{"id":9096,"date":"2026-03-07T04:21:45","date_gmt":"2026-03-07T04:21:45","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=9096"},"modified":"2026-03-07T04:21:48","modified_gmt":"2026-03-07T04:21:48","slug":"thoa-thuan-nguyen-tu-iran-nhung-bat-cap-trong-qua-khu-va-thach-thuc-trong-tuong-lai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=9096","title":{"rendered":"<strong>TH\u1eceA THU\u1eacN NGUY\u00caN T\u1eec IRAN: Nh\u1eefng B\u1ea5t C\u1eadp Trong Qu\u00e1 Kh\u1ee9 V\u00e0 Th\u00e1ch Th\u1ee9c Trong T\u01b0\u01a1ng Lai<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>Tr\u1ecdng Vi\u1ec7t<\/span>"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"566\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-5-1024x566.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9112\" style=\"width:586px;height:323px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-5-1024x566.jpg 1024w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-5-300x166.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-5-768x425.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-5-465x257.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-5-695x384.jpg 695w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-5.jpg 1419w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">___________________<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-right has-times-new-roman-font-family has-custom-font wp-block-paragraph\" style=\"font-family:Times New Roman;font-size:19px\"><em><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0f0bbf\" class=\"has-inline-color\">Ban bi\u00ean t\u1eadp: Chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e3 b\u00f9ng n\u1ed5 t\u1ea1i Iran. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i C\u1ed9ng H\u00f2a H\u1ed3i Gi\u00e1o Iran \u0111ang b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ng\u00e3 r\u1ebd \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Iran \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i v\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn sinh t\u1ed3n.<br>B\u00e0i vi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1: <strong>TH\u1eceA THU\u1eacN NGUY\u00caN T\u1eec IRAN: Nh\u1eefng B\u1ea5t C\u1eadp Trong Qu\u00e1 Kh\u1ee9 V\u00e0 Th\u00e1ch Th\u1ee9c Trong T\u01b0\u01a1ng Lai<\/strong> c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Tr\u1ecdng Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean V\u1eadn H\u1ed9i M\u1edbi v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m 2021. Nh\u1eadn th\u1ea5y n\u1ed9i dung v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 gi\u00fap \u00f4n l\u1ea1i nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n quan tr\u1ecdng n\u00ean V\u1eadn H\u1ed9i M\u1edbi xin \u0111\u0103ng l\u1ea1i v\u00e0 m\u1eddi qu\u00fd \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f9ng \u0111\u1ecdc.<\/mark><\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ecfa Thu\u1eadn Nguy\u00ean T\u1eed Iran (Joint Comprehensive Plan of Action\/JCPOA) l\u00e0 \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u00e3 g\u00e2y nhi\u1ec1u tranh lu\u1eadn s\u00f4i n\u1ed5i trong c\u00e1c nh\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, tr\u00ean c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m qua. Nh\u01b0ng nh\u1eefng th\u00e1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n lu\u1eadn s\u00f4i \u0111\u1ed9ng h\u01a1n khi ch\u00ednh quy\u1ec1n Hoa K\u1ef3 \u0111ang mong mu\u1ed1n quay tr\u1edf l\u1ea1i th\u1ecfa thu\u1eadn n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ef1c h\u01b0 ra sao? T\u1ed1t x\u1ea5u th\u1ebf n\u00e0o? Th\u1ecfa thu\u1eadn n\u00e0y c\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n n\u1ea1n nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y mong \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb \u0111\u1ebfn qu\u00fd b\u1ea1n \u0111\u1ecdc m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00f4ng tin li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u1ed3 s\u01a1 n\u00e0y v\u1ed1n \u0111\u00e3 k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m \u0111\u1ec3 gi\u00fap r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng d\u01b0 lu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">A. <u>T\u1ed5ng qu\u00e1t v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc Iran (Ba T\u01b0).<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N\u01b0\u1edbc Iran, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Ba T\u01b0, v\u1edbi t\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c hi\u1ec7n nay l\u00e0 C\u1ed9ng h\u00f2a H\u1ed3i gi\u00e1o Iran<\/strong>, l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u1edf v\u00f9ng T\u00e2y \u00c1, thu\u1ed9c Trung \u0110\u00f4ng. Iran c\u00f3 bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc gi\u00e1p v\u1edbi Armenia, Azerbaijan; ph\u00eda b\u1eafc gi\u00e1p bi\u1ec3n Caspi; ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc gi\u00e1p Turkmenistan; ph\u00eda \u0111\u00f4ng gi\u00e1p Afghanistan v\u00e0 Pakistan; ph\u00eda nam tr\u00f4ng ra v\u1ecbnh Ba T\u01b0 (Persian Gulf) v\u00e0 v\u1ecbnh Oman; c\u00f2n ph\u00eda t\u00e2y gi\u00e1p Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3 v\u00e0 Iraq.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1018\" height=\"837\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-map-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9098\" style=\"width:387px;height:317px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-map-2.jpg 1018w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-map-2-300x247.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-map-2-768x631.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-map-2-465x382.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-map-2-608x500.jpg 608w\" sizes=\"auto, (max-width: 1018px) 100vw, 1018px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iran v\u1edbi d\u00e2n s\u1ed1 kho\u1ea3ng 83 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 qu\u1ed1c gia \u0111\u00f4ng d\u00e2n th\u1ee9 nh\u00ec \u1edf Trung \u0110\u00f4ng (sau Ai C\u1eadp) v\u00e0 th\u1ee9 18 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. L\u00e3nh th\u1ed5 Iran r\u1ed9ng 1.648.195 km\u00b2 (di\u1ec7n t\u00edch g\u1ea5p kho\u1ea3ng 4 l\u1ea7n ti\u1ec3u bang California), l\u1edbn th\u1ee9 nh\u00ec t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 17 th\u1ebf gi\u1edbi. Tehran l\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u00f4 v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Iran, c\u0169ng l\u00e0 trung t\u00e2m ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf v\u00e0 v\u0103n ho\u00e1. Iran l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia \u0111a v\u0103n ho\u00e1 v\u1edbi nhi\u1ec1u nh\u00f3m d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng d\u00e2n c\u01b0 l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ba T\u01b0 (61%), ng\u01b0\u1eddi Azeri (16%), ng\u01b0\u1eddi Kurd (10%) v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Lur (6%). V\u00e0o n\u0103m 2019, GDP l\u00e0 620 t\u1ef7 USD, v\u00e0 7,500 USD\/\u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iran s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean v\u00f4 c\u00f9ng d\u1ed3i d\u00e0o phong ph\u00fa bao g\u1ed3m kh\u00ed \u0111\u1ed1t t\u1ef1 nhi\u00ean v\u1edbi tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn th\u1ee9 hai th\u1ebf gi\u1edbi (sau Nga), v\u00e0 m\u1ecf d\u1ea7u h\u1ecfa chi\u1ebfm 10% tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 l\u1edbn th\u1ee9 ba sau \u1ea2 R\u1eadp Saudi. Iran l\u00e0 qu\u1ed1c gia s\u1ea3n xu\u1ea5t d\u1ea7u h\u1ecfa \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 hai trong kh\u1ed1i OPEC, v\u1edbi s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng xu\u1ea5t kh\u1ea9u t\u1eeb b\u1ed1n \u0111\u1ebfn n\u0103m tri\u1ec7u barrels m\u1ed7i ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Shah \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i l\u1eadp sau cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00ednh v\u00e0o n\u0103m 1953, quy\u1ec1n h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c Anh Qu\u1ed1c v\u00e0 Hoa K\u1ef3 trao v\u00e0o tay vua Shah Mohammad Reza Pahlavi.<\/strong> Vua Pahlavi \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch th\u00e2n ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eadp k\u1ef7 1970. V\u1edbi s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 m\u1ea1nh m\u1ebd t\u1eeb ph\u00eda Anh v\u00e0 M\u1ef9, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Shah t\u1eeb ch\u1ed1i c\u1ea3i c\u00e1ch ch\u00ednh tr\u1ecb, kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a c\u00e1c ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p Iran, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u00e0n \u00e1p phe \u0111\u1ed1i l\u1eadp trong t\u1ea7ng l\u1edbp t\u0103ng l\u1eef H\u1ed3i gi\u00e1o h\u1ec7 ph\u00e1i Shia v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ea3i c\u00e1ch. B\u1ea5t m\u00e3n tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e0n \u00e1p ch\u00ednh tr\u1ecb c\u00f9ng b\u1ea5t \u1ed5n x\u00e3 h\u1ed9i trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn C\u00e1ch m\u1ea1ng l\u1eadt \u0111\u1ed5 vua Shah Pahlavi n\u0103m 1979. N\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng ho\u00e0 H\u1ed3i gi\u00e1o Iran ra \u0111\u1eddi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"356\" height=\"360\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ayatollah-komeini.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9103\" style=\"width:210px;height:213px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ayatollah-komeini.jpg 356w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/ayatollah-komeini-297x300.jpg 297w\" sizes=\"auto, (max-width: 356px) 100vw, 356px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>\u0110\u1ea1i gi\u00e1o ch\u1ee7<\/strong> <strong>Ayatollah Khomeini<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng th\u00e0nh c\u00f4ng, <strong>\u0110\u1ea1i Gi\u00e1o Ch\u1ee7 h\u1ed3i gi\u00e1o Ayatollah Ruhollah Musavi Khomeini<\/strong>, ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng, tr\u1edf v\u1ec1 Iran ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 2 n\u0103m 1979 sau 14 n\u0103m s\u1ed1ng l\u01b0u vong t\u1ea1i Ph\u00e1p, v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh l\u00e3nh t\u1ee5 t\u1ed1i cao c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng H\u00f2a H\u1ed3i gi\u00e1o v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m 1979.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Th\u1ec3 ch\u1ebf c\u1ed9ng h\u00f2a H\u1ed3i gi\u00e1o Iran l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111an k\u1ebft ph\u1ee9c t\u1ea1p gi\u1eefa th\u1ea7n quy\u1ec1n (H\u1ed3i gi\u00e1o) v\u00e0 th\u1ebf quy\u1ec1n (lu\u1eadt l\u1ec7 x\u00e3 h\u1ed9i, d\u00e2n quy\u1ec1n)<\/strong> n\u01a1i \u0111\u00f3 c\u00e1c qui t\u1eafc, lu\u1eadt l\u1ec7 r\u1ea5t kh\u1eaft khe c\u1ee7a H\u1ed3i gi\u00e1o \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#110dbb\" class=\"has-inline-color\">Quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a gi\u00e1o ch\u1ee7 Ayatollah, ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o gi\u00e1o h\u1ed9i, l\u00e0 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng, cao h\u01a1n ch\u1ee9c v\u1ee5 t\u1ed5ng th\u1ed1ng do d\u00e2n b\u1ea7u, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong l\u00e3nh v\u1ef1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, an ninh, t\u00ecnh b\u00e1o.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u1ee7a Iran v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean c\u0103ng th\u1eb3ng k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1979, sau cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng. T\u00ecnh h\u00ecnh ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n khi c\u00e1c sinh vi\u00ean Iran b\u1eaft gi\u1eef c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean \u0110\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n Hoa K\u1ef3. <\/strong>Cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng con tin M\u1ef9 k\u00e9o d\u00e0i 444 ng\u00e0y v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c gi\u1ea3i c\u1ee9u con tin c\u1ee7a TT Carter gi\u00fap cho \u0110\u1ea1i Gi\u00e1o Ch\u1ee7 Khomeini v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ee7a \u00f4ng c\u1ee7ng c\u1ed1 quy\u1ec1n l\u1ef1c qua chi\u00eau b\u00e0i ch\u1ed1ng M\u1ef9 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, b\u00e0i Do Th\u00e1i. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ef1c \u0111oan th\u00f9 ngh\u1ecbch v\u1edbi Hoa K\u1ef3, Do Th\u00e1i c\u1ee7a Khomeini khi\u1ebfn Iran b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0 ngay c\u1ea3 v\u1edbi kh\u1ed1i \u1ea2 R\u1eadp l\u00e2n bang trong khu v\u1ef1c.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"615\" height=\"364\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-con-tin-my.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9099\" style=\"width:449px;height:266px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-con-tin-my.jpg 615w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-con-tin-my-300x178.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-con-tin-my-465x275.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 615px) 100vw, 615px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>Nh\u1eefng nh\u00e2n vi\u00ean s\u1ee9 qu\u00e1n Hoa K\u1ef3 b\u1ecb b\u1eaft l\u00e0m con tin t\u1ea1i Tehran<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau n\u00e0y, \u0111\u1ec3 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng th\u1ebf l\u1ef1c v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, Iran \u0111\u00e3 t\u00ecm c\u00e1ch xu\u1ea5t kh\u1ea9u cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ee7a m\u00ecnh ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, hu\u1ea5n luy\u1ec7n ti\u1ebfp tr\u1ee3 cho c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c d\u00e2n qu\u00e2n c\u1ef1c \u0111oan, c\u00e1c nh\u00f3m phi\u1ebfn qu\u00e2n th\u00e1nh chi\u1ebfn thu\u1ed9c gi\u00e1o ph\u00e1i Shia ch\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, Do Th\u00e1i, c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u1ea2 R\u1eadp trong khu v\u1ef1c. \u0110i\u1ec3n h\u00ecnh nh\u01b0 nh\u00f3m Hezbollah \u1edf Liban, Hamas\/Palestine \u1edf d\u1ea3i Gaza, Houthi \u1edf Yemen, Taliban v\u00e0 Al Qaeda \u1edf Iraq v\u00e0 Afghanistan.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B. <u>\u0110\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a Iran.<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iran c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb r\u1ea5t quan tr\u1ecdng do n\u1eb1m t\u1ea1i ph\u1ea7n trung t\u00e2m c\u1ee7a \u0111\u1ea1i l\u1ee5c \u00c1-\u00c2u v\u00e0 g\u1ea7n v\u1edbi eo bi\u1ec3n Hormuz v\u00e0 <strong>lu\u00f4n nu\u00f4i tham v\u1ecdng tr\u1edf th\u00e0nh c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c Trung \u0110\u00f4ng<\/strong>. Nhu c\u1ea7u c\u1ea1nh tranh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Iran trong khu v\u1ef1c \u0111\u1ebfn t\u1eeb hai y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u1ee7 y\u1ebfu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Ch\u00ednh tr\u1ecb:<\/strong><\/span> Cai tr\u1ecb m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc l\u1edbn, gi\u00e0u t\u00e0i nguy\u00ean, \u0111\u00f4ng d\u00e2n, v\u00e0 v\u1edbi n\u00e3o tr\u1ea1ng b\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, c\u1ef1c \u0111oan gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Iran lu\u00f4n c\u00f3 nhu c\u1ea7u b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng th\u1ebf l\u1ef1c v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 B\u1eafc Phi, c\u1ea1nh tranh v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong kh\u1ed1i \u1ea2 R\u1eadp, Do Th\u00e1i v\u00e0 m\u01b0u t\u00ecm c\u1eeda ng\u00f5 v\u01b0\u01a1n v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng t\u00e2y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn ra \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i. \u0110\u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0a1db2\" class=\"has-inline-color\">\u201c<strong>H\u00e0nh lang l\u01b0\u1ee1i li\u1ec1m Shia<\/strong>\u201d (Shia crescent)<\/mark> m\u00e0 Iran \u0111ang c\u1ed1 thi\u1ebft l\u1eadp.<\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>T\u00f4n gi\u00e1o:<\/strong><\/span> H\u1ed3i gi\u00e1o, gi\u00e1o ph\u00e1i Shia chi\u1ebfm 90% d\u00e2n s\u1ed1 t\u1ea1i Iran. Nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1i thi\u1ec3u s\u1ed1 trong th\u1ebf gi\u1edbi h\u1ed3i gi\u00e1o, ch\u1ec9 chi\u1ebfm t\u1eeb 10-15% tr\u00ean t\u1ed5ng s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi h\u1ed3i gi\u00e1o. Trong khi \u0111\u00f3, gi\u00e1o ph\u00e1i Sunni chi\u1ebfm \u0111\u1ebfn 75% v\u00e0 l\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1i ch\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c kh\u1ed1i \u1ea2 R\u1eadp t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng, Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc B\u1eafc Phi (Ai C\u1eadp, Libya, Sudan, Tunisia, Morocco, Algeria, Djibouti \u2026).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u1edf d\u0129 y\u1ebfu t\u1ed1 gi\u00e1o ph\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u1edf \u0111\u00e2y v\u00ec tuy c\u00f9ng m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o, nh\u01b0ng l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a h\u1ed3i gi\u00e1o tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y th\u1ebf k\u1ef7 qua \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng c\u00e1c cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t kh\u1ed1c li\u1ec7t, chi\u1ebfn tranh li\u00ean t\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u1eabm m\u00e1u gi\u1eefa hai gi\u00e1o ph\u00e1i Sunni v\u00e0 Shia, khi\u1ebfn h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a nhau.<\/strong> \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, Iran l\u00e0 qu\u1ed1c gia \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u gi\u00e1o ph\u00e1i Shia \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi Sunni tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu t\u1ed5ng h\u1ee3p hai y\u1ebfu t\u1ed1 tr\u00ean, ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1ea5t r\u00f5 l\u00e0 <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0e15ab\" class=\"has-inline-color\">\u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng, v\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u c\u1ea1nh tranh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, Iran s\u1ebd ph\u1ea3i m\u1ed9t m\u1eb7t h\u1ed7 tr\u1ee3, hu\u1ea5n luy\u1ec7n, trang b\u1ecb kh\u00ed t\u00e0i cho c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00f5 trang th\u00e1nh chi\u1ebfn, c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ee7ng b\u1ed1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u00f4ng khai ho\u1eb7c b\u00ed m\u1eadt, c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m thi\u1ec3u s\u1ed1 Shia; m\u1eb7t kh\u00e1c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia s\u1edf h\u1eefu v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">C. <u>M\u1ee5c \u0111\u00edch chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran.<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dd \u0111\u1ecbnh tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhen nh\u00fam t\u1eeb l\u00e2u. V\u00e0o th\u00e1ng 3, 1974, vua Shah Pahlavi \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a Iran l\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t 23.000 megawatt \u0111i\u1ec7n b\u1eb1ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nguy\u00ean t\u1eed trong v\u00f2ng v\u00e0i th\u1eadp ni\u00ean t\u1edbi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng kho\u1ea3ng h\u01a1n hai m\u01b0\u01a1i l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nguy\u00ean t\u1eed. V\u00e0 vi\u1ec7c kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0f169d\" class=\"has-inline-color\">Khi Ayatollah Khomeini tr\u1edf th\u00e0nh L\u00e3nh t\u1ee5 T\u1ed1i cao c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Iran v\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m 1979, \u00a0\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed l\u00e0 \u201cph\u1ea3n H\u1ed3i gi\u00e1o\u201d.<\/mark><\/strong> \u00d4ng \u0111\u00e3 h\u1ee7y b\u1ecf c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a vua Shah v\u00ec nghi ng\u1edd v\u1ec1 m\u1ee5c ti\u00eau h\u00f2a b\u00ecnh c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">M\u00e3i \u0111\u1ebfn n\u0103m 1995, d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i c\u1ee7a <strong>gi\u00e1o ch\u1ee7 Ayatollah Ali Khamenei<\/strong>, ch\u00ednh quy\u1ec1n Iran m\u1edbi k\u00fd h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng v\u1edbi c\u00f4ng ty Altostrati c\u1ee7a Nga \u0111\u1ec3 k\u00edch ho\u1ea1t tr\u1edf l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nguy\u00ean t\u1eed. <\/mark>Sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00ec ho\u00e3n, <strong>v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 2009, Nga th\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nguy\u00ean t\u1eed \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t<\/strong>. H\u1ecd \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p nhi\u1ec1u t\u1ea5n \u201curanium k\u00e9m gi\u00e0u\u201d (low enriched uranium) \u0111\u1ec3 v\u1eadn h\u00e0nh v\u00e0 th\u1eed nghi\u1ec7m. N\u0103m 2010 c\u00e1c thanh nhi\u00ean li\u1ec7u ph\u00f3ng x\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1p, \u0111\u1ebfn n\u0103m 2011 l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi l\u01b0\u1edbi \u0111i\u1ec7n v\u00e0 n\u0103m 2013 n\u00f3 \u0111\u00e3 s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n. C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb \u201cb\u00e1n c\u00f4ng khai\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"632\" height=\"357\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-arak-nuclear-plan.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9101\" style=\"width:485px;height:273px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-arak-nuclear-plan.jpg 632w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-arak-nuclear-plan-300x169.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-arak-nuclear-plan-465x263.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 632px) 100vw, 632px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>L\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nguy\u00ean t\u1eed Arak<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, theo Jeremy Bernstein, t\u00e1c gi\u1ea3 cu\u1ed1n s\u00e1ch \u2018Nuclear Iran\u2019, l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng Arak c\u00f3 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t \u0111\u00e1ng nghi ng\u1edd v\u00e0 c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t 40-megawatt \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng kho\u1ea3ng 150 d\u1eb7m v\u1ec1 ph\u00eda nam c\u1ee7a Tehran. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt v\u00e0o tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 2002. S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9 v\u00e0o gi\u1eefa th\u00e1ng 8 n\u0103m 2002 t\u1ea1i m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o \u1edf Washington, D.C., b\u1edfi m\u1ed9t <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0b18b0\" class=\"has-inline-color\">\u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Qu\u1ed1c gia Kh\u00e1ng Chi\u1ebfn Iran<\/mark><\/strong> [m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng H\u00f2a H\u1ed3i Gi\u00e1o]. <strong>L\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1edfi C\u00f4ng ty n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng Messiah c\u1ee7a Tehran, m\u1ed9t c\u00f4ng ty b\u00ecnh phong c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ea7n t\u1eed \u01b0u t\u00fa (elite) thu\u1ed9c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng an ninh trong V\u1ec7 Binh C\u00e1ch M\u1ea1ng H\u1ed3i Gi\u00e1o Iran.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y b\u1ecb ph\u00e1t hi\u1ec7n, Iran \u0111\u00e3 tung ngay h\u1ecfa m\u00f9. B\u1edfi l\u1ebd m\u1ed9t l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch t\u00e2m 40 megawatt h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 m\u00e1y nguy\u00ean t\u1eed d\u00f9ng cho m\u1ee5c ti\u00eau s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111i\u1ec7n. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng &nbsp;x\u1eed d\u1ee5ng n\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng (heavy water) \u0111\u1ec3 l\u00e0m ngu\u1ed9i v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a, m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u00f9ng trong tinh luy\u1ec7n Plutonium, m\u1ed9t th\u00e0nh t\u1ed1 c\u1ee7a v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed. V\u00ec v\u1eady Iran ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng n\u00f3 d\u00f9ng trong vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00e1c \u0111\u1ed3ng v\u1ecb ph\u00f3ng x\u1ea1 d\u00f9ng trong y khoa nh\u01b0ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n, khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">D. <u>Ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c.<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi chi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh ch\u1ea5m d\u1ee9t, cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u c\u1ed9ng s\u1ea3n-t\u01b0 b\u1ea3n \u0111\u00e3 c\u00e1o chung, cu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua v\u0169 trang Nga-M\u1ef9 \u0111\u00e3 xu\u1ed1ng thang, th\u1ebf gi\u1edbi n\u00f3i chung v\u00e0 c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c nguy\u00ean t\u1eed n\u00f3i ri\u00eang, \u0111ang trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u00e0i gi\u1ea3m v\u00e0 ng\u0103n ng\u1eeba vi\u1ec7c ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0e1bbc\" class=\"has-inline-color\">Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00f3, vi\u1ec7c Iran \u0111eo \u0111u\u1ed5i c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed v\u1edbi l\u00fd do nhu c\u1ea7u \u0111i\u1ec7n n\u0103ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ec \u0111ang l\u00e0 qu\u1ed1c gia d\u01b0 th\u1eeba n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u00f3a th\u1ea1ch v\u00e0 \u0111ang xu\u1ea5t c\u1ea3ng d\u1ea7u h\u1ecfa v\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ed1t.<\/mark><\/strong> H\u01a1n n\u1eefa, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u0111eo \u0111u\u1ed5i ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ef1c \u0111oan k\u00e8m v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 th\u00f9 ngh\u1ecbch ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0 Hoa K\u1ef3; b\u1ea5t h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf gi\u00e1m s\u00e1t nguy\u00ean t\u1eed qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c; v\u00e0 gia t\u0103ng c\u00e1c t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1ee7y nhi\u1ec7m trong khu v\u1ef1c qua trung gian c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ee7ng b\u1ed1; c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nguy\u00ean t\u1eed l\u00e9n l\u00fat c\u1ee7a Iran khi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi quan t\u00e2m s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia trong khu v\u1ef1c v\u00f4 c\u00f9ng lo ng\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u00e1ng 12 n\u0103m 2001, c\u1ef1u t\u1ed5ng th\u1ed1ng Rafsanjani c\u1ee7a Iran, \u0111\u00e3 ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Tehran trong m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7: <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">&#8220;<strong>N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3, th\u1ebf gi\u1edbi H\u1ed3i gi\u00e1o c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed nh\u01b0 nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 Israel s\u1edf h\u1eefu hi\u1ec7n nay, th\u00ec chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00ean \u0111\u1ebf qu\u1ed1c s\u1ebd \u0111i v\u00e0o b\u1ebf t\u1eafc v\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n x\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t qu\u1ea3 bom nguy\u00ean t\u1eed b\u00ean trong Israel l\u00e0 m\u1ecdi vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft<\/strong>&#8220;.<\/mark> \u0110e d\u1ecda th\u1eb3ng th\u1eebng kh\u00f4ng c\u1ea7n gi\u1ea5u gi\u1ebfm tr\u00ean c\u1ee7a gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cho th\u1ea5y m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nguy hi\u1ec3m v\u1ec1 c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a Iran n\u1ebfu s\u1edf \u0111\u1eafc v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed trong tay.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"565\" height=\"352\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ayatollah-Khamenei-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9102\" style=\"width:360px;height:224px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ayatollah-Khamenei-2.jpg 565w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ayatollah-Khamenei-2-300x187.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Ayatollah-Khamenei-2-465x290.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 565px) 100vw, 565px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>\u0110\u1ea1i Gi\u00e1o Ch\u1ee7 <strong>Ayatollah Ali<\/strong><\/strong> <strong>Khamenei<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 10 n\u0103m 2004, \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng bi\u1ec3u t\u00ecnh \u1edf th\u1ee7 \u0111\u00f4 Tehran v\u1edbi nh\u1eefng ti\u1ebfng la h\u00e9t cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t <strong>\u201cN\u01b0\u1edbc M\u1ef9 ph\u1ea3i ch\u1ebft!\u201d<\/strong> \u0111\u1ec3 \u1ee7ng h\u1ed9 \u201cc\u01a1 quan l\u1eadp ph\u00e1p\u201d Iran sau khi h\u1ecd b\u00e1c b\u1ecf vi\u1ec7c x\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 nguy\u00ean t\u1eed cho m\u1ee5c ti\u00eau h\u00f2a b\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cu\u1ed1i c\u00f9ng, <strong>\u0110\u1ea1i Gi\u00e1o Ch\u1ee7 Khamenei<\/strong> \u0111\u00e3 th\u00fac gi\u1ee5c qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7a m\u00ecnh &#8220;<strong>chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng hai qu\u1ea3 bom [nguy\u00ean t\u1eed] v\u00e0o th\u00e1ng Gi\u00eang [2005], n\u1ebfu kh\u00f4ng b\u1ea1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi H\u1ed3i gi\u00e1o<\/strong>&#8220;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Th\u1ebf gi\u1edbi can thi\u1ec7p qua H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng B\u1ea3o An<\/span><u><br><\/u><\/strong>V\u00ec x\u00e9t th\u1ea5y ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda cho s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 n\u1ec1n h\u00f2a b\u00ecnh t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi, sau nhi\u1ec1u th\u00e1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh, th\u1ea3o lu\u1eadn, \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u1edbi Iran, <strong>ng\u00e0y 31 th\u00e1ng 7 n\u0103m 2006<\/strong> <strong>H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng B\u1ea3o An (H\u0110BA)<\/strong> Li\u00ean Hi\u1ec7p Qu\u1ed1c (LHQ) \u0111\u00e3 th\u00f4ng qua <strong>Ngh\u1ecb quy\u1ebft 1696<\/strong> v\u1edbi y\u00eau c\u1ea7u t\u00f3m t\u1eaft sau:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0608c4\" class=\"has-inline-color\">Iran \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tinh luy\u1ec7n Uranium (enrichred Uranium),<\/mark><\/li>\n\n\n\n<li><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0c14bb\" class=\"has-inline-color\">xem x\u00e9t l\u1ea1i c\u00e1c l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nguy\u00ean t\u1eed n\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng v\u00e0<\/mark><\/li>\n\n\n\n<li><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0a0cb7\" class=\"has-inline-color\">ph\u00ea chu\u1ea9n ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh th\u01b0 cho vi\u1ec7c thanh s\u00e1t c\u1ee7a C\u01a1 quan N\u0103ng L\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean T\u1eed Qu\u1ed1c T\u1ebf (IAEA).<\/mark><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u01a1n 4 th\u00e1ng sau, v\u00e0o <strong>ng\u00e0y 23 th\u00e1ng 12 n\u0103m 2006<\/strong>, <strong>H\u0110BA l\u1ea1i th\u00f4ng qua Ngh\u1ecb quy\u1ebft 1737,<\/strong> theo \u0110i\u1ec1u 41 c\u1ee7a Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng LHQ, v\u1edbi c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee9ng r\u1eafn h\u01a1n \u0111\u1ec3 <strong>\u0111\u00e1p l\u1ea1i vi\u1ec7c Iran kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7 Ngh\u1ecb quy\u1ebft 1696<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1209a6\" class=\"has-inline-color\"><strong>Iran b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c l\u00f2 nguy\u00ean t\u1eed ph\u1ea3n \u1ee9ng n\u01b0\u1edbc n\u1eb7ng<\/strong> thay v\u00ec ch\u1ec9 xem x\u00e9t l\u1ea1i ch\u00fang.<\/mark><\/li>\n\n\n\n<li><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0b12a2\" class=\"has-inline-color\">K\u00eau g\u1ecdi Iran ph\u00ea chu\u1ea9n Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh th\u01b0 b\u1ed5 sung c\u1ee7a IAEA.<\/mark><\/li>\n\n\n\n<li><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#100cbb\" class=\"has-inline-color\"><strong>\u00c1p \u0111\u1eb7t c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u1eebng ph\u1ea1t <\/strong>ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u1ea3 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Iran c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n.<\/mark><\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"789\" height=\"707\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IRAN-nuclear-site.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9105\" style=\"width:417px;height:372px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IRAN-nuclear-site.jpg 789w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IRAN-nuclear-site-300x269.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IRAN-nuclear-site-768x688.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IRAN-nuclear-site-465x417.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IRAN-nuclear-site-558x500.jpg 558w\" sizes=\"auto, (max-width: 789px) 100vw, 789px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>B\u1ea3n \u0111\u1ed3 c\u00e1c l\u00f2 nguy\u00ean t\u1eed r\u1ea3i r\u00e1c \u1edf Iran<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Tuy nhi\u00ean, th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Iran v\u1eabn l\u00e0 b\u1ea5t ch\u1ea5p, d\u1eedng d\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng \u00e1p l\u1ef1c c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng ch\u1eb3ng \u0111\u1ebfm x\u1ec9a \u0111\u1ebfn ngh\u1ecb quy\u1ebft c\u1ee7a H\u0110BA, ch\u1ee9 \u0111\u1eebng n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tu\u00e2n th\u1ee7.<\/mark> \u0110\u00e2y l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n m\u00e0 Iran \u0111ang b\u00ed m\u1eadt ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m t\u1ea1i l\u00f2 nguy\u00ean t\u1eed Arak, v\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng c\u00e1c l\u00f2 nguy\u00ean t\u1eed kh\u00e1c v\u1edbi s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a Nga nh\u01b0 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong ph\u1ea7n tr\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u0110BA LHQ sau \u0111\u00f3 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00ean ti\u1ebfng khuy\u1ebfn c\u00e1o v\u00e0 c\u00f4ng b\u1ed1 th\u00eam ngh\u1ecb quy\u1ebft:<strong> n\u0103m 2007 v\u1edbi ngh\u1ecb quy\u1ebft 1747, n\u0103m 2008 \u0111\u01b0a ra 2 ngh\u1ecb quy\u1ebft 1803 &amp; 1835, n\u0103m 2010 v\u1edbi ngh\u1ecb quy\u1ebft 1929.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau h\u01a1n 4 n\u0103m li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u00e0m ph\u00e1n, thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u00e0 v\u1edbi 6 ngh\u1ecb quy\u1ebft c\u1ee7a H\u0110BA, th\u1ebf gi\u1edbi c\u00e0ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1i \u0111\u1ed9 r\u1ea5t c\u1ed1 ch\u1ea5p, th\u00f9 ngh\u1ecbch, b\u1ea5t h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 t\u00edn c\u1ee7a gi\u1edbi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Iran.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ri\u00eang \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3 trong th\u1eadp ni\u00ean 2000\u2019, v\u00ec b\u1ecb cu\u1ed1n h\u00fat v\u00e0o trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn ch\u1ed1ng kh\u1ee7ng b\u1ed1 to\u00e0n c\u1ea7u, v\u1edbi hai cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh t\u1ed1n k\u00e9m \u1edf Afghanistan v\u00e0 Iraq n\u00ean Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 Iran l\u1ecdt qua \u201cl\u01b0\u1edbi radar\u201d, kh\u00f4ng m\u1ea5y ch\u00fa \u00fd m\u1eb7c d\u00f9, trong Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p Li\u00ean Bang tr\u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee1ng vi\u1ec7n qu\u1ed1c h\u1ed9i, 29 th\u00e1ng 1, 2002, <strong>TT Bush \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u201ctr\u1ee5c ma qu\u1ef7\u201d g\u1ed3m 3 n\u01b0\u1edbc Iraq, Iran v\u00e0 B\u1eafc H\u00e0n.