{"id":27685,"date":"2026-01-27T08:10:20","date_gmt":"2026-01-27T08:10:20","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=27685"},"modified":"2026-01-28T00:18:42","modified_gmt":"2026-01-28T00:18:42","slug":"de-nhat-cong-hoa-viet-nam-can-nguyen-do-vobai-4-nhung-nhan-vat-my-tan-thanhchinh-sach-cua-tt-diem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=27685","title":{"rendered":"<strong>\u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t C\u1ed9ng H\u00f2a Vi\u1ec7t Nam: C\u0103n Nguy\u00ean \u0110\u1ed5 V\u1ee1<br>B\u00e0i 4: Nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt M\u1ef9 t\u00e1n th\u00e0nh<br>ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a TT Di\u1ec7m<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>-Tr\u1ea7n Phong V\u0169<\/span>"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Tr\u1ea7n Phong V\u0169<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trong hai b\u00e0i \u0111\u1ea7u, d\u1ef1a v\u00e0o lu\u1eadn c\u1ee9 v\u00e0 nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u kh\u1ea3 t\u00edn c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 V\u0169 Qu\u00fd K\u1ef3, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00ean hai c\u0103n nguy\u00ean c\u01a1 b\u1ea3n d\u1eabn t\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u1ed5 v\u1ee1 \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc c\u1ee7a \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t C\u1ed9ng H\u00f2a Vi\u1ec7t Nam (CHVN) cu\u1ed1i n\u0103m 1963.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u sai v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t cu\u1ed9c chi\u1ebfn. T\u1eeb m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn t\u1ef1 v\u1ec7 m\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a TT Di\u1ec7m mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc m\u01b0u toan x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t, v\u00ec v\u00f4 t\u00ecnh hay c\u1ed1 \u00fd (?!), m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn trong ch\u00ednh gi\u1edbi Hoa K\u1ef3 l\u1ea1i hi\u1ec3u sai l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn do n\u00f4ng d\u00e2n mi\u1ec1n nam ph\u00e1t kh\u1edfi v\u00ec b\u1ea5t m\u00e3n v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 S\u00e0ig\u00f2n! S\u1ef1 hi\u1ec3u sai ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u00f4 h\u00ecnh chung \u0111\u00e3 bi\u1ebfn cu\u1ed9c chi\u1ebfn th\u1ea7n th\u00e1nh \u0111\u1ea7y ch\u00ednh ngh\u0129a \u1ea5y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn!<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00f4 c\u00f9ng nghi\u00eam tr\u1ecdng. T\u1eeb v\u1ecb th\u1ebf b\u1ecb x\u00e2m l\u0103ng, b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i ch\u1ed1ng l\u1ea1i, b\u1ed7ng d\u01b0ng b\u1ecb hi\u1ec3u l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh n\u1ed9i b\u1ed9 do n\u00f4ng d\u00e2n v\u00f9ng l\u00ean ch\u1ed1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m th\u00ec c\u00f2n chi l\u00e0 ch\u00ednh ngh\u0129a?! M\u00e0 m\u1ed9t khi ch\u00ednh ngh\u0129a kh\u00f4ng c\u00f2n th\u00ec s\u1ef1 m\u1ea5t l\u00f2ng tin c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n d\u1eabn t\u1edbi s\u1ee5p \u0111\u1ed5 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1eddi gian!<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 s\u1ef1 toa r\u1eadp v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ed1 v\u1ea5n, l\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh b\u00ean c\u1ea1nh gu\u1ed3ng m\u00e1y c\u1ea7m quy\u1ec1n \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t CHVN khi \u1ea5y. Ch\u00ednh m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ed1t c\u00e1n trong \u0111\u00f3, v\u00ec h\u00e3nh ti\u1ebfn v\u00e0 v\u00ec m\u1eb7c c\u1ea3m <em>\u201ct\u1ef1 t\u00f4n n\u01b0\u1edbc l\u1edbn\u201d<\/em>, t\u1eeb xem th\u01b0\u1eddng, coi r\u1ebb \u0111\u1ed1i t\u00e1c, \u0111\u1ebfn xuy\u00ean t\u1ea1c s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t b\u1ef1c c\u1ee7a Qu\u1ed1c s\u00e1ch \u1ea4p Chi\u1ebfn L\u01b0\u1ee3c trong vi\u1ec7c b\u1ebb g\u1eaby ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i d\u00f9ng du k\u00edch chi\u1ebfn t\u00e0n s\u00e1t n\u00f4ng d\u00e2n, bao v\u00e2y th\u00e0nh th\u1ecb. H\u1ed7 tr\u1ee3 cho h\u00e0nh vi th\u00e2m \u0111\u1ed9c n\u00e0y l\u00e0 Averell Harriman \u0111\u00e3 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng l\u00e8o l\u00e1i h\u00f2a h\u1ed9i Gen\u00e8ve trung l\u1eadp L\u00e0o n\u0103m 1962 m\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00f9 li\u1ec7u bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng H\u00e0 N\u1ed9i x\u00e2m nh\u1eadp b\u1ed9 \u0111\u1ed9i v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed v\u00e0o m\u1edf r\u1ed9ng chi\u1ebfn cu\u1ed9c \u1edf mi\u1ec1n nam.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"189\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/TT_LyndonJohnson.