{"id":9219,"date":"2021-03-13T05:05:20","date_gmt":"2021-03-13T05:05:20","guid":{"rendered":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=9219"},"modified":"2021-03-13T05:05:25","modified_gmt":"2021-03-13T05:05:25","slug":"chu-nghia-trump-la-gi-ma-thay-doi-duoc-nuoc-my","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=9219","title":{"rendered":"<strong>Ch\u1ee7 ngh\u0129a Trump l\u00e0 g\u00ec m\u00e0 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 ?<\/strong><br><span style='color:#00a0ff;font-size:.9em;font-weight:500;'>Nguy\u1ec5n Quang Duy<\/span>"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/TT-Trump.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8257\" width=\"396\" height=\"282\" srcset=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/TT-Trump.jpg 498w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/TT-Trump-300x214.jpg 300w, https:\/\/vanhoimoi.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/TT-Trump-465x331.jpg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 396px) 100vw, 396px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 11\/3\/2021, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Joe Biden ban h\u00e0nh D\u1ef1 Lu\u1eadt theo \u0111\u00f3 h\u1ea7u h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t kho\u1ea3n ti\u1ec1n c\u1ee9u tr\u1ee3 \u0111\u1ea1i d\u1ecbch l\u00ean \u0111\u1ebfn 1,400 M\u1ef9 kim cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kho\u1ea3n ti\u1ec1n n\u00e0y \u0111\u00fang ra l\u00e0 theo l\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a c\u1ef1u T\u1ed5ng th\u1ed1ng Donald Trump tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y b\u1ea7u c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng 2020 \u00edt h\u00f4m, nh\u01b0ng \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u0129 Mitch McConnell L\u00e3nh \u0111\u1ea1o phe \u0111a s\u1ed1 \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng h\u00f2a t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n l\u00fac \u1ea5y ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea7n n\u00e0y m\u1eb7c d\u00f9 \u00f4ng Biden \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 H\u1ea1 Vi\u1ec7n v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00f4ng qua, nh\u01b0ng v\u00e0o ng\u00e0y 5\/3\/2021 c\u00f3 8 Th\u01b0\u1ee3ng Ngh\u1ecb S\u0129 thu\u1ed9c \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7 c\u00f9ng v\u1edbi 50 Ngh\u1ecb S\u0129 thu\u1ed9c \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng H\u00f2a b\u1ecf phi\u1ebfu t\u1eeb ch\u1ed1i \u0111\u01b0a D\u1ef1 lu\u1eadt t\u0103ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u l\u00ean 15 M\u1ef9 kim m\u1ed9t gi\u1edd k\u00e8m v\u1edbi D\u1ef1 Lu\u1eadt c\u1ee9u tr\u1ee3.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0103ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1 t\u00e0i gi\u00fap ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa ba ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111ang \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 kinh t\u1ebf t\u1ea1i M\u1ef9: ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u00e2n t\u1ef1 do, ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n ch\u1ee7 x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a Trump.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u00e2n t\u1ef1 do (Neoliberalism) tin r\u1eb1ng kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i m\u1ed9t c\u00e1ch tuy\u1ec7t h\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ee7 ngh\u0129a n\u00e0y cho r\u1eb1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 kh\u00f4ng n\u00ean can thi\u1ec7p v\u00e0o th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, thu\u1ebf v\u00e0 m\u1ecdi bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 ph\u1ea3i b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf, c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 c\u00f4ng c\u1ed9ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 nh\u00e2n h\u00f3a, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f4ng \u0111o\u00e0n n\u00ean b\u1ecb gi\u1ea3i th\u1ec3, nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd t\u1ed1i \u01b0u m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1960 \u00fd t\u01b0\u1edfng t\u00e2n t\u1ef1 do \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi t\u01b0 b\u1ea3n M\u1ef9 nhi\u1ec7t t\u00ecnh \u1ee7ng h\u1ed9 t\u00e0i ch\u00e1nh, gi\u1edbi khoa b\u1ea3ng x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00fd thuy\u1ebft v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u00e2n sinh, gi\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng qu\u1ea3ng b\u00e1 ni\u1ec1m tin, gi\u1edbi ch\u00ednh tr\u1ecb ban h\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u1ea1o lu\u1eadt \u0111\u1ec3 c\u1ed5 v\u0169 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi t\u00e2n t\u1ef1 do \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u00ec c\u00e1c gi\u1edbi khoa b\u1ea3ng, gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c, gi\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng, gi\u1edbi ch\u00ednh tr\u1ecb tin m\u1ed9t c\u00e1ch tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 t\u00ecm m\u1ecdi l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch do ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ec1 ra.