{"id":4162,"date":"2020-07-31T21:52:06","date_gmt":"2020-07-31T21:52:06","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=4162"},"modified":"2020-07-31T22:16:18","modified_gmt":"2020-07-31T22:16:18","slug":"cac-tap-chi-khoa-hoc-mat-tran-moi-trong-tranh-chap-bien-dong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=4162","title":{"rendered":"C\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc: M\u1eb7t tr\u1eadn m\u1edbi trong tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gdb.voanews.com\/8833F5DA-D1B1-4200-9BED-1E28740E5811_w1023_r1_s.jpg\" alt=\"\u1ea2nh v\u1ec7 tinh ch\u1ee5p \u0110\u00e1 Ch\u1eef Th\u1eadp do AMTI c\u00f4ng b\u1ed1 h\u00f4m th\u1ee9 N\u0103m. (Photo Courtesy CSIS)\"\/><figcaption>\u1ea2nh v\u1ec7 tinh ch\u1ee5p \u0110\u00e1 Ch\u1eef Th\u1eadp do AMTI c\u00f4ng b\u1ed1 h\u00f4m th\u1ee9 N\u0103m. (Photo Courtesy CSIS)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ho\u00e0i H\u01b0\u01a1ng-VOA <\/strong>    30\/07\/2020<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 xu\u1ea5t b\u1ea3n h\u00e0ng ch\u1ee5c b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u0103ng tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f4ng nh\u1eadn, c\u00f3 in b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n do Trung Qu\u1ed1c v\u1ebd ra \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00e1c y\u00eau s\u00e1ch ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, m\u1ed9t trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 c\u1ea3nh gi\u00e1c trong th\u00e1ng n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft cho T\u1ed5 ch\u1ee9c S\u00e1ng ki\u1ebfn Minh b\u1ea1ch H\u00e0ng h\u1ea3i ch\u00e2u \u00c1 (AMTI) thu\u1ed9c Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 qu\u1ed1c t\u1ebf-CSIS ng\u00e0y 15\/7\/2020, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n Thuy Anh thu\u1ed9c Vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng\/H\u1ecdc vi\u1ec7n Ngo\u1ea1i giao Vi\u1ec7t Nam, n\u00f3i r\u1eb1ng Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng nh\u1eefng t\u00ecm c\u00e1ch thay \u0111\u1ed5i hi\u1ec7n tr\u1ea1ng t\u1ea1i hi\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, m\u00e0 c\u00f2n t\u00ecm c\u00e1ch thay \u0111\u1ed5i nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n h\u00ecnh ch\u1eef U, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u2018\u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u1ee1i b\u00f2\u2019, v\u1ea1ch ra m\u1ed9t khu v\u1ef1c r\u1ed9ng l\u1edbn chi\u1ebfm h\u1ea7u h\u1ebft di\u1ec7n t\u00edch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c tuy\u00ean b\u1ed1 l\u00e0 l\u00e3nh h\u1ea3i thu\u1ed9c ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc, m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f3 tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n ch\u1ed3ng ch\u00e9o v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c nh\u01b0 Vi\u1ec7t Nam, Philippines v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nh\u01b0 Indonesia, \u00dac, Hoa K\u1ef3, Nh\u1eadt B\u1ea3n \u2026 \u0111\u1ec1u b\u00e1c b\u1ecf b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Quan tr\u1ecdng h\u01a1n, tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c d\u1ef1a tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n \u0111\u00e3 b\u1ecb T\u00f2a \u00e1n Tr\u1ecdng t\u00e0i Qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1ea1i La Haye b\u00e1c b\u1ecf v\u00e0o th\u00e1ng 7\/2016 v\u1edbi ph\u00e1n quy\u1ebft trao ph\u1ea7n th\u1eafng cho Philippines trong v\u1ee5 ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5t ch\u1ea5p ph\u00e1n quy\u1ebft c\u1ee7a T\u00f2a \u00e1n Qu\u1ed1c t\u1ebf r\u1eb1ng c\u00e1c tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a B\u1eafc Kinh l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p, Trung Qu\u1ed1c trong m\u1ea5y n\u0103m qua \u0111\u00e3 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t m\u1eb7t tr\u1eadn m\u1edbi nh\u1eb1m thuy\u1ebft ph\u1ee5c th\u1ebf gi\u1edbi thay \u0111\u1ed5i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn y\u00eau s\u00e1ch ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chi\u1ebfn d\u1ecbch tuy\u00ean truy\u1ec1n \u00e2m th\u1ea7m \u0111ang t\u0103ng t\u1ed1c<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chi\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y c\u1ed5 v\u0169 v\u00e0 ph\u00e1t t\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n \u1edf m\u1ecdi l\u00fac m\u1ecdi n\u01a1i, tr\u00ean gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh, tr\u00ean c\u00e1c qu\u1ea3 c\u1ea7u v\u1ebd b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1ebf