{"id":26504,"date":"2025-10-01T03:10:22","date_gmt":"2025-10-01T03:10:22","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=26504"},"modified":"2025-10-01T03:10:23","modified_gmt":"2025-10-01T03:10:23","slug":"tac-dong-ben-ngoai-gop-phan-ly-giai-hon-loan-o-cac-nuoc-nam-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=26504","title":{"rendered":"<strong>T\u00e1c \u0111\u1ed9ng b\u00ean ngo\u00e0i g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00fd gi\u1ea3i h\u1ed7n lo\u1ea1n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Nam \u00c1?<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>Nilanthi Samaranayake<\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"946\" height=\"592\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Nepal-Dan-chung-bieu-tinh-10-9-25-a.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-26505\" style=\"width:646px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Nepal-Dan-chung-bieu-tinh-10-9-25-a.jpg 946w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Nepal-Dan-chung-bieu-tinh-10-9-25-a-300x188.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Nepal-Dan-chung-bieu-tinh-10-9-25-a-768x481.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Nepal-Dan-chung-bieu-tinh-10-9-25-a-465x291.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Nepal-Dan-chung-bieu-tinh-10-9-25-a-695x435.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 946px) 100vw, 946px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Nepal: D\u00e2n ch\u00fang bi\u1ec3u t\u00ecnh 10-9-2025<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Ngu\u1ed3n:\u00a0<mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0f11b3\" class=\"has-inline-color\">Nilanthi Samaranayake, \u201cThe outside-in story that helps explain turmoil in Nepal, Bangladesh, and Sri Lanka\u201d,\u00a0<em>The Interpreter<\/em><\/mark><\/strong>, 23\/09\/2025<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bi\u00ean d\u1ecbch:&nbsp;<\/strong>Vi\u00ean \u0110\u0103ng Huy<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nepal v\u1eeba tr\u1ea3i qua c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed d\u1eabn \u0111\u1ebfn l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u00ednh ph\u1ee7. Sri Lanka v\u00e0o n\u0103m 2022 v\u00e0 Bangladesh v\u00e0o n\u0103m 2024 c\u0169ng tr\u1ea3i qua c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh l\u1eadt \u0111\u1ed5 c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady \u1edf ba trong n\u0103m qu\u1ed1c gia nh\u1ecf \u1edf Nam \u00c1 gi\u00e1p v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9. T\u1ea1i sao l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi Bangladesh, Bhutan, Maldives, Nepal v\u00e0 Sri Lanka \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t, h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nhau. <strong>T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd v\u00ec m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 M\u1ef9, v\u00e0 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed d\u00e2n ch\u1ee7 k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 2008<\/strong>. \u0110\u1ebfn n\u0103m 2020, c\u1ea3 n\u0103m qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00ean \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 m\u1ee9c thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh th\u1ea5p, theo Ng\u00e2n h\u00e0ng Th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"475\" height=\"447\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Bangladesh-Thu-tuong-Hasina-tu-chuc-va-bo-tron-sang-An-Do-8-2024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-26506\" style=\"width:348px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Bangladesh-Thu-tuong-Hasina-tu-chuc-va-bo-tron-sang-An-Do-8-2024.jpg 475w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Bangladesh-Thu-tuong-Hasina-tu-chuc-va-bo-tron-sang-An-Do-8-2024-300x282.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Bangladesh-Thu-tuong-Hasina-tu-chuc-va-bo-tron-sang-An-Do-8-2024-465x438.