{"id":28498,"date":"2026-05-14T02:34:59","date_gmt":"2026-05-14T02:34:59","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=28498"},"modified":"2026-05-14T02:35:01","modified_gmt":"2026-05-14T02:35:01","slug":"the-luong-nan-malacca-cua-trung-quoc-nhin-tu-bai-hoc-hormuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=28498","title":{"rendered":"<strong>Th\u1ebf l\u01b0\u1ee1ng nan Malacca c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c nh\u00ecn t\u1eeb b\u00e0i h\u1ecdc Hormuz<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>Chee Meng Tan<\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"488\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/malacca-straight-1024x488.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28352\" style=\"aspect-ratio:2.098338740454887;width:594px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/malacca-straight-1024x488.jpg 1024w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/malacca-straight-300x143.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/malacca-straight-768x366.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/malacca-straight-465x222.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/malacca-straight-695x331.jpg 695w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/malacca-straight.jpg 1204w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">__________________________<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Ngu\u1ed3n:\u00a0<\/strong>\u00a0<strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#09218c\" class=\"has-inline-color\">Chee Meng Tan, \u201cChina\u2019s Malacca Dilemma, After Hormuz\u201d,\u00a0<em>Foreign Policy<\/em><\/mark><\/strong>, 11\/05\/2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bi\u00ean d\u1ecbch:&nbsp;<\/strong>Vi\u00ean \u0110\u0103ng Huy<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Khi M\u1ef9 v\u00e0 Israel t\u1ea5n c\u00f4ng Iran v\u00e0o th\u00e1ng Hai, Tehran \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u h\u1ecd lu\u00f4n \u0111e d\u1ecda: \u0111\u00f3ng c\u1eeda eo bi\u1ec3n Hormuz, d\u1ea3i n\u01b0\u1edbc h\u1eb9p v\u1ed1n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1edbi m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u0103m l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u m\u1ecf v\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ed1t t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi.<\/strong> T\u00ean l\u1eeda bay r\u1ee3p tr\u1eddi. Th\u1ee7y l\u00f4i r\u1ea3i k\u00edn \u0111\u00e1y bi\u1ec3n. Nh\u1eefng con t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u ph\u1ea3i quay \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0f1d91\" class=\"has-inline-color\">Vi\u1ec7c phong t\u1ecfa l\u1ed1i tho\u00e1t duy nh\u1ea5t c\u1ee7a V\u1ecbnh Ba T\u01b0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1eadt l\u00fd m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00f2n t\u1ea5n c\u00f4ng t\u00e0i ch\u00ednh. Ph\u00ed b\u1ea3o hi\u1ec3m r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh cho c\u00e1c t\u00e0u b\u0103ng qua Hormuz t\u0103ng v\u1ecdt ch\u1ec9 sau m\u1ed9t \u0111\u00eam, khi c\u00e1c c\u00f4ng ty b\u1ea3o hi\u1ec3m t\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 l\u1ea1i m\u1ee9c b\u1ea3o hi\u1ec3m v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 kh\u1ea3 n\u0103ng chi tr\u1ea3 c\u1ee7a b\u1ea5t k\u1ef3 h\u00e3ng v\u1eadn t\u1ea3i n\u00e0o, ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed t\u1eeb ch\u1ed1i k\u00fd h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trung Qu\u1ed1c n\u1eb1m trong s\u1ed1 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia b\u1ecb k\u1eb9t trong g\u1ecdng k\u00ecm n\u00e0y, b\u1ea5t ch\u1ea5p nhi\u1ec1u n\u0103m l\u1ea5y l\u00f2ng Tehran v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng cam k\u1ebft r\u1eb1ng t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111i qua n\u1ebfu c\u00f3 phong t\u1ecfa. Kho\u1ea3ng m\u1ed9t n\u1eeda l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u nh\u1eadp kh\u1ea9u c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn t\u1eeb Trung \u0110\u00f4ng.<strong> N\u1ebfu B\u1eafc Kinh kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec d\u00f2ng ch\u1ea3y d\u1ea7u m\u1ecf ngay c\u1ea3 khi m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c th\u00e2n h\u1eefu ki\u1ec3m so\u00e1t m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m ngh\u1ebdn tr\u1ecdng y\u1ebfu, th\u00ec chuy\u1ec7n g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra khi m\u1ed9t \u0111\u1ed1i th\u1ee7, nh\u01b0 M\u1ef9, ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111i\u1ec3m ngh\u1ebdn ti\u1ebfp theo?