{"id":4702,"date":"2020-08-23T03:37:03","date_gmt":"2020-08-23T03:37:03","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=4702"},"modified":"2025-07-05T21:03:57","modified_gmt":"2025-07-05T21:03:57","slug":"doan-truong-tan-thanh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=4702","title":{"rendered":"Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Du v\u00e0 truy\u1ec7n Ki\u1ec1u&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nguy\u1ec5n Du t\u1ef1 l\u00e0 T\u1ed1 Nh\u01b0, hi\u1ec7u l\u00e0 Thanh Hi\u00ean, bi\u1ec7t hi\u1ec7u l\u00e0 H\u1ed3ng S\u01a1n l\u1ea1p h\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n, huy\u1ec7n Nghi Xu\u00e2n, t\u1ec9nh Ngh\u1ec7 T\u0129nh.<br><br>L\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i tr\u00e2m anh th\u1ebf phi\u1ec7t: cha l\u00e0 Xu\u00e2n Qu\u1eadn C\u00f4ng Nguy\u1ec5n Nghi\u1ec5m, t\u1eebng l\u00e0m t\u1edbi T\u1ec3 T\u01b0\u1edbng tri\u1ec1u L\u00ea m\u1ea1t; m\u1eb9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 th\u1ee9 ba, nh\u0169 danh Tr\u1ea7n Th\u1ecb T\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi Kinh B\u1eafc; anh l\u00e0 To\u1ea3n Qu\u1eadn C\u00f4ng Nguy\u1ec5n Kh\u1ea3n c\u0169ng l\u00e0m t\u1edbi Tham T\u1ee5ng, Th\u00e1i B\u1ea3o trong tri\u1ec1u.<br><br>Sinh ra trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh quan l\u1ea1i, c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n h\u1ecdc, n\u0103ng khi\u1ebfu th\u01a1 v\u0103n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du s\u1edbm c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u1ea3y n\u1edf v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. T\u1eeb nh\u1ecf \u00f4ng \u0111\u00e3 n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u00f4ng minh d\u0129nh ng\u1ed9. N\u0103m 1783, Nguy\u1ec5n Du thi h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eadu Tam Tr\u01b0\u1eddng. V\u00ec l\u1ebd g\u00ec kh\u00f4ng r\u00f5, \u00f4ng kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c thi l\u00ean n\u1eefa.<br><br>N\u0103m 1789, Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 k\u00e9o binh ra B\u1eafc, \u0111\u1ea1i th\u1eafng qu\u00e2n Thanh. Nguy\u1ec5n Du, v\u00ec t\u01b0 t\u01b0\u1edfng trung qu\u00e2n phong ki\u1ebfn, kh\u00f4ng ch\u1ecbu ra l\u00e0m quan cho nh\u00e0 T\u00e2y S\u01a1n.<br><br>N\u0103m 1802, Nguy\u1ec5n \u00c1nh l\u1eadt \u0111\u1ed5 T\u00e2y S\u01a1n Nguy\u1ec5n Quang To\u1ea3n, v\u1eddi Nguy\u1ec5n Du ra l\u00e0m quan; \u00f4ng t\u1eeb m\u00e3i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00ean mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng tu\u00e2n m\u1ec7nh. N\u0103m 1805, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng \u0110\u00f4ng C\u00e1c \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, t\u01b0\u1edbc Du \u0110\u1ee9c H\u1ea7u. N\u0103m 1813, th\u0103ng C\u1ea7n Ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n h\u1ecdc s\u0129, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m Ch\u00e1nh S\u1ee9 \u0111i Trung Qu\u1ed1c. Sau khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, n\u0103m 1815, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng L\u1ec5 B\u1ed9 H\u1eefu Tham Tri.<br><br>\u0110\u01b0\u1eddng c\u00f4ng danh c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du v\u1edbi nh\u00e0 Nguy\u1ec5n ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ea5y tr\u1edf ng\u1ea1i. \u00d4ng th\u0103ng ch\u1ee9c nhanh v\u00e0 gi\u1eef ch\u1ee9c tr\u1ecdng, song ch\u1eb3ng m\u1ea5y khi vui, th\u01b0\u1eddng u u\u1ea5t b\u1ea5t \u0111\u1eafc ch\u00ed.<br>Theo \u0110\u1ea1i Nam Li\u1ec7t Truy\u1ec7n: &#8220;Nguy\u1ec5n Du l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ng\u1ea1o ngh\u1ec5, t\u1ef1 ph\u1ee5, song b\u1ec1 ngo\u00e0i t\u1ecf v\u1ebb gi\u1eef g\u00ecn, cung k\u00ednh, m\u1ed7i l\u1ea7n v\u00e0o ch\u1ea7u vua th\u00ec ra d\u00e1ng s\u1ee3 s\u1ec7t nh\u01b0 kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3i n\u0103ng g\u00ec&#8230;&#8221;<br><br>N\u0103m 1820, Minh M\u1ea1ng l\u00ean ng\u00f4i, c\u1eed \u00f4ng \u0111i s\u1ee9 l\u1ea7n n\u1eefa, nh\u01b0ng l\u1ea7n n\u00e0y ch\u01b0a k\u1ecbp \u0111i th\u00ec \u00f4ng \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi.<br><br>\u0110\u1ea1i Nam Li\u1ec7t Truy\u1ec7n vi\u1ebft: &#8220;\u0110\u1ebfn khi \u0111au n\u1eb7ng, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu u\u1ed1ng thu\u1ed1c, b\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 s\u1edd tay ch\u00e2n. H\u1ecd th\u01b0a \u0111\u00e3 l\u1ea1nh c\u1ea3 r\u1ed3i. \u00d4ng n\u00f3i &#8220;\u0111\u01b0\u1ee3c&#8221; r\u1ed3i m\u1ea5t; kh\u00f4ng tr\u1ed1i l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u g\u00ec.&#8221;<br><br><br><strong>T\u00e1c ph\u1ea9m ti\u00eau bi\u1ec3u<\/strong><br><br>Ngo\u00e0i Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u n\u1ed5i ti\u1ebfng ra, Nguy\u1ec5n Du c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i<br>&#8211; V\u0103n T\u1ebf Th\u1eadp Lo\u1ea1i Ch\u00fang Sinh<br>&#8211; V\u0103n T\u1ebf S\u1ed1ng Hai C\u00f4 G\u00e1i Tr\u01b0\u1eddng L\u01b0u<br>&#8211; Th\u00e1c L\u1eddi Trai Ph\u01b0\u1eddng N\u00f3n (b\u1eb1ng ch\u1eef N\u00f4m)<br><br>v\u00e0 ba t\u1eadp th\u01a1 ch\u1eef H\u00e1n:<br>&#8211; Thanh Hi\u00ean Thi T\u1eadp,<br>&#8211; Nam Trung T\u1ea1p Ng\u00e2m, v\u00e0<br>&#8211; B\u1eafc H\u00e0nh T\u1ea1p L\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><strong><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?page_id=4706\">\u00d0o\u1ea1n Tr\u01b0\u1eddng T\u00e2n Thanh (Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u)<\/a><\/strong><br><br>Ki\u1ec7t t\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1i thi h\u00e0o Nguy\u1ec5n Du l\u00e0 m\u1ed9t truy\u1ec7n th\u01a1 n\u00f4m vi\u1ebft b\u1eb1ng th\u1ec3 l\u1ee5c b\u00e1t, d\u1ef1a theo t\u00e1c ph\u1ea9m Kim V\u00e2n Ki\u1ec1u truy\u1ec7n c\u1ee7a Thanh T\u00e2m T\u00e0i Nh\u00e2n, Trung Qu\u1ed1c, g\u1ed3m 3.254 c\u00e2u th\u01a1.<br><br>H\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m qua, Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u \u0111\u00e3 s\u1ed1ng chan ho\u00e0 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a to\u00e0n d\u00e2n. Kh\u00f4ng ri\u00eang g\u00ec V\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam, m\u00e0 trong V\u0103n h\u1ecdc th\u1ebf gi\u1edbi c\u0169ng hi\u1ebfm c\u00f3 t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0o chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed9ng r\u00e3i t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc, t\u1eeb gi\u00e0 \u0111\u1ebfn tr\u1ebb, t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc \u0111\u1ebfn qu\u1ea7n ch\u00fang b\u00ecnh d\u00e2n. S\u1edf d\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 v\u00ec ngo\u00e0i n\u1ed9i dung phong ph\u00fa v\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a n\u00f3, Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng tinh hoa c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef d\u00e2n t\u1ed9c. \u1ede truy\u1ec7n Ki\u1ec1u, ng\u00f4n ng\u1eef b\u00e1c h\u1ecdc v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef b\u00ecnh d\u00e2n \u0111\u00e3 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi nhau v\u00e0 b\u1ed5 t\u00fac cho nhau. M\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng kh\u00e1c v\u1ec1 m\u1eb7t ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u l\u00e0 s\u1ef1 t\u00e0i t\u00ecnh c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 trong c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng \u0111i\u1ec3n t\u00edch. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nguy\u1ec5n Du v\u00e0 truy\u1ec7n Ki\u1ec1u&nbsp; Nguy\u1ec5n Du t\u1ef1 l\u00e0 T\u1ed1 Nh\u01b0, hi\u1ec7u l\u00e0 Thanh Hi\u00ean, bi\u1ec7t hi\u1ec7u l\u00e0 H\u1ed3ng S\u01a1n l\u1ea1p h\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n, huy\u1ec7n Nghi Xu\u00e2n, t\u1ec9nh Ngh\u1ec7 T\u0129nh. L\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i tr\u00e2m anh th\u1ebf phi\u1ec7t: cha l\u00e0 Xu\u00e2n Qu\u1eadn C\u00f4ng Nguy\u1ec5n Nghi\u1ec5m, t\u1eebng l\u00e0m t\u1edbi T\u1ec3<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=4702\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["entry","author-vanhoimoi","post-4702","post","type-post","status-publish","format-standard","category-tai-lieu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4702"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4702\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}