gi\u1edbi, tr\u00ean \u00e1o ph\u00f4ng, trong phim \u1ea3nh v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh truy\u1ec1n h\u00ecnh, trong s\u00e1ch b\u00e1o, tr\u00f2 ch\u01a1i \u0111i\u1ec7n t\u1eed, tr\u00ean qu\u1ea7n \u00e1o, t\u1edd r\u01a1i qu\u1ea3ng c\u00e1o c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m du l\u1ecbch vv\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cdt \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa \u00fd h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111\u01b0a b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n v\u00e0o c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc, hay c\u00e1c b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch h\u1ecdc thu\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n Thuy Anh m\u00f4 t\u1ea3 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfn d\u1ecbch nh\u1eb1m \u201cv\u0169 kh\u00ed h\u00f3a\u201d c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t s\u01a1 kh\u1edfi, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n 260 b\u00e0i vi\u1ebft khoa h\u1ecdc c\u00f3 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean 20 t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tham kh\u1ea3o v\u00e0 tr\u00edch d\u1eabn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo cu\u1ed9c kh\u1ea3o s\u00e1t n\u00e0y th\u00ec b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n \u00edt khi xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 2009, nh\u01b0ng t\u1eeb n\u0103m 2010 tr\u1edf \u0111i, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00e0y xu\u1ea5t hi\u1ec7n ng\u00e0y c\u00e0ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean. N\u0103m 2010, ch\u1ec9 c\u00f3 10 b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc c\u00f3 in b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u1ee1i b\u00f2; n\u0103m 2018, s\u1ed1 b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y t\u0103ng l\u00ean t\u1edbi 60, r\u1ed3i t\u1edbi 90 n\u1ed9i trong 6 th\u00e1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a n\u0103m 2019. Xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y ti\u1ebfp t\u1ee5c trong n\u0103m 2020, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean nhi\u1ec1u t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc, b\u00e0n v\u1ec1 \u0111\u1ee7 m\u1ecdi \u0111\u1ec1 t\u00e0i t\u1eeb bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, th\u1ee7y v\u0103n h\u1ecdc, kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc, n\u00f4ng nghi\u1ec7p, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng sinh h\u1ecdc, khoa h\u1ecdc m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, qu\u1ea3n l\u00fd ch\u1ea5t th\u1ea3i cho t\u1edbi y t\u1ebf c\u00f4ng\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00f3i trong nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 t\u1ed9i v\u1ea1, kh\u00f4ng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 g\u00ec t\u1edbi n\u1ed9i dung b\u00e0i vi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch tuy\u00ean truy\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o Ralph Jennings c\u1ee7a VOA v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y h\u00f4m 27\/7\/20 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y th\u01b0\u1eddng nh\u1eafm v\u00e0o gi\u1edbi sinh vi\u00ean, nghi\u00ean c\u1ee9u sinh, h\u1ecdc gi\u1ea3 t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u1ea2 r\u1eadp, Ch\u00e2u Phi, hay \u2018c\u00e1c n\u01b0\u1edbc th\u1ee9 ba\u2019 kh\u00e1c, thay v\u00ec gi\u1edbi ti\u00eau th\u1ee5 T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng b\u1edfi v\u00ec m\u1ed9t sinh vi\u00ean \u1edf Ch\u00e2u Phi ch\u1eb3ng h\u1ea1n, s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1eafc m\u1eafc v\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng b\u1ecf qua c\u00e1i b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o s\u01b0 Jay Batongbacal, gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u00e0ng h\u1ea3i t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Philippines, n\u00f3i \u0111a s\u1ed1 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd t\u1edbi b\u1ea3n \u0111\u1ed3 9 \u0111o\u1ea1n, v\u00ec kh\u00f4ng quen thu\u1ed9c v\u1edbi tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ecba l\u00fd khu v\u1ef1c. \u00d4ng n\u00f3i:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201c\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao Trung Qu\u1ed1c l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c tuy\u00ean truy\u1ec1n kh\u00f4n kh\u00e9o, m\u00e0 B\u1eafc Kinh s\u1ebd s\u1eed d\u1ee5ng sau n\u00e0y \u0111\u1ec3 l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn qua c\u00e1c b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L\u1eddi c\u1ea3nh gi\u00e1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trang m\u1ea1ng Times Higher Education c\u1ea3nh b\u00e1o c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u1ec3 gi\u1edbi v\u1ec1 nguy c\u01a1 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p Trung Qu\u1ed1c l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u00e2m th\u1ea7m in th\u00eam b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n v\u00e0o c\u00e1c b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u chung, gi\u1eefa l\u00fac h\u1ecd ch\u1ec9 t\u1eadp trung v\u00e0o l\u0129nh v\u1ef1c chuy\u00ean m\u00f4n ri\u00eang n\u00ean kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd t\u1edbi c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Times Higher Education n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Trung Qu\u1ed1c h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, th\u01b0\u1eddng bao g\u1ed3m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n, bao tr\u00f9m v\u00f9ng bi\u1ec3n t\u1eeb mi\u1ec1n Nam Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 \u0110\u00e0i Loan cho t\u1edbi Borneo, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3o, \u0111\u00e1, th\u1ef1c th\u1ec3, \u0111ang tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u1edbi nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, k\u1ec3 c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Times Higher Education n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Trung Qu\u1ed1c h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, th\u01b0\u1eddng bao g\u1ed3m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n, bao tr\u00f9m v\u00f9ng bi\u1ec3n t\u1eeb mi\u1ec1n Nam Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 \u0110\u00e0i Loan cho t\u1edbi Borneo, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3o, \u0111\u00e1, th\u1ef1c th\u1ec3, \u0111ang tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u1edbi nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, k\u1ec3 c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Times Higher Education cho bi\u1ebft h\u1ecd t\u00ecm th\u1ea5y 9 b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f3 in b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 2018. N\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 9 b\u00e0i b\u00e1o xoay quanh nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1 t\u00e0i kh\u00f4ng \u0103n nh\u1eadp g\u00ec v\u1edbi c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u00e0ng h\u1ea3i hay tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng: t\u1eeb nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 tre, b\u01b0\u01a1m b\u01b0\u1edbm hay th\u1ef1c v\u1eadt \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng. 5 trong s\u1ed1 9 b\u00e0i c\u00f3 \u0111\u1ed3ng t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u00dac, \u0110\u1ee9c, Scotland, Singapore v\u00e0 Hoa K\u1ef3. C\u00e1c \u0111\u1ed3ng t\u00e1c gi\u1ea3 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, khi ghi t\u00ean v\u00e0o cu\u1ed9c nghi\u00ean c\u1ee9u chung, v\u00f4 t\u00ecnh h\u1eadu thu\u1eabn c\u00e1c y\u00eau s\u00e1ch c\u1ee7a B\u1eafc Kinh m\u00e0 kh\u00f4ng hay bi\u1ebft v\u00ec kh\u00f4ng quen thu\u1ed9c v\u1edbi y\u00eau s\u00e1ch ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 qu\u1ed1c t\u1ebf chuy\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c khuy\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p h\u1ee3p t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1edbi c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c n\u00ean ch\u00fa \u00fd xem li\u1ec7u b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u chung c\u00f3 in th\u00eam b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c hay kh\u00f4ng, x\u00e9t t\u00f2a \u00e1n qu\u1ed1c t\u1ebf cho b\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00e0y l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o s\u01b0 Clive Hamilton, gi\u1ea3ng d\u1ea1y m\u00f4n \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u00f4ng t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Charles Sturt \u1edf Canberra, \u00dac, n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 vi\u1ec7c B\u1eafc Kinh l\u1ee3i d\u1ee5ng s\u1ef1 v\u00f4 t\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh y\u00eau s\u00e1ch ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u00ecnh qua c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u0103ng tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi hay ch\u1ec9 tr\u00edch ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, Gi\u00e1o