<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"815\" height=\"601\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/bien-dong-luong-dau-tho-van-chuyen-moi-ngay.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10335\" style=\"aspect-ratio:1.3561007683123931;width:453px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/bien-dong-luong-dau-tho-van-chuyen-moi-ngay.jpg 815w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/bien-dong-luong-dau-tho-van-chuyen-moi-ngay-300x221.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/bien-dong-luong-dau-tho-van-chuyen-moi-ngay-768x566.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/bien-dong-luong-dau-tho-van-chuyen-moi-ngay-465x343.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/bien-dong-luong-dau-tho-van-chuyen-moi-ngay-678x500.jpg 678w\" sizes=\"auto, (max-width: 815px) 100vw, 815px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">L\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u th\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn chuy\u1ec3n qua eo bi\u1ec3n Malacca m\u1ed7i ng\u00e0y<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u00f3 h\u1eb3n \u0111ang \u00e1m \u1ea3nh Ch\u1ee7 t\u1ecbch Trung Qu\u1ed1c T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh. Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ed9i xe \u0111i\u1ec7n, t\u1ea5m pin m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 tuabin gi\u00f3 l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. Nh\u01b0ng c\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y, xe t\u1ea3i, t\u00e0u th\u1ee7y v\u00e0 m\u00e1y bay chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u1ee7a h\u1ecd v\u1eabn ch\u1ea1y b\u1eb1ng d\u1ea7u. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Kho\u1ea3ng 11 tri\u1ec7u trong s\u1ed1 15 \u0111\u1ebfn 16 tri\u1ec7u th\u00f9ng d\u1ea7u m\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y ti\u00eau th\u1ee5 m\u1ed7i ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn chuy\u1ec3n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n qua nh\u1eefng v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc m\u00e0 B\u1eafc Kinh kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t. <\/mark>D\u00f9 g\u1ea7n 40% \u0111i qua eo bi\u1ec3n Hormuz, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec3m ngh\u1ebdn quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ecb tr\u00ed \u0111\u00f3 thu\u1ed9c v\u1ec1 eo bi\u1ec3n Malacca, tuy\u1ebfn h\u00e0ng h\u1ea3i d\u00e0i v\u00e0 h\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n l\u00fd b\u1edfi Malaysia, Indonesia v\u00e0 Singapore. <strong>\u0110o\u1ea1n h\u1eb9p nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, k\u00eanh Phillips, r\u1ed9ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 3 km.<\/strong> (K\u00eanh h\u00e0ng h\u1ea3i h\u1eb9p nh\u1ea5t c\u1ee7a Hormuz r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 4 km.) <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0b0c8b\" class=\"has-inline-color\">Kho\u1ea3ng 23,2 tri\u1ec7u th\u00f9ng d\u1ea7u \u0111i qua Malacca m\u1ed7i ng\u00e0y, nhi\u1ec1u h\u01a1n c\u1ea3 l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u qua Hormuz.<\/mark><\/strong> <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Kho\u1ea3ng 80% l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u nh\u1eadp kh\u1ea9u c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111i qua Malacca b\u1eb1ng t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb l\u00e2u B\u1eafc Kinh \u0111\u00e3 coi s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c n\u1eb7ng n\u1ec1 v\u00e0o Malacca l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu ch\u00ed m\u1ea1ng. N\u0103m 2003, Ch\u1ee7 t\u1ecbch l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd l\u00e0 H\u1ed3 C\u1ea9m \u0110\u00e0o c\u1ea3nh b\u00e1o v\u1ec1 \u201cth\u1ebf l\u01b0\u1ee1ng nan Malacca\u201d: m\u1ed1i quan ng\u1ea1i r\u1eb1ng b\u1ea5t k\u1ef3 c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c th\u00f9 \u0111\u1ecbch n\u00e0o ki\u1ec3m so\u00e1t eo bi\u1ec3n n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfm gi\u1eef ngu\u1ed3n cung n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u00e0m con tin. <strong>\u00d4ng H\u1ed3 lo s\u1ee3 m\u1ed9t cu\u1ed9c phong t\u1ecfa v\u1eadt l\u00fd n\u01a1i c\u00e1c t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u Trung Qu\u1ed1c b\u1ecb xua \u0111u\u1ed5i b\u1eb1ng v\u0169 l\u1ef1c. Nh\u01b0ng cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng Iran \u0111\u00e3 h\u00e9 l\u1ed9 m\u1ed9t th\u1ee9 c\u00f2n th\u00e2m hi\u1ec3m h\u01a1n th\u1ebf.