{"id":5914,"date":"2020-10-12T18:55:02","date_gmt":"2020-10-12T18:55:02","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=5914"},"modified":"2020-11-20T08:07:55","modified_gmt":"2020-11-20T08:07:55","slug":"trung-cong-tan-pha-moi-truong-dau-doc-nhan-loai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=5914","title":{"rendered":"<strong>Trung C\u1ed9ng: T\u00e0n Ph\u00e1 M\u00f4i Tr\u01b0\u1eddng, \u0110\u1ea7u \u0110\u1ed9c Nh\u00e2n Lo\u1ea1i!<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>TS Mai Thanh Truy\u1ebft<\/span>"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5918\" width=\"468\" height=\"337\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu3.jpg 550w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu3-300x216.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu3-465x335.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 468px) 100vw, 468px\" \/><figcaption>B\u1ea7u tr\u1eddi \u1edf Trung Hoa l\u1ee5c \u0111\u1ecba<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p style=\"font-size:16px\"><strong>TS Mai Thanh Truy\u1ebft<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trung C\u1ed9ng l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch 9.596.960 Km<sup>2<\/sup>t\u1ee9c3,705,410 sq mi, v\u1edbi d\u00e2n s\u1ed1&nbsp;&nbsp; &nbsp;1,439,323,776 (theo th\u1ed1ng k\u00ea UN 9\/2020). TC hi\u1ec7n nay l\u1ea1i \u0111ang \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi n\u1ea1n trai th\u1eeba g\u00e1i thi\u1ebfu (130\/100), h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1eddi Mao Tr\u1ea1ch \u0110\u00f4ng l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nan gi\u1ea3i cho ch\u00ednh quy\u1ec1n hi\u1ec7n t\u1ea1i. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, ph\u00eda b\u1eafc TC b\u1ecb n\u1ea1n Sa M\u1ea1c h\u00f3a, m\u1ea5t h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n km2 \u0111\u1ea5t tr\u1ed3ng tr\u1ecdt \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng n\u0103m khi\u1ebfn cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u1ea1i c\u00e1c mi\u1ec1n n\u00e0y ng\u00e0y m\u1ed9t kh\u00f3 khan h\u01a1n. V\u00ec thi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc u\u1ed1ng, h\u1ecd ph\u1ea3i b\u01a1m n\u01b0\u1edbc t\u1eeb nh\u1eefng s\u00f4ng thu\u1ed9c mi\u1ec1n Nam l\u00ean nh\u01b0ng v\u00ec mi\u1ec1n n\u00e0y th\u1ea5p h\u01a1n mi\u1ec1n B\u1eafc, n\u00ean r\u1ea5t t\u1ed1n k\u00e9m. V\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3, h\u1ecd ph\u1ea3i ngh\u0129 t\u1edbi bi\u1ec7n ph\u00e1p d\u00e3n d\u00e2n v\u00e0 di d\u00e2n xu\u1ed1ng Mi\u1ec1n Nam, m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean nhi\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i. \u0110\u00f3 l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia l\u00e2n c\u1eadn nh\u01b0 Cambodia, L\u00e0o, Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ecba l\u00fd kh\u1eafc nghi\u1ec7t c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc n\u1ea1n nh\u00e2n m\u00e3n c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c, TC ph\u1ea3i t\u00ecm \u0111\u1ee7 m\u1ecdi c\u00e1ch \u0111\u1ec3&nbsp; s\u1ed1ng c\u00f2n, <strong>ngay c\u1ea3 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch t\u1ea1o th\u00e0nh ra nh\u1eefng v\u1ea5n n\u1ea1n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1ec7 h\u1ea1i l\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u<\/strong>. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u1ed1n v\u1ea5n n\u1ea1n ch\u00ednh y\u1ebfu do TC g\u00e2y ra nh\u1eefng x\u00e1o tr\u1ed9n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng to\u00e0n c\u1ea7u:<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu: TC l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh y\u1ebfu l\u00e0m t\u0103ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng kh\u00ed to\u00e0n c\u1ea7u qua nhu c\u1ea7u ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng c\u00e2n b\u1eb1ng v\u1edbi vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng;<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u1eadp \u1edf th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Mekong l\u00e0 m\u1ed9t \u00e2m m\u01b0u th\u00e2m \u0111\u1ed9c nh\u1eb1m ki\u1ec3m so\u00e1t ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn 70 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ed1ng trong v\u00f9ng;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ea3n xu\u1ea5t th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i v\u00e0 tung ra kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi nh\u1eb1m th\u1ed1ng l\u0129nh to\u00e0n c\u1ea7u;<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u00e0ng lo\u1ea1t h\u00f3a ch\u1ea5t v\u00e0 d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m kh\u00f4ng d\u1ef1a theo ti\u00eau chu\u1ea9n qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u1eb1m chi\u1ebfm gi\u1eef \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n khai th\u00e1c v\u00e0 ti\u00eau th\u1ee5 v\u1edbi gi\u00e1 r\u1ebb.