s\u01b0 Hamilton c\u1ea3nh gi\u00e1c c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1c v\u1ec1 \u00fd \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cM\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c kinh t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c cai tr\u1ecb b\u1edfi m\u1ed9t m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 to\u00e0n tr\u1ecb \u0111ang c\u00f3 tranh ch\u1ea5p l\u00e3nh th\u1ed5 v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, mu\u1ed1n c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf h\u1eadu thu\u1eabn c\u00e1c y\u00eau s\u00e1ch ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd b\u1eb1ng c\u00e1ch in m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f4ng nh\u1eadn v\u00e0o b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u chung.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t nh\u00e0 di truy\u1ec1n h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi \u00dac l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Nh\u1eadt B\u1ea3n n\u00f3i c\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u1ebd \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ea3o, \u0111\u00e1 \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong ph\u00e2n n\u1eeda c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ea3u c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c. \u00d4ng n\u00f3i s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c b\u00e0i vi\u1ebft khoa h\u1ecdc c\u00f3 in b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u01b0\u1ee1i b\u00f2 ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng v\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u01b0\u1eddng h\u01a1n trong c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f3 uy t\u00edn.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt h\u1ecdc Nancy Endersby c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Melbourne, \u00dac, l\u00e0 \u0111\u1ed3ng t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc v\u1ec1 Cells- T\u1ebf b\u00e0o, vi\u1ebft chung v\u1edbi m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c, c\u00f3 in b\u1ea3n \u0111\u1ed3 9 \u0111o\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0 n\u00f3i:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cN\u1ebfu bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 h\u1ecd ch\u00e8n v\u00e0o b\u00e0i b\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n, v\u00e0 hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3, th\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p t\u00ean t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong b\u00e0i b\u00e1o. T\u00f4i ch\u1ec9 t\u1eadp trung v\u00e0o kh\u00eda c\u1ea1nh chuy\u00ean m\u00f4n, v\u00e0 tin t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng t\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed3ng t\u00e1c gi\u1ea3 Ary Hoffman n\u00f3i:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cB\u00e2y gi\u1edd hi\u1ec3u ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 r\u1ed3i, ch\u1eafc ch\u1eafn ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd c\u1ea9n th\u1eadn h\u01a1n v\u1edbi c\u00e1c b\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u trong t\u01b0\u01a1ng lai. Trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 sinh v\u1eadt h\u1ecdc, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 ngh\u0129 t\u1edbi.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngu\u1ed3n: <strong>VOA Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">https:\/\/www.voatiengviet.com\/a\/cac-tap-chi-khoa-hoc-mat-tran-moi-trong-tranh-chap-bien-dong\/5522638.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ho\u00e0i H\u01b0\u01a1ng-VOA 30\/07\/2020 C\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 xu\u1ea5t b\u1ea3n h\u00e0ng ch\u1ee5c b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u0103ng tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed khoa h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f4ng nh\u1eadn, c\u00f3 in b\u1ea3n \u0111\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n do Trung Qu\u1ed1c v\u1ebd ra \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00e1c y\u00eau s\u00e1ch ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=4162\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4168,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["entry","author-ntviet","post-4162","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-tintuctonghop"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4162"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4162\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}