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t v\u1ec1 \u0110\u00e0i Loan, c\u00e1c con \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft m\u1ea1ch d\u1ea7u m\u1ecf c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t cu\u1ed9c phong t\u1ecfa h\u1ea3i qu\u00e2n.<strong> \u0110\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, M\u1ef9 ch\u1ec9 c\u1ea7n hai th\u1ee9: <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">\u0111\u1ea9y Trung Qu\u1ed1c ra kh\u1ecfi th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng b\u1ea3o hi\u1ec3m v\u00e0 c\u1ea3nh b\u00e1o c\u00e1c qu\u1ed1c gia ven bi\u1ec3n r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfp tay cho d\u1ea7u nh\u1eadp kh\u1ea9u c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd ph\u1ea3i tr\u1ea3 m\u1ed9t c\u00e1i gi\u00e1 c\u00f2n \u0111\u1eaft h\u01a1n nhi\u1ec1u.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed9c chi\u1ebfn Iran \u0111\u00e3 l\u00e0m r\u00f5 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt t\u00e0n kh\u1ed1c r\u1eb1ng v\u1eadn t\u1ea3i bi\u1ec3n v\u1eadn h\u00e0nh d\u1ef1a tr\u00ean b\u1ea3o hi\u1ec3m; kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3o hi\u1ec3m, t\u00e0u ph\u1ea3i n\u1eb1m c\u1ea3ng. Khi ti\u1ebfng s\u00fang vang l\u00ean, ph\u00ed b\u1ea3o hi\u1ec3m r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh cho t\u00e0u qua Hormuz nh\u1ea3y v\u1ecdt t\u1eeb kho\u1ea3ng 0,25% gi\u00e1 tr\u1ecb th\u00e2n t\u00e0u l\u00ean m\u1ee9c t\u1eeb 3% \u0111\u1ebfn 10%. Ngay c\u1ea3 \u1edf m\u1ee9c th\u1ea5p nh\u1ea5t trong kho\u1ea3ng \u0111\u00f3, ph\u00ed b\u1ea3o hi\u1ec3m cho m\u1ed9t t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u c\u1ee1 trung gi\u00e1 250 tri\u1ec7u USD \u0111\u00e3 b\u00f9ng n\u1ed5 t\u1eeb 625.000 USD l\u00ean t\u1edbi 7,5 tri\u1ec7u USD m\u1ed7i chuy\u1ebfn, khi\u1ebfn vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n tr\u1edf n\u00ean b\u1ea5t kh\u1ea3 thi v\u1ec1 m\u1eb7t th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 l\u00e0m giao th\u00f4ng \u0111\u00ecnh tr\u1ec7, th\u1ef1c ch\u1ea5t, l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh \u201cr\u1ee7i ro cao\u201d m\u1edbi t\u1eeb \u1ee6y ban Chi\u1ebfn tranh chung (JWC) thu\u1ed9c Hi\u1ec7p h\u1ed9i Th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng Lloyd\u2019s, m\u1ed9t h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng g\u1ed3m c\u00e1c nh\u00e0 b\u1ea3o hi\u1ec3m ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a h\u1ecd lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng to\u00e0n c\u1ea7u, bao g\u1ed3m c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 b\u1ea3o hi\u1ec3m h\u00e0ng h\u1ea3i c\u1ee7a ch\u00ednh Trung Qu\u1ed1c, tu\u00e2n th\u1ee7 m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00e1y m\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh vi\u1ec7c thi\u1ebfu v\u1eafng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Trung Qu\u1ed1c trong h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng, \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn B\u1eafc Kinh lo ng\u1ea1i l\u00e0 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a JWC lan r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o. <strong>Khi cu\u1ed9c chi\u1ebfn Iran b\u1eaft \u0111\u1ea7u, ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u00f4ng c\u00e1o, h\u1ecd \u0111\u00e3 th\u00eam kh\u00f4ng ch\u1ec9 Bahrain, Kuwait v\u00e0 Oman v\u00e0o danh s\u00e1ch c\u00e1c khu v\u1ef1c nguy hi\u1ec3m, m\u00e0 c\u1ea3 Djibouti, n\u01a1i kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t. Djibouti b\u1ecb li\u1ec7t t\u00ean v\u00ec n\u1eb1m tr\u00ean eo bi\u1ec3n Bab el-Mandeb, n\u01a1i c\u00e1c \u0111\u1ed3ng minh Houthi c\u1ee7a Iran \u0111e d\u1ecda \u0111\u00f3ng c\u1eeda. <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#090e89\" class=\"has-inline-color\">Ch\u1ec9 ri\u00eang l\u1eddi \u0111e d\u1ecda t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 khi\u1ebfn ph\u00ed b\u1ea3o hi\u1ec3m t\u1ea1i \u0111\u00f3 t\u0103ng v\u1ecdt g\u1ea5p 20 l\u1ea7n, t\u1eeb m\u1ee9c danh ngh\u0129a 0,05% l\u00ean 1% gi\u00e1 tr\u1ecb th\u00e2n t\u00e0u.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"520\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/malacca-straight-cac-tau-nhon-nhip-di-chuyen-qua-eo-bien-1024x520.