{"id":28538,"date":"2026-05-21T04:47:28","date_gmt":"2026-05-21T04:47:28","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=28538"},"modified":"2026-05-22T03:45:37","modified_gmt":"2026-05-22T03:45:37","slug":"dot-kich-son-tay-1970-nhieubi-an","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=28538","title":{"rendered":"<strong>\u0110\u1ed9t K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y 1970 \u2013 Nhi\u1ec1u B\u00ed \u1ea8n<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>-S\u01a1n H\u00e0<\/span>"},"content":{"rendered":"\n<p><br><strong><em>S\u01a1n H\u00e0<\/em><\/strong> <em>(May-2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>55 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, tr\u00ean c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u00f4ng \u0111\u00e3 truy\u1ec1n \u0111i m\u1ed9t m\u1ea9u tin v\u1ec1 chi\u1ebfn d\u1ecbch c\u00f3 t\u00ean Ivory Coast Operation. \u0110\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch v\u00e0o tr\u1ea1i t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y, c\u00e1ch H\u00e0 N\u1ed9i 35 c\u00e2y s\u1ed1, n\u01a1i \u0111ang giam gi\u1eef kho\u1ea3ng 60 t\u00f9 binh M\u1ef9. Tin t\u00ecnh b\u00e1o cho bi\u1ebft, khu v\u1ef1c b\u00e1n k\u00ednh 7 c\u00e2y s\u1ed1 &nbsp;chung quanh tr\u1ea1i t\u00f9 c\u00f3 kho\u1ea3ng 12 ng\u00e0n l\u00ednh c\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t \u0111\u00f3ng qu\u00e2n, v\u1edbi h\u00e0ng tr\u0103m \u1ed5 s\u00fang cao x\u1ea1 v\u00e0 ho\u1ea3 ti\u1ec5n ph\u00f2ng kh\u00f4ng. V\u1eady m\u00e0, m\u1ed9t to\u00e1n Green Beret c\u1ee7a M\u1ef9 b\u1edfi s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p L\u1ee5c Qu\u00e2n, Kh\u00f4ng Qu\u00e2n v\u00e0 H\u1ea3i Qu\u00e2n Hoa K\u1ef3, g\u1ed3m 56 bi\u1ec7t k\u00edch qu\u00e2n \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9t k\u00edch tr\u1ea1i t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y r\u1ed3i r\u00fat ra an to\u00e0n trong v\u00f2ng 28 ph\u00fat. K\u1ebft qu\u1ea3, kh\u00f4ng gi\u1ea3i c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9 binh n\u00e0o, nh\u01b0ng t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t t\u00e1c d\u1ee5ng r\u1ea5t l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp ra sao v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? \u0110\u00e3 h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7, s\u1ef1 th\u1eadt d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1o m\u1edf. Nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e9 l\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Mi\u1ec1n B\u1eafc v\u00e0 Mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam &#8211; Hai Qu\u1ed1c Gia Hai B\u00ean V\u0129 Tuy\u1ebfn 17<\/h4>\n\n\n\n<p>Trong nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean 50, 60, 70, n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam \u1edf trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb chia hai b\u1edfi Hi\u1ec7p \u0110\u1ecbnh Geneve, do c\u1ed9ng s\u1ea3n v\u00e0 th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p k\u00fd v\u00e0o ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 7, n\u0103m 1954. Mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 qu\u1ed1c gia c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam D\u00e2n Ch\u1ee7 C\u1ed9ng Ho\u00e0, do \u0111\u1ea3ng c\u1ed9ng s\u1ea3n cai tr\u1ecb. Mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam C\u1ed9ng Ho\u00e0 theo th\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ef1 do.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi mi\u1ec1n Nam lo b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n x\u00e3 h\u1ed9i th\u00ec mi\u1ec1n B\u1eafc quy\u1ebft t\u00e2m \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm mi\u1ec1n Nam. To\u00e0n kh\u1ed1i c\u1ed9ng s\u1ea3n t\u1eeb Li\u00ean X\u00f4, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng \u00c2u cho \u0111\u1ebfn Trung C\u1ed9ng, vi\u1ec7n tr\u1ee3 m\u1ea1nh m\u1ebd cho mi\u1ec1n B\u1eafc trong k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm mi\u1ec1n Nam v\u00e0 x\u00edch ho\u00e1 to\u00e0n c\u1ea7u. Mi\u1ec1n Nam \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ec3m tr\u1ee3 b\u1edfi M\u1ef9 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 do, \u0111\u1ec3 t\u1ef1 v\u1ec7, ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 x\u00e2m l\u0103ng c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng x\u00e3 h\u1ed9i t\u1ef1 do v\u00e0 kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 \u00e1p l\u1ef1c c\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t t\u00f4n tr\u1ecdng hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh, M\u1ef9 ti\u1ebfn h\u00e0nh chi\u1ebfn d\u1ecbch oanh t\u1ea1c mi\u1ec1n b\u1eafc \u0111\u1ec3 bu\u1ed9c c\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t ch\u1ea5m d\u1ee9t x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c mi\u1ec1n Nam. Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 Trung C\u1ed9ng vi\u1ec7n tr\u1ee3 cho mi\u1ec1n B\u1eafc c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng kh\u00f4ng v\u00e0 ho\u1ea3 ti\u1ec5n ch\u1ed1ng m\u00e1y bay. Do \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u m\u00e1y bay M\u1ef9 b\u1ecb b\u1eafn r\u01a1i tr\u00ean kh\u00f4ng ph\u1eadn H\u00e0 N\u1ed9i. Khi phi c\u00f4ng nh\u1ea3y d\u00f9 ra kh\u1ecfi m\u00e1y bay, xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t th\u00ec b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m t\u00f9 binh. Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u1ed9ng s\u1ea3n B\u1eafc Vi\u1ec7t tr\u1ea3 th\u00f9 b\u1eb1ng c\u00e1ch tra t\u1ea5n d\u00e3 man, h\u00e0nh h\u1ea1 c\u00e1c t\u00f9 binh M\u1ef9 trong l\u00fac b\u1ecb giam trong nh\u00e0 t\u00f9. Kh\u1ed1i c\u1ed9ng s\u1ea3n ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ec7n tr\u1ee3 v\u0169 kh\u00ed d\u1ed3i d\u00e0o cho B\u1eafc Vi\u1ec7t \u0111\u1ec3 x\u00e2m l\u0103ng Mi\u1ec1n Nam.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0110\u1ed9ng C\u01a1 Th\u00fac \u0110\u1ea9y Cu\u1ed9c \u0110\u1ed9t K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>V\u00e0o n\u0103m 1966, m\u1ed9t m\u1ea9u tin truy\u1ec1n h\u00ecnh do \u0111\u00e0i truy\u1ec1n h\u00ecnh Nh\u1eadt B\u1ea3n truy\u1ec1n \u0111i; r\u1ed3i c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u00f4ng l\u1edbn c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 mua l\u1ea1i v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n \u0111i b\u1ea3n tin n\u00e0y. Truy\u1ec1n h\u00ecnh \u0111\u01b0a tin m\u1ed9t H\u1ea3i Qu\u00e2n Trung T\u00e1 Hoa K\u1ef3, Jeremiah Denton, xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc \u1ed1ng k\u00ednh truy\u1ec1n h\u00ecnh Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00f3 v\u1ebb m\u1ea5t b\u00ecnh t\u0129nh n\u00ean ph\u1ea3i ch\u1edbp m\u1eaft li\u00ean t\u1ee5c, v\u00e0 h\u00ecnh nh\u01b0 \u00f4ng c\u0169ng e ng\u1ea1i \u00e1nh \u0111\u00e8n quay phim. Tr\u01b0\u1edbc \u1ed1ng k\u00ednh, Trung t\u00e1 Denton c\u00f3 nh\u1eefng l\u1eddi <em>\u201ch\u1ed1i l\u1ed7i\u201d<\/em> v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi r\u1eb1ng t\u00f9 binh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1eed t\u1ebf b\u00ean trong nh\u00e0 t\u00f9 c\u1ed9ng s\u1ea3n H\u00e0 N\u1ed9i. Kh\u00f4ng ai ng\u1edd, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u1edbp m\u1eaft c\u1ee7a Denton l\u00e0 \u0111\u1ec3 g\u1edfi m\u1eadt m\u00e3. \u00d4ng \u0111\u00e3 g\u1edfi t\u00edn hi\u1ec7u: T-O-R-T-U-R-E. Ph\u00f2ng T\u00ecnh B\u00e1o H\u1ea3i Qu\u00e2n ghi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi nh\u1eafn c\u1ee7a Trung t\u00e1 Denton, cho bi\u1ebft c\u1ed9ng s\u1ea3n H\u00e0 N\u1ed9i tra t\u1ea5n t\u00f9 binh d\u00e3 man.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n H\u00e0 N\u1ed9i kh\u00f4ng bi\u1ebft Denton t\u00ecm c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 t\u1ed1 c\u00e1o h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng man r\u1ee3 c\u1ee7a c\u1ed9ng s\u1ea3n: tra t\u1ea5n v\u00e0 h\u00e0nh h\u1ea1 t\u00f9 binh.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"824\" height=\"994\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Jeremiah.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28539\" style=\"width:261px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Jeremiah.jpg 824w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Jeremiah-249x300.jpg 249w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Jeremiah-768x926.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Jeremiah-456x550.jpg 456w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Jeremiah-414x500.jpg 414w\" sizes=\"auto, (max-width: 824px) 100vw, 824px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Jeremiah Denton l\u00e0 phi c\u00f4ng tr\u00ean chi\u1ebfc oanh t\u1ea1c c\u01a1 A-6, d\u1eabn \u0111\u1ea7u Phi \u0110\u1ed9i 75, c\u1ea5t c\u00e1nh t\u1eeb H\u00e0ng Kh\u00f4ng M\u1eabu H\u1ea1m USS Independence (CV-62), trong chi\u1ebfn d\u1ecbch Rolling Thunder, n\u0103m 1965. Chi\u1ebfc ph\u1ea3n l\u1ef1c c\u01a1 b\u1ecb tr\u1ee5c tr\u1eb7c k\u1ef9 thu\u1eadt, Trung t\u00e1 Jeremiah Denton v\u00e0 trung u\u00fd hoa ti\u00eau Bill Tschudy ph\u1ea3i nh\u1ea3y d\u00f9 kh\u1ea9n c\u1ea5p. Khi \u0111\u00e1p xu\u1ed1ng m\u1eb7t \u0111\u1ea5t \u1edf Thanh Ho\u00e1; c\u1ea3 hai b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m t\u00f9 binh, \u0111em v\u1ec1 nh\u1ed1t t\u1ea1i Ho\u1ea3 L\u00f2.