{"id":5742,"date":"2020-10-09T06:39:27","date_gmt":"2020-10-09T06:39:27","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=5742"},"modified":"2020-11-20T08:10:50","modified_gmt":"2020-11-20T08:10:50","slug":"trump-toan-cau-hoa-bang-giao-quoc-te-an-ninh-quoc-gia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=5742","title":{"rendered":"<strong>Trump &#8211; To\u00e0n C\u1ea7u H\u00f3a \u2013 Bang Giao Qu\u1ed1c T\u1ebf &#8211; An Ninh Qu\u1ed1c Gia<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>GS V\u0169 Qu\u00fd K\u1ef3<\/span>"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5744\" width=\"559\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz.jpg 952w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz-300x199.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz-768x511.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz-465x309.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz-695x462.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 559px) 100vw, 559px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>GS V\u0169 Qu\u00fd K\u1ef3<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"font-size:18px\"><strong>B\u00e0i S\u1ed1 3<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00ecn theo h\u00ecnh th\u1ee9c b\u1ec1 ngo\u00e0i th\u00ec To\u00e0n C\u1ea7u H\u00f3a ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c kh\u1ed1i kinh t\u1ebf \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u01b0 Li\u00ean Hi\u1ec7p \u00c2u Ch\u00e2u, NAFTA, AFTA (c\u1ee7a \u00c1 Ch\u00e2u) v.v\u2026 Nh\u01b0ng, nh\u00f3m ch\u1eef to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a m\u00e0 ta s\u1eed d\u1ee5ng \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho Hoa K\u1ef3 do m\u1ed9t nh\u00f3m ch\u00ednh tr\u1ecb gia \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u00e1ng cho ch\u00fang ta quan t\u00e2m.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. To\u00e0n C\u1ea7u H\u00f3a \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3.<\/strong> <br>Ta c\u1ea7n th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee9u x\u00e9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 <strong>To\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a v\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3<\/strong>, trong t\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi Trung C\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/strong>, c\u0103n b\u1ea3n l\u00fd thuy\u1ebft c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a do m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0: th\u1ef1c hi\u1ec7n <strong>c\u00f4ng b\u00ecnh x\u00e3 h\u1ed9i<\/strong> (Social Justice) tr\u00ean quy m\u00f4 th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 hai,<\/strong> Hoa K\u1ef3 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc gi\u1ea7u c\u00f3 nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, do \u0111\u00f3 mu\u1ed1n th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng b\u00ecnh x\u00e3 h\u1ed9i tr\u00ean quy m\u00f4 th\u1ebf gi\u1edbi, th\u00ec k\u1ebf ho\u1ea1ch ph\u1ea3i l\u00e0m l\u00e0 chia s\u1ebb t\u00e0i nguy\u00ean c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 cho c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 ba,<\/strong> ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf ho\u1ea1ch tr\u00ean l\u00e0 \u0111em t\u00e0i nguy\u00ean k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao m\u1ee9c s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1edbi m\u00f4 h\u00ecnh l\u00fd thuy\u1ebft n\u00f3i tr\u00ean, nh\u1eefng t\u00e0i phi\u1ec7t gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o Trung C\u1ed9ng, l\u00e0 n\u01a1i nh\u00e2n c\u00f4ng r\u1ebb, \u0111\u00e3 \u0111em k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 ki\u1ebfn n\u0103ng (knowhow) c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 v\u00e0o Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u1edbi gi\u00e1 th\u00e0nh h\u1ea1 th\u1ea5p v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ea1nh tranh cao.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110\u1ed1i v\u1edbi M\u1ef9 th\u00ec sao<\/strong>? Tr\u01b0\u1edbc kia, ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 mua m\u1ed9t m\u00f3n h\u00e0ng trong n\u01b0\u1edbc. Nay ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 c\u0169ng mua m\u00f3n h\u00e0ng \u0111\u00f3 nh\u1eadp c\u1ea3ng v\u00e0o M\u1ef9 t\u1eeb Trung C\u1ed9ng v\u00e0 r\u1ebb h\u01a1n. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c mua m\u00f3n h\u00e0ng \u0111\u00f3 t\u1eeb Trung C\u1ed9ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng t\u1eeb M\u1ef9 c\u0169ng v\u00ec gi\u00e1 r\u1ebb h\u01a1n. Nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m n\u00f3i tr\u00ean c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng l\u1edbn t\u1ea1i Hoa K\u1ef3, v\u00e0 \u0111\u00e1nh b\u1ea1t c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u1eaft h\u01a1n c\u1ee7a nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia kh\u00e1c. Nh\u1edd \u0111\u00f3, Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 gi\u00e0u l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch nhanh ch\u00f3ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 b\u1ed1n<\/strong>, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ng\u00e2y th\u01a1 ngh\u0129 r\u1eb1ng, khi Hoa K\u1ef3 gi\u00fap B\u1eafc Kinh n\u00e2ng cao m\u1ee9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, th\u00ec n\u01b0\u1edbc T\u00e0u s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean \u00f4n h\u00f2a, hi\u1ec1n l\u00e0nh, v\u00e0 ti\u1ebfn d\u1ea7n t\u1edbi m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i d\u00e2n ch\u1ee7. <strong>Th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u tai h\u1ea1i nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3 l\u00e0:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/strong>, ti\u1ec1n c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 tu\u00f4n v\u00e0o Trung C\u1ed9ng v\u00ec ng\u01b0\u1eddi Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111i mua h\u00e0ng r\u1ebb do Trung C\u1ed9ng s\u1ea3n xu\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 hai<\/strong>, k\u1ef9 ngh\u1ec7 ch\u1ebf bi\u1ebfn (manufacturing industries) c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 b\u1ecf ch\u1ea1y sang Trung C\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 ba,<\/strong> k\u1ef9 thu\u1eadt gia v\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 th\u1ea5t nghi\u1ec7p, v\u00e0 c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m bay sang Trung C\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 