u00e2u \u00c1 sang ch\u00e2u \u00c2u, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a Nh\u1ea5t \u0110\u1edbi Nh\u1ea5t L\u1ed9 c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng qua ng\u00e3 B\u1eafc C\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 2018, c\u00f4ng ty qu\u1ed1c doanh c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ea5u th\u1ea7u D\u1ef1 \u00c1n Kvanefjeld \u1edf ph\u00eda nam Greenland. Ch\u00ednh ph\u1ee7 Greenland lo l\u1eafng v\u1ec1 s\u1ef1 khai th\u00e1c b\u1eeba b\u00e3i c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng n\u00ean \u0111\u00e3 so\u1ea1n th\u1ea3o d\u1ef1 lu\u1eadt v\u1ec1 kho\u00e1ng s\u1ea3n. N\u0103m 2021, Greenland t\u1eeb ch\u1ed1i, kh\u00f4ng cho Trung C\u1ed9ng khai th\u00e1c Uranium v\u00e0 \u0111\u1ea5t hi\u1ebfm. N\u0103m 2022, Greenland c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i Trung C\u1ed9ng \u0111\u1ea5u th\u1ea7u x\u00e2y phi tr\u01b0\u1eddng tr\u00ean \u0111\u1ea3o, vi\u1ec7n l\u00fd do g\u00ecn gi\u1eef m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Hoa K\u1ef3 Kh\u00f4ng \u0110\u1ec3 Trung C\u1ed9ng v\u00e0 Nga Tung Ho\u00e0nh \u1ede B\u1eafc C\u1ef1c <\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi th\u1ea5y Nga v\u00e0 Trung C\u1ed9ng l\u0103m le x\u00e2m nh\u1eadp v\u00f9ng B\u1eafc C\u1ef1c khi\u1ebfn Hoa K\u1ef3 c\u00e0ng c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t khu v\u1ef1c B\u1eafc C\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Trump, \u0111\u00e3 c\u00f3 hai l\u1ea7n Hoa K\u1ef3 mu\u1ed1n mua Greenland. V\u00e0o n\u0103m 1867, ngay sau khi mua Alaska c\u1ee7a Nga, Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng William H. Seward \u0111\u00e3 h\u1ecfi mua Greenland v\u00e0 Iceland, nh\u01b0ng \u0110an M\u1ea1ch t\u1eeb ch\u1ed1i. Cu\u1ed9c th\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o kh\u00f4ng \u0111i xa h\u01a1n.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"243\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/greenland3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-25282\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ebfn n\u0103m 1946, ch\u00ednh quy\u1ec1n Truman mu\u1ed1n ki\u1ec3m so\u00e1t to\u00e0n khu v\u1ef1c B\u1eafc C\u1ef1c \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i Li\u00ean X\u00f4, chu\u1ea9n b\u1ecb cho Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh. L\u00fac \u1ea5y, Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y Greenland c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c cho ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u00e0 \u0111\u1eb7t c\u0103n c\u1ee9 Kh\u00f4ng Qu\u00e2n. Truman \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb mua \u0111\u1ea3o Greenland v\u1edbi gi\u00e1 100 tri\u1ec7u \u0110\u00f4-la tr\u1ea3 b\u1eb1ng v\u00e0ng. \u0110an M\u1ea1ch c\u0169ng t\u1eeb ch\u1ed1i, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng \u00fd cho Hoa K\u1ef3 \u0111\u1eb7t c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1; k\u00fd hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc v\u1edbi Hoa K\u1ef3, <em>1951 Defense of Greenland Agreement, <\/em>t\u1eeb sau \u0110\u1ec7 II Th\u1ebf Chi\u1ebfn, v\u1eabn hi\u1ec7u l\u1ef1c cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay. Tuy Hoa K\u1ef3 c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9 Kh\u00f4ng Qu\u00e2n \u1edf Greenland \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0ng v\u1eabn e ng\u1ea1i s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp B\u1eafc C\u1ef1c c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng v\u00e0 Nga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 Greenland tr\u1edf th\u00e0nh l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a M\u1ef9, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u0110an M\u1ea1ch ph\u1ea3i \u0111\u1ed3ng \u00fd b\u00e1n Greenland cho M\u1ef9. K\u1ebf \u0111\u1ebfn, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf Greenland ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn qua m\u1ed9t cu\u1ed9c tr\u01b0ng c\u1ea7u d\u00e2n \u00fd. \u0110\u1ebfn nay, c\u1ea3 \u0110an M\u1ea1ch v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang t\u1ea1i Greenland \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng, \u0111\u1ea5t Greenland kh\u00f4ng b\u00e1n. V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0110an M\u1ea1ch v\u1eabn c\u00f2n c\u01b0u mang h\u1ea3i \u0111\u1ea3o Greenland v\u1ec1 m\u1eb7t kinh t\u1ebf v\u00e0 qu\u1ed1c ph\u00f2ng. Hoa K\u1ef3 th\u00ec gi\u00fap \u0110an M\u1ea1ch b\u1ea3o v\u1ec7 Greenland v\u00ec h\u1ea3i \u0111\u1ea3o n\u00e0y ch\u01b0a \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chuy\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng lai, khi tr\u1edf th\u00e0nh l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a M\u1ef9, Greenland s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u1ec1 m\u1eb7t qu\u1ed1c ph\u00f2ng, kinh t\u1ebf, v\u00e0 nhi\u1ec1u m\u1eb7t kh\u00e1c. B\u00f9 l\u1ea1i, M\u1ef9 s\u1ebd khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ea7u t\u01b0 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u01a1 s\u1edf. V\u1edbi ti\u1ec1m n\u0103ng kho\u00e1ng s\u1ea3n d\u1ed3i d\u00e0o trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, ti\u1ec3u qu\u1ed1c Greenland s\u1ebd mau ch\u00f3ng ph\u1ed3n th\u1ecbnh v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 tr\u1ecb v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng kinh t\u1ebf d\u1ed3i d\u00e0o. Con s\u1ed1 ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n, Hoa K\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ph\u1ea3i tr\u1ea3 v\u00e0i tr\u0103m t\u1ef7 \u0110\u00f4-la \u0111\u1ec3 mua Greenland.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>S\u01a1n H\u00e0<\/em><\/strong><em> (May.2025)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u01a1n H\u00e0 \u2013 May.2025 V\u00e0o n\u0103m 2019, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Donald Trump \u0111\u01b0a ra \u00fd ni\u1ec7m Hoa K\u1ef3 s\u1ebd mua \u0111\u1ea3o Greenland. M\u1eb7c d\u00f9 ch\u01b0a ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t lu\u1ed3ng tranh c\u00e3i kh\u1eafp n\u01a1i. Hi\u1ec7n nay, Greenland ch\u01b0a ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 v\u00f9ng t\u1ef1 tr\u1ecb, v\u1eabn b\u1ecb<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=25277\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25279,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,8,62,9,42],"tags":[674,672,325,673],"class_list":["entry","author-vanhoimoi","post-25277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chinhtri-xahoi","category-kienthuctongquat","category-kinhte","category-tai-lieu","tag-buy-greenland","tag-greenland","tag-nato","tag-usa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25277\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}