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">E. <u>Th\u1ecfa thu\u1eadn nguy\u00ean t\u1eed Iran hay K\u1ebf ho\u1ea1ch H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng To\u00e0n di\u1ec7n ph\u1ed1i h\u1ee3p (JCPOA).<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed Iran v\u1eabn l\u00e0 v\u1ea5n n\u1ea1n c\u1ee7a Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00e0o nh\u01b0ng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 2010, n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u1edbi Iran c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c gia t\u0103ng \u00e1p l\u1ef1c tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-3-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9106\" style=\"aspect-ratio:1.7828282828282829;width:377px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-3-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-3-300x169.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-3-768x432.jpg 768w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-3-465x262.jpg 465w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-3-695x391.jpg 695w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-va-nguyen-tu-3.jpg 1419w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5 qu\u1ed1c gia th\u00e0nh vi\u00ean th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c c\u1ee7a H\u0110BA-LHQ g\u1ed3m c\u00f3 Hoa k\u1ef3, Anh Qu\u1ed1c, Ph\u00e1p, Nga, Trung C\u1ed9ng c\u00f9ng v\u1edbi CHLB \u0110\u1ee9c (\u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 P5+1) tham gia th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft v\u1edbi Iran.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">V\u00e0o th\u00e1ng 7\/2015, sau nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u00e0m ph\u00e1n, P5+1 v\u00e0 Iran \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft Th\u1ecfa Thu\u1eadn Nguy\u00ean T\u1eed (JCPOA) t\u1ea1i Vienna, \u00c1o Qu\u1ed1c.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><u>M\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a Th\u1ecfa Thu\u1eadn:<\/u><\/strong> <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1411ac\" class=\"has-inline-color\">P5 + 1 mu\u1ed1n <strong>tr\u00ec ho\u00e3n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran<\/strong> \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u1ebfu Tehran quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh theo \u0111u\u1ed5i v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed, th\u00ec [qu\u00e1 tr\u00ecnh tinh luy\u1ec7n gi\u00e0u Uranium 100% ..v..v..] ph\u1ea3i m\u1ea5t \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed9t n\u0103m, \u0111\u1ee7 th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 cho c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1ea3n \u1ee9ng.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><u>Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Iran \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd trong th\u1ecfa thu\u1eadn:<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\"><span style=\"text-decoration: underline;\">H\u1ea1n ch\u1ebf nguy\u00ean t\u1eed.<\/span> Iran \u0111\u1ed3ng \u00fd <strong>ng\u01b0ng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh s\u1ea3n xu\u1ea5t tinh luy\u1ec7n cao uranium<\/strong> ho\u1eb7c <strong>plutonium<\/strong> c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed.<\/mark> Iran c\u0169ng th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y nguy\u00ean t\u1eed t\u1ea1i Fordow, Natanz v\u00e0 Arak ch\u1ec9 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho m\u1ee5c ti\u00eau d\u00e2n s\u1ef1, bao g\u1ed3m c\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u y t\u1ebf v\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p.<\/li>\n\n\n\n<li><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 x\u00e1c minh<\/span>. Iran cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd thi h\u00e0nh ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh th\u01b0 cho ph\u00e9p c\u00e1c thanh s\u00e1t vi\u00ean c\u1ee7a IAEA \u0111\u1ebfn thanh tra c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ea5t ng\u1edd kh\u00f4ng th\u00f4ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc.<\/mark><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0c13ae\" class=\"has-inline-color\">\u0110\u1ed5i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, m\u1ecdi c\u1ea5m v\u1eadn, tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u00e3 \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00ean Iran s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ee1 b\u1ecf. Hoa K\u1ef3 s\u1ebd trao cho Iran 1,7 t\u1ef7 USD l\u1eadp t\u1ee9c, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 th\u00e1o kho\u00e1n d\u1ea7n 100 t\u1ef7 USD c\u1ee7a Iran b\u1ecb phong t\u1ecfa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-color has-background has-link-color wp-elements-1 wp-block-paragraph\" style=\"color:#0e10c9;background-color:#f7e9c3\"><strong>M\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a Th\u1ecfa Thu\u1eadn:<\/strong> <strong>P5 + 1 ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ec ho\u00e3n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran<\/strong>&#8230;..<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 l\u1ebd xem th\u1ecfa thu\u1eadn n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh t\u1ef1u l\u1edbn lao nh\u1ea5t trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 l\u00e0 di s\u1ea3n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, <strong>T\u1ed5ng th\u1ed1ng Obama \u0111\u00e3 r\u1ea5t t\u1ef1 h\u00e0o v\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng vi\u1ec7c k\u00fd k\u1ebft m\u1ed9t \u201cTh\u1ecfa thu\u1eadn kh\u00f4ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed m\u1ea1nh nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0m ph\u00e1n\u201d<\/strong> n\u00e0y s\u1ebd cho ph\u00e9p C\u01a1 quan N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean t\u1eed Qu\u1ed1c t\u1ebf (IAEA) \u201cti\u1ebfp c\u1eadn b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o, b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u \u1edf Iran khi c\u1ea7n thi\u1ebft\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, theo Kali Robinson trong b\u00e0i vi\u1ebft <strong>\u2018What Is the Iran Nuclear Deal?\u2019<\/strong> \u0111\u0103ng trong chuy\u00ean san Council On Foreign Relations, s\u1ed1 th\u00e1ng 1 n\u0103m 2021,<mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\"> <strong>th\u00ec cho \u0111\u1ebfn nay, Iran v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ec1 nghi\u00eam ch\u1ec9nh th\u1ef1c hi\u1ec7n ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh th\u01b0 \u0111\u1ec3 c\u00e1c thanh s\u00e1t vi\u00ean c\u1ee7a C\u01a1 quan N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean t\u1eed Qu\u1ed1c t\u1ebf (IAEA) \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do thanh tra, thi h\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, t\u1ee9c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Iran \u0111\u00e3 cam k\u1ebft<\/strong>.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0b0ed5\" class=\"has-inline-color\">C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, di chuy\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c thanh s\u00e1t vi\u00ean \u0111\u1ec1 b\u1ecb ki\u1ec3m so\u00e1t nghi\u00eam nh\u1eb7t, l\u1ecbch l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p thu\u1eadn v\u00e0 s\u1eafp x\u1ebfp c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Iran. C\u00e1c cu\u1ed9c thanh tra r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft n\u00e0y nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng kh\u1ea3 n\u0103ng Iran c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt nh\u01b0 Iran \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n nhi\u1ec1u m\u1eb7t.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\"><strong>\u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n m\u1ea5u ch\u1ed1t quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ecfa thu\u1eadn<\/strong>. Thi\u1ebfu n\u00f3, th\u1ecfa thu\u1eadn tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 gi\u00e1 tr\u1ecb. V\u00e0 hi\u1ec3n nhi\u00ean, v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n cam k\u1ebft, Iran \u0111\u00e3 vi ph\u1ea1m th\u1ecfa thu\u1eadn ngay t\u1eeb l\u00fac v\u1eeba k\u00fd xong. <strong>V\u00e0 th\u1eadt \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc, nh\u1eefng k\u1ef3 v\u1ecdng v\u00e0o th\u1ecfa thu\u1eadn c\u1ee7a TT Obama ch\u1ec9 l\u00e0 \u1ea3o t\u01b0\u1edfng!<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u00e0i ra, khi m\u1ef1c k\u00fd th\u1ecfa thu\u1eadn ch\u01b0a k\u1ecbp kh\u00f4, ph\u00e1t ng\u00f4n vi\u00ean c\u1ee7a T\u1ed5 ch\u1ee9c N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng Nguy\u00ean t\u1eed Iran \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng <strong>&#8220;trong c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n ghi nh\u1eadn, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p cho IAEA \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn b\u1ea5t k\u1ef3 c\u01a1 quan qu\u00e2n s\u1ef1 c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c khoa h\u1ecdc gia nguy\u00ean t\u1eed n\u00e0o c\u1ee7a Iran &#8220;.<\/strong> C\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Iran c\u00f3 v\u1ebb m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao c\u1ee7a h\u1ecd ch\u0103ng hay h\u1ecd c\u1ed1 t\u00ecnh khai th\u00e1c k\u1ebd h\u1edf c\u1ee7a th\u1ecfa thu\u1eadn, v\u00ec h\u1ecd s\u1ebd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e2u l\u00e0 \u201cc\u01a1 quan qu\u00e2n s\u1ef1\u201d? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn gi\u1edbi quan s\u00e1t c\u00e0ng nghi ng\u1edd h\u01a1n vi\u1ec7c Iran s\u1ebd tu\u00e2n th\u1ee7 b\u1ea5t k\u1ef3 quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0o c\u1ee7a th\u1ecfa thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">F. <u>Nh\u1eefng b\u1ea5t c\u1eadp c\u1ee7a Th\u1ecfa Thu\u1eadn (JCPOA).<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo t\u01b0\u1edbng McMaster, nguy\u00ean C\u1ed1 v\u1ea5n An ninh Qu\u1ed1c gia T\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c, \u0111\u1ec1 c\u1eadp trong cu\u1ed1n <strong>\u2018Battlegrounds\u2019<\/strong> xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 2020, th\u00ec JCPOA v\u1eeba c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a Iran v\u1eeba l\u00e0m suy y\u1ebfu l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh v\u00ec nh\u1eefng sai s\u00f3t r\u1ea5t c\u01a1 b\u1ea3n trong nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c. Xin \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f3m t\u1eaft nh\u1eefng sai s\u00f3t sau:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"571\" height=\"355\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-hoa-tien-dan-dao-Sejjil.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9107\" style=\"width:382px;height:237px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-hoa-tien-dan-dao-Sejjil.jpg 571w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-hoa-tien-dan-dao-Sejjil-300x187.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-hoa-tien-dan-dao-Sejjil-465x289.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>H\u1ecfa ti\u1ec5n \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o t\u1ea7m xa c\u1ee7a Iran<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0110\u1ea7u ti\u00ean, Th\u1ecfa Thu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eadn Iran \u0111e d\u1ecda c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c b\u1eb1ng v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed m\u00e0 l\u1ea1i <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\"><strong>b\u1ecf qua vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed<\/strong> Iran \u0111ang ch\u1ebf t\u1ea1o, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 h\u1ecfa ti\u1ec5n \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o t\u1ea7m xa [c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng] mang \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1n nguy\u00ean t\u1eed.