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">D\u00e2n ch\u00fang Bangladesh bi\u1ec3u t\u00ecnh khi\u1ebfn Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Hasina ph\u1ea3i \u0111\u00e0o tho\u00e1t<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Trong khi n\u1ec1n qu\u1ea3n tr\u1ecb y\u1ebfu k\u00e9m \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia k\u1ec3 tr\u00ean ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t \u1ed5n ch\u00ednh tr\u1ecb trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c nh\u00e0 ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u1ed1c t\u1ebf n\u00ean t\u1eadn d\u1ee5ng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u1ec3 suy ng\u1eabm v\u1ec1 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ea5u tr\u00fac g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng trong n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. Nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 tr\u00ean c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u00e0i ch\u00ednh ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ec3 Nam \u00c1 v\u00e0 khu v\u1ef1c \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng \u2013 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng gi\u1eefa b\u1ed1i c\u1ea3nh b\u1ea5t \u1ed5n ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0e1aa9\" class=\"has-inline-color\">M\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 l\u1eb7p l\u1ea1i trong c\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng \u1edf Nepal, Bangladesh v\u00e0 Sri Lanka l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n kinh t\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd. Sri Lanka \u0111\u00e3 v\u1ee1 n\u1ee3 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 d\u00e2n s\u1ed1 l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh ph\u1ea3i c\u1eaft gi\u1ea3m kh\u1ea9u ph\u1ea7n \u0103n c\u01a1 b\u1ea3n. C\u00f4ng d\u00e2n Bangladesh v\u00e0 Nepal (ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 Gen Z) \u0111\u00e3 ch\u00e1n ng\u00e1n v\u1edbi c\u00e1c l\u1ef1a ch\u1ecdn vi\u1ec7c l\u00e0m ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m v\u00e0 n\u1ea1n tham nh\u0169ng c\u1ee7a gi\u1edbi th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, ngh\u1ecbch l\u00fd thay, nh\u1eefng n\u1ec1n kinh t\u1ebf n\u00e0y tr\u00ean l\u00fd thuy\u1ebft l\u1ea1i v\u1eabn \u0111ang t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng. C\u1ea3 ba qu\u1ed1c gia n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e2n h\u00e0ng Th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e2ng h\u1ea1ng t\u1eeb nh\u00f3m thu nh\u1eadp th\u1ea5p l\u00ean nh\u00f3m thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh th\u1ea5p: Sri Lanka v\u00e0o n\u0103m 1997, Bangladesh v\u00e0o n\u0103m 2015 v\u00e0 Nepal v\u00e0o n\u0103m 2020. Sri Lanka th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n v\u01b0\u01a1n l\u00ean v\u1ecb th\u1ebf thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh cao trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn v\u00e0o n\u0103m 2019. C\u00e1i gi\u00e1 c\u1ee7a s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng l\u00e0 m\u1ea5t \u0111i c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c kho\u1ea3n vay \u01b0u \u0111\u00e3i v\u00e0 nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa, ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ee7a Gotabaya Rajapaksa \u0111\u00e3 ph\u1ea1m ph\u1ea3i sai l\u1ea7m kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng c\u00f3 trong qu\u1ea3n l\u00fd kinh t\u1ebf. Bangladesh c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng \u0111\u1ed3ng USD ngay tr\u01b0\u1edbc khi Sheikh Hasina b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1ed5. M\u1eb7c d\u00f9 vi\u1ec7c qu\u1ea3n tr\u1ecb y\u1ebfu k\u00e9m nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n do \u0111\u1ea1i d\u1ecbch Covid-19 v\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 to\u00e0n c\u1ea7u kh\u00e1c, h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ed1n gi\u00fap c\u00e1c qu\u1ed1c gia n\u00e0y ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 v\u00f4 t\u00ecnh khi\u1ebfn h\u1ecd d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 th\u1ee5t l\u00f9i. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u1ec1 c\u01a1 c\u1ea5u \u0111i k\u00e8m v\u1edbi t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3n tr\u1edf qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i l\u00ean nh\u00f3m thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u1ecf \u1edf Nam \u00c1.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ed d\u1ee5, Nepal v\u00e0 Bangladesh v\u1eabn d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd tho\u00e1t kh\u1ecfi danh s\u00e1ch c\u00e1c Qu\u1ed1c gia k\u00e9m ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1ea5t (LDC) v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m 2026 nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00ec ho\u00e3n th\u1eddi h\u1ea1n n\u00e0y b\u1ea5t ch\u1ea5p t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t \u1ed5n ch\u00ednh tr\u1ecb. Trong s\u1ed1 c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u1ecf h\u01a1n kh\u00e1c \u1edf Nam \u00c1, Maldives \u0111\u00e3 t\u00ecm c\u00e1ch tr\u00ec ho\u00e3n vi\u1ec7c tho\u00e1t kh\u1ecfi danh s\u00e1ch LDC, \u0111i\u1ec1u di\u1ec5n ra v\u00e0o n\u0103m 2011, trong khi Bhutan \u0111\u00e3 tho\u00e1t kh\u1ecfi danh s\u00e1ch LDC v\u00e0o n\u0103m 2023 v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng r\u1ee7i ro li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u00e0nh t\u1ef1u n\u00e0y.