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ed9ng s\u1ea3n H\u00e0 N\u1ed9i bi\u1ebft Denton l\u00e0 s\u0129 quan cao c\u1ea5p c\u1ee7a H\u1ea3i Qu\u00e2n Hoa K\u1ef3 n\u00ean \u00e9p bu\u1ed9c \u00f4ng \u0111\u1ecdc l\u1eddi vi\u1ebft s\u1eb5n \u0111\u1ec3 thu b\u0103ng l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi t\u00f9 binh h\u00e3y h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 cung khai v\u1edbi H\u00e0 N\u1ed9i. L\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t ra tr\u00ean h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f3ng thanh trong nh\u00e0 t\u00f9 Ho\u1ea3 L\u00f2. Jeremiah Denton t\u1eeb ch\u1ed1i vi\u1ec7c l\u00e0m h\u00e8n h\u1ea1 n\u00e0y n\u00ean \u00f4ng b\u1ecb tra t\u1ea5n d\u00e3 man v\u00e0 b\u1ecb bi\u1ec7t giam. Trong khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng t\u00f9 k\u00ednh n\u1ec3 tinh th\u1ea7n b\u1ea5t khu\u1ea5t c\u1ee7a Jeremiah Denton; th\u00ec H\u00e0 N\u1ed9i v\u1eabn \u0111eo \u0111u\u1ed5i, v\u1eeba thuy\u1ebft ph\u1ee5c, v\u1eeba \u0111e do\u1ea1. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, Denton quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u1ee3i d\u1ee5ng c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 g\u1edfi cho ch\u00ednh quy\u1ec1n Hoa K\u1ef3 m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p: ph\u1ea3i c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i c\u1ee9u c\u00e1c t\u00f9 binh M\u1ef9. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, tin c\u0169ng cho bi\u1ebft nhi\u1ec1u t\u00f9 binh ch\u1ebft trong t\u00f9 c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"498\" height=\"490\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28540\" style=\"aspect-ratio:1.0163163759700655;width:265px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image.png 498w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-300x295.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-465x458.png 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 498px) 100vw, 498px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">h\u00ecnh ch\u1ee5p t\u1eeb truy\u1ec1n h\u00ecnh Nh\u1eadt B\u1ea3n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>R\u1ed3i m\u1ed9t ng\u00e0y, Denton b\u00e1o cho cai t\u00f9 r\u1eb1ng, \u00f4ng s\u1eb5n s\u00e0ng l\u00ean \u00e1n ch\u00ednh quy\u1ec1n Hoa K\u1ef3 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh ph\u00e1 Mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng c\u00f2n cho bi\u1ebft s\u1ebd vi\u1ebft th\u01b0 xin l\u1ed7i g\u1edfi t\u1edbi ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed3 Ch\u00ed Minh v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n mi\u1ec1n B\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1edd v\u1eady, Jeremiah Denton \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 N\u1ed9i tin t\u01b0\u1edfng cho l\u00ean truy\u1ec1n h\u00ecnh Nh\u1eadt B\u1ea3n. Trong khi mi\u1ec7ng n\u00f3i m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed t\u1eed t\u1ebf, nh\u01b0ng m\u1eaft th\u00ec ch\u1edbp \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh Morse Code, g\u1edfi cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3, t\u1ed1 c\u00e1o r\u1eb1ng, t\u00f9 binh M\u1ef9 \u0111ang b\u1ecb h\u00e0nh h\u1ea1 d\u00e3 man \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i. V\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, t\u1ea1i Hoa K\u1ef3, c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f9 binh th\u00fac gi\u1ee5c ch\u00ednh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3 ph\u1ea3i c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft v\u1edbi H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tho\u00e1t t\u00f9 binh.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn th\u00e1ng 5-1970, c\u00e1c b\u1ee9c <em>kh\u00f4ng \u1ea3nh<\/em> ch\u1ee5p t\u1eeb kh\u00f4ng ph\u1eadn H\u00e0 N\u1ed9i, h\u00e9 l\u1ed9 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u cho bi\u1ebft t\u00f9 binh M\u1ef9 b\u1ecb giam gi\u1eef \u1edf tr\u1ea1i t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y. C\u00e1c <em>Chuy\u00ean Vi\u00ean Gi\u1ea3i \u0110o\u00e1n Kh\u00f4ng \u1ea2nh<\/em> tin r\u1eb1ng, t\u00f9 binh M\u1ef9 g\u1edfi t\u00edn hi\u1ec7u c\u1ea7u c\u1ee9u b\u1eb1ng c\u00e1ch vi\u1ebft ch\u1eef \u201cV\u201d tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. M\u1ed9t t\u1ea5m \u1ea3nh kh\u00e1c cho th\u1ea5y d\u1ea5u g\u1ea1ch ch\u00e9o gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u1eef \u201cX\u201d. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1eef \u201cV\u201d, m\u1ed9t m\u1eabu t\u1ef1 c\u1ee7a c\u1edd hi\u1ec7u H\u1ea3i Qu\u00e2n v\u00e0 h\u00e0ng h\u1ea3i qu\u1ed1c t\u1ebf. Chuy\u00ean vi\u00ean cho r\u1eb1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00e1m hi\u1ec7u c\u1ee7a t\u00f9 binh M\u1ef9 g\u1edfi l\u1eddi c\u1ea7u c\u1ee9u.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"454\" height=\"602\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28541\" style=\"aspect-ratio:0.7541429792627304;width:121px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-1.png 454w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-1-226x300.png 226w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-1-415x550.png 415w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-1-377x500.png 377w\" sizes=\"auto, (max-width: 454px) 100vw, 454px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">c\u1edd hi\u1ec7u bi\u1ec3u tr\u01b0ng ch\u1eef V<br>\u0111\u01b0\u1ee3c H\u1ea3i Qu\u00e2n v\u00e0 h\u00e0ng h\u1ea3i s\u1eed d\u1ee5ng<br>(V = Require Asistance)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>C\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, t\u00f9 binh M\u1ef9 l\u1ee3i d\u1ee5ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c cho ra l\u00e0m v\u01b0\u1eddn th\u00ec d\u00f9ng \u00e1o qu\u1ea7n, hay nh\u1eefng n\u1eafm \u0111\u1ea5t trong l\u00fac \u0111\u00e0o m\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 g\u1edfi t\u00edn hi\u1ec7u cho Kh\u00f4ng Qu\u00e2n Hoa K\u1ef3, v\u1edbi hy v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y trong kh\u00f4ng \u1ea3nh. Ngo\u00e0i ra, kh\u00f4ng \u1ea3nh c\u00f2n cho th\u1ea5y c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em \u0111\u1ebfn tr\u1ea1i S\u01a1n T\u00e2y, khi\u1ebfn c\u00e1c chuy\u00ean vi\u00ean \u0111\u1eb7t nghi v\u1ea5n H\u00e0 N\u1ed9i m\u1edf r\u1ed9ng tr\u1ea1i t\u00f9 t\u1ea1i \u0111\u00e2y. \u00dd ni\u1ec7m ph\u1ea3i gi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh b\u1eaft \u0111\u1ea7u nhen nh\u00fam.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn sau n\u0103m 1973, khi Hi\u1ec7p \u0110\u1ecbnh Paris \u0111\u01b0\u1ee3c thi h\u00e0nh v\u00e0 t\u00f9 binh \u0111\u01b0\u1ee3c trao tr\u1ea3, th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi bi\u1ebft v\u1ec1 l\u1eddi nh\u1eafn c\u1ee7a Denton g\u1edfi ra t\u1eeb m\u1ea5y n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 H\u00e0 N\u1ed9i ng\u1eadm \u0111\u1eafng nu\u1ed1t cay.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">K\u1ebf Ho\u1ea1ch Gi\u1ea3i C\u1ee9u T\u00f9 Binh<\/h4>\n\n\n\n<p>Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Hoa K\u1ef3 h\u00f9ng m\u1ea1nh kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u1edd c\u00f3 v\u0169 kh\u00ed t\u1ed1i t\u00e2n, m\u00e0 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. H\u1ecd c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb tinh th\u1ea7n th\u01b0\u01a1ng y\u00eau v\u00e0 b\u1ea3o b\u1ecdc nhau trong t\u00ecnh \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ed9i. N\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7n trong kh\u1ea9u hi\u1ec7u <em>\u201cNo Man Left Behind\u201d<\/em> ho\u1eb7c <em>\u201cLeave No One Behind\u201d<\/em>. Ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Hoa K\u1ef3 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1eddi t\u00e2m ni\u1ec7m, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 l\u1eddi th\u1ec1 mang theo su\u1ed1t \u0111\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0, kh\u00f4ng b\u1ecf r\u01a1i b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh n\u00e0o, d\u00f9 \u0111\u00e3 hy sinh hay b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do qu\u00e2n \u0111\u1ed9i ph\u1ea3i ra tay gi\u1ea3i c\u1ee9u c\u00e1c t\u00f9 binh \u0111ang b\u1ecb giam trong c\u00e1c nh\u00e0 t\u00f9 \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t. V\u1ec1 m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u1ea7n cho H\u00e0 N\u1ed9i bi\u1ebft, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00f9 binh l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 c\u1ed9ng s\u1ea3n H\u00e0 N\u1ed9i th\u00ec v\u1eabn hi\u1ebfu chi\u1ebfn, ti\u1ebfp t\u1ee5c ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng, ph\u00e1 r\u1ed1i v\u00e0 kh\u1ee7ng b\u1ed1 \u1edf mi\u1ec1n Nam, nh\u01b0ng Hoa K\u1ef3 v\u00e0 mi\u1ec1n Nam lu\u00f4n mong \u0111\u1ee3i cu\u1ed9c th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft cho ho\u00e0 b\u00ecnh c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3. Th\u00e1ng 11-1968, Hoa K\u1ef3 \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1ea1m ng\u01b0ng oanh t\u1ea1c mi\u1ec1n B\u1eafc \u0111\u1ec3 t\u1ecf thi\u1ec7n ch\u00ed. Tuy v\u1eady, nh\u1eefng c\u1ed1 g\u1eafng cho cu\u1ed9c ho\u00e0 \u0111\u00e0m Paris v\u1eabn kh\u00f4ng ti\u1ebfn tri\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5 -1970, Chu\u1ea9n t\u01b0\u1edbng James R. Allen, Ph\u1ee5 t\u00e1 Gi\u00e1m \u0110\u1ed1c K\u1ebf Ho\u1ea1ch v\u00e0 Ch\u00ednh S\u00e1ch t\u1ea1i B\u1ed9 T\u01b0 L\u1ec7nh Kh\u00f4ng Qu\u00e2n Hoa K\u1ef3, t\u00ecm g\u1eb7p Chu\u1ea9n t\u01b0\u1edbng Donald Blackburn, Tr\u1ee3 l\u00fd \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1ec1 Ch\u1ed1ng N\u1ed5i D\u1eady v\u00e0 Ho\u1ea1t \u0110\u1ed9ng \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t c\u1ee7a L\u1ee5c Qu\u00e2n, \u0111\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh chi\u1ebfn tranh. T\u01b0\u1edbng Blackburn, l\u00e0 s\u0129 quan d\u00e0y d\u1ea1n kinh nghi\u1ec7m du k\u00edch chi\u1ebfn trong Th\u1ebf Chi\u1ebfn II. \u00d4ng t\u1eebng ch\u1ec9 huy SOG (Studies and Observations Group) trong chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0 L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t M\u1ef9, \u0111\u01b0\u1ee3c Thu\u1ef7 Qu\u00e2n L\u1ee5c Chi\u1ebfn Hoa K\u1ef3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o cho chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"498\" height=\"366\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/4tuong.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28668\" style=\"width:564px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/4tuong.jpg 498w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/4tuong-300x220.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/4tuong-465x342.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 498px) 100vw, 498px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">T\u1ea1i Ng\u0169 Gi\u00e1c \u0110\u00e0i, \u0110\u1ea1i t\u00e1 Arthur D. &#8220;Bull&#8221; Simons, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp ch\u1ec9 huy cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch tr\u1ea1i t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y, tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 Cu\u1ed9c \u0110\u1ed9t K\u00edch. Ph\u00eda sau \u00f4ng (t\u1eeb tr\u00e1i sang ph\u1ea3i) Melvin Laird (b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c Ph\u00f2ng), H\u1ea3i qu\u00e2n \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c Thomas H. Moorer (T\u01b0 l\u1ec7nh Li\u00ean Qu\u00e2n), Chu\u1ea9n t\u01b0\u1edbng Kh\u00f4ng Qu\u00e2n Leroy J. Manor (ch\u1ec9 huy to\u00e0n b\u1ed9 chi\u1ebfn d\u1ecbch)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>V\u1ecb ch\u1ec9 huy tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a Blackburn l\u00e0 t\u01b0\u1edbng Earl G. Wheeler, Tham M\u01b0u Tr\u01b0\u1edfng Li\u00ean Qu\u00e2n (Joint Chiefs of Staff &#8211; JCS) y\u00eau c\u1ea7u Blackburn th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t nh\u00f3m 15 ng\u01b0\u1eddi, bi\u1ec7t danh Polar Circle, \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 kh\u1ea3 thi c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch gi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh. Blackburn b\u1ed5 nhi\u1ec7m Chu\u1ea9n t\u01b0\u1edbng LeRoy Manor, m\u1ed9t phi c\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u k\u1ef3 c\u1ef1u, v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5 ch\u1ec9 huy Nh\u00f3m \u0110\u1eb7c Nhi\u1ec7m Kh\u00f4ng Qu\u00e2n Hoa K\u1ef3. <\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ee5 t\u00e1 cho LeRoy Manor, l\u00e0 \u0110\u1ea1i t\u00e1 Arthur <em>\u201cBull\u201d<\/em> Simons, ch\u1ec9 huy L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t c\u1ee7a L\u1ee5c Qu\u00e2n, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed9t nh\u1eadp v\u00e0 gi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh. V\u1ec1 ph\u00eda H\u1ea3i Qu\u00e2n th\u00ec c\u00f3 \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c Thomas H. Moorer c\u0169ng s\u1eb5n s\u00e0ng y\u1ec3m tr\u1ee3 t\u1ed1i \u0111a. S\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p nh\u1ecbp nh\u00e0ng gi\u1eefa c\u00e1c qu\u00e2n ch\u1ee7ng: Kh\u00f4ng Qu\u00e2n, H\u1ea3i Qu\u00e2n v\u00e0 L\u1ee5c Qu\u00e2n, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho chi\u1ebfn d\u1ecbch Ivory Coast Operation, tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e0i h\u1ecdc qu\u00fd b\u00e1u cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Kh\u00f4ng B\u1ecf Anh Em, Kh\u00f4ng B\u1ecf \u0110\u1ed3ng \u0110\u1ed9i<\/h4>\n\n\n\n<p>C\u1ea3m t\u1eed qu\u00e2n ghi t\u00ean tham d\u1ef1 chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, h\u1ecd ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00f4ng t\u00e1c l\u00e0 g\u00ec, \u1edf \u0111\u00e2u, l\u00fac n\u00e0o. H\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft <em>\u201c\u0111\u00edch th\u00e2n\u201d<\/em> \u0110\u1ea1i t\u00e1 <em>Bull<\/em> tuy\u1ec3n m\u1ed9 l\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n t\u1ea1i m\u1ed9t c\u0103n c\u1ee9 Kh\u00f4ng Qu\u00e2n \u1edf Florida qua 5 th\u00e1ng r\u00f2ng r\u00e3. \u1ede \u0111\u00e2y, m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u00e0 t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c t\u1eadp. C\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 170 l\u1ea7n th\u1ef1c t\u1eadp \u0111\u1ed9t nh\u1eadp; th\u1ef1c t\u1eadp cho \u0111\u1ebfn khi kh\u00f4ng c\u00f2n sai ph\u1ea1m m\u1edbi th\u00f4i.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>R\u1ed3i m\u1ed9t ng\u00e0y trong th\u00e1ng 11, 1970, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn <em>\u201cnh\u00e0 an to\u00e0n\u201d<\/em> \u1edf Th\u00e1i Lan, \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c nghe thuy\u1ebft tr\u00ecnh v\u1ec1 c\u00f4ng t\u00e1c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t s\u1ebd tham d\u1ef1: <em>Gi\u1ea3i C\u1ee9u T\u00f9 Binh M\u1ef9 \u1edf S\u01a1n T\u00e2y, <\/em>c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi Kingpin Operation, l\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00ednh n\u1eb1m trong chi\u1ebfn d\u1ecbch Ivory Coast Operation. C\u00f4ng t\u00e1c ch\u00ednh l\u00e0 <em>gi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh \u1edf S\u01a1n T\u00e2y<\/em> n\u00ean th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 The Son Tay Raid (Cu\u1ed9c \u0110\u1ed9t K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y).<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"398\" height=\"532\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Bull.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28542\" style=\"aspect-ratio:0.7481226132963473;width:203px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Bull.jpg 398w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Bull-224x300.jpg 224w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/DaiTa_Bull-374x500.jpg 374w\" sizes=\"auto, (max-width: 398px) 100vw, 398px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0110\u1ea1i t\u00e1 Arthur D. Simons &#8211; <em>\u201cBull\u201d<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>\u0110\u1ea1i t\u00e1 Simons bi\u1ec7t danh l\u00e0 <em>\u201cBull\u201d,<\/em> c\u0103ng t\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3, thuy\u1ebft tr\u00ecnh v\u1edbi nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft. S\u01a1n T\u00e2y c\u00e1ch H\u00e0 N\u1ed9i kho\u1ea3ng 35 c\u00e2y s\u1ed1 v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng t\u00e2y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh c\u1ea3m t\u1eed s\u1ebd v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch b\u1eb1ng tr\u1ef1c th\u0103ng, gi\u1ea3i tho\u00e1t t\u00f9 binh v\u00e0 \u0111em h\u1ecd v\u1ec1 b\u1eb1ng tr\u1ef1c th\u0103ng. <em>\u201c\u0110\u00edch th\u00e2n\u201d<\/em> cho bi\u1ebft, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00f4ng t\u00e1c <em>\u201cgi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh\u201d<\/em>, chuy\u1ebfn n\u00e0y n\u1ebfu b\u1ecb l\u1ed9, r\u01a1i v\u00e0o tay c\u1ee7a qu\u00e2n th\u00f9, s\u1ebd kh\u00f3 tho\u00e1t. B\u1edfi v\u00ec, ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t c\u1ea3 tr\u0103m d\u1eb7m m\u1edbi v\u1ec1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea5t L\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u tho\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng kh\u00ed n\u1eb7ng n\u1ec1; t\u1ea5t c\u1ea3 l\u1eb7ng im. R\u1ed3i b\u1ed7ng vang l\u00ean nh\u1eefng ti\u1ebfng la nh\u01b0 nh\u1eefng con ng\u1ef1a hoang: \u201cLet\u2019s go get \u2018em!\u201d. <em>(\u201c\u2026<\/em><em>raring like broncos, yelling <\/em><em>\u201c<\/em><em>Let\u2019s go get \u2018em!