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1nh t\u00e2n t\u1ef1 do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia c\u1ea3 \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng H\u00f2a l\u1eabn \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7, m\u1ed9t th\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u0103m 2009 \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh \u1edf m\u1ee9c 7.25 M\u1ef9 kim m\u1ed9t gi\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ch\u00ednh tr\u1ecb gia n\u00e0y cho r\u1eb1ng th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 do s\u1ebd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cung c\u1ea7u nh\u00e2n l\u1ef1c n\u00ean n\u1ebfu t\u0103ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u nhi\u1ec1u doanh nghi\u1ec7p s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng c\u1eeda g\u00e2y n\u1ea1n th\u1ea5t nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecd c\u0169ng tin r\u1eb1ng khi m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u gia t\u0103ng gi\u1edbi doanh nh\u00e2n s\u1ebd ph\u1ea3i t\u0103ng gi\u00e1 h\u00e0ng h\u00f3a v\u00e0 d\u1ecbch v\u1ee5, nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd t\u0103ng l\u1ea1m ph\u00e1t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia li\u00ean bang c\u00f2n l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u l\u00e0 do ch\u00ednh quy\u1ec1n ti\u1ec3u bang v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1ef1a tr\u00ean t\u00ecnh h\u00ecnh kinh t\u1ebf v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i m\u1ed7i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1edfi th\u1ebf \u1edf c\u1ea5p li\u00ean bang trong v\u00f2ng 12 n\u0103m qua m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef 7.25 M\u1ef9 kim m\u1ed9t gi\u1edd, trong khi l\u1ea1m ph\u00e1t li\u00ean t\u1ee5c gia t\u0103ng v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e3 kh\u1ed5 c\u00e0ng kh\u1ed5 h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo khuynh h\u01b0\u1edbng d\u00e2n ch\u1ee7 x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a ch\u1ed1ng l\u1ea1i kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, h\u1ecd cho r\u1eb1ng x\u00e3 h\u1ed9i M\u1ef9 r\u1ea5t b\u1ea5t c\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00ec c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u00e0u h\u01a1n, trong khi ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o th\u00ec c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0i vi\u1ebft \u201cV\u00ec sao gi\u1edbi tr\u1ebb M\u1ef9 nay th\u00edch Ch\u1ee7 ngh\u0129a X\u00e3 h\u1ed9i?\u201d (https:\/\/www.bbc.com\/vietnamese\/forum-45257431) \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn trong th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f3m t\u1eafc nh\u01b0 sau: l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u 15 M\u1ef9 kim m\u1ed9t gi\u1edd, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m (Universal jobs guarantee), ch\u0103m s\u00f3c y t\u1ebf mi\u1ec5n ph\u00ed (universal healthcare), mi\u1ec5n ph\u00ed \u0111\u1ea1i h\u1ecdc (tuition-free universities) v\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o ph\u00e1t tri\u1ec3n nhi\u00ean li\u1ec7u xanh (Green energy).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn tin r\u1eb1ng v\u1edbi m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng 7.25 M\u1ef9 kim m\u1ed9t gi\u1edd tr\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng n\u1ebfu h\u1ecd c\u00f3 \u0111i l\u00e0m to\u00e0n th\u1eddi c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 trang tr\u1ea3i chi ph\u00ed sinh ho\u1ea1t \u1edf m\u1ee9c t\u1ed1i thi\u1ec3u.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec3u bang nh\u01b0 California hay New York c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c gia t\u0103ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u l\u00ean t\u1edbi 15 M\u1ef9 kim m\u1ed9t gi\u1edd.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong k\u1ef3 tranh c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng 2020 c\u00f3 \u0111\u1ebfn 60% c\u1eed tri t\u1ea1i ti\u1ec3u bang Florida \u0111\u1ed3ng \u00fd th\u00f4ng qua D\u1ef1 Lu\u1eadt t\u0103ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u l\u00ean 15 M\u1ef9 kim m\u1ed9t gi\u1edd, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f3 tr\u00ean 51% c\u1eed tri \u0111\u00e3 b\u1ea7u cho \u00f4ng Trump.