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28499\" style=\"aspect-ratio:1.969255388378443;width:547px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/malacca-straight-cac-tau-nhon-nhip-di-chuyen-qua-eo-bien-1024x520.jpg 1024w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/malacca-straight-cac-tau-nhon-nhip-di-chuyen-qua-eo-bien-300x152.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/malacca-straight-cac-tau-nhon-nhip-di-chuyen-qua-eo-bien-768x390.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/malacca-straight-cac-tau-nhon-nhip-di-chuyen-qua-eo-bien-465x236.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/malacca-straight-cac-tau-nhon-nhip-di-chuyen-qua-eo-bien-695x353.jpg 695w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/malacca-straight-cac-tau-nhon-nhip-di-chuyen-qua-eo-bien.jpg 1335w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Malacca: H\u1ea3i l\u1ed9 huy\u1ebft m\u1ea1ch t\u1ea5p n\u1eadp c\u00e1c t\u00e0u d\u1ea7u v\u00e0 t\u00e0u bu\u00f4n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>\u00c1p d\u1ee5ng logic \u0111\u00f3 v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng \u0110\u00e0i Loan. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111e d\u1ecda kh\u1ea3 n\u0103ng v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a Malacca l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eadp lu\u1eadn thuy\u1ebft ph\u1ee5c r\u1eb1ng xung \u0111\u1ed9t c\u00f3 th\u1ec3 lan sang Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u00e0n v\u00e0o h\u00e0nh lang d\u1ea7u m\u1ecf ch\u00ednh c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t l\u1ee3i cho Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 r\u00e0o c\u1ea3n \u0111\u1ec3 Malacca xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong danh s\u00e1ch c\u1ee7a JWC c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng cao \u0111\u1ebfn th\u1ebf. N\u0103m 2005, JWC \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a eo bi\u1ec3n Malacca v\u00e0o danh s\u00e1ch r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed9t b\u00e1o c\u00e1o c\u00f2n g\u00e2y tranh c\u00e3i v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda kh\u1ee7ng b\u1ed1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1eadn t\u1ea3i khu v\u1ef1c. C\u00e1c c\u00e1o bu\u1ed9c kh\u1ee7ng b\u1ed1 sau \u0111\u00f3 b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf, nh\u01b0ng ph\u00ed b\u1ea3o hi\u1ec3m v\u1eabn t\u0103ng l\u00ean m\u1ee9c 0,4% gi\u00e1 tr\u1ecb th\u00e2n t\u00e0u v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c trong h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m. <strong>V\u1edbi ti\u1ec1n l\u1ec7 n\u00e0y, th\u1eadt d\u1ec5 \u0111\u1ec3 h\u00ecnh dung \u1ee7y ban s\u1ebd coi m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u00ec \u0110\u00e0i Loan l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed1i v\u1edbi Malacca. <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#150e89\" class=\"has-inline-color\">Vi\u1ec7c k\u00fd k\u1ebft \u0111\u1ed1i t\u00e1c h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng l\u1edbn gi\u1eefa Jakarta v\u00e0 Washington v\u00e0o th\u00e1ng T\u01b0, gi\u00fap m\u1edf r\u1ed9ng quy\u1ec1n ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a M\u1ef9 v\u00e0o v\u00f9ng bi\u1ec3n v\u00e0 v\u00f9ng tr\u1eddi Indonesia, c\u00e0ng l\u00e0m t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng eo bi\u1ec3n n\u00e0y b\u1ecb cu\u1ed1n v\u00e0o b\u1ea5t k\u1ef3 cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t n\u00e0o v\u1ec1 \u0110\u00e0i Loan v\u00e0 h\u1ea1 th\u1ea5p r\u00e0o c\u1ea3n cho m\u1ed9t ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh m\u1edbi t\u1eeb JWC.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eafc Kinh \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng v\u01b0\u1ee3t qua th\u1ebf l\u01b0\u1ee1ng nan Malacca. H\u1ecd c\u00f3 kho d\u1ef1 tr\u1eef chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c g\u1ea7n 1,4 t\u1ef7 th\u00f9ng d\u1ea7u. H\u1ecd \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n thay th\u1ebf tr\u00ean b\u1ed9 \u2014 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng \u1ed1ng d\u1eabn d\u1ea7u t\u1eeb Myanmar, Kazakhstan v\u00e0 Nga \u2014 v\u1edbi t\u1ed5ng c\u00f4ng su\u1ea5t kho\u1ea3ng 1,5 tri\u1ec7u th\u00f9ng m\u1ed7i ng\u00e0y, d\u00f9 con s\u1ed1 \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n qu\u00e1 nh\u1ecf b\u00e9 so v\u1edbi 7,9 tri\u1ec7u th\u00f9ng ch\u1ea3y qua eo bi\u1ec3n \u0111\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c h\u00e0ng ng\u00e0y. V\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u1edbng t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u qua eo bi\u1ec3n Sunda ho\u1eb7c Lombok, b\u1ecf qua ho\u00e0n to\u00e0n Malacca.