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>L\u1eddi h\u1ee9a c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng v\u1ec1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"282\" height=\"180\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-33.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5921\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb khi nh\u00f3m h\u1ecdp Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh To\u00e0n c\u1ea7u l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1i Rio de Janeiro, Brasil n\u0103m 1992, r\u1ed3i t\u1edbi Ngh\u1ecb tr\u00ecnh Kyoto \u2013 Kyoto Protocole n\u0103m 1997, v\u00e0 c\u1ea3 cho \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00e1c Conference of Parties \u2013 COP h\u00e0ng n\u0103m, Trung C\u1ed9ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c <strong><em>xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t gia \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n<\/em><\/strong> d\u00f9 n\u01b0\u1edbc n\u1ea7y chi\u1ebfm v\u1ecb tr\u00ed th\u1ee9 hai v\u1ec1 kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u, ch\u1ec9 sau Hoa K\u1ef3. <strong>Ch\u00ednh v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u1ec1 S\u1ef1 h\u00e2m n\u00f3ng to\u00e0n c\u1ea7u<\/strong> \u2013 Global Warming, v\u00e0 sau n\u1ea7y tr\u1edf th\u00e0nh S\u1ef1 Thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u2013 Climate Change, <strong>TC trong g\u1ea7n 30 n\u0103m ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00f4 t\u1ed9i v\u1ea1, kh\u00f4ng c\u00e2n b\u1eb1ng v\u1edbi vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb \u0111\u00f3, TC \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i th\u1ebf c\u1ea1nh tranh. Khi M\u1ef9 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u \u00c2u \u00e1p d\u1ee5ng ti\u00eau chu\u1ea9n xanh \u2013 v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 Th\u1ecfa \u01b0\u1edbc Conference of Parties n\u0103m 2015 \u2013 COP21, h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u00e1nh thu\u1ebf \u201cm\u00f4i tr\u01b0\u1eddng\u201d l\u00ean c\u00e1c c\u00f4ng ty c\u1ee7a m\u00ecnh. <strong>V\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng \u00e1p d\u1ee5ng cho TC<\/strong>. V\u00ec kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u00e1nh thu\u1ebf cho n\u00ean c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecd c\u00f3 l\u1ee3i th\u1ebf c\u1ea1nh tranh v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu chi ph\u00ed n\u00e0o c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5919\" width=\"449\" height=\"417\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu.jpg 589w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu-300x279.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu-465x433.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu-537x500.jpg 537w\" sizes=\"auto, (max-width: 449px) 100vw, 449px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n t\u1ea1i, <strong>Trung C\u1ed9ng l\u00e0 qu\u1ed1c gia ph\u00e1t th\u1ea3i kh\u00ed carbonic (CO<sub>2<\/sub>) l\u1edbn nh\u1ee9t v\u00e0o kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00e0o kho\u1ea3ng 12 t\u1ef7 t\u1ea5n m\u1ed7i n\u0103m (2019), chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 21% l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed th\u1ea3i to\u00e0n c\u1ea7u.<\/strong> Theo th\u1ed1ng k\u00ea n\u0103m 2014, TC ti\u00eau th\u1ee5 1.962,4 tri\u1ec7u t\u1ea5n than, t\u1ee9c 50,6% t\u1ed5ng l\u01b0\u1ee3ng than tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qua hai d\u1eef li\u1ec7u tr\u00ean, r\u00f5 r\u00e0ng TC <strong><em>hi\u1ec7n l\u00e0 t\u00e1c nh\u00e2n ch\u00ednh y\u1ebfu g\u00e2y ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u00e2m n\u00f3ng to\u00e0n c\u1ea7u<\/em><\/strong> v\u00e0 s\u1ebd l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh c\u00f3 th\u1ec3 <strong><em>l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i ti\u1ebfn tr\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c &#8220;L\u1eddi h\u1ee9a&#8221; c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh COP21 l\u00e0\u2026 c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m gi\u1ea3m thi\u1ec3u s\u1ef1 gia t\u0103ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trong kh\u00f4ng kh\u00ed d\u01b0\u1edbi 2<sup>0<\/sup>C t\u1eeb \u0111\u00e2y cho \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i n\u0103m 2100.<\/em><\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0o n\u0103m 2014, Trung C\u1ed9ng \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn quan tr\u1ecdng khi \u1ea5n \u0111\u1ecbnh m\u1ee5c ti\u00eau gi\u1ea3m kh\u00ed th\u1ea3i g\u00e2y hi\u1ec7u \u1ee9ng nh\u00e0 k\u00ednh t\u1eeb \u0111\u00f3 cho \u0111\u1ebfn sau n\u0103m 2020. B\u1eafc Kinh h\u1ee9a l\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2030 s\u1ebd gi\u1ea3m kh\u00ed th\u1ea3i 13% trong khi chu\u1ea9n b\u1ecb cho Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh COP21 (2015). TC nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p m\u1edbi ho\u1eb7c \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n, ch\u1ee9ng t\u1ecf quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t th\u1ea3i nhi\u1ec1u nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nghi\u00eam ch\u1ec9nh v\u00e0 \u00abs\u1ebd \u0111\u01b0a th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc to\u00e0n c\u1ea7u v\u1ec1 kh\u00ed h\u1eadu\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5920\" width=\"454\" height=\"242\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu2.jpg 549w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu2-300x160.