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi ra tranh c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u0103m 2020 \u00f4ng Joe Biden v\u00e0 c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn \u0111\u00e3 h\u1ee9a v\u1edbi c\u1eed tri s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch trong \u0111\u00f3 c\u00f3 vi\u1ec7c t\u0103ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u l\u00ean 15 M\u1ef9 kim m\u1ed9t gi\u1edd cho t\u1ea5t c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng \u1edf M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1eafm c\u1ea3 Th\u01b0\u1ee3ng Vi\u1ec7n l\u1eabn H\u1ea1 Vi\u1ec7n nh\u01b0ng v\u1edbi 8 Th\u01b0\u1ee3ng Ngh\u1ecb S\u1ef9 \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7 ph\u1ee7 quy\u1ebft D\u1ef1 lu\u1eadt t\u0103ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng t\u1ed1i thi\u1ec3u \u0111i k\u00e8m v\u1edbi D\u1ef1 lu\u1eadt c\u1ee9u tr\u1ee3 l\u00e0 th\u1ea5t b\u1ea1i \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a t\u1ed5ng th\u1ed1ng Joe Biden n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn n\u00f3i chung.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong th\u1eddi gian s\u1eafp t\u1edbi, n\u1ebfu \u00f4ng Biden v\u00e0 c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi h\u1ee9a, th\u00ec vi\u1ec7c n\u00e0y s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t x\u1ea5u \u0111\u1ebfn c\u00e1c cu\u1ed9c tranh c\u1eed gi\u1eefa k\u1ef3 2022 v\u00e0 tranh c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng 2024.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u01b0a k\u1ec3 \u00f4ng Biden \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb kh\u00e1c nh\u01b0 chi ti\u00eau x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u01a1 s\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng x\u00e1 c\u1ea7u c\u1ed1ng l\u00ean t\u1edbi 2,000 t\u1ec9 M\u1ef9 kim c\u1ea7n \u0111\u1ebfn 60 Th\u01b0\u1ee3ng Ngh\u1ecb S\u0129 \u0111\u1ed3ng \u00fd kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng qua.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn, \u00f4ng Trump cho r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng l\u00e0 v\u00ec c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 qu\u00e1 tin v\u00e0o kinh t\u1ebf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y cho ph\u00e9p Trung Qu\u1ed1c th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng h\u00e0nh vi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng khi\u1ebfn h\u00e0ng h\u00f3a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y tr\u00e0n ng\u1eadp th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng M\u1ef9, gi\u1ebft ch\u1ebft k\u1ef9 ngh\u1ec7 M\u1ef9, c\u01b0\u1edbp c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng M\u1ef9, l\u00e0m suy y\u1ebfu n\u01b0\u1edbc M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng cho bi\u1ebft s\u1ebd \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch sai l\u1ea7m v\u00e0 h\u1ee9a h\u1eb9n s\u1ebd mang l\u1ea1i c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m cho t\u1ea7ng l\u1edbp lao \u0111\u1ed9ng n\u1ebfu \u00f4ng th\u1eafng c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u0103m 2016.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1eaft gi\u1ea3m thu\u1ebf, thu h\u00fat \u0111\u1ea7u t\u01b0 quay tr\u1edf l\u1ea1i M\u1ef9, th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i c\u00e1c Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh th\u01b0\u01a1ng m\u00e3i v\u00e0 tr\u1eebng ph\u1ea1t kinh t\u1ebf Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 gi\u00fap kinh t\u1ebf M\u1ef9 li\u00ean t\u1ee5c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng, t\u1ea1o ra c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m, t\u0103ng m\u1ee9c l\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ee3i t\u1ee9c cho ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00e0o th\u00e1ng 9\/2019 t\u1ec9 l\u1ec7 th\u1ea5t nghi\u1ec7p \u1edf M\u1ef9 xu\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00f2n 3.5%, c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 t\u1ec9 l\u1ec7 to\u00e0n d\u1ee5ng nh\u00e2n l\u1ef1c (full employment), t\u1ef7 l\u1ec7 th\u1ea5t nghi\u1ec7p trong nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng da m\u00e0u c\u0169ng xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi m\u1ee9c 6% l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean k\u1ec3 t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 1960.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb n\u0103m 2017 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2019, ngh\u0129a l\u00e0 3 n\u0103m \u0111\u1ea7u nhi\u1ec7m k\u1ef3 t\u1ed5ng th\u1ed1ng Trump, thu nh\u1eadp trung b\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh lao \u0111\u1ed9ng M\u1ef9 \u0111\u00e3 t\u0103ng th\u00eam ch\u1eebng 6,000 M\u1ef9 kim.