VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM
BS Nguyễn Trọng Việt
1. Hoa Kỳ mừng đại lễ kỷ niệm 250 năm ngày Quốc khánh.
- Vài nét sơ lược về lịch sử Hoa Kỳ
- Ngày 4 tháng 7, năm 1776: 13 xứ thuộc địa của Anh tuyên bố độc lập khỏi Vương Quốc Anh bằng một văn kiện do Thomas Jefferson viết ra và thành lập Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ.
- Chiến tranh giành độc lập Mỹ (1775 – 1783). Tướng George Washington, đã giành được chiến thắng năm 1783.
- Nội chiến Hoa Kỳ (1861–1865) là cuộc xung đột đẫm máu nhất trong lịch sử nước Mỹ, diễn ra giữa chính quyền Liên bang miền Bắc và Liên minh miền Nam.
- Thể chế Cộng Hòa của Hoa Kỳ. Nền tảng của sự ổn định:
- Cơ chế Tam quyền Phân lập
- Tính tối cao của Hiến pháp
- Hệ thống Liên bang (Federalism)
- Những thách thức
- Sự phân cực chính trị
- Suy yếu lòng tin vào định chế
- Thử thách từ các xu hướng cực đoan
- Tương lai:
- Thể chế cộng hòa của Mỹ có xu hướng tự điều chỉnh thay vì sụp đổ đột ngột.
- Hệ thống này sẽ không mất đi,nhưng với khả năng thích ứng của các thế hệ lãnh đạo và mức độ tham gia dân chủ của người dân thông qua các kỳ bầu cử sẽ quyết định thể chế này duy trì được sự thịnh vượng.
- Cảm nhận từ một luật sư nhân quyền.
2. Cập nhật đàm phán Mỹ-Iran.
- Đêm Thứ năm 25/6. Tàu chở hàng Ever Lovely treo cờ Singapore bị lực lượng Iran tập kích bằng máy bay không người lái. Tàu ở 8 hải lý, nằm trên tuyến hàng lang phía nam do Oman chỉ định.
- 26/6. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn vào 4 cơ sở lưu trữ tên lửa, UAV và trạm radar ven biển của Iran dọc eo biển Hormuz và trên đảo Qeshm.
- Iran trả đũa phóng UAV nhắm vào các vị trí quân sự của Mỹ tại Bahrain. Tàu thương mại thứ hai bị tập kích khi nó sử dụng tuyến phân luồng của Oman.
- Theo báo cáo mới nhất từ Liên Hiệp Quốc (UN News), Iran tiếp tục từ chối nỗ lực của Pháp và Oman trong việc rà phá thủy lôi để mở lại hoàn toàn eo biển.
- Ngày 30/6. Đàm phán tại Doha
- Đàm phán gián tiếp
- thỏa thuận tạm thời nhằm giảm nhiệt xung đột quân sự
- Vẫn bế tắc trong việc quản lý eo biển Hormuz
- Tình hình Eo biển Hormuz: Giao thông phục hồi trong lo ngại, giá dầu giảm 21% trong 6 tháng
3. Thỏa thuận khung chấm dứt xung đột Do Thái-Lebanon
- Ngày 26/6. Do Thái-Lebanon ký kết Thỏa thuận khung chấm dứt xung đột tại Hoa Thịnh Đốn
- Nội dung:
- Quân đội Israel rút khỏi miền Nam Lebanon.
- Lực lượng vũ trang Lebanon sẽ được triển khai tới các khu vực thí điểm và tiến tới quản lý toàn bộ lãnh thổ, đồng thời dưới sự giám sát quốc tế,
- các nhóm phi nhà nước (chỉ Hezbollah) sẽ phải giải giáp
- Israel tuyên bố sẽ duy trì vùng đệm an ninh sâu 10km bên trong miền Nam Lebanon và sẽ chỉ rút quân hoàn toàn chừng nào Hezbollah được giải giáp triệt để.
- Lãnh đạo Hezbollah đã lên tiếng phản đối các cuộc đàm phán cũng như thỏa thuận
- Mỹ và các lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc (như binh sĩ Pháp) đóng vai trò hỗ trợ và giám sát việc tuân thủ thỏa thuận
- Vấn đề: Vai trò của nhóm Hezbollah và Iran.