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/china-pollu2-465x248.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 454px) 100vw, 454px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 \u2026 \u00d4 nhi\u1ec5m kh\u00f4ng kh\u00ed b\u00ean ngo\u00e0i nh\u00e0 c\u1eeda l\u00e0m ch\u1ebft kho\u1ea3ng 1,6 tri\u1ec7u d\u00e2n ch\u00fang \u1edf TC h\u00e0ng n\u0103m, t\u1ee9c 4.400 ng\u01b0\u1eddi\/ng\u00e0y. \u0110i\u1ec1u c\u1ea7n nh\u1ea5n m\u1ea1nh l\u00e0, Hoa K\u1ef3 ph\u00e1t th\u1ea3i kho\u1ea3ng 7 t\u1ef7 t\u1ea5n CO<sub>2<\/sub> trong n\u0103m 2014 v\u00e0 Trung C\u1ed9ng, 12 t\u1ef7; trong l\u00fac \u0111\u00f3, M\u1ef9 s\u1ea3n xu\u1ea5t kho\u1ea3ng 20% s\u1ea3n ph\u1ea9m to\u00e0n c\u1ea7u, v\u00e0 Trung C\u1ed9ng s\u1ea3n xu\u1ea5t 18% m\u00e0 th\u00f4i.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0 c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t n\u0103m sau l\u1eddi h\u1ee9a, TC \u0111\u00e3 t\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng than ti\u00eau th\u1ee5 t\u1eeb 1.961,2 l\u00ean 1962,4 tri\u1ec7u t\u1ea5n! T\u1eeb \u0111\u00f3, ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 TC, m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u1ed9ng s\u1ea3n ch\u01b0a bao gi\u1edd v\u00e0 <strong><em>s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd gi\u1eef l\u1eddi h\u1ee9a trong m\u1ecdi giao \u01b0\u1edbc, hay giao k\u1ebft v\u1edbi qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 v\u1edbi ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. S\u00f4ng Mekong \u0111ang l\u00e2m nguy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u0103m 1999, Trung C\u1ed9ng \u0111ang x\u00e2y nhi\u1ec1u \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n tr\u00ean d\u00f2ng Mekong c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f4ng b\u1ed1 s\u1ebd c\u00f3 d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y th\u00eam m\u1ed9t chu\u1ed7i \u0111\u1eadp b\u1eadc th\u1ec1m ti\u1ebfp theo sau \u0111\u00f3. Hi\u1ec7n t\u1ea1i, d\u00f2ng s\u00f4ng ch\u00e1nh, v\u00f9ng ch\u00e2u th\u1ed5 s\u00f4ng, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u01b0 d\u00e2n ng\u1ee5 \u1edf hai b\u00ean l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng Mekong \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda b\u1edfi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n thi\u1ebfu th\u1eadn tr\u1ecdng t\u1eeb Trung C\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda m\u1edbi x\u1ea3y ra trong th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 h\u1ea1n h\u00e1n ho\u1eb7c l\u0169 l\u1ee5t n\u00e0o trong qu\u00e1 kh\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5922\" width=\"401\" height=\"475\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong5.jpg 577w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong5-253x300.jpg 253w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong5-465x550.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong5-422x500.jpg 422w\" sizes=\"auto, (max-width: 401px) 100vw, 401px\" \/><figcaption>V\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u1ee7a s\u00f4ng C\u1eedu Long (M\u00ea Kong)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>D\u1ef1 \u00e1n chuy\u1ec3n n\u01b0\u1edbc v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1ecdc theo s\u00f4ng M\u00e9kong \u0111ang \u0111\u1eb7t ra m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda m\u1edbi v\u00e0 gh\u00ea g\u1edbm kh\u1eafp l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng, nh\u01b0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5t \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng, m\u1ed9t <strong>m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda kh\u00f4ng ch\u1ec9 x\u1ea3y \u0111\u1ebfn cho c\u00e1c c\u01b0 d\u00e2n s\u1ed1ng d\u1ecdc theo d\u00f2ng s\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 ng\u01b0 nghi\u1ec7p.