b\u1ed1n<\/strong>, Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3 trong m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t ng\u1eafn, v\u00e0 v\u1eabn gi\u1eef b\u1ea3n ch\u1ea5t C\u1ed9ng S\u1ea3n&nbsp; hung d\u1eef, \u0111\u1ed9c t\u00e0i m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00e0n b\u1ea1o v\u00e0 h\u1eefu hi\u1ec7u h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi N\u1ed9i M\u00f4ng, T\u00e2n C\u01b0\u01a1ng v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng. Ch\u1eb3ng nh\u1eefng th\u1ebf, Trung C\u1ed9ng c\u00f2n ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ed9 m\u00e1y chi\u1ebfn tranh v\u1edbi k\u1ef9 thu\u1eadt cao, \u201ctr\u00ed kh\u00f4n nh\u00e2n t\u1ea1o\u201d (artificial intelligence), h\u1ecfa ti\u1ec5n li\u00ean l\u1ee5c \u0111\u1ecba v\u1edbi \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1n h\u1ea1ch t\u00e2m, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea5n c\u00f4ng Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5745\" width=\"418\" height=\"248\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz3.jpg 873w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz3-300x178.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz3-768x456.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz3-465x276.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/globaliz3-695x412.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 418px) 100vw, 418px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, Hoa K\u1ef3 v\u1edbi c\u1ea3 hai \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng H\u00f2a v\u00e0 D\u00e2n Ch\u1ee7, \u0111\u00e3 v\u00f4 t\u00ecnh hay h\u1eefu \u00fd, gi\u00fap \u0111\u1ee1 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia C\u1ed9ng S\u1ea3n tr\u1edf n\u00ean h\u00f9ng c\u01b0\u1eddng v\u00e0 nguy hi\u1ec3m, <strong>qua b\u00e0n tay c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201cto\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a\u201d<\/strong>, cho t\u1edbi khi \u00d4ng Trump n\u1eafm ch\u00ednh quy\u1ec1n v\u00e0o n\u0103m 2016.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngay sau khi \u00f4ng Trump tr\u00fang c\u1eed T\u1ed5ng Th\u1ed1ng, nh\u00f3m x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a nh\u00ecn th\u1ea5y ngay h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i b\u1eb1ng v\u00e0ng, v\u1eeba vu\u1ed9t kh\u1ecfi t\u1ea7m tay. V\u00ec th\u1ebf, trong c\u01a1n kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng tinh th\u1ea5n, h\u1ecd \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ecdi bi\u1ec7n ph\u00e1p tuy\u1ec7t v\u1ecdng \u0111\u1ec3 quy\u1ebft l\u1eadt \u0111\u1ed5 \u00d4ng Trump qua v\u1ee5 \u0111i\u1ec1u tra c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201cRussia \u2013 Collusion\u201d. V\u1ee5 \u0111i\u1ec1u tra n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i v\u00e0 \u0111ang b\u1ecb phanh phui c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ecb \u0111i\u1ec1u tra ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u0111em ra \u00e1nh s\u00e1ng \u00e2m m\u01b0u c\u1ee7a \u201cnh\u00e0 n\u01b0\u1edbc ng\u1ea7m\u201d (deep state) c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Obama tr\u1edf xu\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1edbi Li\u00ean Hi\u1ec7p \u00c2u Ch\u00e2u, NATO, WTO, NAFTA, \u0111\u1ec3 cho th\u1ea5y nh\u1eefng th\u00ed d\u1ee5 \u0111\u01b0a t\u1edbi quan ni\u1ec7m to\u00e0n h\u1ea7u h\u00f3a v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n l\u1ee3i d\u1ee5ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a \u0111\u1ec3 tri\u1ec7t h\u1ea1 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, v\u00e0 v\u00ec sao \u00f4ng Trump \u0111\u00e3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng cho th\u1ea5y nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u1ed1c t\u1ebf \u00d4ng Trump ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 khi nh\u1eadm ch\u1ee9c T\u1ed5ng Th\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Bang Giao Qu\u1ed1c T\u1ebf v\u00e0 An Ninh Qu\u1ed1c Gia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean \u0111\u00e2y ta \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1ch \u1ee9ng x\u1eed bang giao qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Trump trong l\u00e3nh v\u1ef1c m\u1eadu d\u1ecbch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi Trung C\u1ed9ng. Trong ph\u1ea7n k\u1ebf ti\u1ebfp, ta th\u1eed t\u00ecm hi\u1ec3u xem \u00d4ng Trump h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 an ninh qu\u1ed1c gia.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong bang giao qu\u1ed1c t\u1ebf, Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 an ninh qu\u1ed1c gia do ngo\u1ea1i bang \u0111em t\u1edbi<\/p>\n\n\n\n<p><strong>a. Kh\u1ee7ng B\u1ed1 H\u1ed3i Gi\u00e1o \u2013 V\u1ee5 9\/11 \u2013 ISIS <\/strong>(Nh\u00e0 N\u01b0\u1edbc H\u1ed3i Gi\u00e1o &#8211; Caliphate)<strong> \u2013 Soleimani<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u1ee7ng b\u1ed1 H\u1ed3i Gi\u00e1o b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 2001 khi Th\u00e1p \u0110\u00f4i \u1edf N\u1eefu \u01af\u1edbc b\u1ecb thi\u00eau r\u1ee5i, v\u00e0 T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Buch \u201ccon\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c hoan ngh\u00eanh m\u1ea1nh m\u1ebd khi \u00d4ng \u0111em qu\u00e2n v\u00e0o Afghanistan \u0111\u1ec3 truy l\u00f9ng Bin Laden v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ecdn \u1ea9n n\u00e1u t\u1ea1i \u0111\u00f3. Cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng Iraq c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh c\u00f4ng qu\u00e2n s\u1ef1 khi b\u1eaft s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c Saddam Hussein, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh, v\u00ec m\u1ed9t l\u00fd do quan tr\u1ecdng v\u1ec1 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb. L\u00fd do \u0111\u00f3 l\u00e0: T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Bush \u201ccon\u201d \u0111\u00e3 g\u1ea7n nh\u01b0 ti\u00eau di\u1ec7t phe l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Sunni v\u00e0 \u01b0u \u0111\u00e3i phe l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Shiite l\u00e0 \u0111\u1ed3ng ch\u00ed c\u1eadt ru\u1ed9t c\u1ee7a Iran, m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc coi Hoa K\u1ef3 l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ea1i th\u00f9. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 g\u00e2y n\u00ean b\u1ea5t m\u00e3n trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc m\u00e0 \u0111a s\u1ed1 l\u00e0 Sunni, v\u00e0 t\u1ea1o ra k\u1ebd h\u1edf trong kh\u1ed1i qu\u1ea7n ch\u00fang Iraq \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y gi\u00fap l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ee7ng b\u1ed1 ISIS len l\u1ecfi v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>b. ISIS &#8211;&nbsp; Baghdadi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terror4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5746\" width=\"354\" height=\"261\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terror4.jpg 514w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terror4-300x221.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terror4-465x343.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 354px) 100vw, 354px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>ISIS l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi t\u1eaft c\u1ee7a Nh\u00e0 N\u01b0\u1edbc H\u1ed3i Gi\u00e1o, c\u00f2n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Caliphate. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u00edn \u0111\u1ed3 H\u1ed3i Gi\u00e1o c\u1ef1c k\u1ef3 cu\u1ed3ng t\u00edn v\u00e0 qu\u00e1 kh\u00edch \u0111\u00e3 t\u1ef1 tuy\u00ean x\u01b0ng l\u00e0 Nh\u00e0 N\u01b0\u1edbc H\u1ed3i Gi\u00e1o d\u01b0\u1edbi th\u1eddi c\u1ee7a T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Obama, v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng lan r\u1ed9ng \u1edf Trung \u0110\u00f4ng t\u1eeb Syria t\u1edbi Iraq v\u00e0 Afghanistan, ki\u1ec3m so\u00e1t m\u1ed9t di\u1ec7n t\u00edch 17,000 d\u1eadm vu\u00f4ng, v\u1edbi m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng 30,000 qu\u00e2n v\u00e0o l\u00fac m\u1ea1nh nh\u1ea5t. Khi \u00d4ng Trump l\u00e0m ch\u1ee7 B\u1ea1ch Cung th\u00ec Nh\u00e0 N\u01b0\u1edbc H\u1ed3i Gi\u00e1o \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n ba l\u00e3nh th\u1ed5 Iraq. \u00d4ng Trump \u0111\u00e3 quy\u1ebft ti\u00eau di\u1ec7t ISIS, v\u00e0 v\u1edbi s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ed1ng Syria, t\u1edbi m\u00f9a Thu 2018, \u00f4ng ta \u0111\u00e3 l\u00e0m ch\u1ee7 t\u00ecnh h\u00ecnh, ti\u00eau di\u1ec7t ph\u1ea7n l\u1edbn l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ISIS xu\u1ed1ng t\u1edbi m\u1ee9c 200 qu\u00e2n s\u1ed1 v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1eb7c Bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 bao v\u00e2y v\u00e0 d\u1ed3n ch\u00fang v\u00e0o m\u1ed9t khu v\u1ef1c nh\u1ecf h\u1eb9p. Cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u1ee7 l\u0129nh c\u1ee7a ISIS l\u00e0 Baghdadi \u0111\u00e3 t\u1ef1 t\u1eed ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>c.<\/strong> <strong>Iran \u2013 Soleimani<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 2020, th\u1ee7 l\u00e3nh c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng V\u1ec7 Binh C\u1ed9ng H\u00f2a c\u1ee7a Iran l\u00e0 T\u01b0\u1edbng Soleimani, trong m\u1ed9t s\u1ee9 m\u1ea1ng kh\u1ee7ng b\u1ed1, c\u00f3 l\u1ebd nh\u1eafm v\u00e0o l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Hoa K\u1ef3 tr\u00fa \u0111\u00f3ng t\u1ea1i Iraq, \u0111\u00e3 bay sang n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u00e0 b\u1ecb m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i c\u1ee7a M\u1ef9 h\u1ea1 s\u00e1t khi v\u1eeba \u0111\u00e1p xu\u1ed1ng phi tr\u01b0\u1eddng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y: <strong>th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/strong>, nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a t\u00ecnh b\u00e1o v\u00e0 kh\u1ee7ng b\u1ed1 c\u1ee7a Iran kh\u00f4ng qua m\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh b\u00e1o c\u1ee7a Hoa K\u1ef3; <strong>th\u1ee9 hai<\/strong>, khi c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng quy\u1ebft li\u1ec7t \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 sinh m\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Hoa K\u1ef3, th\u00ec \u00d4ng Trump l\u00e0m ngay, kh\u00f4ng ch\u1edbp m\u1eaft; <strong>th\u1ee9 ba<\/strong>, Soleimani \u0111\u00e3 t\u1eebng s\u1eed d\u1ee5ng m\u00ecn t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 gi\u1ebft h\u1ea1i nhi\u1ec1u binh s\u0129 Hoa K\u1ef3 \u0111i h\u00e0nh qu\u00e2n \u1edf Iraq, v\u00e0 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u00d4ng Trump tr\u1eebng ph\u1ea1t th\u1eb3ng tay.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terror2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5747\" width=\"287\" height=\"217\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terror2.jpg 614w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terror2-300x227.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terror2-465x352.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 287px) 100vw, 287px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Trong bang giao qu\u1ed1c t\u1ec1, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Donald Trump khi\u1ebfn cho \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng gi\u00e1m coi th\u01b0\u1eddng l\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00d4ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u201cn\u00f3i m\u1ed9t l\u00e0 m\u1ed9t, n\u00f3i hai l\u00e0 hai\u201d. L\u1eddi n\u00f3i c\u1ee7a \u00d4ng nh\u01b0 \u201c\u0111inh \u0111\u00f3ng c\u1ed9t\u201d. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c c\u1ee7a \u00d4ng Trump, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00f4ng hay n\u00f3i \u201c\u1ee1m \u1edd\u201d khi\u1ebfn \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng l\u00e2m v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u201cr\u1ed1i m\u00f9\u201d v\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eafc truy\u1ec7n g\u00ec s\u1ebd x\u1ea9y ra. Trong \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb Th\u1ebf Chi\u1ebfn, phe \u0110\u1ed3ng Minh \u0111\u00e3 d\u00f9ng k\u1ebf h\u1ecfa m\u00f9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh l\u1eeba \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3, khi\u1ebfn Hitler t\u01b0\u1edfng l\u1ea7m r\u1eb1ng \u0110\u1ed3ng Minh s\u1ebd \u0111\u1ed5 b\u1ed9 l\u00ean Pas de Callais v\u00e0 t\u1eadp trung h\u1ebft l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng tinh nhu\u1ec7 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00f9ng n\u00e0y v\u00e0 b\u1ecf tr\u1ed1ng v\u00f9ng Normandie. Hitler \u0111\u00e3 b\u1ecb \u201cv\u00e0o xi\u1ec7c\u201d, v\u00e0 ph\u1ea1m m\u1ed9t l\u1ed7i l\u1ea7m ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap cho \u0110\u1ed3ng Minh \u0111\u1ed5 b\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i d\u1ec5 d\u00e0ng l\u00ean