Báo VnExpress ngày 6/1/2026 cho biết, 3 tháng cuối năm 2025, cả nước có khoảng 1,4 triệu thanh niên “3 không”: không việc làm, không học tập, không tham gia đào tạo nghề, chiếm 10% tổng số thanh niên.
Thất nghiệp tiếp tục “tăng nhẹ”
Theo đó, số thanh niên không việc làm, không tham gia học tập, đào tạo “giảm sâu” so với quý III năm 2025 và “tăng nhẹ” so với cùng kỳ năm trước.
Cụ thể, theo Cục Thống kê, cả nước, số thanh niên thất nghiệp, không việc làm, không tham gia đào tạo, học tập giảm 169.000 so với quý III/2025 và tăng 124.000 so với quý IV/ 2024.
Tỷ lệ thanh niên “ba không” ở khu vực nông thôn cao hơn thành thị, lần lượt là 11,7% và 8%. Nữ thanh niên chiếm tỷ lệ cao hơn nam, ở mức 12% so với 8,3%.
Cục Thống kê cho biết tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên độ tuổi 15-24 trong quý IV/2025 ở mức 9%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ thất nghiệp chung của cả nước, đồng thời tăng so với quý III/2025 và cùng kỳ năm trước. Riêng khu vực thành thị, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên vượt 11%. (hết trích)
Dĩ nhiên, con số này không kể hàng trăm ngàn thanh niên thuộc diện xuất khẩu lao động, vì không thể kiếm được việc làm phù hợp trong nước, phải bán sức lao động ở các thị trường lao động nước ngoài.
Nỗi đau thất nghiệp
Đây thực sự là những con số đáng quan ngại, trong bối cảnh đất nước đang bước vào “kỷ nguyên vươn mình”, một nỗi đau không dễ tìm lời giải.
Dĩ nhiên, chẳng ai muốn thất nghiệp, vì “thất nghiệp, không được cần tới, khiến người ta thấy mình như bị tước mất phẩm giá.” (Docat, # 134).
Về lâu dài, “thất nghiệp, hay phải phụ thuộc vào dịch vụ hỗ trợ của Nhà nước hoặc tư nhân trong một khoảng thời gian dài, sẽ làm suy giảm tự do và tính sáng tạo của một người, của gia đình người đó, và suy giảm các mối quan hệ xã hội của họ, gây ra nỗi thống khổ khủng khiếp về tâm lý và tinh thần, gây nên tình trạng nghi ngờ bản thân, bị xã hội loại trừ.” (Bênêđíchtô 16, Bác ái trong Chân lý, # 25).
Nỗi thống khổ này có thể ảnh hưởng đến nhiều mặt trong cuộc sống của con người: từ cảm giác bất an về tương lai, đến những mối quan hệ gia đình bị căng thẳng khi không có đủ điều kiện sống. Bên cạnh đó, nó cũng làm suy yếu lòng tự trọng, nghi ngờ bản thân, khi mà con người cảm thấy họ không thể đóng góp gì cho xã hội hoặc cho gia đình của mình. (x. Docat, # 148)
Thất nghiệp cũng có thể dẫn đến các vấn đề xã hội nghiêm trọng như tội phạm, bạo lực gia đình, và căng thẳng tâm lý, thậm chí là trầm cảm. Thực tế này đặc biệt rõ ràng ở các thành phố lớn, nơi có sự cạnh tranh khốc liệt về công việc, và những người thất nghiệp cảm thấy bị bỏ lại phía sau trong một xã hội mà giá trị của con người thường bị đo lường qua công việc và sản phẩm mà họ có thể tạo ra.
Vai trò của Nhà nước
Trước tình trạng thất nghiệp khắp nơi gia tăng, Đức thánh cha Lêô XIV, trong cuộc tiếp kiến các Phong trào quần chúng tới Roma hành hương Năm Thánh, ngày 23/10/2025, đã khẳng định “đất đai, nhà ở và việc làm” là 3 “sự việc mới” mà Giáo hội ngày nay phải quan tâm. Đây cũng là “3 quyền thiêng liêng” và là các “quyền cơ bản của con người” (Docat, # 148) mà Giáo hội phải đồng hành và khích lệ các phong trào cùng lên tiếng tranh đấu.
Đối với Đức Thánh cha, một chính phủ tốt là chính phủ giảm thiểu tối đa tình trạng dân chúng thất nghiệp, bởi vai trò đệ nhất quan trọng của nhà nước là bảo đảm công ích.
Vì thế, một chính phủ để dân thất nghiệp, tha hương cầu thực hoặc phải bán sức lao động của công dân trong chương trình xuất khẩu lao động, là một chính thể thất bại.
Do đó, người dân có quyền đòi chính phủ bảo đảm cho họ có một công việc xứng hợp với phẩm giá và năng lực bản thân, cũng như, qua công việc, đảm bảo cho người thợ và gia đình một cuộc sống xứng hợp với nhân phẩm của họ.
Ngoài ra, Giáo hội cũng mời gọi mỗi tín hữu cùng nhau hành động để tạo ra một xã hội công bằng, nơi mà mỗi người đều có cơ hội phát triển, không ai bị bỏ lại phía sau.
Giolanh
Nguồn: Phải Làm Gì
https://phailamgi.com/threads/1-4-trieu-thanh-nien-3-khong-noi-dau-that-nghiep-va-trach-nhiem-cua-nha-nuoc-theo-hoc-thuyet-cong-giao.5783/
Ảnh minh hoạ: Vận Hội Mới