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u1ea1i d\u1ecbch g\u00e2y kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u, v\u00e0i tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed t\u1ed5ng th\u1ed1ng 2020 c\u00f3 t\u1edbi 56% c\u1eed tri M\u1ef9 cho bi\u1ebft m\u1ee9c s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd t\u1ed1t h\u01a1n so v\u1edbi 4 n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p>Con s\u1ed1 n\u00e0y cao h\u01a1n nhi\u1ec1u, so v\u1edbi t\u1ec9 l\u1ec7 c\u1eed tri tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u00e0o c\u00e1c n\u0103m 1984, 1992, 2004 v\u00e0 2012, d\u01b0\u1edbi c\u00e1c th\u1eddi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Ronald Reagan, George H.W. Bush, George W. Bush v\u00e0 Barack Obama.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ch\u1ee7 Ngh\u0129a Trump l\u00e0 g\u00ec ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng Ch\u00ednh tr\u1ecb B\u1ea3o th\u1ee7 (CPAC) \u1edf Orlando, Florida, v\u00e0o ng\u00e0y 28\/2\/2021, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u00f4ng Trump gi\u1ea3i th\u00edch \u201cCh\u1ee7 Ngh\u0129a Trump (Trumpism) l\u00e0 g\u00ec?\u201d l\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cCh\u1ee7 ngh\u0129a Trump l\u00e0 nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef m\u1edbi kh\u00f4ng ph\u1ea3i do t\u00f4i (\u00f4ng Trump) ngh\u0129 ra nh\u01b0ng c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ebfn.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cCh\u1ee7 ngh\u0129a Trump l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ecfa thu\u1eadn tuy\u1ec7t v\u1eddi, nh\u1eefng giao d\u1ecbch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i tuy\u1ec7t v\u1eddi, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u1ea3 b\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 gi\u00e1 n\u00e0o, hay kh\u00f4ng ph\u1ea3i cho \u0111i m\u1ecdi th\u1ee9 t\u1eeb c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn ti\u1ec1n b\u1ea1c (nh\u01b0 nh\u1eefng th\u1ecfa thu\u1eadn th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i m\u00e0 c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 k\u00fd v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cCh\u1ee7 ngh\u0129a Trump c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 thu\u1ebf th\u1ea5p v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 h\u1ee7y ho\u1ea1i vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng Trump c\u00f2n cho bi\u1ebft Phong Tr\u00e0o MAGA l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch kinh t\u1ebf, b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng M\u1ef9 thu\u1ed9c m\u1ecdi ch\u1ee7ng t\u1ed9c, m\u00e0u da v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng ch\u00ednh tr\u1ecb gia theo ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u00e2n t\u1ef1 do v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n ch\u1ee7 x\u00e3 h\u1ed9i, \u00f4ng Trump kh\u00f4ng d\u1ef1a tr\u00ean l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u1ec3 tranh c\u00e3i hay thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u1eed tri.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng d\u1ef1a tr\u00ean k\u1ebft qu\u1ea3 th\u1ef1c t\u1ebf li\u00ean t\u1ee5c qu\u1ea3ng b\u00e1 \u0111\u1ebfn c\u1eed tri nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3 m\u00e0 Ch\u00ednh ph\u1ee7 do \u00f4ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u00e3 th\u00e0nh \u0111\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1ch n\u00f3i c\u1ee7a \u00f4ng Trump r\u1ea5t d\u1ec5 hi\u1ec3u v\u1edbi t\u1ea7ng l\u1edbp lao \u0111\u1ed9ng v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng d\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd nh\u00ecn nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ee7 ngh\u0129a Trump nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec Ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u1ee5ng l\u1ea5y hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng tri\u1ebft l\u00fd v\u00e0 thu ph\u1ee5c ni\u1ec1m tin c\u1ee7a c\u1eed tri.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u1ee5ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u r\u1ed9ng trong x\u00e3 h\u1ed9i M\u1ef9, nh\u1edd th\u1ebf \u00f4ng Trump \u0111\u00e3 n\u00e2ng s\u1ed1 c\u1eed tri b\u1ea7u cho \u00f4ng l\u00ean \u0111\u1ebfn g\u1ea7n 75 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi, th\u00eam 10 tri\u1ec7u c\u1eed tri so v\u1edbi cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed n\u0103m 2016.