Normandie, d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 v\u00e0 s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb Th\u1ebf Chi\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1i l\u1ed1i n\u00f3i \u201c\u1ee1m \u1edd\u201d c\u1ee7a \u00d4ng Trump c\u0169ng khi\u1ebfn k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a \u00d4ng thu\u1ed9c phe D\u00e2n Ch\u1ee7 \u201ckh\u00f3 ch\u1ecbu\u201d v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb \u201cPresidential\u201d t\u00fd n\u00e0o, v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 n\u00f3 khi\u1ebfn cho h\u1ecd m\u00f9 t\u1ecbt, kh\u00f3 l\u00f2ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u00d4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong bang giao qu\u1ed1c t\u1ebf, th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u201c\u1ee1m \u1edd\u201d c\u1ee7a \u00d4ng Trump \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a \u00d4ng T\u1eadp \u201cv\u00e0o xi\u1ec7c\u201d. Sau khi th\u0103m B\u1eafc Kinh v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh ti\u1ebfp \u0111\u00e3i v\u1edbi l\u1ec5 nghi \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, \u00d4ng Trump n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cT\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n t\u1ed1t\u201d. \u00d4ng T\u1eadp ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u00e3 \u201cmua\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u00d4ng Trump, nh\u01b0 \u0111\u00e3 mua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u00f4ng Obama, Biden, Clinton v\u00e0 Bush \u201ccon\u201d. T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh \u0111\u00e3 nh\u1ea7m l\u1eabn m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111au \u0111\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau \u0111\u00e2y ta s\u1ebd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t duy\u1ec7t x\u00e9t m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ed1i n\u1ed9i c\u1ee7a \u00d4ng Trump trong b\u1ed1n n\u0103m qua.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. T\u01b0\u1eddng bi\u00ean gi\u1edbi &#8211; An ninh qu\u1ed1c gia &#8211; Bi\u00ean gi\u1edbi v\u00e0 nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/nat-secur1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5750\" width=\"329\" height=\"221\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/nat-secur1.jpg 412w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/nat-secur1-300x202.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 329px) 100vw, 329px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u1ed1c gia l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 then ch\u1ed1t, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n cho s\u1ef1 sinh t\u1ed3n c\u1ee7a qu\u1ed1c gia \u0111\u00f3. N\u1ebfu m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ef1 do qua l\u1ea1i bi\u00ean gi\u1edbi m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t, th\u00ec qu\u1ed1c gia \u0111\u00f3 bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1i ch\u1ee3 tr\u1eddi (flee-market) v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia theo \u0111\u00fang \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1ea1nh g\u00e1y \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 v\u00e0 Hoa K\u1ef3. Tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u01b0\u1edbc 2016, Hoa K\u1ef3 l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ee3 tr\u1eddi v\u00ec bi\u00ean gi\u1edbi M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 l\u00e0 m\u1ed9t bi\u00ean gi\u1edbi m\u1edf toang, m\u1eb7c d\u1ea7u c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00fac ng\u1eafn \u1edf ph\u00eda nam San Diego, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 d\u1ef1ng l\u00ean nhi\u1ec1u c\u00e1i c\u1ed5ng v\u00e0 c\u00f3 nh\u00e2n vi\u00ean ki\u1ec3m so\u00e1t gi\u1ea5y th\u00f4ng h\u00e0nh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi qua l\u1ea1i t\u1eeb M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 v\u00e0o M\u1ef9 v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea3 ng\u00e0n c\u00e2y s\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecf tr\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u01b0\u1eddng ho\u1eb7c h\u00e0ng r\u00e0o \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi x\u00e2m nh\u1eadp b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p (illegal immigrants). H\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u00e3 qua, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda Nam l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u201ckh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3, v\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 l\u00fd do:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/strong>, <strong>m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o<\/strong>: \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u, qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n M\u1ec5 h\u00e0ng ng\u00e0y v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi qua ki\u1ebfm vi\u1ec7c l\u00e0m tay ch\u00e2n nh\u01b0: l\u00e0m v\u01b0\u1eddn, tr\u1ed3ng tr\u1ecdt t\u1ea1i c\u00e1c n\u00f4ng tr\u1ea1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Hoa K\u1ef3, v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t th\u1ea5p. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Hoa K\u1ef3. V\u00e0 khi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Hoa K\u1ef3 th\u00edch nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia Hoa K\u1ef3 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec ng\u0103n c\u1ea5m, m\u1eb7c d\u1ea7u \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p. M\u1eb7t kh\u00e1c, \u0111a s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1n l\u00e0nh, ch\u1ecbu kh\u00f3 l\u00e0m \u0103n \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm b\u1ea1c c\u1eafc mang v\u1ec1 M\u1ec5 nu\u00f4i gia \u0111\u00ecnh.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ee9 hai<\/strong>, <strong>m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kinh t\u1ebf<\/strong>: tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi M\u1ec5 ch\u00ednh th\u1ee9c l\u1eadp nghi\u1ec7p t\u1ea1i Hoa K\u1ef3 m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ee3p ph\u00e1p, m\u1edf mang m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng tr\u00f9 ph\u00fa \u201cHispanic\u201d. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n M\u1ec5 thu\u1ed9c c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 sau v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm b\u1ea1c c\u1eafc gi\u00fap gia \u0111\u00ecnh theo l\u1ec1 l\u1ed1i x\u01b0a. Ngo\u00e0i nh\u1eefng n\u00f4ng d\u00e2n ngh\u00e8o, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi M\u1ec5 c\u00f3 h\u1ecdc \u0111\u00e3 nh\u1eadp c\u01b0 h\u1ee3p ph\u00e1p v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh c\u00f4ng sang c\u00e1c ng\u00e0nh ngh\u1ec1 kh\u00e1c, k\u1ec3 c\u1ea3 c\u00e1c ngh\u1ec1 tr\u00ed \u00f3c. T\u1eeb l\u00fd do nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi M\u1ec5 nh\u1eadp c\u01b0 \u0111\u00e3 mang t\u1ea7m v\u00f3c kinh t\u1ebf, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ee9c m\u1ea1nh ch\u00ednh tr\u1ecb, khi\u1ebfn cho c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia t\u1ea1i Qu\u1ed1c H\u1ed9i Hoa K\u1ef3 ph\u1ea3i l\u01b0u t\u00e2m v\u00e0 n\u1ec3 v\u00ec. Ng\u01b0\u1eddi M\u1ec5 nh\u1eadp c\u01b0&nbsp; tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00f3m quy\u1ec1n l\u1ef1c \u201cspecial interest\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Theo th\u1eddi gian, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi <strong>nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu<\/strong> \u0111\u00e3 mau ch\u00f3ng l\u00ean t\u1edbi m\u1ee9c tr\u00ean 10 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, theo s\u1ef1 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a gi\u1edbi hi\u1ec3u bi\u1ebft. T\u1edbi \u0111\u00e2y, v\u1ea7n \u0111\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi M\u1ec5 nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu tr\u1edf th\u00e0nh \u201cc\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1\u201d v\u00ec ho\u00e0n c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edbi \u0111\u00e3 t\u1ea1o m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00f3 kh\u0103n m\u1edbi m\u00e0 Hoa K\u1ef3 ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3. Ho\u00e0n c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i (socio-politic) m\u1edbi \u0111\u00f3 l\u00e0: t\u1ed9i ph\u1ea1m, ma t\u00fay, kh\u1ee7ng b\u1ed1, v\u00e0 gian l\u1eadn b\u1ea7u c\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>a. T\u1ed9i ph\u1ea1m v\u00e0 bu\u00f4n l\u1eadu ma t\u00fay<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng d\u00e2n-ch\u1ee7 khoan-dung c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 dung d\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00f3i x\u1ea5u nguy hi\u1ec3m trong \u0111\u00f3 c\u00f3 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ma t\u00fay, m\u1ed9t th\u1ee9 ghi\u1ec1n ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. C\u00e1i nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a ma t\u00fay \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1 nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4ng l\u1edbn b\u1eb1ng t\u00e1c d\u1ee5ng x\u00e3 h\u1ed9i khi ma t\u00fay tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t m\u00f3n h\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ecdn t\u1ed9i ph\u1ea1m khai th\u00e1c v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t tr\u00ean quy m\u00f4 l\u1edbn tr\u1ecb gi\u00e1 nhi\u1ec1u t\u1ef7 m\u1ef9 kim. Khi \u0111\u00e3 tham gia v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng bu\u00f4n b\u00e1n nhi\u1ec1u t\u1ef7 m\u1ef9 kim, b\u1ecdn t\u1ed9i ph\u1ea1m v\u00e0 tr\u00f9m t\u1ed9i ph\u1ea1m t\u1ea1i M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 kh\u00f4ng ng\u1ea7n ng\u1ea1i s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u00e1nh kh\u00f3e t\u1ed9i ph\u1ea1m, m\u00e0 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u1ecf. C\u00e1c tay tr\u00f9m ma t\u00fay l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 s\u1ed1 m\u1ed9t c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 v\u00e0 bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 b\u1ed7ng nhi\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u1ecba nguy hi\u1ec3m. N\u00f3 nguy hi\u1ec3m ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi v\u00ec th\u00f3i quen th\u1edd \u01a1 c\u1ee7a ch\u00ednh gi\u1edbi Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng bi\u00ean gi\u1edbi M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1. S\u1ef1 \u0111e d\u1ecda c\u1ee7a tr\u1eadn gi\u1eb7c ma t\u00fay qua bi\u00ean gi\u1edbi Hoa K\u1ef3-M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 m\u1edbi l\u00e0 m\u1ed1i nguy hi\u1ec3m th\u1ee9 nh\u1ea5t. Nguy c\u01a1 k\u1ebf ti\u1ebfp l\u00e0 tr\u1eadn gi\u1eb7c kh\u1ee7ng b\u1ed1.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>b. An ninh qu\u1ed1c gia: tr\u1eadn gi\u1eb7c kh\u1ee7ng b\u1ed1<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terrorist.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5749\" width=\"342\" height=\"295\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terrorist.jpg 414w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/terrorist-300x259.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 342px) 100vw, 342px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Sau khi b\u1ecdn kh\u1ee7ng b\u1ed1 H\u1ed3i Gi\u00e1o Bin Laden t\u1ea5n c\u00f4ng Th\u00e1p \u0110\u00f4i (Twin-Towers) c\u1ee7a N\u1eefu \u01af\u1edbc, nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p an ninh ch\u1ed1ng x\u00e2m nh\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng r\u1ea5t ch\u1eb7t ch\u1ebd \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng kh\u00f4ng v\u00e0 cho th\u1ea5y s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng to l\u1edbn. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc v\u00e0 \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i l\u00e0: n\u1ebfu b\u1ecdn kh\u1ee7ng b\u1ed1 s\u1eed d\u1ee5ng bi\u00ean gi\u1edbi M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 th\u00ec sao? Kh\u00f4ng ai c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi ngay l\u1eadp t\u1ee9c, v\u00ec kh\u00f4ng ai c\u00f3 gi\u1ea3i ph\u00e1p t\u1ee9c th\u1eddi. Mu\u1ed1n x\u00e2y m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u1ea3i m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m. C\u00e1i nguy hi\u1ec3m l\u1edbn h\u01a1n l\u00e0, tr\u01b0\u1edbc khi \u00d4ng Trump tr\u1edf th\u00e0nh T\u1ed5ng Th\u1ed1ng, kh\u00f4ng ai c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi v\u00ec nhi\u1ec1u l\u00fd do: \u00d4ng Clinton th\u00ec qu\u00e1 b\u1eadn h\u00fat x\u00ec g\u00e0 Monica trong Ph\u00f2ng B\u1ea7u D\u1ee5c, \u00d4ng Bush \u201ccon\u201d th\u00ec m\u1eafc k\u1eb9t v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00f3m quy\u1ec1n l\u1ee3i ri\u00eang (c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 Hispanic), \u00d4ng Obama th\u00ec