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111ang quan t\u00e2m b\u1edfi nh\u1eefng thi\u1ec7t h\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng do c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n ph\u00e1t tri\u1ec3n xa v\u1ec1 ph\u00eda th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y bao g\u1ed3m ph\u00e1t tri\u1ec3n quy m\u00f4 th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n l\u1edbn \u1edf V\u00e2n Nam, TC v\u00e0 t\u1ea1i L\u00e0o, v\u00e0 c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n chuy\u1ec3n n\u01b0\u1edbc Mekong kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi Th\u00e1i Lan nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00f9ng n\u00f4ng nghi\u1ec7p \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc c\u1ee7a qu\u1ed1c gia n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0 <strong>Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 qu\u1ed1c gia g\u00e1nh ch\u1ecbu n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ee9t do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u00ean c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>H\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 Nhi\u1ec5m m\u1eb7n do TC gi\u1eef n\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u00f9a kh\u00f4<\/strong>: Tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1975, l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc do tr\u1ea1m \u0111o \u0111\u1ea1c Ch\u00e2u \u0110\u1ed1c ghi nh\u1eadn \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed3i t\u1eeb 6.000 \u0111\u1ebfn 9.000 m3\/gi\u00e2y v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u00e1ng 3 h\u00e0ng n\u0103m. Hi\u1ec7n t\u1ea1i ch\u1ec9 c\u00f2n 300 \u2013 500 m3\/gi\u00e2y m\u00e0 th\u00f4i. V\u00ec v\u1eady n\u1ea1n h\u1ea1n h\u00e1n kh\u1eafc nghi\u1ec7t \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra v\u00e0o th\u00e1ng 3\/2016 v\u00e0 3\/2020. V\u00e0 h\u1ec7 qu\u1ea3 l\u00e0 n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n \u0111\u00e3 v\u00e0o s\u00e2u trong ch\u00e2u th\u1ed5 s\u00f4ng C\u1eedu Long h\u00e0ng tr\u0103m km.<\/li><li><strong>L\u0169 mu\u1ed9n b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng<\/strong>: v\u00ec n\u1ea1n x\u1ea3 n\u01b0\u1edbc \u1edf nh\u1eefng \u0111\u1eadp n\u1eb1m tr\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-34.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5923\" width=\"329\" height=\"173\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-34.png 310w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-34-300x158.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 329px) 100vw, 329px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh: <\/strong>TC ch\u1eb7n n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Mekong khi\u1ebfn m\u1ee9c n\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng th\u1ea5p k\u1ef7 l\u1ee5c: Theo nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Mekong Freedom Network, 8 \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n ch\u1eafn ngang s\u00f4ng Mekong (Lan Th\u01b0\u01a1ng) tr\u00ean \u0111\u1ea5t TC \u0111\u00e3 gi\u1eef l.\u1ea1i t\u1ed5ng c\u1ed9ng h\u01a1n 40 t\u1ec9 m3 n\u01b0\u1edbc cho c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch ph\u00e1t \u0111i\u1ec7n, t\u01b0\u1edbi ti\u00eau\u2026<strong>Ch\u00ednh c\u00e1c \u0111\u1eadp tr\u00ean l\u00e0 th\u1ee7 ph\u1ea1m ch\u00ednh khi\u1ebfn m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Mekong xu\u1ed1ng th\u1ea5p k\u1ef7 l\u1ee5c<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5925\" width=\"375\" height=\"419\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong3.jpg 476w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong3-268x300.jpg 268w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong3-465x520.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong3-447x500.jpg 447w\" sizes=\"auto, (max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/><figcaption>H\u00ecnh ch\u1ee5p m\u1ed9t trong nh\u1eefng con \u0111\u1eadp c\u1ee7a TC<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Theo th\u00f4ng b\u00e1o c\u1ee7a B\u1ed9 T\u00e0i nguy\u00ean TC, l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u1ec1 s\u00f4ng Mekong s\u1ebd gi\u1ea3m kho\u1ea3ng 30% xu\u1ed1ng c\u00f2n 800m3\/gi\u00e2y (m\u00b3\/s) t\u1eeb ng\u00e0y 1 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 3\/1\/2020 v\u00e0 xu\u1ed1ng m\u1ee9c th\u1ea5p nh\u1ea5t 500m\u00b3\/s v\u00e0o ng\u00e0y 4\/1\/2020, sau \u0111\u00f3 l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00ecn chung, c\u00e1c chuy\u00ean gia ch\u1ec9 ra 3 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh khi\u1ebfn m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Mekong \u1edf Th\u00e1i Lan, L\u00e0o, Camdodia, Vi\u1ec7t Nam xu\u1ed1ng th\u1ea5p k\u1ef7 l\u1ee5c: 1- L\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a n\u0103m nay gi\u1ea3m; 2 &#8211; \u0110\u1eadp C\u1ea3nh H\u1ed3ng x\u1ea3 \u00edt n\u01b0\u1edbc; 3 &#8211; \u0110\u1eadp Xayaburi \u1edf L\u00e0o \u0111ang ch\u1ea1y th\u1eed nghi\u1ec7m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n \u1edf ph\u00eda B\u1eafc: <\/em><\/strong>\u1ede ph\u1ea7n th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n c\u1ee7a s\u00f4ng, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n \u0111ang g\u00e2y lo ng\u1ea1i cho c\u1ea3 v\u00f9ng. M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eadp \u1edf th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n \u0111\u00e3 b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u1ee7a d\u00f2ng s\u00f4ng, m\u00e0 tr\u1ea3i d\u00e0i g\u1ea7n 15.000 km (8.047 d\u1eb7m) t\u1eeb T\u00e2y T\u1ea1ng ra bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5924\" width=\"452\" height=\"252\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong2.jpg 990w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong2-300x168.