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27686\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">ph\u00f3 t\u1ed5ng th\u1ed1ng Lyndon Johnson<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Qua b\u00e0i th\u1ee9 ba, g\u00f3i gh\u00e9m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec t\u00e1c gi\u1ea3 h\u1ecd V\u0169 \u0111\u00e3 c\u00f4ng khai \u0111i\u1ec3m m\u1eb7t ch\u1ec9 t\u00ean c\u00e1c hung th\u1ea7n v\u00e2y quanh TT Kennedy. Nh\u1edd th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft th\u1ea5y r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n th\u00e2n, quan \u0111i\u1ec3m, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi do Harriman ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o, tuy nh\u00e2n danh c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c Hoa K\u1ef3 qua nam Vi\u1ec7t Nam h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a TT Di\u1ec7m, nh\u01b0ng k\u1ef3 th\u1ef1c l\u1ea1i \u0111ang m\u01b0u toan h\u1ea1 b\u1ec7 \u00f4ng!<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u tr\u1edb tr\u00eau l\u00e0 xoay quanh TT Kennedy kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 to\u00e0n nh\u1eefng n\u1ecbnh th\u1ea7n t\u00ecm c\u00e1ch r\u00f3t v\u00e0o tai \u00f4ng ta nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u01b0\u1eddng m\u1eadt \u0111\u1ec3 m\u1eb7c t\u00ecnh vo tr\u00f2n b\u00f3p m\u00e9o ch\u00ednh t\u00ecnh v\u00e0 hi\u1ec7n tr\u1ea1ng chi\u1ebfn cu\u1ed9c t\u1ea1i mi\u1ec1n nam. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, ngo\u00e0i nh\u00f3m n\u1ecbnh th\u1ea7n v\u1eabn kh\u00f4ng thi\u1ebfu nh\u1eefng khu\u00f4n m\u1eb7t l\u00e3nh \u0111\u1ea1o uy t\u00edn \u1edf Hoa Th\u1ecbnh \u0110\u1ed1n, th\u1eddi TT Kennedy c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt uy t\u00edn n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f4ng khai b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng k\u00ednh tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi TT Di\u1ec7m. S\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng kh\u00f4ng gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf nh\u00e2n c\u00e1ch, th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, li\u00eam ch\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng khai s\u00e1ng n\u1ec1n CHVN, m\u00e0 c\u00f2n b\u1eb1ng v\u00e0o nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3 th\u1ea7n k\u1ef3 c\u1ee7a qu\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n nam do \u00f4ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o trong n\u0103m n\u0103m \u0111\u1ea7u, khi\u1ebfn h\u1ecd th\u1ea5y c\u1ea7n t\u00edch c\u1ef1c \u1ee7ng h\u1ed9 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Trong b\u00e0i 3, khi n\u00f3i t\u1edbi khu\u00f4n m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb nh\u00e0 ngh\u1ec1, bi\u1ebft ch\u1ee5p b\u1eaft th\u1eddi c\u01a1 nh\u01b0 Averell Harriman, ch\u00fang t\u00f4i vi\u1ebft, <em>\u201cCh\u00ednh gi\u00e1o<\/em><em> s\u01b0 <\/em><em>h\u1ecd V\u0169 \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n nh\u1eafc t\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 h\u00e3nh ti\u1ebfn, x\u1ea5c x\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u00f4ng ta \u0111\u1ed1i v\u1edbi TT Di\u1ec7m. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y sau khi \u0111\u00e3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m t\u00ecnh c\u1ee7a TT Kennedy, Harriman kh\u00f4ng nh\u1eefng qua m\u1eb7t ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Dean Rusk, x\u1ebfp tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a \u00f4ng ta m\u00e0 c\u00f2n xem th\u01b0\u1eddng c\u1ea3 Ph\u00f3 TT Lyndon Johnson. B\u1edfi l\u1ebd l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd ai c\u0169ng bi\u1ebft \u00f4ng Johnson k\u00ednh tr\u1ecdng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u ch\u00ednh quy\u1ec1n VNCH ra sao.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u1ede c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb Ph\u00f3 TT c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c Hoa K\u1ef3, kh\u00f4ng nh\u1eefng \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng ca ng\u1ee3i \u00f4ng Di\u1ec7m l\u00e0 \u201cChurchill c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam\u201d<\/em>, <em>m\u00e0 c\u00f2n so s\u00e1nh \u00f4ng v\u1edbi George Washington, Andrew Jackson, Woodrow Wilson v\u00e0 Franklin Roosevelt<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eabn theo t\u00e1c gi\u1ea3 h\u1ecd V\u0169, ngo\u00e0i Ph\u00f3 TT Johnson, trong <em>\u201cTriumph Forsaken\u201d<\/em>, Mark Moyar l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng, danh s\u00e1ch c\u00e1c quan ch\u1ee9c Washington ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c thay th\u1ebf TT Di\u1ec7m c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u khu\u00f4n m\u1eb7t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u01b0\u1ee3t xa nh\u1eefng \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng xoay quanh hung th\u1ea7n Harriman. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng di\u1ec7n m\u1ea1o \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh trong danh s\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c ph\u00f2ng Robert McNamara; Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Tham m\u01b0u tr\u01b0\u1edfng Li\u00ean qu\u00e2n Maxwell Taylor; B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng T\u01b0 ph\u00e1p Robert Kennedy. K\u1ebf ti\u1ebfp l\u00e0 Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c CIA John McCone; ch\u01b0a k\u1ec3 t\u1edbi nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng trong qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai nh\u01b0 \u0110\u1ea1i s\u1ee9 M\u1ef9 t\u1ea1i S\u00e0ig\u00f2n Frederic Nolting; Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c B\u1ed9 ph\u1eadn Vi\u1ec5n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a CIA William Colby. Xa h\u01a1n n\u1eefa c\u0169ng ph\u1ea3i k\u1ec3 t\u1edbi nh\u1eefng di\u1ec7n m\u1ea1o l\u1edbn nh\u01b0 TT Dweight Eisenhower*, TT Richard Nixon**. Ri\u00eang \u00f4ng Dean Rusk, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef vai tr\u00f2 ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng trong n\u1ed9i c\u00e1c Kennedy, tuy kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1eddi n\u00e0o c\u00f4ng khai tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ec1 cao TT Di\u1ec7m, nh\u01b0ng theo nh\u1eefng ch\u1ee9ng t\u1eeb \u0111\u00e1ng tin c\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 V\u0169 Qu\u00fd K\u1ef3 n\u00eau ra cho th\u1ea5y, ch\u01b0a bao gi\u1edd \u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb hay g\u1ee3i \u00fd thay th\u1ebf nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t CHVN.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"186\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/TT_RichardNixon.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27687\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">T\u1ed5ng th\u1ed1ng Richard Nixon <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Trong chuy\u1ebfn th\u0103m Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Ph\u00f3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Lyndon Johnson sau khi ch\u00ednh quy\u1ec1n Kennedy nh\u1eadm ch\u1ee9c, -nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong <em>\u201cTh\u1ea5t b\u1ea1i cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Di\u1ec7m\u201d<\/em>-, s\u1ee9 m\u1ec7nh hi\u1ec3n nhi\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a TT Di\u1ec7m. D\u1ecbp n\u00e0y, \u00f4ng Johnson \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ti\u1ebfc l\u1eddi l\u00ean ti\u1ebfng ca ng\u1ee3i T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m. Ngay c\u1ea3 khi \u1edf n\u01a1i c\u00f4ng c\u1ed9ng c\u0169ng nh\u01b0 l\u00fac ph\u00e1t bi\u1ec3u trong ch\u1ed1n ri\u00eang t\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong t\u00e1c ph\u1ea9m <em>\u201cN\u0103m C\u1ee7a Hare\u201d<\/em>*** Francis Winter \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o v\u1ec1 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp do ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Dean Rusk ch\u1ee7 tr\u00ec, kh\u00f4ng c\u00f3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Kennedy v\u00e0 Harriman, trong khi Ph\u00f3 TT Lyndon Johnson \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi. Theo l\u1eddi t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee7a Winter, trong cu\u1ed9c h\u1ecdp, ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m \u0111\u1ea7u B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 qu\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng <em>\u201cCh\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00ednh \u1edf S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0 ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecf r\u01a1i Mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>McNamara, McCone, v\u00e0 Ph\u00f3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Johnson \u0111\u1ec1u t\u1ecf ra t\u00e1n th\u00e0nh quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u1ee7a ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Rusk.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed3ng t\u00ecnh v\u1edbi Winters, H\u1ecdc gi\u1ea3 Geoffrey Shaw nh\u1eadn x\u00e9t: <em>\u201cPh\u00f3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Johnson \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eadp lu\u1eadn v\u1eefng ch\u1eafc \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00e2m m\u01b0u \u0111\u1ea3o ch\u00ednh. D\u01b0\u1edbi m\u1eaft \u00f4ng Johnson, \u00f4ng Di\u1ec7m l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u1ed1t c\u1ee7a mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng kh\u00f4ng ng\u1ea7n ng\u1ea1i c\u00f4ng khai b\u1ed9c l\u1ed9 t\u00e2m t\u00ecnh \u00e1i m\u1ed9 \u00f4ng Di\u1ec7m v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m v\u00e0 cung c\u00e1ch \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u00f4ng ta\u201d<\/em><em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>V\u1eabn theo nh\u1eefng ch\u1ee9ng t\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c gi\u1ea3 h\u1ecd V\u0169 tr\u01b0ng d\u1eabn, trong cu\u1ed9c h\u1ecdp t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 Winters \u0111\u1ec1 c\u1eadp, Hilsman \u0111\u00e3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a Ph\u00e1p cho r\u1eb1ng S\u00e0i G\u00f2n t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1edbi mi\u1ec1n B\u1eafc \u0111\u1ec3 l\u00ean \u00e1n \u00f4ng C\u1ed1 v\u1ea5n Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Nhu l\u00e0 <em>\u201ck\u1ebb ph\u1ea3n qu\u1ed1c\u201d<\/em>. Rusk \u0111\u00e3 ph\u1ea3n b\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00e0i h\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng Washington c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng v\u1edbi c\u00e1o bu\u1ed9c h\u00e0m h\u1ed3 nh\u01b0 th\u1ebf. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, \u00f4ng th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ch\u00ednh nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng tu\u1ea7n \u0111\u1ec3 khua chu\u00f4ng \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng c\u1ed5 v\u00f5 cho m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00ednh nh\u1eb1m l\u1eadt \u0111\u1ed5 \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t CHVN c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec m\u1ed9t <em>\u201ch\u00e0nh vi ph\u1ea3n b\u1ed9i\u201d<\/em> theo c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam!<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00e1 t\u1ebf nh\u1ecb v\u00e0 nh\u1ea1y c\u1ea3m d\u1ec5 g\u00e2y tranh c\u00e3i khi\u1ebfn \u00edt ai d\u00e1m th\u1eb3ng th\u1eafn \u0111\u1ec1 c\u1eadp. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n m\u1ea1nh trong ho\u00e0n c\u1ea3nh ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn kh\u1ed1c li\u1ec7t trong \u0111\u00f3 th\u1ee7 ph\u1ea1m g\u00e2y chi\u1ebfn l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb m\u00e1u l\u1ea1nh. C\u00f9ng l\u00fac ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh quy\u1ec1n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi ch\u1ebft ch\u00f3c, t\u00e0n ph\u00e1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u1ecbu \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb k\u1ebb g\u00e2y chi\u1ebfn m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ebf l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb n\u1ed9i b\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u00e2u kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0 ph\u00eda nam v\u0129 tuy\u1ebfn 17 c\u1ee7a TT Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1960 khi c\u1ed9ng s\u1ea3n mi\u1ec1n B\u1eafc tr\u1eafng tr\u1ee3n x\u00e9 to\u1ea1c Hi\u1ec7p \u0110\u1ecbnh Gen\u00e8ve n\u0103m 1954, do ch\u00ednh h\u1ecd k\u00fd k\u1ebft \u0111\u1ec3 c\u00f4ng khai m\u1edf cu\u1ed9c x\u00e2m l\u0103ng mi\u1ec1u Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo Mark Moyar, ch\u00ednh t\u01b0\u1edbng Maxwell Taylor, Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Tham m\u01b0u tr\u01b0\u1edfng Li\u00ean qu\u00e2n Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 c\u00f4ng khai n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft n\u00e0y. Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn, Taylor n\u00f3i: Ch\u00fang ta c\u1ea7n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. Qu\u1ea3 th\u1eadt ch\u00fang ta c\u1ea7n m\u1ed9t nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i trong th\u1eddi gian chi\u1ebfn tranh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 bi\u1ec7n h\u1ed9 cho lu\u1eadn c\u1ee9 c\u1ee7a m\u00ecnh, t\u01b0\u1edbng Taylor n\u00f3i, t\u00f4i c\u00f2n nh\u1edb, trong cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, ch\u00ednh ch\u00fang ta, c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ed9c t\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y bi\u1ebft r\u1ea5t r\u00f5, trong s\u1ed1 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt th\u00e2n c\u1eadn TT Di\u1ec7m kh\u00f4ng thi\u1ebfu ng\u01b0\u1edbi chia s\u1ebb quan ni\u1ec7m th\u1ef1c ti\u1ec5n tr\u00ean \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, trong nh\u1eefng n\u0103m \u1ea5y, kh\u00f4ng \u00edt l\u1ea7n trong ri\u00eang t\u01b0 c\u0169ng nh\u01b0 trong nh\u1eefng bu\u1ed5i h\u1ecdp c\u00f4ng c\u1ed9ng tai dinh t\u1ed5ng th\u1ed1ng, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 xa g\u1ea7n b\u00e0y t\u1ecf suy ngh\u0129 n\u00e0y v\u1edbi \u00f4ng Di\u1ec7m, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u00f4ng g\u1ea1t qua m\u1ed9t b\u00ean. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec \u00f4ng s\u1ee3 d\u01b0 lu\u1eadn \u0111\u00e0m ti\u1ebfu m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh c\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c, ngay ch\u00ednh c\u1ee7a \u00f4ng. N\u00f3 l\u01b0u truy\u1ec1n trong \u00f4ng t\u1eeb gi\u00f2ng m\u00e1u c\u1ee7a c\u1ee5 Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Kh\u1ea3, th\u00e2n ph\u1ee5 \u00f4ng. N\u00f3 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p \u00f4ng nghe l\u1eddi x\u00fai b\u1ea9y c\u1ee7a thu\u1ed9c h\u1ea1 m\u00e0 x\u1eed t\u1ec7 v\u1edbi th\u00e2n nh\u00e2n gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng H\u00e0 Th\u00fac K\u00fd, l\u00e3nh t\u1ee5 \u0111\u1ea3ng \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t khi \u00f4ng n\u00e0y k\u00e9o qu\u00e2n ra Ba L\u00f2ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00f4ng. Tr\u00e1i l\u1ea1i, \u00f4ng c\u00f2n ch\u1ec9 th\u1ecb cho thu\u1ed9c h\u1ea1 k\u00edn \u0111\u00e1o gi\u00fap \u0111\u1ee1 v\u1ee3 con \u00f4ng H\u00e0. B\u1ea3n t\u00ednh n\u00e0y t\u1eebng khi\u1ebfn \u00f4ng th\u1ea5t s\u1eafc \u0111\u1ee9ng l\u1eb7ng h\u1ed3i l\u00e2u h\u00f4m 8-5-1955 khi b\u1ea5t ng\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c tin H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng C\u00e1ch M\u1ea1ng \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tru\u1ea5t ph\u1ebf Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng B\u1ea3o \u0110\u1ea1i v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1ed5 ch\u1ee9c tr\u01b0ng c\u1ea7u d\u00e2n \u00fd. N\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 c\u0103n nguy\u00ean khi\u1ebfn TT Di\u1ec7m trong nh\u1eefng gi\u1edd kh\u1eafc b\u1ecb v\u00e2y kh\u1ed1n \u1edf Dinh Gia Long trong bi\u1ebfn c\u1ed1 1-11-63 v\u1eabn m\u1ed9t m\u1ef1c t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi Thi\u1ebfu t\u00e1 Du\u1ec7 y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p n\u1ed5 s\u00fang ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a b\u1ecdn ph\u1ea3n t\u01b0\u1edbng. L\u00fd do v\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00e1c chi\u1ebfn s\u0129 qu\u1ed1c gia b\u1ecb \u0111\u1ed5 m\u00e1u***.