\u201d<\/em> \u2013&nbsp; Buckler, Terry, Who Will Go Into The Son Tay POW Camp, Palmetto, 2020<em>)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110em m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ea1i, \u0110\u1ea1i t\u00e1 Simons (<em>Bull<\/em>) n\u00f3i r\u1eb1ng, c\u01a1 h\u1ed9i cho c\u00e1c anh l\u00e0 50\/50 &#8211; gi\u1eefa s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ebft: <em>\u201c\u2026this is strictly a volunteer mission. If any man has a reason that he should not go on this mission, he should decide now\u201d<\/em> (\u2026vi\u1ec7c tham gia n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 nguy\u1ec7n; n\u1ebfu ai c\u00f3 l\u00fd do kh\u00f4ng nh\u1eadn nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y, n\u00ean quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ngay b\u00e2y gi\u1edd &#8211; <em>Buckler, Terry, Who Will Go , Palmetto, 2020<\/em><em>)<\/em>. \u0110\u1ea1i t\u00e1 Simons nh\u1ea5n m\u1ea1nh, ch\u00fang ta \u0111i c\u1ee9u t\u00f9 binh ch\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u1eadn t\u00f9 binh. Chi\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y t\u1ed1i m\u1eadt. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ed3ng l\u00f2ng \u0111i gi\u1ea3i c\u1ee9u anh em t\u00f9 binh \u0111ang b\u1ecb H\u00e0 N\u1ed9i tra t\u1ea5n v\u00e0 giam c\u1ea7m.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"386\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/KiemSoatVuKhi.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28555\" style=\"width:237px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/KiemSoatVuKhi.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/KiemSoatVuKhi-233x300.jpg 233w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0110\u1ea1i t\u00e1 Bull nh\u1eafc nh\u1edf ki\u1ec3m tra v\u0169 kh\u00ed tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Terry Buckler, ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch c\u00f3 m\u1eb7t trong chi\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y, k\u1ec3 l\u1ea1i trong s\u00e1ch r\u1eb1ng, c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi ghi danh t\u00ecnh nguy\u1ec7n tham d\u1ef1 chi\u1ebfn d\u1ecbch <em>\u201c\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u201d<\/em>. Sau khi hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n ch\u1ecdn l\u1ecdc, c\u00f2n l\u1ea1i kho\u1ea3ng 100 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch tinh nhu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c bay \u0111\u1ebfn Th\u00e1i Lan \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0o \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecbch. R\u1ed3i th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n ch\u1ecdn l\u1ecdc, ch\u1ec9 c\u00f3 56 bi\u1ec7t k\u00edch trang b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb, b\u01b0\u1edbc l\u00ean tr\u1ef1c th\u0103ng bay \u0111\u1ebfn S\u01a1n T\u00e2y. Ngo\u00e0i l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch, c\u00f2n c\u00f3 h\u00e0ng tr\u0103m s\u0129 quan chuy\u00ean vi\u00ean thu\u1ed9c Kh\u00f4ng Qu\u00e2n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, t\u00e1c chi\u1ebfn \u0111i\u1ec7n t\u1eed, \u0111\u1eb7c nhi\u1ec7m, truy\u1ec1n tin, chuy\u1ec3n v\u1eadn, ti\u1ebfp li\u1ec7u,\u2026 V\u1ec1 H\u1ea3i Qu\u00e2n, t\u1eeb H\u1ea1m \u0111\u1ed9i 7 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, nhi\u1ec1u oanh t\u1ea1c c\u01a1, m\u00e1y bay trinh th\u00e1m, chuy\u00ean vi\u00ean radar v\u00e0 t\u00e1c chi\u1ebfn \u0111i\u1ec7n t\u1eed c\u1ee7a H\u1ea3i Qu\u00e2n,\u2026 c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u00f4ng t\u00e1c. Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Hoa K\u1ef3 ch\u1ea5p nh\u1eadn kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 b\u1ea5t k\u1ec3 t\u1ed1n k\u00e9m, chung g\u00f3p b\u00e0n tay, l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i <em>Gi\u1ea3i C\u1ee9u T\u00f9 Binh \u1edf S\u01a1n T\u00e2y<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Chi\u1ebfn D\u1ecbch Th\u00e0nh C\u00f4ng \u2013 Nh\u01b0ng K\u1ebft Qu\u1ea3 Kh\u00f4ng Nh\u01b0 Mong \u0110\u1ee3i<\/h4>\n\n\n\n<p>N\u1eeda \u0111\u00eam 20, r\u1ea1ng 21 th\u00e1ng 11-1970, oanh t\u1ea1c c\u01a1 c\u1ea5t c\u00e1nh t\u1eeb h\u00e0ng kh\u00f4ng m\u1eabu h\u1ea1m c\u1ee7a H\u1ea1m \u0110\u1ed9i 7 ngo\u00e0i kh\u01a1i v\u1ecbnh B\u1eafc Vi\u1ec7t, bay v\u00e0o v\u00f9ng tr\u1eddi c\u1ea3ng H\u1ea3i Ph\u00f2ng v\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u00f4 H\u00e0 N\u1ed9i, g\u1ea7m vang v\u00e0 b\u1eafn tr\u00e1i s\u00e1ng r\u1ef1c tr\u1eddi, khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng kh\u00f4ng c\u1ee7a B\u1eafc Vi\u1ec7t. B\u1eafc Vi\u1ec7t b\u1ecb \u0111\u00e1nh th\u1ee9c trong ng\u1ee1 ng\u00e0ng. M\u1ef9 \u0111\u00e3 b\u1ea3o l\u00e0 ng\u01b0ng oanh t\u1ea1c, nh\u01b0ng \u0111\u00eam nay l\u1ea1i b\u1ea5t th\u00ecnh l\u00ecnh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng?!<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0i ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u b\u00e0i b\u00ecnh lu\u1eadn tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi vi\u1ebft r\u1eb1ng, H\u00e0 N\u1ed9i gi\u1eef t\u00f9 binh nh\u01b0 nh\u1eefng con tin \u0111\u1ec3 ra y\u00eau s\u00e1ch trong l\u00fac \u0111\u00e0m ph\u00e1n ho\u00e0 b\u00ecnh, khi\u1ebfn M\u1ef9 m\u1ea5t ki\u00ean nh\u1eabn. M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd d\u00f9ng bi\u1ec7n ph\u00e1p qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft chi\u1ebfn tranh. T\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 l\u00e0 qu\u00fd tr\u1ecdng con d\u00e2n M\u1ef9 \u0111ang b\u1ecb H\u00e0 N\u1ed9i s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 m\u1eb7c c\u1ea3 khi th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft. X\u00e3 h\u1ed9i Hoa K\u1ef3 d\u1ea5y l\u00ean c\u00e1c phong tr\u00e0o ph\u1ea3n chi\u1ebfn \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u00ednh ph\u1ee7 ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 tin \u0111\u00e3 bi\u1ebft, th\u00e1ng 11-1968, ch\u00ednh ph\u1ee7 Hoa K\u1ef3 \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1ea1m ng\u01b0ng d\u1ed9i bom mi\u1ec1n B\u1eafc v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi H\u00e0 N\u1ed9i th\u1ef1c t\u00e2m ch\u1ea5m d\u1ee9t chi\u1ebfn tranh, \u0111\u1ec3 M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em t\u00f9 binh v\u1ec1 nh\u00e0. Trong khi c\u1ed9ng s\u1ea3n H\u00e0 N\u1ed9i th\u00ec cho r\u1eb1ng M\u1ef9 \u0111\u00e3 m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00ec chi\u1ebfn tranh. Trong l\u00fac M\u1ef9 ng\u01b0ng oanh t\u1ea1c th\u00ec H\u00e0 N\u1ed9i l\u1ea1i xin Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 Trung C\u1ed9ng c\u1ea3i ti\u1ebfn h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng kh\u00f4ng v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f2 c\u01b0a cu\u1ed9c ho\u00e0 \u0111\u00e0m, k\u00e9o d\u00e0i chi\u1ebfn tranh.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ed7ng d\u01b0ng, th\u00e1ng 11-1970 M\u1ef9 l\u1ea1i g\u00e2y \u1ed3n \u00e0o tr\u00ean kh\u00f4ng ph\u1eadn H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 H\u1ea3i Ph\u00f2ng. Oanh t\u1ea1c c\u01a1 c\u1ea5t c\u00e1nh t\u1eeb H\u1ea1m \u0110\u1ed9i 7 thay phi\u00ean b\u1eafn nh\u1eefng tr\u00e1i s\u00e1ng t\u01b0ng b\u1eebng tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 c\u1ea3ng H\u1ea3i Ph\u00f2ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 chi\u1ebfn thu\u1eadt <em>\u201cd\u1ee5 \u0111\u1ecbch\u201d<\/em> v\u00e0 <em>\u201cl\u1eeba \u0111\u1ecbch\u201d<\/em>, k\u00e9o H\u00e0 N\u1ed9i quay v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng, \u0111\u1ec3 h\u1edf s\u01b0\u1eddn \u1edf ph\u00eda t\u00e2y cho tr\u1ef1c th\u0103ng \u0111\u01b0a bi\u1ec7t k\u00edch M\u1ef9 v\u00e0o S\u01a1n T\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00e0n \u1ea3nh radar H\u00e0 N\u1ed9i b\u1ecb nhi\u1ec5u s\u00f3ng, xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e1c ch\u1ea5m \u0111en, g\u00e2y tinh th\u1ea7n b\u1ed1i r\u1ed1i trong <em>l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ph\u00f2ng kh\u00f4ng<\/em> c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i. H\u1ec7 th\u1ed1ng radar b\u1ecb ph\u00e1 r\u1ed1i trong 3 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3, k\u1ec3 t\u1eeb 1:00 s\u00e1ng ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 11-1970.