b\u1eadn o b\u1ebf ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu \u0111\u1ec3 h\u1ed1t phi\u1ebfu cho \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7. V\u1eady th\u00ec gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi l\u00e0m c\u00e1i qu\u00e1i g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p>Nhi\u1ec1u nh\u00e0 \u201cl\u00e3nh \u0111\u1ea1o\u201d ch\u00ednh tr\u1ecb Hoa K\u1ef3 s\u1ee3 \u0111\u1ee5ng ch\u1ea1m t\u1edbi quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a c\u1eed tri \u201cHispanic\u201d v\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00f3 l\u1ee3i hay c\u00f3 h\u1ea1i khi gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u00ean gi\u1edbi M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>c. Nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u1edbi \u0111\u00e2y ta m\u1edbi nh\u00ecn th\u1ea5y chi\u1ec1u s\u00e2u c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 an ninh bi\u00ean gi\u1edbi Hoa K\u1ef3 &#8211; M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 n\u00f3 ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o trong m\u1ea5y n\u0103m qua. T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Trump lu\u00f4n lu\u00f4n t\u00ecm c\u00e1ch x\u00e2y b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng bi\u00ean gi\u1edbi, nh\u01b0ng phe D\u00e2n Ch\u1ee7 \u0111\u00e3 d\u00f9ng m\u1ecdi c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n, nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1eeb khi H\u1ea1 Vi\u1ec7n r\u01a1i v\u00e0o tay B\u00e0 Pelosi. M\u1eb7c d\u1ea7u v\u1eady, v\u1edbi quy\u1ebft t\u00e2m ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng d\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi di d\u00e2n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p, \u00d4ng Trump \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean nhi\u1ec1u ng\u00e0n v\u1ec7 binh qu\u1ed1c gia v\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i \u0111\u1ec3 canh gi\u1eef bi\u00ean gi\u1edbi. C\u00e1c c\u00f4 c\u00e1c c\u1eadu \u0111\u1ec9nh cao tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a D\u00e2n Ch\u1ee7 \u0111i sang c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Trung M\u1ef9 \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, x\u00fai gi\u1ee5c, v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng \u0111o\u00e0n Caravan v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi Guatemala v\u00e0o M\u1ec5 v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t c\u1ea3 ng\u00e0n c\u00e2y s\u1ed1, nh\u1eafm v\u00e0o bi\u00ean gi\u1edbi Hoa K\u1ef3 \u2013 M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1. Trong khi \u0111\u00f3 th\u00ec truy\u1ec1n th\u00f4ng thi\u00ean t\u1ea3 c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u00eam ng\u00e0y t\u1ee5ng kinh, g\u00f5 m\u00f5, y\u1ec3m tr\u1ee3 tinh th\u1ea7n, v\u00e0 B\u00e0 Pelosi c\u00f9ng v\u1edbi phe D\u00e2n Ch\u1ee7 \u1edf H\u1ea1 Vi\u1ec7n b\u00e1c b\u1ecf nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n ng\u00e2n s\u00e1ch m\u00e0 \u00d4ng Trump kh\u1ea9n c\u1ea5p \u0111\u00f2i h\u1ecfi cho vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng \u201cb\u1ee9c t\u01b0\u1eddng\u201d. V\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 n\u00f3i tr\u00ean, \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7 mu\u1ed1n m\u1ea1nh m\u1ebd khuy\u1ebfn kh\u00edch d\u00e2n nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu v\u01b0\u1ee3t qua bi\u00ean gi\u1edbi c\u00e0ng nhi\u1ec1u c\u00e0ng t\u1ed1t, c\u00e0ng nhanh c\u00e0ng kh\u1ecfe cho phe D\u00e2n Ch\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u00edch c\u1ef1c \u1ee7ng h\u1ed9 v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u1ee7a phe D\u00e2n Ch\u1ee7 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho \u0111\u00e1m di d\u00e2n l\u1eadu h\u1ed3 h\u1edfi v\u00e0 \u0111\u1ed5 x\u00f4 \u0111i t\u1ed5 ch\u1ee9c phong tr\u00e0o v\u01b0\u1ee3t bi\u00ean gi\u1edbi Guatemala v\u00e0o M\u00ea T\u00e2y C\u01a1, v\u00e0 thu\u00ea xe v\u1eadn t\u1ea3i, h\u1ecdp th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111o\u00e0n l\u1eef h\u00e0nh di d\u00e2n (caravan), \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 qua hai \u0111\u1ee3t di d\u00e2n l\u1edbn, c\u00f3 \u0111\u1ee3t l\u00ean t\u1edbi kho\u1ea3ng 14,000 ng\u01b0\u1eddi. Trong khi nh\u1eefng \u0111o\u00e0n \u201ccaravan\u201d n\u00e0y r\u1ea7m r\u1ed9 \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda bi\u00ean gi\u1edbi California th\u00ec B\u00e0 Pelosi v\u00e0 \u00f4ng Schumer ng\u1ed3i rung \u0111\u00f9i tr\u01b0\u1edbc c\u01a1n kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng di d\u00e2n n\u00e0y. H\u1ecd ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00d4ng Trump s\u1eafp s\u1eeda s\u1eadp ti\u1ec7m.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng \u00d4ng Trump \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u00f3c b\u00faa n\u00e0y: <strong>th\u1ee9 nh\u1ea5t,<\/strong> \u00f4ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ICE (ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1eeda kh\u1ea9u) c\u00f9ng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, c\u1ee9ng r\u1eafn \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu; <strong>th\u1ee9 hai, <\/strong>thay \u0111\u1ed5i c\u00e1ch \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu, b\u1eb1ng c\u00e1ch \u201ct\u1ed1ng c\u1ed5 v\u1ec1 b\u00ean kia bi\u00ean gi\u1edbi\u201d, thay v\u00ec \u201c\u00f4m c\u1ed5 l\u00f4i v\u00e0o b\u00ean n\u00e0y bi\u00ean gi\u1edbi\u201d theo \u201cs\u00e1ng ki\u1ebfn thi\u00ean t\u00e0i\u201d (arrest and release) c\u1ee7a \u00d4ng Obama;<strong> th\u1ee9 ba,<\/strong> \u00d4ng Trump <strong>\u0111e d\u1ecda \u0111\u00f3ng c\u1eeda bi\u00ean gi\u1edbi v\u1edbi M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1<\/strong>, v\u00ec ch\u00ednh M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eb7n bi\u00ean gi\u1edbi Guatemala v\u00e0 gi\u00e1n ti\u1ebfp g\u00e2y kh\u00f3 kh\u0103n cho Hoa K\u1ef3, d\u1eabn t\u1edbi l\u00e0n s\u00f3ng di d\u00e2n l\u1eadu t\u1ea1i c\u1eeda ng\u00f5 Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 \u0111e d\u1ecda c\u1ee7a \u00d4ng Trump l\u00e0m cho T\u1ed5ng Th\u1ed1ng M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 r\u1ee5ng r\u1eddi c\u1ea3 hai ch\u00e2n hai tay. M\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u00f3ng c\u1eeda bi\u00ean gi\u1edbi s\u1ebd l\u00e0m cho M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 b\u1ecb thi\u1ec7t th\u00f2i bi\u1ebft bao nhi\u00eau tri\u1ec7u M\u1ef9 Kim. \u00d4ng Trump h\u0103m d\u1ecda nh\u01b0ng c\u00f3 l\u00e0m th\u1eadt hay kh\u00f4ng? T\u1ed5ng Th\u1ed1ng M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 l\u00e0m sao bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u00f4ng b\u00e0 th\u1ea7y b\u00f3i n\u00e0o gi\u1ea3i \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u201cthi\u00ean c\u01a1 b\u1ea5t kh\u1ea3 l\u1eadu n\u00e0y\u201d. T\u1ed5ng Th\u1ed1ng M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i \u201cnh\u1eafm m\u1eaft \u0111\u01b0a ch\u00e2n\u201d theo quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u00d4ng Trump.