NHẬN ĐỊNH THỜI CUỘC
BS Nguyễn Trọng Việt
* Phần 1. Chiến tranh Iran và Hoa Kỳ
- Mỹ tạm ngưng oanh kích để mở không gian cho giải pháp ngoại giao
- Đang đàm phán 3 bên: Iran, Oman và Mỹ?
- Điểm cốt lõi: Eo biển Hormuz và vũ khí nguyên tử.
- Hormuz: Thỏa thuận tạm thời trong 60 ngày
- Cơ chế quản lý:
- Tuyến đi vào: Xử dụng tuyến sát bờ biển phía Bắc do Iran kiểm soát
- Tuyến đi ra (outbound): xử dụng tuyến phía Nam do Oman kiểm soát
- Thu phí?
- Đến hôm nay:
- Dự thảo thỏa thuận về mặt kỹ thuật đã được các bên hoàn tất.
- Chờ phê chuẩn của Mojtaba Khamenei và các bảo đảm chắc chắn việc Mỹ chấm dứt phong tỏa hàng hải Iran.
- Nhận định?
* Phần 2. Lực lượng Hamas giải giáp tại Gaza.
- Ngày 31/7. TT Trump và Hội đồng Hòa bình Gaza (Board of Peace) thông báo Hamas đã chấp thuận về mặt nguyên tắc đối với kế hoạch giải giáp vũ khí toàn diện tại Dải Gaza
- Thực hiện Kế hoạch Hòa bình 20 điểm: Lộ trình giải giáp 15 điểm: chia làm 3 giai đoạn
- Lực lượng Hamas sẽ bàn giao toàn bộ vũ khí cho một ủy ban quản lý. Có 14 ngày để lập lộ trình giải giáp chi tiết dưới sự giám sát quốc tế.
- Phá hủy hạ tầng quân sự: Hamas phải tiến hành tháo dỡ các kho vũ khí, bàn giao các loại vũ khí hạng nặng và phá hủy hoàn toàn hệ thống đường hầm quân sự xuyên suốt Dải Gaza.
- Quản lý vũ khí cá nhân: Giai đoạn cuối cùng quy định các loại vũ khí cá nhân còn lại sẽ được nộp
- Mô hình quản lý Gaza: Kế hoạch của Hội đồng Hòa bình (do Mỹ dẫn đầu) thiết lập một bộ máy quản lý dân sự và an ninh hoàn toàn mới nhằm thay thế vai trò của Hamas
- Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza (NCAG): Một chính phủ gồm các chuyên gia kỹ trị người Palestine (không có sự tham gia của Hamas) sẽ điều hành hành chính hằng ngày và tiếp nhận bàn giao vũ khí.
- Lực lượng Ổn định Quốc tế (ISF): Một lực lượng đa quốc gia (với sự tham gia dự kiến của các nước như Indonesia, Maroc) sẽ được triển khai thí điểm tại khu vực Rafah để bảo đảm an ninh, giám sát viện trợ và huấn luyện cho lực lượng Cảnh sát Gaza mới.
- Nhận định: Những khó khăn và thách thức:
- Hamas: chỉ giải giáp sau khi Israel chấm dứt hoàn toàn hoạt động quân sự.
- Do Thái: Tuyên bố quân đội Israel chỉ rút quân sau khi Hamas hoàn tất giải giáp.
- các nhà ngoại giao quốc tế vẫn đang tích cực trung gian đàm phán để xây dựng một lộ trình thực hiện cụ thể.
- Hamas nhượng bộ do ảnh hưởng của cuộc chiến tại Iran?