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong2-768x429.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong2-465x260.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/dam-on-mekong2-695x388.jpg 695w\" sizes=\"auto, (max-width: 452px) 100vw, 452px\" \/><figcaption>H\u00ecnh ch\u1ee5p t\u1eeb v\u1ec7 tinh cho th\u1ea5y l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc tr\u00ean s\u00f4ng Meekong \u0111\u00e3 gi\u1ea3m nghi\u00eam tr\u1ecdng t\u1eeb n\u0103m 2017 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2019<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Theo International Rivers Network &#8211; IRN, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c tr\u00ean c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, c\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf \u1edf California, \u0111\u00e3 c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng TC \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng s\u00e1u &#8220;con \u0111\u1eadp l\u1edbn&#8221; tr\u00ean d\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a Mekong v\u00e0 \u0111ang l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch cho 14 chi\u1ebfc kh\u00e1c trong v\u00f2ng 10 n\u0103m t\u1edbi. IRN cho bi\u1ebft th\u00eam:&#8221;<strong><em>B\u1eb1ng c\u00e1ch thay \u0111\u1ed5i th\u1ee7y v\u0103n c\u1ee7a d\u00f2ng s\u00f4ng, ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 di c\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1 v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u1ee7a d\u00f2ng s\u00f4ng, vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c con \u0111\u1eadp tr\u00ean h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Mekong s\u1ebd c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng tr\u00ean to\u00e0n l\u01b0u v\u1ef1c.&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i Trung C\u1ed9ng<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trung C\u1ed9ng c\u1ed1 t\u00ecnh \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi qua th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00f3 t\u1ea9m h\u00f3a ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c h\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t m\u00f3n h\u00e0ng n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng? Ng\u00e0y nay, c\u00e1c doanh nh\u00e2n TC bi\u1ebft r\u1ea5t r\u1ecf r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng th\u00edch c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m <strong>&#8216;s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1ea1i Trung C\u1ed9ng&#8217; <\/strong>d\u01b0\u1edbi danh ngh\u0129a <strong>\u201cMade in China hay Made in RPC\u201d qua c\u00e1c m\u00e3 s\u1ed1 \u0111\u1ea7u t\u1eeb 690 \u0111\u1ebfn 695<\/strong>. V\u00ec v\u1eady h\u1ecd c\u1ed1 t\u00ecm c\u00e1ch kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a s\u1ea3n ph\u1ea9m T\u00e0u m\u1ed9t khi \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t c\u1ea3ng ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/li><li>Nh\u01b0ng TC v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u00e1nh kh\u00f3e \u0111\u1ec3 che gi\u1ea5u xu\u1ea5t x\u1ee9 TC c\u1ee7a h\u00e0ng T\u00e0u. V\u00e0i th\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh sau \u0111\u00e2y khi\u1ebfn b\u1ea1n th\u1ea5y ngay m\u01b0u m\u00f4 n\u1ea7y: 1- Khi b\u1ea1n \u0111i Costco mua m\u1ed9t h\u1ee7 c\u00e1c h\u1ea1t kh\u00f4 tr\u1ed9n l\u1eabn v\u1edbi nhau, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y b\u1ea3n ghi ph\u00eda sau c\u00f3 \u0111\u1ec1 \u201cProcessed and packaged in the USA\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 h\u00e0ng TC. Costco \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u00e1c quan tr\u1ecdng trong su\u1ed1t 5 n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u1edbi T\u1eadp \u0111o\u00e0n Alibaba t\u1ea1i TC \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ra th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng nh\u00e3n hi\u1ec7u ri\u00eang Kirkland. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 gi\u00fap x\u00e2y d\u1ef1ng t\u00ean c\u00f4ng ty t\u1ea1i TC tr\u01b0\u1edbc khi gia nh\u1eadp v\u00e0o b\u00e1n l\u1ebb to\u00e0n c\u1ea7u;<\/li><li>B\u1ea1n c\u0169ng \u0111\u1eebng qu\u00ean r\u1eb1ng th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 h\u00e0ng h\u00f3a s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1eeb TC \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n sang Th\u00e1i Lan, M\u00e3 Lai, Srilanca, c\u00e1c qu\u1ed1c gia Trung M\u1ef9, v\u00e0 nh\u1ee9t l\u00e0 Vi\u1ec7t Nam \u2026r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng nh\u1ea3n hi\u1ec7u ghi\u2026\u201cs\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1eeb \u2026c\u00e1c qu\u1ed1c gia k\u1ec3 tr\u00ean\u201d.