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng cu\u1ed9c th\u0103m d\u00f2 d\u00e2n \u00fd g\u1ea7n nh\u1ea5t cho th\u1ea5y \u0111a s\u1ed1 nh\u1eefng c\u1eed tri \u0111\u00e3 b\u1ea7u cho \u00f4ng n\u0103m 2020 \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u1ee7ng h\u1ed9 \u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai, \u00f4ng Trump cho bi\u1ebft ch\u1ec9 \u0111\u1ec1 c\u1eed nh\u1eefng \u1ee9ng c\u1eed vi\u00ean \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng H\u00f2a c\u00f4ng khai \u1ee7ng h\u1ed9 Phong tr\u00e0o MAGA, v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c hay ch\u00ednh tr\u1ecb gia \u0111\u1ea3ng C\u1ed9ng H\u00f2a n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng Trump ch\u00ednh th\u1ee9c cho ph\u00e9p th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n s\u1eed d\u1ee5ng t\u00ean \u00f4ng trong vi\u1ec7c g\u00e2y qu\u1ef9 tranh c\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u1ea5y l\u00e2u nay \u0111\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111\u1ea3ng b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng Trump \u0111\u00e3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c th\u1ebf c\u1edd, n\u1ebfu n\u1ea1n \u0111\u1ea1i d\u1ecbch kh\u00f4ng x\u1ea3y ra kinh t\u1ebf M\u1ef9 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng t\u1ea1o th\u00eam c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng th\u00ec \u00f4ng Biden kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec th\u1eafng c\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ea3ng D\u00e2n Ch\u1ee7 bi\u1ebft r\u00f5 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng suy tho\u00e1i kinh t\u1ebf do \u0111\u1ea1i d\u1ecbch g\u00e2y ra, kinh t\u1ebf M\u1ef9 kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng ph\u1ee5c h\u1ed3i n\u00f3i chi \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u01b0a kinh t\u1ebf \u0111\u1ebfn m\u1ee9c to\u00e0n d\u1ee5ng nh\u00e2n l\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec th\u1ebf c\u00e1nh t\u1ea3 c\u1ea5p ti\u1ebfn \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e0n \u0111\u1ebfn Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh New Deal c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Franklin Roosevelt: ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn ph\u1ea3i t\u0103ng ng\u00e2n s\u00e1ch, t\u0103ng chi ti\u00eau, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m (Universal jobs guarantee) cho ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f2n c\u00e1nh t\u00e2n t\u1ef1 do, trong b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u h\u00f4m 3\/3\/2021 Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Antony Blinken \u0111\u00e3 nh\u00ecn nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1edbi ch\u1ee9c trong ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 m\u1eafc sai l\u1ea7m khi tin t\u01b0\u1edfng c\u00e1c th\u1ecfa thu\u1eadn t\u1ef1 do th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i s\u1ebd \u0111em l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch to l\u1edbn cho ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng Blinken cho bi\u1ebft ch\u00ednh s\u00e1ch ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Ch\u00ednh Ph\u1ee7 Biden l\u00e0 gi\u00e0nh l\u1ea1i c\u00f4ng b\u1eb1ng th\u01b0\u01a1ng m\u00e3i cho n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi lao \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh s\u00e1ch ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1eddi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Trump, n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111ang t\u00e1ch d\u1ea7n kh\u1ecfi ch\u1ee7 ngh\u0129a t\u00e2n t\u1ef1 do v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng m\u00e3i t\u1ef1 do v\u00e0 to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a, \u0111\u1ec3 ng\u1ea3 sang ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n ch\u1ee7 x\u00e3 h\u1ed9i ho\u1eb7c sang ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n th\u1ef1c Trump.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nguy\u1ec5n Quang Duy<\/strong><br>Melbourne, \u00dac \u0110\u1ea1i L\u1ee3i<br>12\/3\/2021<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u00e0y 11\/3\/2021, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Joe Biden ban h\u00e0nh D\u1ef1 Lu\u1eadt theo \u0111\u00f3 h\u1ea7u h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t kho\u1ea3n ti\u1ec1n c\u1ee9u tr\u1ee3 \u0111\u1ea1i d\u1ecbch l\u00ean \u0111\u1ebfn 1,400 M\u1ef9 kim cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. Kho\u1ea3n ti\u1ec1n n\u00e0y \u0111\u00fang ra l\u00e0 theo l\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a c\u1ef1u T\u1ed5ng th\u1ed1ng Donald Trump<span class=\"more-link\"><a href=\"https:\/\/vanhoimoi.org\/?p=9219\">\u0111\u1ecdc ti\u1ebfp&#8230;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8257,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[12,53],"tags":[118,82],"class_list":["entry","author-ntviet","post-9219","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-chuyenmuc","category-kinhte-chinhtri","tag-chinh-tri","tag-kinh-te"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9219"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9219\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanhoimoi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}