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u00ecnh th\u1ebf \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee5c b\u1ed9 t\u1ea1i Malacca, nh\u01b0ng ch\u00fang kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n, d\u00f9 \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn, \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh d\u1ea7u m\u1ecf c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Ph\u00ed b\u1ea3o hi\u1ec3m r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh \u00e1p d\u1ee5ng cho \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ebfn \u0111i theo con t\u00e0u t\u1edbi t\u1eadn c\u1ea3ng c\u1eadp b\u1ebfn, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc m\u00e0 n\u00f3 \u0111i ngang qua.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed9c chi\u1ebfn Ukraine \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t ti\u1ec1n l\u1ec7 cho c\u00e1ch ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng d\u1ea7u v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i l\u1ee5c Trung Qu\u1ed1c, b\u1ea5t k\u1ec3 n\u00f3 \u0111i theo l\u1ed9 tr\u00ecnh n\u00e0o. JWC \u0111\u00e3 th\u00eam m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00f9ng bi\u1ec3n c\u1ee7a Nga v\u00e0 Ukraine, bao g\u1ed3m c\u1ea3 Bi\u1ec3n \u0110en, v\u00e0o danh s\u00e1ch r\u1ee7i ro cao ch\u00edn ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c to\u00e0n di\u1ec7n c\u1ee7a Nga b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m 2022. \u0110\u1ebfn th\u00e1ng T\u01b0 n\u0103m \u0111\u00f3, h\u1ecd \u0111\u00e3 li\u1ec7t k\u00ea to\u00e0n b\u1ed9 v\u00f9ng l\u00e3nh h\u1ea3i c\u1ee7a Nga, bao g\u1ed3m m\u1ecdi c\u1ea3ng bi\u1ec3n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. Ph\u00ed b\u1ea3o hi\u1ec3m r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh cho c\u00e1c c\u1ea3ng Bi\u1ec3n \u0110en c\u1ee7a Nga \u0111\u1ea1t \u0111\u1ec9nh \u1edf m\u1ee9c 1%-1,2%.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu Trung Qu\u1ed1c t\u1ea5n c\u00f4ng \u0110\u00e0i Loan, c\u00e1c kho d\u1ea7u l\u1edbn c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf Ninh Ba, Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i v\u00e0 Thanh \u0110\u1ea3o c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi logic b\u1ea3o hi\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Ph\u00ed b\u1ea3o hi\u1ec3m r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh cho m\u1ed9t t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u gi\u00e1 300 tri\u1ec7u USD c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ea3y v\u1ecdt t\u1eeb m\u1ee9c c\u01a1 b\u1ea3n th\u1eddi b\u00ecnh l\u00e0 150.000 USD m\u1ed9t n\u0103m l\u00ean 3 tri\u1ec7u USD, theo ti\u1ec1n l\u1ec7 Ukraine l\u00e0 1% gi\u00e1 tr\u1ecb th\u00e2n t\u00e0u. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ee9c t\u0103ng g\u1ea5p 20 l\u1ea7n m\u00e0 r\u1ea5t \u00edt nh\u00e0 khai th\u00e1c th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i n\u00e0o s\u1eb5n l\u00f2ng ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd x\u00e2y d\u1ef1ng n\u0103ng l\u1ef1c b\u1ea3o hi\u1ec3m r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh \u0111\u1ec3 b\u1ecf qua ho\u00e0n to\u00e0n h\u1ec7 th\u1ed1ng Lloyd\u2019s<\/strong>. B\u1eafc Kinh \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh x\u00e1c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch m\u1edf r\u1ed9ng Hi\u1ec7p h\u1ed9i B\u1ea3o hi\u1ec3m T\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3 Trung Qu\u1ed1c (China P&amp;I Club), m\u1ed9t b\u00ean b\u1ea3o hi\u1ec3m tr\u00e1ch nhi\u1ec7m h\u00e0ng h\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc h\u1eadu thu\u1eabn, v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 ra m\u1eaft m\u1ed9t qu\u1ef9 r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh chuy\u00ean bi\u1ec7t t\u1ea1i H\u1ed3ng K\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o hi\u1ec3m cho c\u00e1c t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i v\u00f9ng V\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng quy m\u00f4 c\u1ee7a nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 l\u1edbn \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u2014 \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 cho \u0111\u1ebfn nay. Khi cu\u1ed9c chi\u1ebfn Iran b\u1eaft \u0111\u1ea7u, to\u00e0n b\u1ed9 qu\u1ef9 r\u1ee7i ro chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a H\u1ed3ng K\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu thu\u1eabn b\u1edfi n\u0103m nh\u00e0 b\u1ea3o hi\u1ec3m, ch\u1ec9 b\u1ea3o hi\u1ec3m cho \u0111\u00fang 10 con t\u00e0u v\u1edbi n\u0103ng l\u1ef1c k\u00fd b\u1ea3o hi\u1ec3m l\u00e0 1 t\u1ef7 \u0111\u00f4 H\u1ed3ng K\u00f4ng. Con s\u1ed1 \u0111\u00f3 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng kho\u1ea3ng 130 tri\u1ec7u USD cho m\u1ed7i \u0111\u01a1n b\u1ea3o hi\u1ec3m, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 chi tr\u1ea3 to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1 tr\u1ecb th\u00e2n t\u00e0u c\u1ee7a m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ed1n c\u00f3 gi\u00e1 thay th\u1ebf t\u1eeb 200 \u0111\u1ebfn 300 tri\u1ec7u USD m\u1ed7i chi\u1ebfc.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"889\" height=\"495\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/TC-Tau-cho-dau-oil-tanker-Cosco-shipping-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28500\" style=\"aspect-ratio:1.7959361548546018;width:475px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/TC-Tau-cho-dau-oil-tanker-Cosco-shipping-1.jpg 889w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/TC-Tau-cho-dau-oil-tanker-Cosco-shipping-1-300x167.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/TC-Tau-cho-dau-oil-tanker-Cosco-shipping-1-768x428.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/TC-Tau-cho-dau-oil-tanker-Cosco-shipping-1-465x259.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/TC-Tau-cho-dau-oil-tanker-Cosco-shipping-1-695x387.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 889px) 100vw, 889px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">T\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u (oil tanker) Cosco shipping c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i g\u00e1nh n\u1eb7ng cho \u0111\u1ed9i t\u00e0u b\u00f3ng t\u1ed1i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 g\u1ed3m kho\u1ea3ng 900 \u0111\u1ebfn 1.300 t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u c\u0169 k\u1ef9 treo c\u1edd qu\u1ed1c gia th\u1ee9 ba v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o hi\u1ec3m b\u00ean ngo\u00e0i h\u1ec7 th\u1ed1ng Lloyd\u2019s<\/strong>. Th\u00e0nh th\u1ee5c trong vi\u1ec7c chuy\u1ec3n h\u00e0ng t\u1eeb t\u00e0u sang t\u00e0u gi\u1eefa \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 che gi\u1ea5u ngu\u1ed3n g\u1ed1c h\u00e0ng h\u00f3a, \u0111\u1ed9i t\u00e0u n\u00e0y l\u00e0 k\u00eanh ch\u00ednh \u0111\u1ec3 d\u1ea7u th\u00f4 t\u1eeb Nga, Iran v\u00e0 Venezuela \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y l\u1ecdc d\u1ea7u Trung Qu\u1ed1c. N\u0103m 2025, \u0111\u1ed9i t\u00e0u n\u00e0y v\u1eadn chuy\u1ec3n \u01b0\u1edbc t\u00ednh 2,6 tri\u1ec7u th\u00f9ng m\u1ed7i ng\u00e0y v\u00e0o Trung Qu\u1ed1c, chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 22% t\u1ed5ng l\u01b0\u1ee3ng nh\u1eadp kh\u1ea9u. Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t \u0110\u00e0i Loan, B\u1eafc Kinh g\u1ea7n nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u1ed1 g\u1eafng m\u1edf r\u1ed9ng quy m\u00f4 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nh\u01b0ng \u0111\u1ed9i t\u00e0u b\u00f3ng t\u1ed1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu v\u1edbi nhi\u1ec1u c\u00f4ng \u0111o\u1ea1n h\u01a1n. Thay v\u00ec s\u0103n \u0111u\u1ed5i t\u1eebng con t\u00e0u ri\u00eang l\u1ebb, Washington \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang b\u00f3c t\u00e1ch c\u00e1c \u0111\u01a1n v\u1ecb ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh, m\u00f4i gi\u1edbi, c\u01a1 quan \u0111\u0103ng k\u00fd c\u1edd v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e2n h\u00e0ng gi\u00fap c\u00e1c t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1eadn h\u00e0nh.<\/strong> <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">V\u00e0o th\u00e1ng 5\/2025, M\u1ef9 \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t CCIC Singapore, m\u1ed9t c\u00f4ng ty ki\u1ec3m \u0111\u1ecbnh c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi B\u1eafc Kinh b\u1ecb b\u1eaft qu\u1ea3 tang l\u00e0m gi\u1ea3 gi\u1ea5y t\u1edd \u0111\u1ec3 che gi\u1ea5u d\u1ea7u Iran v\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y l\u1ecdc d\u1ea7u Trung Qu\u1ed1c; c\u00e1c ng\u00e2n h\u00e0ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 phong t\u1ecfa t\u00e0i kho\u1ea3n c\u1ee7a c\u00f4ng ty n\u00e0y ch\u1ec9 trong v\u00e0i ng\u00e0y.