<\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ee9c kh\u1eafc c\u1ee7a qu\u00e2n B\u1eafc Vi\u1ec7t l\u00e0 b\u1eafn l\u00ean tr\u1eddi nh\u1eefng ho\u1ea3 ti\u1ec5n t\u1ea7m nhi\u1ec7t r\u01b0\u1ee3t theo c\u00e1c ho\u1ea3 ch\u00e2u. \u0110\u00eam nay l\u00e0 bi\u1ebfn c\u1ed1 b\u1ea5t ng\u1edd \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00e0 N\u1ed9i. Ti\u1ebfng n\u1ed5 \u1ea7m vang, c\u00f2i h\u1ee5 b\u00e1o \u0111\u1ed9ng k\u00eau g\u1ecdi d\u00e2n ch\u00fang xu\u1ed1ng h\u1ea7m tr\u00fa \u1ea9n, binh s\u0129 v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. Kh\u00f4ng th\u1ea5y bom r\u01a1i, kh\u00f4ng n\u01a1i n\u00e0o b\u1ecb oanh t\u1ea1c, ch\u1ec9 c\u00f3 ho\u1ea3 ch\u00e2u r\u1ef1c tr\u1eddi; ph\u1ea3n l\u1ef1c c\u01a1 Phantom bay l\u01b0\u1ee3n ngh\u00eanh chi\u1ebfn ch\u1edd MIG c\u1ee7a B\u1eafc Vi\u1ec7t xu\u1ea5t hi\u1ec7n, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 cu\u1ed9c kh\u00f4ng chi\u1ebfn n\u00e0o, c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u00e1y bay n\u00e0o b\u1ecb b\u1eafn r\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede th\u1ecb tr\u1ea5n S\u01a1n T\u00e2y, h\u01b0\u1edbng t\u00e2y c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i, b\u1ed1n chi\u1ebfc tr\u1ef1c th\u0103ng d\u00f9ng cho Cu\u1ed9c \u0110\u1ed9t K\u00edch, v\u00e0 hai chi\u1ebfc d\u1ef1 tr\u00f9 \u0111\u1ec3 ch\u1edf t\u00f9 binh. H\u00e0ng ch\u1ee5c khu tr\u1ee5c c\u01a1, ph\u1ea3n l\u1ef1c c\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 tri\u1ec7t h\u1ea1 c\u00e1c tr\u1ea1m radar, \u1ed5 cao x\u1ea1 ph\u00f2ng kh\u00f4ng, ph\u00e1 hai c\u00e2y c\u1ea7u b\u1eafc qua s\u00f4ng S\u00f3ng C\u1ed3n (m\u1ed9t nh\u00e1nh s\u00f4ng H\u1ed3ng ch\u1ea3y qua S\u01a1n T\u00e2y). Chi\u1ebfc tr\u1ef1c th\u0103ng th\u1ee9 nh\u1ea5t tri\u1ec7t h\u1ea1 c\u00e1c th\u00e1p canh, chi\u1ebfc th\u1ee9 hai \u0111\u00e1p nhanh \u0111\u01b0a l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch v\u00e0o s\u00e2n tr\u1ea1i t\u00f9, b\u1ecb v\u01b0\u1edbng v\u00e0 c\u00e1nh qu\u1ea1t ch\u1eb7t h\u1ebft c\u00e0nh c\u00e2y l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t v\u00f9ng tr\u1eddi tr\u1ed1ng tr\u1ea3i \u0111\u1ec3 chi\u1ebfc th\u1ee9 nh\u1ea5t th\u1ea3 ho\u1ea3 ch\u00e2u chi\u1ebfu s\u00e1ng. Hai tr\u1ef1c th\u0103ng kh\u00e1c \u0111\u01b0a hai to\u00e1n y\u1ec3m tr\u1ee3 v\u00e0 an ninh v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed v\u00e0 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp tay cho to\u00e1n \u0111\u1ed9t k\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c chi\u1ebfn s\u0129 bi\u1ec7t k\u00edch b\u1eaft loa k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c t\u00f9 binh n\u1eb1m r\u1ea1p xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u1ea1n v\u00e0 cho bi\u1ebft bi\u1ec7t k\u00edch M\u1ef9 \u0111\u1ebfn c\u1ee9u. C\u00e1c ph\u00f2ng giam b\u1ecb ph\u00e1 c\u1eeda, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ea5y t\u00f9 binh n\u00e0o. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh B\u1eafc Vi\u1ec7t cai t\u00f9 ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1eb1ng s\u00fang m\u00e1y c\u00e1 nh\u00e2n b\u1ecb tri\u1ec7t h\u1ea1 nhanh ch\u00f3ng. Sau khi ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c ph\u00f2ng giam, c\u00e1c bi\u1ec7t k\u00edch M\u1ef9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n x\u00e1c nh\u1eadn ph\u00f2ng giam tr\u1ed1ng r\u1ed7ng <em>(Negative items!)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>To\u00e1n bi\u1ec7t k\u00edch r\u00fat lui, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 binh \u0111em theo. H\u1ecd b\u1ecf l\u1ea1i m\u1ed9t tr\u1ef1c th\u0103ng, ph\u1ea3i ph\u00e1 hu\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc khi r\u00fat lui, sau 28 ph\u00fat h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Hai ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nh\u1eb9 \u1edf ch\u00e2n, kh\u00f4ng ai thi\u1ec7t m\u1ea1ng. Chi\u1ebfn d\u1ecbch Kingpin Operation \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 k\u1ebft th\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf l\u1ea1i Th\u00e1i Lan, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch t\u1ecf ra th\u1ea5t v\u1ecdng v\u00ec kh\u00f4ng gi\u1ea3i c\u1ee9u m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 n\u00e0o. To\u00e1n bi\u1ec7t k\u00edch \u0111em theo \u0111\u1ed3 ngh\u1ec1 \u0111\u1ec3 ph\u00e1 c\u1eeda, ph\u00e1 c\u00f9m, c\u1eaft x\u00edch, nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00f9 binh, c\u00f9m v\u00e0 x\u00edch kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ea5y trong ph\u00f2ng giam. H\u00ecnh nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u01a1i kh\u00e1c t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u00e1ng, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch. Tin t\u1ee9c nhanh ch\u00f3ng g\u1edfi v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb ch\u1ec9 huy \u1edf Ng\u0169 Gi\u00e1c \u0110\u00e0i v\u00e0 To\u00e0 B\u1ea1ch \u1ed0c. Kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 binh \u1edf S\u01a1n T\u00e2y!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"572\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-1024x572.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28543\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-1024x572.png 1024w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-300x168.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-768x429.png 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-465x260.png 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-695x389.png 695w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2.png 1288w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>C\u1ed1 v\u1ea5n Kissinger v\u1ed9i v\u00e0ng cho \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i. Nh\u01b0ng, c\u00e1c v\u1ecb ch\u1ec9 huy tr\u1ef1c ti\u1ebfp, k\u1ec3 c\u1ea3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon, th\u00ec n\u00f3i, cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch th\u00e0nh c\u00f4ng. To\u00e1n bi\u1ec7t k\u00edch \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u00fang v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5. H\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh v\u00e0 r\u00fat lui \u00eam th\u1eafm, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ed5n th\u1ea5t n\u00e0o. H\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u01a1i nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1ea3i c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f9 binh n\u00e0o b\u1edfi v\u00ec <em>kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f9 binh \u1edf \u0111\u00f3<\/em>. B\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbp khai th\u00e1c, cho \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0 l\u00ean \u00e1n c\u00e1c c\u01a1 quan t\u00ecnh b\u00e1o M\u1ef9 kh\u00f4ng cung c\u1ea5p tin t\u1ee9c c\u1eadp nh\u1eadt. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c v\u1ecb ch\u1ec9 huy cao c\u1ea5p \u1edf To\u00e0 B\u1ea1ch \u1ed0c v\u1eabn nh\u00ecn nh\u1eadn \u0111\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed9c h\u00e0nh qu\u00e2n th\u00e0nh c\u00f4ng v\u1ec1 m\u1eb7t chi\u1ebfn thu\u1eadt. Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u00fang ch\u1ed7 v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00f2n Chuy\u1ec7n G\u00ec Ch\u01b0a \u0110\u01b0\u1ee3c Gi\u1ea3i M\u1eadt?<\/h4>\n\n\n\n<p>Nhi\u1ec1u d\u1eef ki\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i m\u1eadt sau nhi\u1ec1u n\u0103m gi\u1eef k\u00edn, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ee5 nh\u1ea1y c\u1ea3m m\u00e0 t\u00ecnh b\u00e1o M\u1ef9 \u1edf Asia v\u1eabn kh\u00f4ng bao gi\u1edd x\u00e1c nh\u1eadn. \u0110i\u1ec3n h\u00ecnh, v\u1ee5 <em>\u201ct\u1ee5 m\u00e2y v\u00e0 l\u00e0m m\u01b0a\u201d<\/em> \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i chung quanh H\u00e0 N\u1ed9i. Th\u1ee9 \u0111\u1ebfn, v\u1ee5 chi\u1ebfc tr\u1ef1c th\u0103ng Apple1 t\u00e1ch ra kh\u1ecfi \u0111\u1ed9i h\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u00e1p <em>\u201cl\u1ed9n ch\u1ed7\u201d<\/em> \u1edf m\u1ed9t \u201c<em>tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc<\/em>\u201d. Tr\u00ean chi\u1ebfc Apple1 n\u00e0y mang theo 22 ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh Bi\u1ec7t K\u00edch v\u00e0 \u0111\u1ea1i t\u00e1 Simons, ch\u1ec9 huy tr\u01b0\u1edfng chi\u1ebfn d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong cu\u1ed1n <em>&#8220;The Raid&#8221;<\/em>, t\u00e1c gi\u1ea3 Benjamin F. Schemmer (1976), n\u00eau th\u1eafc m\u1eafc l\u00e0 t\u1ea1i sao tr\u01b0\u1edbc khi ti\u1ebfn h\u00e0nh cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch, ph\u00f2ng T\u00ecnh B\u00e1o c\u1ee7a \u0111\u01a1n v\u1ecb CIA t\u1ea1i Th\u00e1i Lan kh\u00f4ng cho s\u0129 quan k\u1ebf ho\u1ea1ch xem b\u1ea3n b\u00e1o c\u00e1o th\u1eddi ti\u1ebft, vi\u1ec7n c\u1edb ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c <em>\u201cclearance(!)\u201d<\/em>. Schemmer t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eef ki\u1ec7n trong kho d\u1ef1 tr\u1eef c\u1ee7a CIA-Asia, l\u00fac \u0111\u00f3 t\u00ecnh b\u00e1o M\u1ef9 \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh <em>Popeye Operation<\/em>, khi\u1ebfn m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng H\u1ed3ng d\u00e2ng cao kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng. Th\u1eddi ti\u1ebft chung quanh H\u00e0 N\u1ed9i b\u1ecb <em>chi\u1ebfn d\u1ecbch Popeye<\/em> c\u1ee7a CIA l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i, khi\u1ebfn cho k\u1ebf ho\u1ea1ch cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch ph\u1ea3i \u0111\u1ed5i gi\u1edd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Tuy nhi\u00ean, CIA cho bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1eddi ti\u1ebft thu\u1eadn l\u1ee3i cho cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch trong hai ng\u00e0y 20 v\u00e0 21 th\u00e1ng 11, 1970.