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f4ng t\u00e2m m\u00e0 x\u00e9t, sau khi \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t CHVN b\u1ecb s\u1ee5p \u0111\u1ed5, hai anh em TT Di\u1ec7m b\u1ecb th\u1ea3m s\u00e1t, m\u1edf ra m\u1ea5y n\u0103m \u0111\u00e1m ph\u1ea3n t\u01b0\u1edbng thay nhau tranh gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc khi t\u00e1i sinh \u0111\u1ec7 nh\u1ecb c\u1ed9ng h\u00f2a, chi\u1ebfn cu\u1ed9c ng\u00e0y m\u1ed9t leo thang, t\u1eeb Kennedy cho \u0111\u1ebfn m\u1ea5y \u0111\u1eddi TT k\u1ebf ti\u1ebfp th\u01b0\u1eddng b\u1ecb c\u1ed9t cho tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ph\u1ea3n b\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1eadt kh\u00f4ng h\u1eb3n nh\u01b0 th\u1ebf. Ri\u00eang d\u01b0\u1edbi th\u1eddi TT Kennedy, c\u0103n nguy\u00ean tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u01b0a t\u1edbi s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 \u0111au th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 mi\u1ec1n nam cu\u1ed1i n\u0103m 1963 l\u00e0 do s\u1ef1 thao t\u00fang quy\u1ec1n l\u1ef1c, che m\u1eaft ch\u1ee7 nh\u00e2n t\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c c\u1ee7a Harriman v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n th\u00e2n t\u00edn v\u00e2y quanh \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. N\u1ebfu n\u00f3i \u00f4ng Kennedy l\u00e0 n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a nh\u00f3m n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00e1 \u0111\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1eb3n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd n\u00eau c\u00e2u h\u1ecfi: th\u1ebf th\u00ec nh\u1eefng ch\u00ednh kh\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u00e1 nh\u00e2n \u00f4ng Di\u1ec7m v\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n mi\u1ec1n nam khi \u1ea5y \u1edf \u0111\u00e2u m\u00e0 \u0111\u1ec3 cho b\u1ecdn Harriman m\u1eb7c t\u00ecnh m\u00faa g\u1eady v\u01b0\u1eddn hoang? Ph\u1ea3i nh\u00ecn nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt nh\u01b0 t\u00e1c gi\u1ea3 V\u0169 Qu\u00fd K\u1ef3 \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra, nh\u1eefng m\u00e2u thu\u1eabn trong n\u1ed9i b\u1ed9 ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00e3 khi\u1ebfn TT Kennedy \u0111au \u0111\u1ea7u nghi\u00eam tr\u1ecdng. L\u00e0 m\u1ed9t anh h\u00f9ng trong th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 hai, \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n qu\u00e1 m\u1edbi m\u1ebb n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u00e2u \u00c1, c\u00e1ch ri\u00eang \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh t\u00ecnh v\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam. Sai l\u1ea7m l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u1ee7 nh\u00e2n t\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c khi \u1ea5y l\u00e0 \u0111\u00e3 v\u00ec c\u1ea3m t\u00ecnh c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ec3 cho Harriman m\u1eb7c t\u00ecnh thao t\u00fang, cu\u1ed1i c\u00f9ng g\u00e1nh l\u1ea5y ti\u1ebfng x\u1ea5u l\u00e0 ph\u1ea3n b\u1ed9i Nam Vi\u1ec7t Nam, th\u00f4ng qua vi\u1ec7c <em>\u201ctrung l\u1eadp h\u00f3a\u201d<\/em> L\u00e0o v\u00ec nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a L\u00e0o v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong v\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"452\" height=\"343\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/TT_Eisenhower_tiepdon_TT_Diem.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-27688\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/TT_Eisenhower_tiepdon_TT_Diem.jpg 452w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/TT_Eisenhower_tiepdon_TT_Diem-300x228.