<\/li><li>C\u00e1c nh\u00e0 h\u00e0ng TC \u1edf Hoa K\u1ef3 nh\u1eadp c\u1ea3ng th\u1ef1c ph\u1ea9m t\u1eeb Trung Hoa? Tuy s\u1ea3n xu\u1ea5t th\u1ecbt heo nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng TC v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang nh\u1eadp kh\u1ea9u th\u1ecbt heo t\u1eeb M\u1ef9 \u0111\u1ec3 ch\u1ebf bi\u1ebfn (process) v\u00e0 t\u00e1i xu\u1ea5t c\u1ea3ng qua M\u1ef9 l\u1ea1i nh\u1ee9t l\u00e0 ch\u00e2n g\u00e0 v\u1ecbt, c\u00e1nh g\u00e0 (M\u1ef9 b\u00e1n ra ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 1cent\/lb, khi t\u00e1i xu\u1ea5t c\u1ea3ng qua M\u1ef9 nh\u00e0 h\u00e0ng T\u00e0u b\u00e1n 3,4 ch\u00e2n g\u00e0 v\u1edbi gi\u00e1 3:00US$!)&#8230;<\/li><li>Th\u1ecbt g\u00e0 t\u1eeb Trung C\u1ed9ng nu\u00f4i \u1edf T\u00e0u c\u00f3 m\u1ee9c an to\u00e0n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u1ef1c ph\u1ea9m kh\u00e1c, s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a th\u1ecbt gia c\u1ea7m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i do d\u1ecbch c\u00fam gia c\u1ea7m th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi gia c\u1ea7m b\u1ecb nhi\u1ec5m b\u1ec7nh. B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m 2013, TC \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua n\u0103m \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t t\u1eeb H1N1 cho \u0111\u1ebfn H7N9 l\u00e0 \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1ea5t (2016-2017) v\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Ch\u1ec9 ri\u00eang trong th\u00e1ng 1 n\u0103m 2017, g\u1ea7n 200 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb nhi\u1ec5m b\u1ec7nh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn 79 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. S\u1ef1 gia t\u0103ng c\u00e1c ca nhi\u1ec5m v\u00e0 t\u1eed vong H7N9 \u0111\u00e3 khi\u1ebfn ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng gia c\u1ea7m s\u1ed1ng tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c v\u00e0o th\u00e1ng Hai. <em>Theo b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc TC, n\u0103m 2013, h\u01a1n 50% trong s\u1ed1 162.000 t\u1ea5n kh\u00e1ng sinh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u1edf T\u00e0u l\u00e0 d\u00e0nh cho ch\u0103n nu\u00f4i m\u1ed7i n\u0103m, h\u01a1n 50.000 t\u1ea5n kh\u00e1ng sinh d\u01b0 th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3i ra m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. N\u1ed3ng \u0111\u1ed9 kh\u00e1ng sinh \u1edf c\u00e1c con s\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a TC cao h\u01a1n 2,5 l\u1ea7n so v\u1edbi m\u1ee9c \u1edf c\u00e1c con s\u00f4ng \u1edf Hoa K\u1ef3. Khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn gia c\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i \u1edf TC, th\u1ecbt g\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a kim lo\u1ea1i n\u1eb7ng nh\u01b0 &nbsp;ch\u00ec, th\u1ee7y ng\u00e2n v\u00e0 th\u1ea1ch t\u00edn (arsenic) v\u00e0 d\u01b0 l\u01b0\u1ee3ng thu\u1ed1c s\u00e1t tr\u00f9ng, thu\u1ed1c tr\u1eeb n\u1ea5m m\u1ed1c\u2026 c\u00f3 trong th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a ch\u00fang g\u00e2y ra \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u00f3 h\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi m\u1ed7i khi \u0103n v\u00e0o. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng b\u00e1o \u0111\u1ed9ng<\/em>.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>4. H\u00f3a ch\u1ea5t v\u00e0 D\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m Trung C\u1ed9ng<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng h\u00f3a ch\u1ea5t v\u00e0 d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m TC hi\u1ec7n \u0111ang l\u00e0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng l\u1edbn th\u1ee9 hai tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, sau M\u1ef9 m\u00e0 th\u00f4i.Th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 b\u00e1o v\u00e0 \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u1ebd t\u0103ng m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn 200 t\u1ef7 USD v\u00e0o n\u0103m 2020 v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ed1ng l\u00e3nh h\u1ea7u h\u1ebft th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u1edf ch\u00e2u \u00c1 th\u1eadm ch\u00ed lan r\u1ed9ng qua \u00c2u v\u00e0 M\u1ef9 ch\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-35.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5926\" width=\"299\" height=\"202\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Trong hi\u1ec7n t\u1ea1i, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb \u0111ang \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m sinh h\u1ecdc \u1edf TC. S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u1ea7y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng b\u1eb1ng s\u00e1ng ch\u1ebf tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 h\u1ebft h\u1ea1n, v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e0i tr\u1ee3 c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7. C\u00e1c xu h\u01b0\u1edbng m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t thu\u1ed1c h\u00e0ng lo\u1ea1t sau khi h\u1ebft h\u1ea1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n (generic), thu\u1ed1c tr\u1ecb ung th\u01b0, ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i ch\u1ee7ng ng\u1eeba (vaccin).