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng d\u1ec5 gi\u1ea3i quy\u1ebft th\u00f4i. T\u1ed5ng Th\u1ed1ng M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1 ra l\u1ec7nh cho nh\u1eefng b\u00e0 con c\u00f4 b\u00e1c di d\u00e2n l\u1eadu ph\u1ea3i ch\u1ecdn m\u1ed9t trong hai gi\u1ea3i ph\u00e1p: m\u1ed9t l\u00e0, \u1edf l\u1ea1i M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1edd nh\u1eadp c\u01b0 c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1 v\u00e0o M\u1ef9, kho\u1ea3ng th\u1eddi gian c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i n\u0103m ho\u1eb7c m\u01b0\u1eddi n\u0103m, ho\u1eb7c t\u1ec7 l\u1eafm l\u00e0 \u201cm\u1ed9t v\u00e0i tr\u0103m n\u0103m\u201d t\u00f9y theo h\u00ean xui (!!!); hai l\u00e0, \u0111i caravan c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1 \u201ctr\u1edf v\u1ec1 m\u00e1i nh\u00e0 x\u01b0a\u201d, v\u00e0 l\u00e0m \u0111\u01a1n ki\u1ec7n c\u00e1c c\u00f4 c\u00e1c c\u1eadu \u201c\u0111\u1ec9nh cao tr\u00ed tu\u1ec7\u201d c\u1ee7a phe D\u00e2n Ch\u1ee7 \u0111\u00e3 x\u00fai tr\u1ebb \u0103n c\u1ee9t g\u00e0. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u201cl\u1ec1u\u201d trong tr\u1ea1i t\u1eadp trung \u1edf M\u1ec5 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xa hoa cho l\u1eafm, m\u1eb7c d\u1ea7u ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ec5 h\u1ee9a cho tr\u1ee3 c\u1ea5p, gi\u00fap \u0111\u1ecbnh c\u01b0, gi\u00fap t\u00ecm c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m, v\u00e0 con c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i h\u1ecdc mi\u1ec5n ph\u00ed. V\u00ec th\u1ebf \u0111a s\u1ed1 nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ecb x\u00fai d\u1ea1i \u0111i caravan t\u1edbi bi\u00ean gi\u1edbi M\u1ef9, \u0111\u00e3 ph\u1ea3i b\u00e1i bai M\u1ef9 b\u1eb1ng caravan tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea m\u1eb9. V\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi di d\u00e2n \u1edf l\u1ea1i M\u1ec5 T\u00e2y C\u01a1. L\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed1i n\u0103m 2018.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u1ea7u nh\u1eefng s\u1ef1 c\u1ea3n tr\u1edf c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a phe D\u00e2n Ch\u1ee7, s\u1ef1 quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a \u00d4ng Trump \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng t\u00edch c\u1ef1c. Trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Trump, s\u1ed1 di d\u00e2n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p \u0111\u00e3 gi\u1ea3m 24%, theo b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a B\u1ed9 An Ninh N\u1ed9i \u0110\u1ecba (Home Land Security).<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc kia, do ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a \u00d4ng Obama, c\u01a1 quan c\u1ea3nh s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi ch\u1ec9 b\u1eaft nh\u1eefng di d\u00e2n c\u00f3 t\u1ed9i h\u00ecnh s\u1ef1 \u0111\u1ec3 tr\u1ee5c xu\u1ea5t.<sup>5 <\/sup>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i th\u00ec sau khi b\u1ecb b\u1eaft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 v\u00e0o n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 (ch\u00ednh s\u00e1ch \u201cArrest then Release\u201d) \u0111\u1ec3 t\u1ef1 do \u0111i v\u00e0o nh\u1eefng khu an to\u00e0n c\u1ee7a D\u00e2n Ch\u1ee7, g\u1ecdi l\u00e0 Sanctuary Cities, b\u1ea5t k\u1ec3 h\u1ecd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n hay tr\u1ed9m c\u01b0\u1edbp gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. \u1ede \u0111\u00f3, h\u1ecd s\u1ebd th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u1ea3ng vi\u00ean D\u00e2n Ch\u1ee7 trung ki\u00ean trong t\u01b0\u01a1ng lai, m\u1ed9t c\u00e1ch ngon \u01a1. Tr\u00e1i v\u1edbi ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee7a \u00d4ng Obama, \u00d4ng Trump \u0111\u00e3 k\u00fd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u00e0nh ph\u00e1p, ra l\u1ec7nh b\u1eaft gi\u1eef t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng di d\u00e2n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p \u0111\u00e3 can \u00e1n, v\u00e0 trong n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1eaft gi\u1eef v\u00e0 tr\u1ee5c xu\u1ea5t \u0111\u00e3 t\u0103ng 92%.<sup>6<\/sup> \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m cho \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7 v\u00e0 \u00d4ng Obama \u0111au h\u01a1n thi\u1ebfn, v\u00ec, do quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u00d4ng Trump, h\u1ecd b\u1ecb m\u1ea5t h\u1ee5t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng l\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh tay sai D\u00e2n Ch\u1ee7 \u0111\u1eafc l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh ph\u00e1 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>d. B\u1ee9c T\u01b0\u1eddng Bi\u00ean Gi\u1edbi \u2013 H\u1ec7 Th\u1ed1ng Chi\u1ebfu Kh\u00e1n L\u1ed7i Th\u1eddi \u2013 DACA.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/border-wall2-1024x586.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5748\" width=\"423\" height=\"241\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u1ea7u b\u1ecb H\u1ea1 Vi\u1ec7n c\u1ee7a D\u00e2n Ch\u1ee7 c\u1ea3n tr\u1edf tr\u00ean m\u1ecdi b\u01b0\u1edbc \u0111i, v\u00e0 b\u1ecb thi\u1ebfu h\u1ee5t ng\u00e2n s\u00e1ch, \u00f4ng Trump \u0111\u00e3 l\u1eb7ng l\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh x\u00e2y b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda Nam, s\u1eed d\u1ee5ng bi\u1ec7n ph\u00e1p du di ng\u00e2n s\u00e1ch trong ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng. T\u1edbi nay, 300 miles c\u1ee7a b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t, v\u00e0 \u00f4ng Trump h\u1ee9a m\u1ed7i tu\u1ea7n l\u1ec5 s\u1ebd x\u00e2y th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c 10 miles, n\u1ebfu t\u00e1i \u0111\u1eafc c\u1eed T\u1ed5ng Th\u1ed1ng. Nh\u01b0 v\u1eady, trong kh\u1ecfang th\u1eddi gian h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m, \u00d4ng