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"877\" height=\"603\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sri-Lanka-Dan-chiem-dinh-tong-thong.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14589\" style=\"width:419px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sri-Lanka-Dan-chiem-dinh-tong-thong.jpg 877w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sri-Lanka-Dan-chiem-dinh-tong-thong-300x206.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sri-Lanka-Dan-chiem-dinh-tong-thong-768x528.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sri-Lanka-Dan-chiem-dinh-tong-thong-465x320.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Sri-Lanka-Dan-chiem-dinh-tong-thong-695x478.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 877px) 100vw, 877px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Sri Lanka: D\u00e2n ch\u00fang chi\u1ebfm dinh t\u1ed5ng th\u1ed1ng, 7-2022<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i kinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia Nam \u00c1 nh\u1ecf h\u01a1n \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n do s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c gi\u1eefa Hoa K\u1ef3, Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/strong>\u00a0L\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia nh\u1ecf h\u01a1n, Nepal c\u1ea7n s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u1ec1 chuy\u00ean m\u00f4n v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1eeb \u200b\u200bc\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac \u0111\u1ed1i v\u1edbi quy\u1ec1n t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd. C\u1ee5 th\u1ec3, trong qu\u00e1 tr\u00ecnh theo \u0111u\u1ed5i c\u00e1c l\u1ee3i \u00edch trong n\u01b0\u1edbc \u2013 ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng \u2013 Nepal c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb cu\u1ed1n v\u00e0o cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c n\u00e0y. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0a1ca8\" class=\"has-inline-color\">Th\u1eadt v\u1eady, Nepal \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb h\u00f3a c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u1eeb vi\u1ec7c tham gia S\u00e1ng ki\u1ebfn V\u00e0nh \u0111ai v\u00e0 Con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn m\u1ed9t kho\u1ea3n t\u00e0i tr\u1ee3 theo th\u1ecfa thu\u1eadn T\u1ed5 ch\u1ee9c Th\u00e1ch th\u1ee9c Thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 c\u1ee7a M\u1ef9 .<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Khi Nepal \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c th\u1ec3 ch\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u1ea1m th\u1eddi c\u1ee7a Sushila Karki v\u00e0 l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch cho cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed v\u00e0o th\u00e1ng 3, n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc t\u1eeb Sri Lanka v\u00e0 Bangladesh v\u1ec1 nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00ean l\u00e0m \u2013 v\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#112a85\" class=\"has-inline-color\">C\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o trong giai \u0111o\u1ea1n chuy\u1ec3n ti\u1ebfp \u1edf c\u1ea3 hai qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec quan h\u1ec7 h\u1eefu ngh\u1ecb v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9, m\u1ed1i quan h\u1ec7 song ph\u01b0\u01a1ng quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u1ecf \u1edf Nam \u00c1 do s\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00e2n x\u1ee9ng v\u1ec1 n\u0103ng l\u1ef1c v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb khu v\u1ef1c c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/mark><\/strong> Tuy nhi\u00ean, Anura Kumara Dissanayake \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m t\u1ed5ng th\u1ed1ng \u1edf Sri Lanka v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t \u1ee9ng c\u1eed vi\u00ean c\u1ea3i c\u00e1ch v\u00e0 \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u00edch c\u1ef1c v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9, bao g\u1ed3m m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn qu\u1ed1c ph\u00f2ng. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eabn c\u00f2n ph\u1ea3i xem Dissanayake s\u1ebd x\u1eed l\u00fd c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb gai g\u00f3c h\u01a1n v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 c\u00e1c chuy\u1ebfn th\u0103m c\u1ee7a t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn c\u00e1c c\u1ea3ng c\u1ee7a Sri Lanka, kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a Sri Lanka v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh m\u1eabu ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u1ec3 Nepal h\u1ecdc h\u1ecfi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u00ecn xa h\u01a1n nh\u1eefng t\u00edt b\u00e1o, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea5u tr\u00fac g\u00f3p ph\u1ea7n g\u00e2y ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t \u1ed5n trong n\u01b0\u1edbc \u2013 kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf Nepal m\u00e0 c\u00f2n \u1edf Bangladesh v\u00e0 Sri Lanka \u2013 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb b\u1ecf l\u1ee1. C\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u1ecf h\u01a1n \u1edf Nam \u00c1 \u0111ang tr\u1ea3i qua cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9, Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 M\u1ef9, c\u0169ng nh\u01b0 \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n nghi\u00eam ng\u1eb7t h\u01a1n. C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00e0i ch\u00ednh ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn Nepal, Bangladesh v\u00e0 Sri Lanka, b\u1edfi l\u1ebd nh\u1eefng qu\u1ed1c gia n\u00e0y \u0111ang \u1edf c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c l\u1edbn th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u01b0u ti\u00ean c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u1ecf h\u01a1n trong c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c to\u00e0n c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd. <strong>Tuy nhi\u00ean, nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 ngu\u1ed3n l\u1ef1c \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u00e0o m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd v\u1edbi Nepal, Bangladesh v\u00e0 Sri Lanka. Do \u0111\u00f3, vi\u1ec7c duy tr\u00ec \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u1edf nh\u1eefng qu\u1ed1c gia n\u00e0y l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a h\u1ecd, v\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 gi\u00fap h\u1ecd t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau \u01b0u ti\u00ean cao h\u01a1n t\u1ea1i khu v\u1ef1c \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng \u2013 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nilanthi Samaranayake <\/strong><br><em>Nghi\u00ean c\u1ee9u vi\u00ean\u00a0kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c t\u1ea1i Trung t\u00e2m \u0110\u00f4ng \u2013 T\u00e2y \u1edf Washington.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n tr\u00edch: <strong>Nghi\u00ean C\u1ee9u Qu\u1ed1c T\u1ebf<\/strong><br>https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2025\/09\/28\/tac-dong-ben-ngoai-gop-phan-ly-giai-hon-loan-o-cac-nuoc-nam-a\/#more-63683<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea2nh minh ho\u1ea1: <strong>V\u1eadn H\u1ed9i M\u1edbi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngu\u1ed3n:\u00a0Nilanthi Samaranayake, \u201cThe outside-in story that helps explain turmoil in Nepal, Bangladesh, and Sri Lanka\u201d,\u00a0The Interpreter, 23\/09\/2025 Bi\u00ean d\u1ecbch:&nbsp;Vi\u00ean \u0110\u0103ng Huy Nepal v\u1eeba tr\u1ea3i qua c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed d\u1eabn \u0111\u1ebfn l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u00ednh ph\u1ee7. Sri Lanka v\u00e0o n\u0103m 2022 v\u00e0 Bangladesh v\u00e0o n\u0103m 2024 c\u0169ng tr\u1ea3i qua<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=26504\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26505,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,8,12,9,53],"tags":[165,118,212,711,82],"class_list":["entry","author-ntviet","post-26504","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chinhtri-xahoi","category-chuyenmuc","category-kinhte","category-kinhte-chinhtri","tag-binh-luan","tag-chinh-tri","tag-chuyen-de","tag-dan-chung-bieu-tinh","tag-kinh-te"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26504"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26508,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26504\/revisions\/26508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}