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1p l\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u1edf \u0111\u1ea7u nh\u1eadn. Trong th\u1eddi b\u00ecnh, c\u00e1c t\u1eadp \u0111o\u00e0n d\u1ea7u m\u1ecf nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c th\u01b0\u1eddng ch\u1ecdn b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng to\u00e0n c\u1ea7u c\u1ee7a h\u1ecd thay v\u00ec s\u0103n l\u00f9ng nh\u1eefng th\u00f9ng d\u1ea7u gi\u00e1 r\u1ebb. Khi Washington tr\u1eebng ph\u1ea1t Rosneft v\u00e0 Lukoil v\u00e0o th\u00e1ng 10\/2025, c\u00e1c c\u00f4ng ty d\u1ea7u m\u1ecf Trung Qu\u1ed1c nh\u01b0 Sinopec, CNOOC v\u00e0 PetroChina \u0111\u00e3 ng\u1eebng nh\u1eadp d\u1ea7u th\u00f4 Nga b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n ch\u1ec9 trong v\u00e0i tu\u1ea7n, v\u00ec lo ng\u1ea1i ch\u00ednh m\u00ecnh c\u0169ng b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0a119c\" class=\"has-inline-color\">M\u1ed9t l\u1ec7nh ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a M\u1ef9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng m\u1ed9t l\u00f4 h\u00e0ng; n\u00f3 ph\u00e1t \u0111i t\u00edn hi\u1ec7u t\u1edbi c\u00e1c ng\u00e2n h\u00e0ng, nh\u00e0 b\u1ea3o hi\u1ec3m v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 giao d\u1ecbch r\u1eb1ng vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ee5c kinh doanh c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn h\u1ecd m\u1ea5t quy\u1ec1n truy c\u1eadp v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng thanh to\u00e1n d\u1ef1a tr\u00ean \u0111\u1ed3ng \u0111\u00f4 la.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 chi\u1ebfn tranh, B\u1eafc Kinh c\u00f3 th\u1ec3 ra l\u1ec7nh cho c\u00e1c g\u00e3 kh\u1ed5ng l\u1ed3 d\u1ea7u m\u1ecf c\u1ee7a m\u00ecnh ph\u1edbt l\u1edd nh\u1eefng c\u1ea3nh b\u00e1o \u0111\u00f3 v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1eadn h\u00e0ng b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd khi\u1ebfn ch\u00ednh c\u00e1c c\u00f4ng ty n\u00e0y ph\u1ea3i nh\u1eadn l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t t\u1eeb M\u1ef9. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd khi\u1ebfn ngay c\u1ea3 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u1eadp kh\u1ea9u th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng t\u1eeb nh\u1eefng nh\u00e0 cung c\u1ea5p kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t, nh\u01b0 \u1ea2 R\u1eadp Saudi v\u00e0 C\u00e1c Ti\u1ec3u v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u1ea2 R\u1eadp Th\u1ed1ng nh\u1ea5t, tr\u1edf n\u00ean kh\u00f3 huy \u0111\u1ed9ng v\u1ed1n v\u00e0 b\u1ea3o hi\u1ec3m h\u01a1n, b\u1edfi c\u00e1c ng\u00e2n h\u00e0ng l\u1edbn, ch\u1ee7 t\u00e0u v\u00e0 nh\u00e0 b\u1ea3o hi\u1ec3m s\u1ebd g\u1eb7p r\u1ee7i ro vi ph\u1ea1m l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t khi giao d\u1ecbch v\u1edbi h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd bu\u1ed9c B\u1eafc Kinh ph\u1ea3i d\u1ef1a d\u1eabm n\u1eb7ng n\u1ec1 h\u01a1n v\u00e0o \u0111\u1ed9i t\u00e0u b\u00f3ng t\u1ed1i, m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u00ecnh th\u1ebf ch\u1ec9 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu c\u00e1c ch\u1ee7 t\u00e0u, m\u00f4i gi\u1edbi v\u00e0 ng\u00e2n h\u00e0ng n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u1eabn s\u1eb5n l\u00f2ng v\u1eadn chuy\u1ec3n nh\u1eefng th\u00f9ng d\u1ea7u \u0111\u00f3 d\u01b0\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c tr\u1eebng ph\u1ea1t kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9. Washington \u0111ang \u0111\u1eb7t c\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng s\u1ebd ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ea5y ai d\u00e1m l\u00e0m v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p>Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n kinh t\u1ebf xanh tham v\u1ecdng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi trong khi v\u1eabn l\u00e0 con tin c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb c\u0169 k\u1ef9: nhu c\u1ea7u v\u1eadn chuy\u1ec3n d\u1ea7u qua nh\u1eefng v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc m\u00e0 k\u1ebb kh\u00e1c ki\u1ec3m so\u00e1t. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng Iran \u0111\u00e3 h\u00e9 l\u1ed9 r\u1eb1ng \u0111i\u1ec3m ngh\u1ebdn th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t eo bi\u1ec3n. N\u00f3 l\u00e0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng b\u1ea3o hi\u1ec3m, l\u00e0 danh s\u00e1ch tr\u1eebng ph\u1ea1t, v\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng USD.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0c13a8\" class=\"has-inline-color\">\u00d4ng H\u1ed3 t\u1eebng lo l\u1eafng v\u1ec1 nh\u1eefng chi\u1ebfn h\u1ea1m ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 \u00f4ng T\u1eadp n\u00ean lo l\u1eafng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea3ng t\u00ednh c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111ang \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 l\u1ea1i r\u1ee7i ro c\u1ee7a vi\u1ec7c v\u1eadn chuy\u1ec3n d\u1ea7u \u0111\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Chee Meng Tan <\/strong><br><em>Chuy\u00ean gia kinh t\u1ebf \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 tr\u1ee3 l\u00fd gi\u00e1o s\u01b0 kinh t\u1ebf kinh doanh t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Nottingham Malaysia. \u00d4ng chuy\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u00f9ng \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1ch c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c v\u0169 kh\u00ed h\u00f3a th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 t\u00e0i ch\u00ednh.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n tr\u00edch: <strong>Nghi\u00ean C\u1ee9u Qu\u1ed1c T\u1ebf<\/strong><br>https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2026\/05\/13\/the-luong-nan-malacca-cua-trung-quoc-nhin-tu-bai-hoc-hormuz\/#more-66923<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ea2nh minh h\u1ecda: <strong>V\u1eadn H\u1ed9i M\u1edbi<\/strong><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div><p id=\"pvc_stats_28498\" class=\"pvc_stats total_only  \" data-element-id=\"28498\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" data-prefix=\"far\" data-icon=\"chart-bar\" role=\"img\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 512 512\" class=\"svg-inline--fa fa-chart-bar fa-w-16 fa-2x\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M396.8 352h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V108.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v230.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm-192 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V140.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v198.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm96 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V204.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v134.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zM496 400H48V80c0-8.84-7.16-16-16-16H16C7.16 64 0 71.16 0 80v336c0 17.67 14.33 32 32 32h464c8.84 0 16-7.16 16-16v-16c0-8.84-7.16-16-16-16zm-387.2-48h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8v-70.4c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v70.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8z\" class=\"\"><\/path><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p><div class=\"pvc_clear\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngu\u1ed3n:\u00a0\u00a0Chee Meng Tan, \u201cChina\u2019s Malacca Dilemma, After Hormuz\u201d,\u00a0Foreign Policy, 11\/05\/2026 Bi\u00ean d\u1ecbch:&nbsp;Vi\u00ean \u0110\u0103ng Huy Khi M\u1ef9 v\u00e0 Israel t\u1ea5n c\u00f4ng Iran v\u00e0o th\u00e1ng Hai, Tehran \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u h\u1ecd lu\u00f4n \u0111e d\u1ecda: \u0111\u00f3ng c\u1eeda eo bi\u1ec3n Hormuz, d\u1ea3i n\u01b0\u1edbc h\u1eb9p v\u1ed1n b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1edbi m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u0103m l\u01b0\u1ee3ng<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=28498\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":28499,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,769,8,12,9],"tags":[165,118,212,804,803,82,98,226],"class_list":["entry","author-ntviet","post-28498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chien-tranh","category-chinhtri-xahoi","category-chuyenmuc","category-kinhte","tag-binh-luan","tag-chinh-tri","tag-chuyen-de","tag-dau-mo","tag-eo-bien-malacca","tag-kinh-te","tag-trung-cong","tag-xa-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28498"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28501,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28498\/revisions\/28501"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}