<\/mark><\/li>\n\n\n\n<li>Th\u1ee9 hai, <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Th\u1ecfa Thu\u1eadn bao g\u1ed3m c\u00e1c &#8220;<strong>\u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n ho\u00e0ng h\u00f4n<\/strong>&#8221; (sunset provision\/h\u1ebft hi\u1ec7u l\u1ef1c sau m\u1ed9t th\u1eddi h\u1ea1n), t\u1ee9c l\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1edbi l\u1ecfng v\u00e0 sau \u0111\u00f3 ch\u1ea5m d\u1ee9t \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran sau n\u0103m 2025.<\/mark><\/li>\n\n\n\n<li>Th\u1ee9 ba, th\u1ecfa thu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng xem x\u00e9t \u0111\u1ebfn <strong>b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Iran m\u00e0 v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 t\u00edn<\/strong> v\u00e0 th\u00f9 \u0111\u1ecbch v\u1edbi Hoa K\u1ef3. Nh\u1eefng b\u1ea5t c\u1eadp trong th\u1ecfa thu\u1eadn khi\u1ebfn JCPOA tr\u1edf th\u00e0nh b\u00ecnh phong \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cc\u00f4ng nh\u1eadn\u201d cho c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed b\u00ed m\u1eadt.<\/li>\n\n\n\n<li>Th\u1ee9 t\u01b0, vi\u1ec7c d\u1ee1 b\u1ecf c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u1eebng ph\u1ea1t gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o Iran c\u00f3 th\u00eam ngu\u1ed3n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 gia t\u0103ng c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1ee7y nhi\u1ec7m ch\u1ed1ng l\u1ea1i Hoa K\u1ef3, Do Th\u00e1i v\u00e0 kh\u1ed1i \u1ea2 R\u1eadp, nh\u1eb1m ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1edf r\u1ed9ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u1eafp Trung \u0110\u00f4ng. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">H\u00e0nh vi hi\u1ebfu chi\u1ebfn v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1ee7y nhi\u1ec7m, kh\u1ee7ng b\u1ed1 trong khu v\u1ef1c l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o trong th\u1ecfa thu\u1eadn.<\/mark><\/strong><\/li>\n\n\n\n<li>Sau c\u00f9ng, <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\"><strong>c\u01a1 ch\u1ebf gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a IAEA kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec7u qu\u1ea3<\/strong> v\u00ec ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n b\u1edfi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Iran n\u00ean c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o kh\u00f4ng m\u1ea5y gi\u00e1 tr\u1ecb.<\/mark> Vi\u1ec7c b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a IAEA r\u1eb1ng \u201ckh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y Iran \u0111ang ph\u00e1 v\u1ee1 th\u1ecfa thu\u1eadn\u201d v\u1eabn kh\u00f4ng l\u00e0m cho nh\u1eefng ai kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 s\u1ef1 d\u1ed1i tr\u00e1 c\u1ee7a Iran y\u00ean t\u00e2m.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"506\" height=\"355\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-deal.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9109\" style=\"width:330px;height:232px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-deal.jpg 506w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-deal-300x210.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-deal-465x326.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 506px) 100vw, 506px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Hoa K\u1ef3 John Kerry v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c ngo\u1ea1i giao kh\u00e1c<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f3m l\u1ea1i, th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u1ee7a Th\u1ecfa Thu\u1eadn <strong>kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 ng\u0103n c\u1ea3n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran<\/strong> [c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed] <strong>m\u00e0 ch\u1ec9 tr\u00ec ho\u00e3n<\/strong>, <strong>mua th\u00eam th\u1eddi gian<\/strong> \u2026 ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i th\u00eam th\u1eddi gian ch\u1edd \u0111\u1ee3i qu\u1ea3 bom h\u1eb9n gi\u1edd ph\u00e1t n\u1ed5! Ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u kh\u00e1c ch\u0103ng, m\u1ed9t c\u00e1ch gi\u00e1n ti\u1ebfp, th\u1ebf gi\u1edbi (P5+1) \u0111\u1ed3ng \u00fd \u0111\u1ec3 Iran s\u1edf \u0111\u1eafc v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed sau khi th\u1ecfa thu\u1eadn h\u1ebft hi\u1ec7u l\u1ef1c ?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Trung t\u01b0\u1edbng McMaster: <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0f0bb2\" class=\"has-inline-color\">\u201c<strong>M\u1ed9t chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c Iran hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c (strategic empathy) v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u1ea3i lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh sai l\u1ea7m l\u00e0m c\u0103n b\u1ea3n cho m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn nguy\u00ean t\u1eed t\u1ed3i t\u1ec7 v\u00e0 nh\u1eefng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3, thi\u1ebfu nh\u1ea5t qu\u00e1n<\/strong> \u201d.<\/mark> <span style=\"text-decoration: underline;\">Ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Iran trong s\u00e1u ch\u00ednh quy\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 thi\u1ebfu h\u1eb3n s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c n\u00e0y v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecbch s\u1eed, h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ra sao \u0111\u1ebfn h\u00e0nh vi c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Iran.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng theo McMaster, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh l\u00e2u nay cho r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Trung C\u1ed9ng s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u1ef1 do h\u00f3a n\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 d\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Obama c\u0169ng hy v\u1ecdng r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u201cnh\u00ecn th\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t\u201d s\u1ebd thuy\u1ebft ph\u1ee5c Iran t\u1eadp trung \u201cnhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u1ee5c h\u1ed3i n\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 n\u00e2ng cao \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Iran\u201d. T\u1eeb gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh sai l\u1ea7m \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u1ef1a ch\u1ecdn sai l\u1ea7m gi\u1eefa JCPOA v\u00e0 chi\u1ebfn tranh. TT Obama cho r\u1eb1ng th\u1ecfa thu\u1eadn s\u1ebd \u0111em \u0111\u1ebfn &#8220;m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ebfn tri\u1ec3n t\u1ed1t trong c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a Iran&#8221;, v\u00e0 khi Iran kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00f4 l\u1eadp s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean &#8220;g\u1eafn b\u00f3 th\u00e2n thi\u1ec7n h\u01a1n v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf&#8221;, th\u00ec s\u1ebd tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfn tranh. Th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0f0cab\" class=\"has-inline-color\">H\u01a1n n\u1eefa, th\u1ecfa thu\u1eadn n\u00e0y li\u00ean quan tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia kh\u00e1c \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda b\u1edfi Iran trong khu v\u1ef1c m\u00e0 <strong>kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 tham gia \u0111\u00e0m ph\u00e1n c\u1ee7a h\u1ecd, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 \u1ea2 R\u1eadp Saudi v\u00e0 Do Th\u00e1i<\/strong>. <strong>Vi\u1ec7c P5+1 \u0111\u00e1nh c\u01b0\u1ee3c tr\u00ean s\u1ef1 t\u1ed3n vong c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u v\u00f4 nh\u00e2n \u0111\u1ea1o v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">G. <u>Vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra sau khi th\u1ecfa thu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n thuy\u1ebft ph\u1ee5c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Iran t\u1eeb b\u1ecf t\u00e0i tr\u1ee3 cho d\u00e2n qu\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ee7ng b\u1ed1, th\u1ecfa thu\u1eadn JCPOA \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i.<strong> Th\u1ecfa thu\u1eadn \u0111\u00e3 tr\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc 1,7 t\u1ef7 USD ti\u1ec1n m\u1eb7t cho ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u00e0 t\u1eebng b\u01b0\u1edbc th\u00e1o kho\u00e1n kho\u1ea3n ti\u1ec1n 100 t\u1ef7 b\u1ecb phong t\u1ecfa t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Iran. <\/strong>Th\u1eadm ch\u00ed, nhi\u1ec1u ti\u1ec1n m\u1eb7t h\u01a1n \u0111\u00e3 tu\u00f4n v\u00e0o Iran sau khi c\u00e1c l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m nh\u1eb9. Iran \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00e2n kho\u1ea3n n\u00e0y \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1ee7y nhi\u1ec7m v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng xung \u0111\u1ed9t gi\u00e1o ph\u00e1i trong khu v\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo l\u1eddi c\u1ee7a c\u1ef1u T\u01b0 l\u1ec7nh B\u1ed9 T\u01b0 l\u1ec7nh Trung \u01b0\u01a1ng Hoa K\u1ef3, T\u01b0\u1edbng Joseph Votel:<mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0e10a3\" class=\"has-inline-color\"> Iran \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean \u201c<strong>hung h\u0103ng h\u01a1n trong nh\u1eefng ng\u00e0y sau th\u1ecfa thu\u1eadn<\/strong>\u201d.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0d14af\" class=\"has-inline-color\">Khi ti\u1ec1n c\u1ee7a M\u1ef9 ch\u1ea3y v\u00e0o Iran v\u00e0 xu\u1ea5t kh\u1ea9u c\u1ee7a Iran t\u0103ng g\u1ea5p ba l\u1ea7n, t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ee7ng b\u1ed1 v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng V\u1ec7 Binh C\u00e1ch M\u1ea1ng H\u1ed3i Gi\u00e1o (IRGC) tr\u00ean to\u00e0n khu v\u1ef1c c\u0169ng t\u0103ng theo. Hezbollah nh\u1eadn th\u00eam 700 tri\u1ec7u USD m\u1ed7i n\u0103m; 100 tri\u1ec7u USD kh\u00e1c thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c nh\u00f3m kh\u1ee7ng b\u1ed1 v\u00e0 d\u00e2n qu\u00e2n Palestine Hamas.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">T\u1eeb n\u0103m 2008 \u0111\u1ebfn 2018, Iran \u0111\u00e3 chi g\u1ea7n 140 t\u1ef7 USD cho c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u00e0i v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee5 th\u1ec3 sau khi th\u1ecfa thu\u1eadn JCPOA \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>V\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m 2015<\/strong>, ch\u1ec9 v\u00e0i th\u00e1ng sau, h\u00e0ng tr\u0103m binh s\u0129 Iran \u0111\u00e3 c\u00f9ng v\u1edbi l\u00ednh \u0111\u00e1nh thu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn Syria \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ed7 tr\u1ee3 cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7a TT Assad m\u1edf cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng \u1edf Idlib v\u00e0 Hama. M\u1eb7c d\u00f9 5 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, TT Assad \u0111\u00e3 l\u1ea1i x\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 kh\u00ed h\u00f3a h\u1ecdc Sarin t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c ng\u00f4i l\u00e0ng c\u1ee7a qu\u00e2n n\u1ed5i d\u1eady ph\u00eda b\u1eafc Syria, b\u1ecb c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi l\u00ean \u00e1n, b\u1ecb TT Obama \u0111\u00f2i \u201cph\u1ea3i ra \u0111i\u201d [v\u00ec v\u01b0\u1ee3t qua \u201cl\u1eb1n ranh \u0111\u1ecf\u201d]<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"590\" height=\"353\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-bat-giu-US-sailors-2016-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9108\" style=\"width:456px;height:273px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-bat-giu-US-sailors-2016-3.jpg 590w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-bat-giu-US-sailors-2016-3-300x179.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/iran-bat-giu-US-sailors-2016-3-465x278.