<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 10 n\u0103m tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, k\u1ef9 ngh\u1ec7 h\u00f3a ch\u1ea5t v\u00e0 d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m TC c\u00f3 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc nh\u1ea3y v\u1ecdt, t\u1eeb \u0111\u00f3 n\u1ea3y sinh ra m\u1ed9t s\u1ed1 lo ng\u1ea1i v\u1ec1 ph\u1ea9m ch\u1ea5t (quality), v\u00ec qu\u1ed1c gia n\u1ea7y th\u1ec3 hi\u1ec7n nhi\u1ec1u cung c\u00e1ch &#8220;l\u00e0m \u0103n&#8221; \u0111\u00f4i khi v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ti\u00eau chu\u1ea9n cho ph\u00e9p c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf \u00e1p d\u1ee5ng cho ng\u00e0nh ho\u00e1 ch\u1ea5t, sinh h\u00f3a, d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m m\u00e0 ch\u1ec9 lo ch\u00fa tr\u1ecdng v\u00e0o l\u01b0\u1ee3ng (quantity) m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-36.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5927\" width=\"292\" height=\"219\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n t\u1ea1i, Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng v\u00e0o h\u00e0ng \u0111\u1ea7u tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00e0 c\u00f2n n\u1eefa, t\u1ea1i B\u1eafc Kinh, T\u00f4 Ch\u00e2u v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn c\u0169ng kh\u00f4ng ng\u1eebng ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng k\u1ef9 ngh\u1ec7 n\u1ea7y. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i hi\u1ec7n t\u1ea1i, TC \u0111ang \u0111i d\u1ea7n \u0111\u1ebfn s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u00e0ng lo\u1ea1t d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m ti\u00eau d\u00f9ng nh\u1eb1m cung c\u1ea5p cho th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"293\" height=\"221\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-37.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5928\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>M\u1ed7i l\u1ea7n ch\u00fang ta ng\u1eadm m\u1ed9t vi\u00ean Vitamin C ch\u1eb3ng h\u1ea1n, h\u1ea7u nh\u01b0 n\u01a1i s\u1ea3n xu\u1ea5t h\u00f3a ch\u1ea5t n\u1ea7y ch\u00ednh l\u00e0 TC<\/strong>. Ch\u01b0a \u0111\u1ea7y m\u1ed9t th\u1eadp ni\u00ean, <strong>TC cung c\u1ea5p 90% th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng Vitamin C \u1edf Hoa K\u1ef3. <\/strong>Hi\u1ec7n nay, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec1u nh\u1eadp c\u1ea3ng thu\u1ed1c tr\u1ee5 sinh ho\u1eb7c kh\u00e1ng sinh, di\u1ebfu t\u1ed1 (enzymes), v\u00e0 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i amino acid d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng nguy\u00ean th\u1ee7y (primary) \u2026t\u1eeb Trung C\u1ed9ng!<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, trong m\u1ed9t ph\u00e1t bi\u1ec3u g\u1ea7n \u0111\u00e2y, Tr\u01b0\u1edfng V\u0103n ph\u00f2ng \u0110\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi WHO t\u1ea1i TC, <strong>Ts Henk Bekedam<\/strong>, cho r\u1eb1ng:&#8221;<strong><em>C\u00e1c d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m c\u1ee7a TC d\u00f9ng trong vi\u1ec7c ch\u1eefa tr\u1ecb b\u1ecbnh b\u1ea5t l\u1ef1c, l\u00e0m gi\u1ea3m c\u00e2n, c\u00f9ng t\u1ea5t c\u1ea3 d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m gi\u1ea3 b\u00e0y b\u00e1n trong c\u00e1c c\u1eeda hi\u1ec7u l\u00e0 M\u1ed8T T\u1ed8I \u00c1C\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. Nh\u00ecn v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 10 v\u1eeba qua, <strong>D\u00e2n bi\u1ec3u Hoa K\u1ef3 Scott Perry<\/strong> (PA-10), Ch\u1ee7 t\u1ecbch Ti\u1ec3u Ban An Ninh N\u1ed9i \u0110\u1ecba Qu\u1ed1c H\u1ed9i, \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u D\u1ef1 lu\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a <strong>\u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Trung Hoa v\u00e0o Danh s\u00e1ch C\u00e1c T\u1ed5 ch\u1ee9c T\u1ed9i ph\u1ea1m H\u00e0ng \u0111\u1ea7u Th\u1ebf Gi\u1edbi<\/strong> (Chinese Communist Party CCP to the Top International Criminal Organizations Target &#8211; TICOT) l\u00e0 th\u00eam m\u1ed9t b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y qu\u1ea3 th\u1eadt TC l\u00e0 th\u1ee7 ph\u1ea1m trong nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111an c\u1eed \u1edf ph\u1ea7n tr\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/image-38.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5929\" width=\"253\" height=\"142\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>V\u00ec v\u1eady, k\u1ebft lu\u1eadn tr\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t x\u00e1c t\u00edn \u0111\u1ec3 x\u00e1c minh m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa\u2026<strong><em>Trung C\u1ed9ng \u0111ang l\u00e0 th\u1ee7 ph\u1ea1m ch\u00ednh trong vi\u1ec7c t\u00e0n ph\u00e1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9c nh\u00e2n lo\u1ea1i to\u00e0n c\u1ea7u<\/em><\/strong>. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, n\u01b0\u1edbc n\u1ea7y lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 mi\u1ebfng m\u1ed3i ng\u1ecdn cho TC trong su\u1ed1t h\u01a1n 4.000 n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, v\u00e0i s\u1ef1 ki\u1ec7n x\u1ea3y ra cho Vi\u1ec7t Nam trong kho\u1ea3ng 10 n\u0103m tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2u cho th\u1ea5y ch\u00ednh TC mu\u1ed1n th\u00f4n t\u00ednh Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 gi\u00e1 n\u00e0o. \u0110\u00f3 l\u00e0:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>C\u00e2u chuy\u1ec7n Formosa, V\u0169ng \u00c1ng v\u00e0 nh\u1eefng v\u00f9ng t\u1ef1 tr\u1ecb \u1edf duy\u00ean h\u1ea3i nh\u01b0 V\u00e2n \u0110\u1ed3n, B\u1eafc V\u00e2n Phong, Ph\u00fa Qu\u1ed1c v.v\u2026l\u00e0 m\u1ed9t \u00e2m m\u01b0u th\u00e2m \u0111\u1ed9c nh\u1eb1m tri\u1ec7t h\u1ea1 ngu\u1ed3n protein ch\u00ednh (ngu\u1ed3n c\u00e1) c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eadn ng\u01b0 d\u00e2n Vi\u1ec7t \u0111\u00e1nh b\u1eaft t\u00f4m c\u00e1 ngay tr\u00ean v\u00f9ng bi\u1ec3n c\u1ee7a m\u00ecnh;<\/li><li>Vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eadn ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc \u1edf \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long qua vi\u1ec7c x\u00e2y \u0111\u1eadp \u1edf th\u01b0\u01a1ng ngu\u1ed3n ngay tr\u00ean d\u00f2ng ch\u00ednh c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong nh\u1eb1m tri\u1ec7t ti\u00eau ng\u00e0nh n\u00f4ng nghi\u1ec7p, ch\u0103n nu\u00f4i tr\u00ean s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc t\u1ee9c l\u00e0 ngu\u1ed3n carbohydrate hay l\u00faa g\u1ea1o, th\u1ee9c \u0103n ch\u00ednh c\u1ee7a d\u00e2n Vi\u1ec7t;<\/li><li>Vi\u1ec7c thi\u1ebft l\u1eadp tr\u00ean 315 khu ch\u1ebf xu\u1ea5t, khu c\u00f4ng nghi\u1ec7p nh\u01b0ng kh\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y thanh l\u1ecdc ph\u1ebf th\u1ea3i, x\u00e2y d\u1ef1ng h\u00e0ng tr\u0103m nh\u00e0 m\u00e1y nhi\u1ec7t \u0111i\u1ec7n t\u1eeb than \u0111\u00e1, v\u00e0i ch\u1ee5c nh\u00e0 m\u00e1y gi\u1ea5y v\u00e0 x\u1ea3 th\u1ea3i \u0111\u1ed9c h\u1ea1i ra th\u1eb3ng v\u00e0o c\u00e1c s\u00f4ng ng\u00f2i\u2026 t\u1eeb B\u1eafc ch\u00ed Nam, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1ec9 nh\u1eafm v\u00e0o vi\u1ec7c g\u00e2y ra \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc;<\/li><li>V\u00e0 sau c\u00f9ng, TC tung v\u00e0o \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t t\u1ea5t c\u1ea3 ngu\u1ed3n th\u1ef1c ph\u1ea9m xu\u1ea5t c\u1ea3ng ra th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 b\u1ecb tr\u1ea3 v\u1ec1 v\u00ec vi ph\u1ea1m ti\u00eau chu\u1ea9n v\u1ec7 sinh an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m qu\u1ed1c t\u1ebf, th\u1ef1c ph\u1ea9m ch\u1ee9a h\u00f3a ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c h\u1ea1i b\u1ecb c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed d\u1ee5ng.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00ean c\u1ee7a TC v\u00e0 qua kinh nghi\u1ec7m kh\u00e1ng chi\u1ebfn c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t trong su\u1ed1t 4.000 ch\u1ed1ng T\u00e0u, ng\u00e0y h\u00f4m nay, TC ch\u1ec9 nh\u1eafm m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau duy nh\u1ee9t l\u00e0 <strong><em>tri\u1ec7t h\u1ea1 s\u1ee9c \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai<\/em><\/strong> c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t qua nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng tr\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>V\u00e0 \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c H\u00e1n h\u00f3a c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng kh\u00f4ng ti\u1ebfng s\u00fang!<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1-10-2020<br>Qu\u1ed1c kh\u00e1nh cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TS Mai Thanh Truy\u1ebft Trung C\u1ed9ng l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch 9.596.960 Km2t\u1ee9c3,705,410 sq mi, v\u1edbi d\u00e2n s\u1ed1&nbsp;&nbsp; &nbsp;1,439,323,776 (theo th\u1ed1ng k\u00ea UN 9\/2020). TC hi\u1ec7n nay l\u1ea1i \u0111ang \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi n\u1ea1n trai th\u1eeba g\u00e1i thi\u1ebfu (130\/100), h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1eddi Mao Tr\u1ea1ch \u0110\u00f4ng l\u00e0<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=5914\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5918,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[12,57,1],"tags":[144,99,98],"class_list":["entry","author-ntviet","post-5914","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-uncategorized","tag-khoa-hoc","tag-moi-truong","tag-trung-cong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5914"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5914\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}