<\/p>\n\n\n\n<p>Benjamin F. Schemmer l\u00e0 b\u1ec9nh b\u00fat k\u1ef3 c\u1ef1u c\u1ee7a Armed Forces Journal, \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ecbp ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u00e1c nh\u00e2n s\u1ef1 c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn Ivory Coast Operation \u0111\u1ec3 thu th\u1eadp d\u1eef ki\u1ec7n vi\u1ebft s\u00e1ch <em>&#8220;The Raid&#8221;<\/em>, xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1976. Nh\u1eefng l\u1ea7n t\u00e1i b\u1ea3n v\u1ec1 sau, \u00f4ng l\u1eb7n l\u1ed9i \u0111\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i t\u00ecm c\u00e1ch ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang hay c\u00e1n b\u1ed9 s\u1ed1ng s\u00f3t t\u1eeb v\u1ee5 \u0111\u1ed9t k\u00edch S\u01a1n T\u00e2y. \u00d4ng tr\u1ea3 ti\u1ec1n cho nh\u1eefng cu\u1ed9c ti\u1ebfp x\u00fac. \u00d4ng cho nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n C\u00f4ng An Nh\u00e2n D\u00e2n c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i d\u1ecbch cu\u1ed1n s\u00e1ch The Raid ra ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u1ec3 xem h\u1ecd c\u1eaft b\u1ecf ch\u1ed7 n\u00e0o. <em>The Raid<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 <em>\u201cV\u1ee5 T\u1eadp K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y\u201d<\/em>, xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 2001, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh n\u1ed9i b\u1ed9 \u0111\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi. \u1ede \u0111o\u1ea1n chi\u1ebfc tr\u1ef1c th\u0103ng Apple1 <em>\u0111\u00e1p l\u1ed9n ch\u1ed7<\/em> b\u1ecb c\u1eaft b\u1ecf, kh\u00f4ng cho bi\u1ebft l\u00fd do.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch vi\u1ebft v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0110\u1ed9t K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y, cu\u1ed1n s\u00e1ch <em>&#8220;The Raid&#8221;<\/em>, c\u1ee7a Benjamin F. Schemmer xu\u1ea5t b\u1ea3n s\u1edbm nh\u1ea5t v\u1edbi nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u g\u00e2y tranh c\u00e3i, tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi th\u1ea9m quy\u1ec1n gi\u1ea3i m\u1eadt c\u00e1c chi ti\u1ebft, t\u1eeb vi\u1ec7c l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, v\u0169 kh\u00ed, nh\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 gi\u1edd h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. C\u00e0ng v\u1ec1 sau, c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u00e1ch do ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c k\u1ec3 l\u1ea1i, bao g\u1ed3m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Benjamin Schemmer \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn, t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Benjamin F. Schemmer vi\u1ebft r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0 N\u1ed9i cho bi\u1ebft m\u01b0a nhi\u1ec1u chung quanh khu v\u1ef1c H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 H\u00e0 T\u00e2y, khi\u1ebfn m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng H\u1ed3ng d\u00e2ng cao \u1edf nhi\u1ec1u khu v\u1ef1c. Schemmer ng\u1edd r\u1eb1ng, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do t\u00f9 binh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. <\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">CIA Ti\u1ebft L\u1ed9 G\u00ec V\u1ec1 S\u01a1n T\u00e2y?<\/h4>\n\n\n\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y 12-Sep-1976, Kevin Buckley vi\u1ebft b\u00e0i \u0111i\u1ec3m s\u00e1ch \u0111\u0103ng tr\u00ean nh\u1eadt b\u00e1o New York Times, nhan \u0111\u1ec1 <em>\u201cA Classic Military Snafu \u2013 The Raid&#8221;<\/em>, r\u1ed3i g\u1edfi \u0111\u1ebfn v\u0103n ph\u00f2ng CIA y\u00eau c\u1ea7u x\u00e1c nh\u1eadn nh\u1eefng d\u1eef ki\u1ec7n trong s\u00e1ch <em>&#8220;The Raid&#8221;<\/em>. H\u01a1n 30 n\u0103m sau, th\u00e1ng Gi\u00eang-2005, CIA x\u00e1c nh\u1eadn ch\u00ednh CIA \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh <em>Popeye Operation. Popeye Operation <\/em>l\u00e0 c\u00f4ng t\u00e1c khoa h\u1ecdc l\u00e0m m\u01b0a nh\u00e2n t\u1ea1o. M\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y l\u00e0 g\u00ec, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n gi\u1eef k\u00edn. &nbsp;M\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh sa b\u00e0n tr\u1ea1i giam S\u01a1n T\u00e2y, v\u1edbi k\u00edch th\u01b0\u1edbc th\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c CIA th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf Florida \u0111\u1ec3 c\u00e1c bi\u1ec7t k\u00edch s\u1eed d\u1ee5ng trong th\u1eddi gian th\u1ef1c t\u1eadp. C\u00e1c d\u1eef ki\u1ec7n kh\u00e1c, CIA v\u1eabn kh\u00f4ng x\u00e1c nh\u1eadn. Chuy\u1ec7n Apple1 <em>\u201c\u0111\u00e1p l\u1ed9n ch\u1ed7\u201d<\/em> c\u0169ng n\u00edn thinh. <\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t b\u00e0i \u0111i\u1ec3m s\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean nh\u1eadt b\u00e1o Washington Post v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 8-1976, c\u1ee7a b\u1ec9nh b\u00fat David Martin, \u0111\u0103ng trong ti\u1ebft m\u1ee5c \u0111i\u1ec3m s\u00e1ch, t\u1ef1a \u0111\u1ec1 <em>\u201cChronicling the Sontay \u2018Failure\u2019\u201d<\/em>. Martin cho r\u1eb1ng, Schemmer ghi l\u1ea1i nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m qu\u00fd b\u00e1u cho l\u00e3nh v\u1ef1c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 t\u00ecnh b\u00e1o. Martin nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Schemmer r\u1eb1ng, <em>\u201cNo one needs to apologize for the &#8216;failure&#8217; at Sontay\u201d <\/em>(Kh\u00f4ng ai c\u1ea7n ph\u1ea3i xin l\u1ed7i v\u00ec &#8216;th\u1ea5t b\u1ea1i&#8217; t\u1ea1i S\u01a1n T\u00e2y). Martin \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u1ed1i vi\u1ebft c\u1ee9ng c\u1ecfi c\u1ee7a Schemmer, m\u1ed9t th\u1ee9 <em>\u201cng\u00f4n ng\u1eef ngang t\u00e0ng\u201d<\/em>, kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng b\u00f3ng b\u1ea9y. Th\u1eadt ra, cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch S\u01a1n T\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eafng l\u1ee3i v\u1ec1 m\u1eb7t chi\u1ebfn thu\u1eadt. \u0110\u1ed9i bi\u1ec7t k\u00edch \u0111\u00e3 v\u00e0o \u0111\u1ebfn m\u1ee5c ti\u00eau v\u00e0 r\u00fat ra an to\u00e0n, kh\u00f4ng t\u1ed5n th\u1ea5t. Martin \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi Schemmer v\u1ec1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao cho s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p nh\u1ecbp nh\u00e0ng gi\u1eefa c\u00e1c qu\u00e2n ch\u1ee7ng: L\u1ee5c Qu\u00e2n, Kh\u00f4ng Qu\u00e2n v\u00e0 H\u1ea3i Qu\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 m\u1eb7t tin t\u1ee9c t\u00ecnh b\u00e1o th\u00ec Schemmer ph\u00ea b\u00ecnh s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa c\u00e1c c\u01a1 quan t\u00ecnh b\u00e1o Hoa K\u1ef3 do ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c v\u00e0 ti\u00eau chu\u1ea9n kh\u00e1c nhau. T\u00f9 binh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u00e3 l\u00e2u m\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1eabn kh\u00f4ng bi\u1ebft(?). <\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, Martin nghi ng\u1edd, v\u00e0 \u0111\u1eb7t nghi v\u1ea5n, c\u00f3 ph\u1ea3i <em>\u201cSenior intelligence officials knew both from aerial reconnaissance and from an agent inside<\/em> <em>Hanoi that the prisoners had been moved, but could not bring themselves to cancel the raid&#8221;<\/em>. (C\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c t\u00ecnh b\u00e1o c\u1ea5p cao bi\u1ebft tin t\u00f9 binh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111i, do \u1edf t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00f4ng \u1ea3nh v\u00e0 c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o t\u1eeb c\u00e1c \u0111i\u1ec7p vi\u00ean \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng n\u1ee1 h\u1ee7y b\u1ecf cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch). B\u1edfi v\u00ec trong<em> &#8220;The Raid&#8221;<\/em>, Schemmer vi\u1ebft, c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 t\u00f9 binh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eddi \u0111i l\u00e2u r\u1ed3i. Nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e3 ph\u1edbt l\u1edd. Schemmer c\u0169ng tr\u00edch d\u1eabn l\u1eddi c\u1ee7a t\u01b0\u1edbng Blackburn c\u1ee7a Ng\u0169 Gi\u00e1c \u0110\u00e0i, &#8220;<em>\u201c\u2026I wanted to demonstrate that we could get in there and pull their chain<\/em>&#8220;. (T\u00f4i mu\u1ed1n ch\u1ee9ng t\u1ecf ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0o \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tho\u00e1t h\u1ecd). <\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1eadt v\u1eady, bi\u1ec7t k\u00edch M\u1ef9 \u0111\u00e3 v\u00e0o \u0111\u1ebfn n\u01a1i, tuy kh\u00f4ng gi\u1ea3i c\u1ee9u m\u1ed9t t\u00f9 binh n\u00e0o nh\u01b0ng \u0111\u00e3 ti\u00eau di\u1ec7t h\u00e0ng tr\u0103m k\u1ebb \u0111\u1ecbch trong v\u00f2ng 28 ph\u00fat, kh\u00f4ng m\u1ea5t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh bi\u1ec7t k\u00edch n\u00e0o. \u0110\u00e2y l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t d\u1eef ki\u1ec7n nh\u1ee9c nh\u1ed1i, b\u00e1o ch\u00ed v\u1eabn ch\u1edd \u0111\u1ee3i c\u01a1 quan t\u00ecnh b\u00e1o CIA v\u00e0 t\u00ecnh b\u00e1o qu\u00e2n \u0111\u1ed9i x\u00e1c nh\u1eadn. <\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1ng Gi\u00eang, n\u0103m 2005, (30 n\u0103m sau) c\u01a1 quan CIA tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1ea3n copy b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a David Martin, <em>v\u1edbi con d\u1ea5u \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i c\u1ee7a Washington Post v\u00e0o ng\u00e0y 19 th\u00e1ng 8-1976 v\u00e0 ghi v\u00e0o s\u1ed5 v\u0103n th\u01b0<\/em>. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng x\u00e1c nh\u1eadn ph\u1ea7n n\u00e0o \u0111\u00fang, \u0111i\u1ec3m n\u00e0o kh\u00f4ng \u0111\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"573\" height=\"252\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28617\" style=\"width:603px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-8.png 573w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-8-300x132.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-8-465x205.png 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 573px) 100vw, 573px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">13 th\u00e1ng 1-2005, CIA tr\u1ea3 l\u1ea1i trang b\u00e1o \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 \u0111\u00e3 ghi v\u00e0o s\u1ed5 t\u1eeb n\u0103m 1976<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110i\u1ec1u G\u00ec Kh\u00f4ng Th\u1ec3 Gi\u1ea3i M\u1eadt?<\/h4>\n\n\n\n<p>C\u0169ng n\u00ean quay l\u1ea1i l\u1eddi thuy\u1ebft tr\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i t\u00e1 Simons tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. S\u00e1ch <em>\u201cWho Will Go \u2013 into the Son Tay POW Camp\u201d<\/em> c\u1ee7a Terry Buckler v\u00e0 Cliff Westbrook, k\u1ec3 l\u1ea1i l\u00fac \u0110\u1ea1i T\u00e1 Simons \u201cBull\u201d, nh\u1eafc nh\u1edf tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng: <em>\u201c\u2026You are to let nothing, nothing interfere with the operation. Our mission is to rescue prisoners, not to take prisoners\u201d[Chapter 14] <\/em>(Anh em kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 c\u00e1i g\u00ec c\u1ea3n tr\u1edf chi\u1ebfn d\u1ecbch. Nhi\u1ec7m v\u1ee5 l\u00e0 gi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u1eadn t\u00f9 binh). Ng\u00f4n ng\u1eef s\u1eafc nh\u01b0 dao. V\u00e0o l\u00fac \u1ea5y, ch\u01b0a ch\u1eafc c\u00e1c bi\u1ec7t k\u00edch qu\u00e2n hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2m \u00fd. Cho \u0111\u1ebfn khi chi\u1ebfc tr\u1ef1c th\u0103ng Apple1, mang theo \u0110\u1ea1i t\u00e1 Simons \u201cBull\u201d v\u00e0 22 bi\u1ec7t k\u00edch c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u1ed9t k\u00edch tr\u1ea1i t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y, nghi\u00eang c\u00e1nh, t\u00e1ch kh\u1ecfi \u0111\u1ed9i h\u00ecnh \u0111\u00e1p xu\u1ed1ng m\u1ed9t ng\u00f4i <em>\u201ctr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc\u201d<\/em> \u1edf ph\u00eda nam c\u1ee7a tr\u1ea1i t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y, r\u1ed3i ph\u00e1t gi\u00e1c <em>\u201c\u0111\u00e1p l\u1ed9n ch\u1ed7\u201d<\/em> sau khi kh\u00e1m ph\u00e1 \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 to\u00e0 nh\u00e0 hai t\u1ea7ng l\u1ea7u, v\u00e0 c\u00e1c gian nh\u00e0 chung quanh v\u1edbi h\u00e0ng tr\u0103m binh s\u0129, cao l\u1edbn v\u00e0 <em>kh\u00f4ng n\u00f3i ti\u1ebfng Vi\u1ec7t Nam<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Khu\u00f4n vi\u00ean tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u r\u00f5 r\u00e0ng trong b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 sa b\u00e0n m\u00e0 c\u00e1c bi\u1ec7t k\u00edch, ai c\u0169ng bi\u1ebft. C\u00f3 s\u00fang m\u00e1y b\u1eafn ra t\u1eeb c\u1eeda l\u1edbn v\u00e0 c\u1eeda s\u1ed5, nh\u01b0ng c\u00e1c bi\u1ec7t k\u00edch M\u1ef9 \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng v\u00f4 hi\u1ec7u ho\u00e1 b\u1eb1ng s\u00fang ph\u00f3ng l\u1ef1u r\u1ed3i ph\u00f3ng ho\u1ea3 \u0111\u1ed1t. V\u1ec1 sau, \u0111\u1ea1i t\u00e1 <em>\u201cBull\u201d<\/em> cho bi\u1ebft c\u00e1c binh s\u0129 n\u00e0y cao l\u1edbn h\u01a1n b\u1ed9 \u0111\u1ed9i B\u1eafc Vi\u1ec7t r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. L\u00ednh <em>\u201cngo\u1ea1i qu\u1ed1c\u201d<\/em> c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf B\u1eafc Vi\u1ec7t l\u00e0 \u0111\u1ec3 hu\u1ea5n luy\u1ec7n ph\u00f2ng kh\u00f4ng cho b\u1ed9 \u0111\u1ed9i B\u1eafc Vi\u1ec7t. C\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi l\u00ednh \u1edf <em>\u201ctr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc\u201d<\/em> n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau n\u0103m 1973, c\u00e1c t\u00f9 binh \u0111\u01b0\u1ee3c trao tr\u1ea3, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng b\u1ecb nh\u1ed1t \u1edf S\u01a1n T\u00e2y cho bi\u1ebft h\u1ecd b\u1ecb nh\u00e2n vi\u00ean th\u1ea9m tra ng\u01b0\u1eddi Cuba tra t\u1ea5n d\u00e3 man.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean m\u00e1y truy\u1ec1n tin, l\u1ec7nh c\u1ee7a <em>\u201c\u0111\u00edch th\u00e2n\u201d<\/em> b\u1ea3o \u0111\u1ed5i qua <em>\u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch xanh\u201d<\/em>. Ph\u1ee5 t\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 thay m\u1eb7t <em>\u201c\u0111\u00edch th\u00e2n\u201d<\/em> ch\u1ec9 huy cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch tr\u1ea1i t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y v\u00e0 kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t t\u00f9 binh n\u00e0o. C\u00e1c ch\u00f2i canh v\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9 \u0111\u1ed9i canh g\u00e1c tr\u1ea1i t\u00f9 b\u1ecb san b\u1eb1ng nhanh ch\u00f3ng b\u1eb1ng minigun t\u1eeb tr\u1ef1c th\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng d\u1eef ki\u1ec7n n\u00e0y, t\u00ecnh b\u00e1o CIA v\u00e0 c\u1ea3 t\u00ecnh b\u00e1o qu\u00e2n \u0111\u1ed9i kh\u00f4ng x\u00e1c nh\u1eadn, m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ee7 nh\u1eadn. H\u1ecd ch\u1ec9 ghi nh\u1eadn c\u00e2u h\u1ecfi v\u00e0 ghi ng\u00e0y gi\u1edd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ed9t K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y &#8211; Th\u00e0nh C\u00f4ng Hay Th\u1ea5t B\u1ea1i?<\/h4>\n\n\n\n<p>Khi To\u00e0 B\u1ea1ch \u1ed0c c\u00f4ng khai th\u00f4ng b\u00e1o v\u1ec1 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0110\u1ed9t K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y, r\u1eb1ng cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch th\u00e0nh c\u00f4ng v\u1ec1 m\u1eb7t chi\u1ebfn thu\u1eadt, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3: kh\u00f4ng m\u1ed9t t\u00f9 binh n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i c\u1ee9u. B\u00e1o ch\u00ed T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng nhanh ch\u00f3ng khai th\u00e1c m\u1eb7t ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch, cho \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i, v\u00ec kh\u00f4ng \u0111em v\u1ec1 m\u1ed9t t\u00f9 binh n\u00e0o t\u1eeb S\u01a1n T\u00e2y. C\u00e1c h\u00e3ng th\u00f4ng t\u1ea5n Reuters, \u0111\u00e0i ph\u00e1t thanh BBC v\u00e0 c\u00e1c ngu\u1ed3n tin \u1edf \u00c2u Ch\u00e2u \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t \u0111\u01b0a tin v\u1edbi c\u00e1c d\u1eef ki\u1ec7n l\u1ea5y t\u1eeb \u0111\u00e0i ph\u00e1t thanh H\u00e0 N\u1ed9i. Cho r\u1eb1ng, \u0111\u1ea3ng v\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc H\u00e0 N\u1ed9i bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc n\u00ean \u0111\u00e3 d\u1eddi t\u00f9 binh \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c v\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1eafn r\u01a1i m\u1ed9t tr\u1ef1c th\u0103ng c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c M\u1ef9. <\/p>\n\n\n\n<p>Hai ng\u00e0y sau, t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ecb h\u1ed1 to v\u00ec \u0111\u00e3 loan tin \u201cv\u1ecbt\u201d \u0111\u1ebfn t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i. Trong khi \u0111\u00f3&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"391\" height=\"225\" data-id=\"28627\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28627\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-10.png 391w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-10-300x173.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 391px) 100vw, 391px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"108\" height=\"224\" data-id=\"28628\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28628\" style=\"width:113px;height:auto\"\/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"494\" height=\"135\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28629\" style=\"aspect-ratio:3.659103610035396;width:473px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-12.png 494w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-12-300x82.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-12-465x127.png 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 494px) 100vw, 494px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"492\" height=\"283\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-13.