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>H\u00ecnh \u1ea3nh c\u00e1c th\u1ee7y qu\u00e2n M\u1ef9 b\u1ecb b\u1eaft v\u00e0 l\u00e0m nh\u1ee5c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 \u1edf Iran<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0b1ca1\" class=\"has-inline-color\">Ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 1, 2016, IRCG \u0111\u00e3 b\u1eaft gi\u1eef hai t\u00e0u chi\u1ebfn ch\u1ec9 huy c\u1eadn duy\u00ean c\u1ee7a H\u1ea3i qu\u00e2n Hoa K\u1ef3 (US Navy riverine command boat)<\/mark>, <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">b\u1eaft v\u00e0 l\u00e0m nh\u1ee5c m\u01b0\u1eddi th\u1ee7y th\u1ee7 h\u1ea3i qu\u00e2n M\u1ef9 b\u1eb1ng c\u00e1ch b\u1eaft h\u1ecd qu\u1ef3 g\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc h\u1ecdng s\u00fang v\u00e0 \u1ed1ng k\u00ednh thu h\u00ecnh, di\u1ec5u h\u00e0nh ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc khi ph\u00f3ng th\u00edch sau m\u01b0\u1eddi l\u0103m gi\u1edd.<\/mark> M\u1ed9t h\u00e0nh vi c\u1ef1c k\u1ef3 h\u00e8n h\u1ea1 v\u00e0 \u0111\u1ea7y khi\u00eau kh\u00edch.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb khi k\u00fd th\u1ecfa thu\u1eadn \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 2\/2017, IRGC v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1ed9t lo\u1ea1t 14 v\u1ee5 th\u1eed h\u1ecfa ti\u1ec5n \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o vi ph\u1ea1m c\u00e1c ngh\u1ecb quy\u1ebft c\u1ee7a H\u0110BA LHQ, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ecfa ti\u1ec5n \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o t\u1ea7m xa d\u01b0\u1edbi b\u00ecnh phong ph\u00f3ng v\u1ec7 tinh. V\u00e0o th\u00e1ng 6\/2017, \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng t\u1ecf kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh, Iran \u0111\u00e3 ph\u00f3ng 6 h\u1ecfa ti\u1ec5n t\u1eeb l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh qua Iraq \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng khu v\u1ef1c do ISIS ki\u1ec3m so\u00e1t \u1edf Dayr al-Zawr, Syria.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0814a2\" class=\"has-inline-color\">N\u0103m 2017, Iran \u0111\u00e3 trang b\u1ecb cho l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Hezbollah kho\u1ea3ng 100,000 h\u1ecfa ti\u1ec5n v\u00e0 \u0111\u1ea1n ph\u00e1o, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u1ecfa ti\u1ec5n M-600 t\u1ea7m xa.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 2019, Iran \u0111\u00e3 t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u00ecn c\u00e1c t\u00e0u ch\u1edf d\u1ea7u c\u1ee7a Saudi, Emirati, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 Na Uy; ngang nhi\u00ean m\u1edf c\u00e1c cu\u1ed9c phi ph\u00e1o b\u1eb1ng m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i v\u00e0 h\u1ecfa ti\u1ec5n h\u00e0nh tr\u00ecnh v\u00e0o c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf d\u1ea7u m\u1ecf kh\u1ed5ng l\u1ed3 Abqaiq c\u1ee7a \u1ea2 R\u1eadp Saudi; v\u00e0 b\u1eafn h\u1ea1 m\u1ed9t m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i c\u1ee7a Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 1, 2020, IRCG \u0111\u00e3 b\u1eafn r\u01a1i m\u1ed9t phi c\u01a1 d\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a Ukraine v\u1eeba c\u1ea5t c\u00e1nh t\u1eeb phi tr\u01b0\u1eddng Tehran khi\u1ebfn 176 h\u00e0nh kh\u00e1ch thi\u1ec7t m\u1ea1ng v\u00ec\u00a0 t\u01b0\u1edfng l\u1ea7m l\u00e0 h\u1ecfa ti\u1ec5n \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a M\u1ef9.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt v\u1eady,<strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\"> JCPOA \u0111\u00e3 c\u1ee7ng c\u1ed1 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Iran c\u1ea3 v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e2m l\u00fd c\u0169ng nh\u01b0 t\u00e0i ch\u00ednh.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">H. <u>\u0110\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 hi\u1ebfu chi\u1ebfn c\u1ee7a Iran v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea5t c\u1eadp c\u1ee7a JCPOA.<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ed5ng Th\u1ed1ng Trump v\u00e0 ban tham m\u01b0u c\u1ee7a \u00f4ng tin r\u1eb1ng th\u1ecfa thu\u1eadn nguy\u00ean t\u1eed Iran n\u0103m 2015 do ch\u00ednh quy\u1ec1n Obama l\u00e0m trung gian l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn t\u1ec7 h\u1ea1i, th\u1eddi h\u1ea1n c\u1ee7a n\u00f3 b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0nh vi g\u00e2y b\u1ea5t \u1ed5n c\u1ee7a Iran trong khu v\u1ef1c. <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Cu\u1ed1i c\u00f9ng, sau 18 th\u00e1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1edbi Iran v\u1ec1 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1eefng ch\u1eafc h\u01a1n kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng, <strong>ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5 n\u0103m 2018, Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 r\u1eddi kh\u1ecfi th\u1ecfa thu\u1eadn<\/strong>.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 Tehran \u0111\u00e3 tr\u1ea3 \u0111\u0169a b\u1eb1ng c\u00e1ch gia t\u0103ng nhanh ch\u00f3ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng l\u00e0m gi\u00e0u Uranium c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n r\u1eddi b\u1ecf th\u1ecfa thu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#120ebd\" class=\"has-inline-color\">Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, <strong>chi\u1ebfn d\u1ecbch &#8220;g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c t\u1ed1i \u0111a&#8221; c\u1ee7a TT Trump<\/strong> <strong>\u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 bu\u1ed9c Iran ph\u1ea3i \u0111\u00e0m ph\u00e1n m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn r\u1ed9ng h\u01a1n<\/strong> bao g\u1ed3m c\u00e1c <strong>ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nguy\u00ean t\u1eed, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecfa ti\u1ec5n \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o t\u1ea7m xa v\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng ph\u00e1 trong khu v\u1ef1c.<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00ednh s\u00e1ch m\u1edbi c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn c\u1ea3 n\u1ec1n kinh t\u1ebf Iran v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a phi\u00eau l\u01b0u trong khu v\u1ef1c. M\u1eb7c d\u00f9 Tehran ti\u1ebfp t\u1ee5c bu\u00f4n l\u1eadu d\u1ea7u v\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ed1t ra kh\u1ecfi n\u01b0\u1edbc v\u1edbi gi\u00e1 chi\u1ebft kh\u1ea5u, c\u00e1c l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u00e3 h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u00e1ng k\u1ec3 s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00e0i ch\u00ednh m\u00e0 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p cho c\u00e1c \u0111\u1ed3ng minh c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf Iraq, Lebanon v\u00e0 Syria. <strong>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i l\u00e0 ngay c\u1ea3 Trung C\u1ed9ng v\u00e0 Nga \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng s\u1eb5n s\u00e0ng gi\u1ea3i c\u1ee9u Iran<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb n\u0103m 2017 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2019, Hoa K\u1ef3 \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t kho\u1ea3ng m\u1ed9t ngh\u00ecn c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c Iran.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0b0ca9\" class=\"has-inline-color\">N\u0103m 2019, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Trump \u0111\u00e3 ti\u1ebfn xa th\u00eam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc n\u1eefa khi tuy\u00ean b\u1ed1 <strong>L\u1ef1c L\u01b0\u1ee3ng V\u1ec7 Binh C\u00e1ch M\u1ea1ng H\u1ed3i Gi\u00e1o<\/strong> (IRGC- Islamic Revolutionary Guard Corps) <strong>l\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ee7ng b\u1ed1 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i<\/strong>, minh \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u201c<strong>Iran kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc t\u00e0i tr\u1ee3 cho Ch\u1ee7 ngh\u0129a Kh\u1ee7ng b\u1ed1, m\u00e0 IRGC c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u00e1p ch\u1ebf t\u00edch c\u1ef1c tham gia, t\u00e0i tr\u1ee3 v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u1ee7 ngh\u0129a kh\u1ee7ng b\u1ed1<\/strong>\u201d.<\/mark> Hai n\u01b0\u1edbc Bahrain v\u00e0 \u1ea2 R\u1eadp Saudi c\u0169ng \u0111\u00e3 li\u1ec7t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng IRCG v\u00e0o danh s\u00e1ch c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ee7ng b\u1ed1 c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do Th\u00e1i v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia v\u00f9ng V\u1ecbnh, nh\u1eefng qu\u1ed1c gia ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1eeb c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1ee7y nhi\u1ec7m c\u1ee7a Iran, \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n \u1ee7ng h\u1ed9 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Trump.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"357\" height=\"248\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/image-28.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9110\" style=\"width:372px;height:258px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/image-28.png 357w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/image-28-300x208.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 357px) 100vw, 357px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>H\u00ecnh \u1ea3nh c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh ch\u1ed1ng M\u1ef9, b\u00e0i Do Th\u00e1i v\u00e0 \u1ea2 R\u1eadp Saudi \u1edf Iran<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c khi\u00eau kh\u00edch, leo thang t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o c\u00e1c c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1, \u0110\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n Hoa K\u1ef3 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh \u1edf Iraq c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng tinh nhu\u1ec7 Quds v\u00e0 c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u1ee7y nhi\u1ec7m ti\u1ebfp t\u1ee5c di\u1ec5n ra, <strong>\u0110\u1ea1i gi\u00e1o ch\u1ee7 Khamenei, v\u1edbi \u0111\u1ea7y t\u1ef1 tin, \u0111\u00e3 ch\u1ebf nh\u1ea1o Hoa K\u1ef3 r\u1eb1ng \u201cC\u00e1c ng\u01b0\u01a1i ch\u1eb3ng th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec!\u201d.<\/strong> \u00cdt h\u00f4m sau, <strong>ng\u00e0y 3 th\u00e1ng 1 n\u0103m 2020,<mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0815ac\" class=\"has-inline-color\"> th\u1ee7 l\u00e3nh c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Quds Qassim Soleimani v\u00e0 Abu Mahdi al-Muhandis \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u1ecfa ti\u1ec5n c\u1ee7a M\u1ef9 h\u1ea1 s\u00e1t t\u1ea1i phi tr\u01b0\u1eddng Baghdad.<\/mark><\/strong> T\u01b0\u1edbng Qassim Soleimani, ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ee7ng b\u1ed1 \u1ee7y nhi\u1ec7m, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u00e0 c\u00e1nh tay ph\u1ea3i c\u1ee7a Khamenei v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee9 nh\u00ec sau Khamenei, tri\u1ec3n v\u1ecdng tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ed5ng th\u1ed1ng t\u1ea1i Iran. M\u1ed9t c\u00fa tr\u1ea3 \u0111\u0169a r\u1ea5t b\u1ea5t ng\u1edd, \u0111\u00edch \u0111\u00e1ng v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n ngo\u00e0i s\u1ef1 d\u1ef1 li\u1ec7u c\u1ee7a Iran!<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">I. <u>K\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ea5m v\u1eadn tr\u1eebng ph\u1ea1t t\u1ed1i \u0111a.<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o m\u00f9a h\u00e8 2019, Iran b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ea3m th\u1ea5y \u00e1p l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i \u00e1p d\u1ee5ng. N\u1ec1n kinh t\u1ebf co c\u1ee5m l\u1ea1i nhanh h\u01a1n so v\u1edbi n\u0103m 2018, khi gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ed3ng rial \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u1edf m\u1ee9c th\u1ea5p nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed, g\u1ea5p 4 l\u1ea7n so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n ch\u00ednh. GDP gi\u1ea3m t\u1eeb m\u1ee9c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng 3,7% m\u1ed7i n\u0103m xu\u1ed1ng m\u1ee9c \u00e2m 3,9%. Xu\u1ea5t kh\u1ea9u d\u1ea7u th\u00f4, t\u1eeb 2,3 tri\u1ec7u th\u00f9ng \/ng\u00e0y trong n\u0103m 2018, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m xu\u1ed1ng 1,1 tri\u1ec7u th\u00f9ng \/ng\u00e0y v\u00e0o th\u00e1ng 3 n\u0103m 2019. L\u1ea1m ph\u00e1t t\u0103ng t\u1eeb 9 l\u00ean 40%. Chi ti\u00eau qu\u00e2n s\u1ef1 gi\u1ea3m 10% .