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 452px) 100vw, 452px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">TT Eisenhower ti\u1ebfp \u0111\u00f3n TT Di\u1ec7m nh\u00e2n chuy\u1ebfn<br>c\u00f4ng du Hoa K\u1ef3<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Gi\u1edd \u0111\u00e2y, khi c\u1ea7n nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean kh\u00f4n ngoan \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng th\u1ea5y m\u00ecnh \u0111ang \u1edf gi\u1eefa m\u1ed9t cu\u1ed9c gi\u1eb1ng co gi\u1eefa hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u00e2u xa m\u00e0 ngay trong gi\u1edbi th\u00e2n c\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 m\u1ea7m m\u1ed1ng c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u1ec3 khi c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i thu\u1eadn ti\u1ec7n \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh ng\u1ecdn s\u00f3ng cu\u1ed1i c\u00f9ng cu\u1ed1n tr\u00f4i t\u1ea5t c\u1ea3 k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a m\u1ea5y \u0111\u1eddi TT M\u1ef9 l\u00e0 mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n ng\u0103n ch\u1eb7n l\u00e0n s\u00f3ng \u0111\u1ecf t\u1ea1i \u00c1 Ch\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u01a1 h\u1ed9i thu\u1eadn ti\u1ec7n \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 phong tr\u00e0o ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i do m\u1ed9t thi\u1ec3u s\u1ed1 ng\u1ee5y danh Ph\u1eadt Gi\u00e1o ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0a t\u1edbi bi\u1ebfn c\u1ed1 \u0111au th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 11 n\u0103m 1963.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"465\" height=\"343\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-30.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-27689\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-30.png 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/image-30-300x221.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 465px) 100vw, 465px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Hoa K\u1ef3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n TT Di\u1ec7m<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc khi k\u1ebft th\u00fac, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft mu\u1ed1n n\u00eau l\u00ean m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi cho qu\u00fd kh\u00e1n th\u00ednh gi\u1ea3 t\u1eebng theo d\u00f5i tr\u1ecdn v\u1eb9n B\u1ed9 phim <em>\u201cViet Nam War\u201d<\/em> tr\u00ecnh chi\u1ebfu 18 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 do \u0111\u1ea1o di\u1ec5n Ken Burns th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u1edbi chi ph\u00ed 30 tri\u1ec7u M\u1ef9 Kim. C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u00f3 l\u00e0: <\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Li\u1ec7u c\u00f3 v\u1ecb n\u00e0o nghe \u0111\u01b0\u1ee3c trong phim, ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00e3 d\u00e0nh m\u1ed9t gi\u00e2y ph\u00fat n\u00e0o \u0111\u1ec3 nh\u1eafc t\u1edbi danh t\u00ednh v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi khen ng\u1ee3i c\u00f3 c\u00e1nh \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 t\u00e0i n\u0103ng, \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 xu\u1ea5t ch\u00fang c\u1ee7a c\u1ed1 TT Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m nh\u01b0 ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Dean Rusk, ph\u00f3 TT Johnson, hai TT Eisenhower v\u00e0 Nixon&#8230;?&#8221;.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Tr\u1ea7n Phong V\u0169<br><\/em><\/strong><em>Mi\u1ec1n nam California, Th\u1ee9 Ba ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 8 n\u0103m 2021<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong>GHI CH\u00da:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>*Dwight D. Eisenhower (1890-1969) l\u00e0 t\u1ed5ng th\u1ed1ng th\u1ee9 34 c\u1ee7a Hi\u1ec7p Ch\u00fang Qu\u1ed1c Hoa K\u1ef3 trong hai nhi\u1ec7m k\u1ef3 (t\u1eeb 1953 \u0111\u1ebfn 1961). Trong \u0111\u1ec7 nh\u1ecb th\u1ebf chi\u1ebfn \u00f4ng l\u00e0 t\u01b0 l\u1ec7nh t\u1ed1i cao \u0111o\u00e0n qu\u00e2n vi\u1ec5n chinh M\u1ef9 ch\u1ec9 huy cu\u1ed9c \u0111\u1ed5&nbsp; b\u1ed9 l\u00ean b\u1edd bi\u1ec3n Normandie, Ph\u00e1p Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u00c2u Ch\u00e2u kh\u1ecfi \u00e1ch th\u1ed1ng tr\u1ecb \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 do nh\u00e0 \u0111\u1ed9c t\u00e0i Hitler c\u1ea7m \u0111\u1ea7u. Khi r\u1eddi ch\u1ee9c v\u1ecb t\u1ed5ng th\u1ed1ng, m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi t\u00e2n TT Kennedy tuy\u00ean th\u1ec7 nh\u1eadm ch\u1ee9c, \u00f4ng Eisenhower v\u1edbi kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ed9t Th\u1ed1ng So\u00e1i, m\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c gia qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n nhi\u1ec7m cao ni\u00ean, <strong>\u0111\u00e3 \u00e2n c\u1ea7n khuy\u1ebfn c\u00e1o v\u00e0 c\u0103n d\u1eb7n Kennedy l\u00e0 b\u1eb1ng m\u1ecdi gi\u00e1 ph\u1ea3i ki\u00ean \u0111\u1ecbnh duy tr\u00ec n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a Ai Lao v\u1ed1n l\u00e0 c\u1eeda ng\u00f5 cho phe c\u1ed9ng s\u1ea3n nh\u00f3m ng\u00f3 Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng v\u00ec thi\u1ebfu kinh nghi\u1ec7m, ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb \u00f4ng \u0111\u00e3 qu\u00e1 tin d\u00f9ng nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt ki\u00eau c\u0103ng, \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng nh\u01b0 Harriman, Hilsman \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a t\u1edbi k\u1ebft qu\u1ea3 trung l\u1eadp h\u00f3a L\u00e0o Qu\u1ed1c, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u01b0a b\u1ed9 \u0111\u1ed9i v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed, ti\u1ebfp li\u1ec7u chi\u1ebfn tranh x\u00e2m nh\u1eadp mi\u1ec1n nam l\u00e0m s\u1ee5p \u0111\u1ed5 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t CHVN v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i