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28631\" style=\"aspect-ratio:1.738531635354545;width:472px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-13.png 492w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-13-300x173.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-13-465x267.png 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 492px) 100vw, 492px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"487\" height=\"201\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28633\" style=\"aspect-ratio:2.422934694168988;width:466px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-14.png 487w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-14-300x124.png 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-14-465x192.png 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 487px) 100vw, 487px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e1o ch\u00ed \u1edf mi\u1ec1n Nam, nh\u1eadt b\u00e1o C\u1ea5p Ti\u1ebfn, Ch\u00ednh Lu\u1eadn, Ti\u1ec1n Tuy\u1ebfn,\u2026 loan tin theo B\u1ed9 Ngo\u1ea1i Giao Hoa K\u1ef3, r\u1eb1ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Hoa K\u1ef3 \u0111\u01b0a h\u00e0ng kh\u00f4ng m\u1eabu h\u1ea1m Ranger \u0111\u1ebfn v\u1ecbnh B\u1eafc Vi\u1ec7t c\u00f9ng v\u1edbi tr\u1ef1c th\u0103ng \u0111\u01b0a c\u1ea3m t\u1eed qu\u00e2n \u0111\u1ebfn S\u01a1n T\u00e2y \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i c\u1ee9u t\u00f9 binh. <\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e1o C\u1ea5p Ti\u1ebfn, s\u1ed1 ra ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 11-1970 c\u00f2n vi\u1ebft <em>\u201cH\u00e0 N\u1ed9i b\u1ed1 ph\u00f2ng c\u1ea9n m\u1eadt, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c l\u00e3nh t\u1ee5\u201d<\/em>. Nh\u1eadt b\u00e1o C\u1ea5p Ti\u1ebfn, s\u1ed1 ra ng\u00e0y 08-12-1970, ch\u1ea1y tin tr\u00ean trang nh\u1ea5t, <em>\u201cL\u1ea1i th\u00eam m\u1ed9t b\u00ed m\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t gi\u00e1c, nhi\u1ec1u C\u00e1n B\u1ed9 cao c\u1ea5p c\u1ee7a VC b\u1ecb Hoa K\u1ef3 b\u1eaft \u1edf S\u01a1n T\u00e2y. C\u0103n tr\u1ea1i qu\u00e2n M\u1ef9 \u0111\u1ed5 b\u1ed9 \u1edf S\u01a1n T\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u1ea1i t\u00f9 binh m\u00e0 l\u00e0 chi\u00eau \u0111\u00e3i s\u1edf d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n c\u00e1n b\u1ed9 MTGPVN ra B\u1eafc h\u1ed9i h\u1ecdp, ngh\u1ec9 ng\u01a1i\u201d<\/em>. Nh\u1eefng tin t\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 nghi v\u1ea5n, ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u00e1c nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra l\u00e0 c\u00e1c t\u00f9 binh M\u1ef9 t\u1eeb c\u00e1c tr\u1ea1i l\u1ebb t\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c gom v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf chung v\u1edbi nhau trong nh\u00e0 t\u00f9 Ho\u1ea3 L\u00f2. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng t\u00f9 binh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n v\u1ec1 ph\u1ea7n \u0103n v\u00e0 c\u00e1c m\u1eb7t sinh ho\u1ea1t h\u00e0ng ng\u00e0y. \u0110\u1ebfn khi \u0111\u01b0\u1ee3c trao tr\u1ea3 v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 1973, h\u1ecd cho bi\u1ebft, t\u1eeb khi c\u00f3 cu\u1ed9c <em>\u201c\u0110\u1ed9t K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y\u201d<\/em>, c\u1ed9ng s\u1ea3n H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn v\u1ec1 c\u00e1ch c\u01b0 x\u1eed \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f9 binh. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u00e0nh qu\u1ea3 l\u1edbn. \u1ede Hoa K\u1ef3, phong tr\u00e0o c\u1ee9u nguy c\u00e1c t\u00f9 binh M\u1ef9 sinh ho\u1ea1t m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n, v\u1edbi s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a l\u00e1 c\u1edd m\u00e0u \u0111en <em>\u201cYou Are Not Forgotten\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"277\" height=\"183\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/POW_flag.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28550\" style=\"width:376px;height:auto\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n \u0111\u1eb7t gi\u1ea3 thuy\u1ebft, n\u1ebfu \u0111\u00eam \u1ea5y, chi\u1ebfc tr\u1ef1c th\u0103ng Apple1 kh\u00f4ng <em>\u201c\u0111\u00e1p l\u1ed9n ch\u1ed7\u201d<\/em> th\u00ec bi\u1ebfn c\u1ed1 g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra? <\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu \u0111\u00eam \u1ea5y \u0111em v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00f9 binh M\u1ef9 th\u00ec s\u1ed1 ph\u1eadn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f9 c\u00f2n l\u1ea1i, &#8230;s\u1ebd ra sao?<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>S\u01a1n H\u00e0<\/em><\/strong><em> <\/em><em>(May-2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/\/<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00e0i Li\u1ec7u Tham Kh\u1ea3o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1ch v\u00e0 b\u00e0i bi\u00ean kh\u1ea3o vi\u1ebft v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0110\u1ed9t K\u00edch S\u01a1n T\u00e2y 1970:<\/p>\n\n\n\n<p>-Son Tay 1970 \u2013 by Justin Williamson (2024)<\/p>\n\n\n\n<p>-The Son Tay Raid \u2013 by John Gargus (2007)<\/p>\n\n\n\n<p>-Secret and Dangerous \u2013 by William A. Guenon, Jr \u00ad\u00ad(2003)<\/p>\n\n\n\n<p>-The Raid \u2013 by Benjamin F. Schemmer (1976)<\/p>\n\n\n\n<p>-When Hell Was in Session &#8211; by Jeremiah Denton<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed v\u00e0 Website:<\/p>\n\n\n\n<p>-Operation Kingpin \u2013 Success or Failure \u2013 by William C. Thomas<br>Joint Force Quarterly&nbsp;\u2013 Spring 1996<\/p>\n\n\n\n<p>-https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Operation_Ivory_Coast<\/p>\n\n\n\n<p>-https:\/\/www.airforcespecialtactics.af.mil\/About\/History\/Chronology\/1970S<\/p>\n\n\n\n<p>-https:\/\/www.nationalmuseum.af.mil\/Visit\/Museum-Exhibits\/Fact-Sheets\/Display\/Article\/196019\/rescue-attempt-the-son-tay-raid<\/p>\n\n\n\n<p>-https:\/\/www.army.mil\/article\/241352\/operation_ivory_coast_a_mission_of_mercy<\/p>\n\n\n\n<p>-tr\u00edch \u0111o\u1ea1n trong s\u00e1ch:<br>https:\/\/www.legion.org\/information-center\/news\/magazine\/2013\/september\/when-hell-was-in-session<\/p>\n\n\n\n<p>-v\u1ec1 \u0111\u1ea1i t\u00e1 Jeremiah Denton<br>https:\/\/www.instagram.com\/reel\/DLP2gJSs00F\/<\/p>\n\n\n\n<p>-http:\/\/www.veterantributes.org\/TributeDetail.php?recordID=104<\/p>\n\n\n\n<p>-http:\/\/babalublog.com\/2015\/05\/23\/cubas-casstro-dictatorship-sent-torturers-to-vietnam-to-interrogate-american-pows\/<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div><p id=\"pvc_stats_28538\" class=\"pvc_stats total_only  \" data-element-id=\"28538\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" data-prefix=\"far\" data-icon=\"chart-bar\" role=\"img\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 512 512\" class=\"svg-inline--fa fa-chart-bar fa-w-16 fa-2x\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M396.8 352h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V108.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v230.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm-192 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V140.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v198.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm96 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V204.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v134.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zM496 400H48V80c0-8.84-7.16-16-16-16H16C7.16 64 0 71.16 0 80v336c0 17.67 14.33 32 32 32h464c8.84 0 16-7.16 16-16v-16c0-8.84-7.16-16-16-16zm-387.2-48h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8v-70.4c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v70.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8z\" class=\"\"><\/path><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p><div class=\"pvc_clear\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u01a1n H\u00e0 (May-2026) 55 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, tr\u00ean c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u00f4ng \u0111\u00e3 truy\u1ec1n \u0111i m\u1ed9t m\u1ea9u tin v\u1ec1 chi\u1ebfn d\u1ecbch c\u00f3 t\u00ean Ivory Coast Operation. \u0110\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1ed9t k\u00edch v\u00e0o tr\u1ea1i t\u00f9 S\u01a1n T\u00e2y, c\u00e1ch H\u00e0 N\u1ed9i 35 c\u00e2y s\u1ed1, n\u01a1i \u0111ang giam gi\u1eef kho\u1ea3ng 60 t\u00f9 binh<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=28538\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28550,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,769,8,12,57,62,675,42],"tags":[],"class_list":["entry","author-nduong","post-28538","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chien-tranh","category-chinhtri-xahoi","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-kienthuctongquat","category-suutam","category-tai-lieu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28538"}],"version-history":[{"count":93,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28675,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28538\/revisions\/28675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}