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>V\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m 2019, khi ch\u00ednh ph\u1ee7 Iran th\u00f4ng b\u00e1o c\u1eaft gi\u1ea3m x\u0103ng d\u1ea7u v\u00e0 t\u0103ng gi\u00e1 kh\u00ed \u0111\u1ed1t l\u00ean 300% trong n\u01b0\u1edbc, c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh n\u1ed5 ra kh\u1eafp Iran \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Th\u00e1ng 12 n\u0103m 2019, m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh d\u00e2n s\u1ef1 x\u1ea3y ra \u1edf nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u00ean kh\u1eafp Iran.<\/strong> C\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o t\u1ed1i ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 11 v\u00e0 trong v\u00f2ng v\u00e0i gi\u1edd \u0111\u00e3 lan \u0111\u1ebfn 21 th\u00e0nh ph\u1ed1 khi c\u00e1c video v\u1ec1 cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u1ea7u lan truy\u1ec1n tr\u00ean m\u1ea1ng. H\u00ecnh \u1ea3nh v\u1ec1 c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u l\u1ef1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb r\u1ed9ng r\u00e3i tr\u00ean internet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ef1a tr\u00ean t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee7a T\u1ed5 ch\u1ee9c \u00c2n x\u00e1 Qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 \u0110\u00e0i ph\u00e1t thanh Farda, c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u1eabm m\u00e1u nh\u1ea5t k\u1ec3 t\u1eeb C\u00e1ch m\u1ea1ng Iran n\u0103m 1979. <strong>Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 gi\u1ebft h\u1ea1i kho\u1ea3ng 1.500 ng\u01b0\u1eddi tham gia cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh. Cu\u1ed9c \u0111\u00e0n \u00e1p c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 g\u00e2y ra ph\u1ea3n \u1ee9ng d\u1eef d\u1ed9i t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ec3u t\u00ecnh, h\u1ecd \u0111\u00e1p tr\u1ea3 b\u1eb1ng vi\u1ec7c ph\u00e1 h\u1ee7y 731 ng\u00e2n h\u00e0ng ch\u00ednh ph\u1ee7 bao g\u1ed3m ng\u00e2n h\u00e0ng trung \u01b0\u01a1ng Iran, c\u00e1c gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1eddng H\u1ed3i gi\u00e1o, x\u00e9 c\u00e1c b\u1ea3ng qu\u1ea3ng c\u00e1o ch\u1ed1ng M\u1ef9, v\u00e0 \u00e1p ph\u00edch v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a L\u00e3nh t\u1ee5 t\u1ed1i cao Ali Khamenei.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf kinh t\u1ebf n\u00e0y, Iran v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1eed d\u1ee5ng d\u1ef1 tr\u1eef ngo\u1ea1i t\u1ec7 \u0111\u1ec3 t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1ee7y nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1ee7y nhi\u1ec7m c\u1ee7a Iran ng\u00e0y c\u00e0ng nguy hi\u1ec3m h\u01a1n v\u00ec ch\u00fang \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ea3 v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ecba l\u00fd v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi tham gia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a nhi\u1ec1u nh\u00e0 quan s\u00e1t, <strong>li\u00ean minh Shia<\/strong> trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc m\u00e0 Iran \u0111\u00e3 d\u00e0y c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng k\u1ec3 t\u1eeb cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng n\u0103m 1979, <strong>\u0111ang suy y\u1ebfu, tr\u00ean \u0111\u00e0 tan r\u00e3<\/strong>; Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc Iran v\u00e0 hai \u0111\u1ed3ng minh m\u1ea1nh nh\u1ea5t trong khu v\u1ef1c, Hezbollah \u1edf Lebanon v\u00e0 Hashd al-Shaabi, m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u1ea7n ch\u00fang \u1edf Iraq, \u0111\u00e3 m\u1ea5t \u0111i t\u00ednh h\u1ee3p ph\u00e1p v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">J. <u>Nh\u1eefng l\u1ef1a ch\u1ecdn tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t.<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi Iran, hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ba l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u01a1 b\u1ea3n:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>Th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/strong>,<\/span> ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u1edbi Hoa K\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u00e1i kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng vi\u1ec7c thi h\u00e0nh th\u1ecfa thu\u1eadn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt c\u00e1c l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t do ch\u00ednh ph\u1ee7 Trump \u0111ang \u00e1p \u0111\u1eb7t hi\u1ec7n nay.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tuy nhi\u00ean, gi\u1ea3i quy\u1ebft vi\u1ec7c \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a Iran v\u1edbi c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ee7ng b\u1ed1 v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecfa ti\u1ec5n t\u1ea7m xa (c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng mang \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1n nguy\u00ean t\u1eed) l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 trong th\u1ecfa thu\u1eadn n\u00ean c\u00f2n <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0d0fb7\" class=\"has-inline-color\">t\u00f9y v\u00e0o ch\u00ednh s\u00e1ch v\u00e0 h\u01b0\u1edbng \u0111i c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n Biden.<\/mark> <\/strong>Nh\u01b0ng gi\u1edbi c\u1ea7m quy\u1ec1n \u1edf Iran, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 L\u00e3nh t\u1ee5 T\u1ed1i cao Ali Khamenei v\u00e0 V\u1ec7 Binh IRGC, kh\u00f4ng c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng h\u00f2a gi\u1ea3i v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng d\u1ea1i g\u00ec m\u00e0 nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 th\u00eam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>X\u00e1c xu\u1ea5t c\u1ee7a l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0y cao, t\u1ee9c l\u00e0 quay tr\u1edf l\u1ea1i th\u1ecfa thu\u1eadn t\u1ec7 h\u1ea1i c\u0169, mang m\u1ea7m th\u1ea5t b\u1ea1i, c\u00f3 l\u1ee3i cho tham v\u1ecdng nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Th\u1ee9 hai<\/span>,<\/strong> <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1036c0\" class=\"has-inline-color\">Iran c\u00f3 th\u1ec3 leo thang, gia t\u0103ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u00f9 ngh\u1ecbch, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng phi\u1ebfn qu\u00e2n H\u1ed3i gi\u00e1o Hezbollah \u1edf Lebanon v\u00e0 Syria, Hamas \u1edf d\u1ea3i Gaza, Houthi \u1edf Yemen, Iraq ch\u1ed1ng l\u1ea1i Hoa K\u1ef3, ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia v\u00f9ng V\u1ecbnh,<\/mark><\/strong> \u0111\u1ed3ng th\u1eddi trong khi vi ph\u1ea1m c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n c\u1ee7a th\u1ecfa thu\u1eadn, gia t\u1ed1c vi\u1ec7c tinh luy\u1ec7n Uranium, g\u00e2y c\u0103ng th\u1eb3ng \u1edf v\u1ecbnh Oman \u0111\u1ec3 \u00e1p l\u1ef1c, \u201ct\u1ed1ng ti\u1ec1n\u201d Hoa K\u1ef3 v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nh\u1eb1m gi\u1ea3m nh\u1eb9 c\u00e1c l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t. \u0110\u1ea9y Hoa K\u1ef3 v\u00e0o th\u1ebf nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 nhi\u1ec1u h\u01a1n.<\/li>\n\n\n\n<li><span style=\"text-decoration: underline;\">Sau c\u00f9ng<\/span>, n\u1ebfu Hoa K\u1ef3 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft duy tr\u00ec \u00e1p l\u1ef1c qua c\u1ea5m v\u1eadn tri\u1ec7t \u0111\u1ec3, Iran b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o b\u00e0n \u0111\u00e0m ph\u00e1n.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi Hoa K\u1ef3, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 qu\u1ed1c gia n\u00e0o kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u1ec1u th\u00fac \u0111\u1ea9y th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft, ngo\u1ea1i giao nh\u01b0 gi\u1ea3i ph\u00e1p \u01b0u ti\u00ean cho c\u00e1c tranh ch\u1ea5p, tuy nhi\u00ean nhi\u1ec1u nh\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi gi\u00e1o s\u01b0 Alan Dershowitz r\u1eb1ng: \u201c<strong>Gi\u1ea3i ph\u00e1p ngo\u1ea1i giao t\u1ed1t h\u01a1n chi\u1ebfn tranh, nh\u01b0ng ngo\u1ea1i giao t\u1ed3i t\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn chi\u1ebfn tranh th\u1ea3m kh\u1ed1c g\u1ea5p b\u1ed9i ph\u1ea7n<\/strong>\u201d, nh\u1ea5t l\u00e0 khi Iran s\u1edf h\u1eefu v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong ho\u00e0n c\u1ea3nh hi\u1ec7n nay, khi t\u00ecnh th\u1ebf r\u1ea5t c\u0103ng th\u1eb3ng, vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran c\u0169ng g\u1ea7n k\u1ec1, th\u00ec vi\u1ec7c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1ee9t kho\u00e1t v\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 s\u1ebd gi\u00fap tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u1ea3m h\u1ecda kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng mai sau. <strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0a0caf\" class=\"has-inline-color\">Hoa K\u1ef3 c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1ee9t b\u1ecf nh\u1eefng \u1ea3o t\u01b0\u1edfng sai l\u1ea7m \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn Th\u1ecfa thu\u1eadn t\u1ed3i t\u1ec7 \u0111\u00e3 qua, ki\u00ean quy\u1ebft bu\u1ed9c Iran l\u1ef1a ch\u1ecdn gi\u1eefa h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng c\u1ee7a h\u00e0nh vi \u0111\u00f3 ho\u1eb7c ch\u1ecbu c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u00f4 l\u1eadp v\u00e0 tr\u1eebng ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1ea5t v\u00e0 kh\u00f4ng lo\u1ea1i tr\u1eeb gi\u1ea3i ph\u00e1p r\u0103n \u0111e qu\u00e2n s\u1ef1.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo James Jeffrey, nh\u00e0 ngo\u1ea1i giao k\u1ef3 c\u1ef1u, vi\u1ebft tr\u00ean chuy\u00ean san Foreign Affairs, s\u1ed1 th\u00e1ng 1, 2021, cho bi\u1ebft trong b\u1ed1n n\u0103m qua<strong>, ch\u00ednh quy\u1ec1n TT Trump \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hai th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1edbn \u1edf Trung \u0110\u00f4ng &#8211; Hi\u1ec7p \u01af\u1edbc Abraham v\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e1 h\u1ee7y l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a ISIS \u1edf Iraq v\u00e0 Syria, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng gi\u1ea3m thi\u1ec3u s\u1ef1 b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Nga \u1edf Syria v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c.<\/strong> <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#080e97\" class=\"has-inline-color\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi Iran, ch\u00ednh quy\u1ec1n Trump \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh <strong>Iran l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 nhi\u1ec1u m\u1eb7t <\/strong>\u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a khu v\u1ef1c; v\u00e0 <strong>h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t li\u00ean minh m\u1edbi \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i h\u00e0nh vi g\u00e2y b\u1ea5t \u1ed5n qu\u00e2n s\u1ef1, th\u00e2m \u0111\u1ed9c c\u1ee7a Tehran<\/strong>; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u00e3 \u00e1p \u0111\u1eb7t nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p ch\u1ebf t\u00e0i, tr\u1eebng ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1ea5t \u0111\u00f2i bu\u1ed9c Iran ph\u1ea3i ng\u01b0ng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nguy\u00ean t\u1eed, ch\u1ea5m d\u1ee9t c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng g\u00e2y b\u1ea5t \u1ed5n, kh\u1ee7ng b\u1ed1 qua c\u00e1c cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u1ee7y nhi\u1ec7m v\u00e0 ch\u1ea5m d\u1ee9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecfa ti\u1ec5n \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o t\u1ea7m xa v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng mang \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1n nguy\u00ean t\u1eed.