cu\u1ed9c chi\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong t\u00e1c ph\u1ea9m <em>\u201cTT Kennedy v\u00e0 Vi\u1ec7t<\/em><em> <\/em><em>Nam\u201d<\/em>, s\u1eed gia John M. Newman \u0111\u00e3 ghi l\u1ea1i chi ti\u1ebft sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cKho\u1ea3ng \u0111\u1ea7u n\u0103m 1957, \u00f4ng Di\u1ec7m l\u00fac \u1ea5y v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch Qu\u1ed1c Tr\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 d\u00f9ng quy\u1ec1n h\u00e0nh c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1 c\u00e1c Gi\u00e1o ph\u00e1i b\u1ea5t ph\u1ee5c t\u00f9ng v\u00e0 nghi\u1ec1n n\u00e1t c\u00e1c chi b\u1ed9 Vi\u1ec7t Minh \u1edf \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long. Nh\u1eefng th\u00e0nh t\u00edch n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn TT Eisenhower ca t\u1ee5ng \u00f4ng l\u00e0 <strong>Con Ng\u01b0\u1eddi Th\u1ea7n K\u1ef3 \u1edf \u00c1 Ch\u00e2u<\/strong>.\u201d (Nguy\u00ean v\u0103n: By 1957 Diem, now the chief of state, has used his power to subdue the dissenting religious sects and smash the Viet minh cells in the Mekong Delta, accomplishments which let Eisenhower to hail Diem as <strong>the \u201cMiracle Man of Asia\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>**Trong t\u00e1c ph\u1ea9m <em>\u201cNo more Vietnam\u201d<\/em> TT Richard Nixon vi\u1ebft: <strong><em>\u201cTT Di\u1ec7m \u1ed5n \u0111\u1ecbnh mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam v\u00ed nh\u01b0 T\u1ea3ng \u0110\u00e1 \u0110\u1ec9nh V\u00f2m gi\u1eef v\u00f2m nh\u00e0 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng. C\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1eeb m\u1ecdi ph\u00eda qui v\u00e0o \u00f4ng m\u00e0 ch\u1ed1ng, nh\u01b0ng v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng s\u00e1ch qu\u00e2n b\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c, cho c\u00e1i n\u1ecd ch\u1ed1ng c\u00e1i kia, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng ch\u1ed1t t\u1ea5t c\u1ea3 l\u1ea1i. Ch\u1ec9 khi n\u00e0o t\u1ea3ng \u0111\u00e1 \u0111\u1ec9nh v\u00f2m b\u1ecb l\u1ea5y \u0111i, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi th\u1ea5y l\u00e0 n\u00f3 quan tr\u1ecdng<\/em><\/strong><em>. Y h\u1ec7t nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1ec9 khi n\u00e0o \u00f4ng Di\u1ec7m ch\u1ebft r\u1ed3i, to\u00e0n th\u1ec3 h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam s\u1ee5p \u0111\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi nh\u1eadn ra vai tr\u00f2 sinh t\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng ta. \u0110i\u1ec1u nh\u1eefng k\u1ebb ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u1ee7ng h\u1ed9 cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00ednh thu\u1ed9c ch\u00ednh quy\u1ec1n Kennedy l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i bi\u1ebft th\u00ec nay \u0111\u00e3 hi\u1ec7n r\u00f5 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111au \u0111\u1edbn!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn \u1edf nam Vi\u1ec7t Nam khi \u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn gi\u1eefa \u00f4ng Di\u1ec7m v\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb n\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1ed1t h\u01a1n, m\u00e0 l\u00e0 gi\u1eefa \u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ed3i t\u1ec7 h\u01a1n! D\u00f9 \u00f4ng Di\u1ec7m c\u00f3 l\u1ed7i g\u00ec ch\u0103ng n\u1eefa th\u00ec \u00f4ng \u1ea5y c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p l\u00fd \u0111\u00e1ng k\u1ec3. \u00d4ng Di\u1ec7m l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e3nh t\u1ee5 ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n m\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam \u0111ang r\u1ea5t c\u1ea7n. Sau khi \u00f4ng m\u1ea5t, ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1edf nam Vi\u1ec7t Nam<\/em><em> <\/em><em>tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1i m\u00e0 ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tranh c\u01b0\u1edbp, gi\u00e0nh gi\u1eadt!\u2026. (Nguy\u00ean v\u0103n: President Diem stabilized South VN as a keystone holds up a dome. Political force converge on him from all directions, but by balance one against another, he locked all of them in place. And just as a keystone\u2019s importance is not apparent unless it is removed, Diem vital role became clear only after his demise, when the entire South Vietnamese political system came crashing down. What the coup supporters in the Kennedy administration should have known all along now became painfully clear.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>The choice in South Vietnam had been not between Diem and somebody better but between Diem and somebody worse! Whatever his faults, Diem possessed a significant measure of legitimacy. He was a strong leader of a nation that desperately needed strong leader. With him gone, power in South Vietnam was up for grabs\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>*** \u201cN\u0103m c\u1ee7a Hare<strong>\u201d<\/strong><\/em> t\u1ee9c n\u0103m con Th\u1ecf, trong khoa t\u1eed vi, ng\u01b0\u1eddi T\u00e0u g\u1ecdi con Th\u1ecf thay cho con M\u00e8o. Nh\u01b0 th\u1ebf, <em>\u201cYear of the Hare\u201d<\/em> ch\u00ednh l\u00e0 n\u0103m Qu\u00fd M\u00e3o\u201d (1963).