Trump c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c x\u00e2y c\u1ea5t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng. L\u1eddi h\u1ee9a n\u00e0y l\u1ea1i c\u00e0ng l\u00e0m \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7 tr\u1edf n\u00ean kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng tinh th\u1ea7n m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n n\u1eefa. N\u1ebfu trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 hai, \u00f4ng Trump n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 H\u1ea1 Vi\u1ec7n l\u1eabn Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n, th\u00ec c\u00f3 hy v\u1ecdng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111\u1ea1o lu\u1eadt di tr\u00fa m\u1edbi \u0111\u1ec3 b\u00edt k\u00edn nh\u1eefng k\u1ebd h\u1edf v\u1ec1 di tr\u00fa, v\u00e0 c\u00f3 th\u00eam ng\u00e2n s\u00e1ch \u0111\u1ec3 ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c x\u00e2y c\u1ea5t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng bi\u00ean gi\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch mau l\u1eb9 h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ee9c t\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec7n ph\u00e1p <strong>v\u1eadt ch\u1ea5t<\/strong> \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n lu\u1eadt di tr\u00fa. Tr\u00ean m\u1eb7t gi\u1ea5y t\u1edd c\u1ee7a th\u1ee7 t\u1ee5c di tr\u00fa, c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u1ecbt k\u00edn nh\u1eefng l\u1ed7 h\u1ed5ng c\u1ee7a <strong>ch\u00ednh s\u00e1ch<\/strong> di tr\u00fa. M\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u1ed7 h\u1ed5ng \u0111\u00f3 l\u00e0 trong h\u1ec7 th\u1ed1ng chi\u1ebfu kh\u00e1n (visa system), quy t\u1eafc \u201c<strong>nh\u1eadp c\u01b0 theo gi\u00e2y chuy\u1ec1n<\/strong>\u201d (chain migration) cho ph\u00e9p m\u1ed9t th\u01b0\u1eddng tr\u00fa nh\u00e2n h\u1ee3p ph\u00e1p c\u00f3 quy\u1ec1n b\u1ea3o tr\u1ee3 th\u00e2n nh\u00e2n xin nh\u1eadp c\u01b0. \u00d4ng Trump \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb b\u00e3i b\u1ecf quy t\u1eafc gi\u00e2y chuy\u1ec1n n\u00f3i tr\u00ean sau khi c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ean kh\u1ee7ng b\u1ed1 g\u1ed1c Bangladesh n\u1ed5 bom \u0111\u01b0\u1eddng xe \u0111i\u1ec7n ng\u1ea7m t\u1ea1i New York, v\u00e0 h\u1eafn ta l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 theo di\u1ec7n \u201cgi\u00e2y chuy\u1ec1n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>DACA <\/strong>(Deferred Action for Childhood Arrivals) l\u00e0 m\u1ed9t r\u1eafc r\u1ed1i kh\u00e1c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n t\u1eeb th\u1eddi T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Obama li\u00ean quan \u0111\u1ebfn con c\u00e1i c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 l\u1eadu, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u1edf l\u1ea1i sau khi b\u1ed1 m\u1eb9 b\u1ecb tr\u1ee5c xu\u1ea5t. Con s\u1ed1 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb n\u00e0y l\u00ean t\u1edbi 800,000 v\u00e0o n\u0103m 2017. \u0110\u1ec1 \u00e1n n\u00e0y ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u quy\u1ebft, v\u00ec b\u1ecb ch\u1eb7n l\u1ea1i \u1edf Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>DACA l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c phe D\u00e2n Ch\u1ee7 khai th\u00e1c b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a ra l\u00fd do nh\u00e2n \u0111\u1ea1o, v\u00e0 tr\u01b0ng ra nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh g\u00e2y x\u00fac \u0111\u1ed9ng cho th\u1ea5y d\u01b0\u1edbi th\u1eddi \u00d4ng Trump nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb nh\u1eadp c\u01b0 b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p b\u1ecb b\u1ea1c \u0111\u00e3i trong nh\u1eefng khu t\u1eadp trung b\u1ea9n th\u1ec9u, thi\u1ebfu ti\u1ec7n nghi, v\u00e0 h\u1ed7n t\u1ea1p. Truy\u1ec1n th\u00f4ng thi\u00ean t\u1ea3 li\u1ec1n khai th\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng \u00d4ng Trump l\u00e0 k\u1ef3 th\u1ecb ng\u01b0\u1eddi di d\u00e2n. Ch\u1eb3ng may cho D\u00e2n Ch\u1ee7 v\u00e0 truy\u1ec1n th\u00f4ng thi\u00ean t\u1ea3, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00e1m ph\u00e1 ra b\u1ee9c h\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee5p d\u01b0\u1edbi th\u1eddi \u00d4ng Obama, v\u00e0 khu t\u1eadp trung \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n tr\u1ecb d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Obama. Truy\u1ec1n th\u00f4ng thi\u00ean t\u1ea3 v\u00e0 \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7 \u0111au t\u00e1i t\u00ea trong v\u1ee5 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch t\u00f3m t\u1eaft cho th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n m\u00e0 \u00d4ng Trump ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 \u0111\u1ec3 gi\u00e0nh l\u1ea1i quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u00e3 m\u1ea5t v\u00e0o tay Trung C\u1ed9ng. N\u00f3 c\u0169ng cho th\u1ea5y <strong>ch\u00ednh nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 hy sinh quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a Hoa K\u1ef3, v\u00e0 t\u1eadn t\u1ee5y ph\u1ee5c v\u1ee5 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng v\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a nh\u1eefng ngo\u1ea1i nh\u00e2n kh\u00e1c kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t t\u1ed1t x\u1ea5u.<\/strong> H\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ea5t b\u1ea1i trong m\u1ee5c ti\u00eau n\u00f3i tr\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 10 n\u0103m 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GS V\u0169 Qu\u00fd K\u1ef3 B\u00e0i S\u1ed1 3 Nh\u00ecn theo h\u00ecnh th\u1ee9c b\u1ec1 ngo\u00e0i th\u00ec To\u00e0n C\u1ea7u H\u00f3a ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c kh\u1ed1i kinh t\u1ebf \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u01b0 Li\u00ean Hi\u1ec7p \u00c2u Ch\u00e2u, NAFTA, AFTA (c\u1ee7a \u00c1 Ch\u00e2u) v.v\u2026 Nh\u01b0ng, nh\u00f3m ch\u1eef to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a m\u00e0 ta s\u1eed d\u1ee5ng<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=5742\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5754,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,8],"tags":[165,118],"class_list":["entry","author-ntviet","post-5742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chinhtri-xahoi","tag-binh-luan","tag-chinh-tri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5742"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5742\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}