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u1eebng ph\u1ea1t \u0111ang \u0111em l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3 v\u00e0 c\u1ea7n th\u00eam th\u1eddi gian!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">K. <u>Thay l\u1eddi k\u1ebft.<\/u><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng nghi\u00eam tr\u1ecdng m\u1edbi. L\u00f2 l\u1eeda chi\u1ebfn tranh t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng \u0111ang ch\u1ef1c ch\u1edd b\u00f9ng n\u1ed5.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu Iran th\u1ee7 \u0111\u1eafc v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed,<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Trung \u0110\u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00f2a b\u00ecnh. Cu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua v\u0169 trang nguy\u00ean t\u1eed trong khu v\u1ef1c s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/li>\n\n\n\n<li>\u1ea2 R\u1eadp Saudi v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c trong kh\u1ed1i \u1ea2 R\u1eadp s\u1ebd trang b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed. C\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 1 ng\u00e0y, \u1ea2 R\u1eadp Saudi \u0111\u00e3 s\u1eb5ng s\u00e0ng v\u00e0 s\u1ebd c\u00f3 ngay h\u1ecfa ti\u1ec5n v\u1edbi \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea1n nguy\u00ean t\u1eed \u0111\u1ebfn t\u1eeb Pakistan.<\/li>\n\n\n\n<li>Do Th\u00e1i, v\u1edbi m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f2n, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1ed3i y\u00ean, ch\u1edd ch\u1ebft.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iran, v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ef1c \u0111oan hi\u1ebfu chi\u1ebfn v\u00e0 th\u00f9 ngh\u1ecbch v\u1edbi l\u00e2n bang; v\u1edbi h\u00e0nh vi m\u1edd \u00e1m, b\u1ea5t kh\u1ea3 t\u00edn trong qu\u00e1 kh\u1ee9; qua c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng chi\u1ebfn tranh, kh\u1ee7ng b\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng d\u00e2n qu\u00e2n \u1ee7y nhi\u1ec7m; c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed qua tay c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u1ee7ng b\u1ed1 \u0111\u1ec3 kh\u1ed1ng ch\u1ebf to\u00e0n khu v\u1ef1c Trung \u0110\u00f4ng, Trung \u00c1, B\u1eafc Phi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote has-text-align-right is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-color has-background has-link-color wp-elements-2 wp-block-paragraph\" style=\"color:#0b1fb5;background-color:#f8e7ba\"><strong>\u0110i\u1ec1u duy nh\u1ea5t nguy hi\u1ec3m h\u01a1n m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t Iran \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hoa k\u1ef3 v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ecdi c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eadn tham v\u1ecdng nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran, tr\u01b0\u1edbc khi qu\u00e1 mu\u1ed9n.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea3i ch\u0103ng th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang ti\u1ebfn v\u00e0o \u201c<strong>Th\u1eddi kh\u1eafc Chamberlain<\/strong>\u201d?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qu\u1ea3 th\u1eadt ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf trong b\u1ed1i c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00e1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh \u1edf \u00c2u Ch\u00e2u v\u00e0o 1\/3 \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, <strong>khi Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Anh Neville Chamberlain \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft m\u1ed9t h\u00f2a \u01b0\u1edbc th\u1ea3m h\u1ea1i v\u1edbi Hitler v\u00e0o n\u0103m 1938 nh\u01b0 m\u1ed9t \u201cn\u1ed7 l\u1ef1c h\u00f2a b\u00ecnh\u201d, nh\u1eb1m n\u00e9 tr\u00e1nh vi\u1ec7c tri\u1ec3n khai k\u1ebf ho\u1ea1ch qu\u00e2n s\u1ef1 trong khi s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c X\u00e3 tuy \u0111ang gia t\u0103ng nhanh ch\u00f3ng, nh\u01b0ng c\u00f2n y\u1ebfu.<\/strong> Winston Churchill, d\u00f9 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ngo\u1ea1i giao, c\u0169ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 c\u1ee7a Chamberlain v\u00e0 g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u201cchi\u1ebfn b\u1ea1i\u201d d\u00f9 ch\u01b0a l\u00e2m tr\u1eadn, t\u1ee9c ch\u01b0a \u0111\u00e1nh \u0111\u00e3 thua!<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"528\" height=\"350\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Iran-vs-US.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9111\" style=\"width:314px;height:208px\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Iran-vs-US.jpg 528w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Iran-vs-US-300x199.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Iran-vs-US-465x308.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 528px) 100vw, 528px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea5t nhi\u00ean, chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e3 s\u1edbm \u1eadp \u0111\u1ebfn v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1ed3ng minh \u1edf th\u1ebf y\u1ebfu h\u01a1n, \u0111\u00e3 nh\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i Sudetenland quan tr\u1ecdng v\u1ec1 m\u1eb7t c\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 cho \u0110\u1ee9c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cho n\u01b0\u1edbc n\u00e0y th\u00eam th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 gu\u1ed3ng m\u00e1y qu\u00e2n s\u1ef1 kh\u1ed5ng l\u1ed3. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 2 b\u00f9ng n\u1ed5, h\u00e0ng ch\u1ee5c tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft, bao nhi\u00eau th\u00e0nh ph\u1ed1, x\u1ee9 s\u1edf b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i bao nhi\u00eau h\u1ec7 l\u1ee5y. <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-accent-color\">Ph\u1ea3i ch\u0103ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu Anh v\u00e0 Ph\u00e1p tham gia v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c <strong>chi\u1ebfn tranh ph\u00f2ng ng\u1eeba<\/strong> (preventive war) ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0110\u1ee9c Qu\u1ed1c x\u00e3 khi h\u1ecd c\u00f2n y\u1ebfu thay v\u00ec nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9? <strong>L\u00fac n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 \u201cTh\u1eddi kh\u1eafc Chamberlain\u201d!<\/strong><\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">May m\u1eafn thay, gi\u1ea3i ph\u00e1p cho Iran h\u00f4m nay c\u1ee7a Hoa K\u1ef3 v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1ef1a ch\u1ecdn duy nh\u1ea5t gi\u1eefa ngo\u1ea1i giao ho\u1eb7c chi\u1ebfn tranh, theo gi\u00e1o s\u01b0 Alan Deshowitz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f2n m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p th\u1ee9 ba: <strong>\u0110\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c gia t\u0103ng \u00e1p l\u1ef1c tr\u1eebng ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1ea5t trong khi v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean l\u1ef1a ch\u1ecdn qu\u00e2n s\u1ef1.<\/strong> Ch\u00ednh s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p m\u1ea1nh m\u1ebd n\u00e0y s\u1ebd khi\u1ebfn Iran suy y\u1ebfu v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0o b\u00e0n h\u1ed9i ngh\u1ecb \u0111\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 bu\u1ed9c h\u1ecd ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf tham v\u1ecdng v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0a0db3\" class=\"has-inline-color\">\u0110i\u1ec1u duy nh\u1ea5t nguy hi\u1ec3m h\u01a1n m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed c\u1ee7a Iran s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t Iran \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ecbch s\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1i di\u1ec5n v\u00e0 mong r\u1eb1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n Biden h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i h\u1ecdc v\u00f4 gi\u00e1 c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tr\u1ecdng Vi\u1ec7t<br><\/strong>California, th\u00e1ng 3, n\u0103m 2021<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tham kh\u1ea3o<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alan Dershowitz, The Case Against The Iran Deal, RosettaBooks, 2015<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gareth Porter &amp; John Kiriakou, The CIA Insider\u2019s Guide To The Iran Crisis, Skyhorse Publishing, Inc., 2020<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H. R. McMaster, Battlegrounds: The Fight To Defend The Free World, HarperCollins Publishers Inc., 2020<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">UN Security Council Resolutions on Iran: https:\/\/www.armscontrol.org\/factsheets\/Security-Council-Resolutions-on-Iran<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeremy Bernstein, Nuclear Iran, Harvard University Press, 2014<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">James F. Jeffrey, Biden Doesn\u2019t Need a New Middle East Policy, Foreign Affairs, Jan 2021<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Patrick Cockburn, War In The Age Of Trump, OR Books, 2020<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kali Robinson, What Is the Iran Nuclear Deal? Council on Foreign Relations, Jan 4, 2021<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<div class=\"pvc_clear\"><\/div><p id=\"pvc_stats_9096\" class=\"pvc_stats total_only  \" data-element-id=\"9096\" style=\"\"><i class=\"pvc-stats-icon medium\" aria-hidden=\"true\"><svg aria-hidden=\"true\" focusable=\"false\" data-prefix=\"far\" data-icon=\"chart-bar\" role=\"img\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 512 512\" class=\"svg-inline--fa fa-chart-bar fa-w-16 fa-2x\"><path fill=\"currentColor\" d=\"M396.8 352h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V108.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v230.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm-192 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V140.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v198.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zm96 0h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8V204.8c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v134.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8zM496 400H48V80c0-8.84-7.16-16-16-16H16C7.16 64 0 71.16 0 80v336c0 17.67 14.33 32 32 32h464c8.84 0 16-7.16 16-16v-16c0-8.84-7.16-16-16-16zm-387.2-48h22.4c6.4 0 12.8-6.4 12.8-12.8v-70.4c0-6.4-6.4-12.8-12.8-12.8h-22.4c-6.4 0-12.8 6.4-12.8 12.8v70.4c0 6.4 6.4 12.8 12.8 12.8z\" class=\"\"><\/path><\/svg><\/i> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" alt=\"Loading\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/plugins\/page-views-count\/ajax-loader-2x.gif\" border=0 \/><\/p><div class=\"pvc_clear\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ban bi\u00ean t\u1eadp: Chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e3 b\u00f9ng n\u1ed5 t\u1ea1i Iran. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c t\u00e0i C\u1ed9ng H\u00f2a H\u1ed3i Gi\u00e1o Iran \u0111ang b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ng\u00e3 r\u1ebd \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Iran \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i v\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn sinh t\u1ed3n.B\u00e0i vi\u1ebft nhan \u0111\u1ec1: TH\u1eceA THU\u1eacN NGUY\u00caN T\u1eec IRAN: Nh\u1eefng B\u1ea5t<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=9096\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7420,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"Times New Roman,Arial,Times New Roman","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7,8,12,57,53],"tags":[165,195,173,118,206,119,261,262],"class_list":["entry","author-ntviet","post-9096","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-binhluan","category-chinhtri-xahoi","category-chuyenmuc","category-giaoduc-vanhoc-lichsu","category-kinhte-chinhtri","tag-binh-luan","tag-chien-luoc","tag-chien-tranh","tag-chinh-tri","tag-dia-chinh-tri","tag-hoa-ky","tag-nguyen-tu","tag-vu-khi-nguyen-tu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9096"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28028,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9096\/revisions\/28028"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}