<\/p>\n\n\n\n<p>****Trong cu\u1ed1n <em>\u201cNh\u1edb l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u00e0y \u1edf c\u1ea1nh T\u1ed5ng th\u1ed1ng Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m\u201d<\/em> \u0110\u1ea1i T\u00e1 Nguy\u1ec5n H\u1eefu Du\u1ec7 (khi \u1ea5y c\u00f2n mang lon Thi\u1ebfu t\u00e1, T\u01b0 L\u1ec7nh Ph\u00f3 ki\u00eam Tham M\u01b0u Tr\u01b0\u1edfng L\u1eef \u0110o\u00e0n Li\u00ean Binh Ph\u00f2ng V\u1ec7 Ph\u1ee7 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng) \u0111\u00e3 ghi l\u1ea1i chi ti\u1ebft sau \u0111\u00e2y: <em>\u201c\u2026t\u00f4i xin ph\u00e9p t\u1ed5ng th\u1ed1ng<\/em><em> <\/em><em>cho b\u1ecf th\u00e0nh C\u1ed9ng H\u00f2a, d\u1ed3n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh l\u00e0 thi\u1ebft gi\u00e1p v\u00e0 ba \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed9i c\u1ee7a l\u1eef \u0111o\u00e0n, k\u00e9o l\u00ean t\u1ea5n c\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o B\u1ed9 T\u1ed5ng Tham M\u01b0u nh\u01b0ng t\u1ed5ng th\u1ed1ng<\/em><em> <\/em><em>kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00e0 ra l\u1ec7nh r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 sau qua s\u0129 quan t\u00f9y vi\u00ean: \u201cB\u1ea3o Du\u1ec7 \u0111\u1eebng n\u00f3ng, T\u1ed5n<\/em><em>g Th\u1ed1ng <\/em><em>\u0111ang li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u1ed5 m\u00e1u\u201d<\/em> (trang 162)<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c<\/em><em>..<\/em><em>.L\u00fac g\u1ea7n s\u00e1ng (2-11), khi TT ra l\u1ec7nh bu\u00f4ng s\u00fang, kh\u00f4ng mu\u1ed1n binh s\u0129 \u0111\u1ed5 m\u00e0u v\u00ec \u00f4ng, t\u00f4i th\u1ea5y r\u00e3 r\u1eddi, tuy\u1ec7t v\u1ecdng. Nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n hy v\u1ecdng mong manh l\u00e0 \u00f4ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1eed t\u1ebf b\u1edfi c\u00e1c t\u01b0\u1edbng l\u00e3nh l\u00e0m \u0111\u1ea3o ch\u00e1nh, v\u00ec h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u1ec1u do \u00f4ng g\u1eafn lon cho h\u1ecd. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau \u0111\u01b0\u1ee3c tin \u00f4ng ch\u1ebft. Ngh\u0129 m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng cho \u00f4ng, v\u00ec s\u1ee3 anh em b\u1ea3o v\u1ec7 cho \u00f4ng b\u1ecb \u0111\u1ed5 m\u00e1u, s\u1ee3 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i anh em giao tranh v\u1edbi nhau m\u1ea7t ti\u1ec1m l\u1ef1c ch\u1ed1ng c\u1ed9ng, m\u00e0 \u00f4ng b\u1ecb l\u00e0m nh\u1ee5c, ph\u1ea3i ch\u1ebft trong tay nh\u1eefng k\u1ebb v\u0169 phu trong m\u1ed9t xe thi\u1ebft gi\u00e1p!\u201d<\/em> (trang 170)<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div><p id=\"pvc_stats_27685\" class=\"pvc_stats total_only  \" data-element-id=\"27685\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" data-prefix=\"far\" data-icon=\"chart-bar\" role=\"img\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 512 512\" class=\"svg-inline--fa fa-chart-bar fa-w-16 fa-2x\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M396.8 352h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V108.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v230.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm-192 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V140.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v198.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm96 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V204.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v134.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zM496 400H48V80c0-8.84-7.16-16-16-16H16C7.16 64 0 71.16 0 80v336c0 17.67 14.33 32 32 32h464c8.84 0 16-7.16 16-16v-16c0-8.84-7.16-16-16-16zm-387.2-48h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8v-70.4c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v70.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8z\" class=\"\"><\/path><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p><div class=\"pvc_clear\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u1ea7n Phong V\u0169 Trong hai b\u00e0i \u0111\u1ea7u, d\u1ef1a v\u00e0o lu\u1eadn c\u1ee9 v\u00e0 nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u kh\u1ea3 t\u00edn c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 V\u0169 Qu\u00fd K\u1ef3, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00ean hai c\u0103n nguy\u00ean c\u01a1 b\u1ea3n d\u1eabn t\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u1ed5 v\u1ee1 \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc c\u1ee7a \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t C\u1ed9ng H\u00f2a Vi\u1ec7t Nam (CHVN) cu\u1ed1i<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=27685\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":27688,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,769,8,12,57,62,42],"tags":[],"class_list":["entry","author-nduong","post-27685","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chien-tranh","category-chinhtri-xahoi","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-kienthuctongquat","category-tai-lieu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27685"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27692,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27685\/revisions\/27692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}