VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM

BS Nguyễn Trọng Việt

1/ Chiến tranh xâm lăng của Nga: Putin phải tìm đường lui?

Bối cảnh:

  • Ngày 24/8. Ukraine mừng lễ Độc Lập 35 năm.
    • 25/6/26. Hội nghị tái thiết Ukraine tại Gdansk, Ba Lan
  • Ukraine: gia tăng các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng, cảng biển sâu trên lãnh thổ Nga và Crimea
  • Thiết lập Khung đàm phán mới (New Framework)

Nhận định:

  • Ukraine.
    • Quân sự
      • Pháp, Anh và Phương Tây: Thay đổi chiến lược, từ viện trợ vũ khí sang cung cấp công nghệ/kỹ thuật, tài trợ vốn và bản quyền cho Ukraine để tự sản xuất vũ khí tầm xa trong nước.
      • Pháp – Ý: Bàn giao hệ thống phòng không SAMP/T (giải pháp thay thế Patriot), 
      • Pháp: hỏa tiễn đánh chặn Aster, SCALP
      • Anh: Hỏa tiễn Storm shadow
    • Tài chính: EU đã phê duyệt giải ngân 6,1 tỷ Euro để mua sắm vũ khí.
  • Nga:
    • Crimea: khủng hoảng nghiêm trọng
      • bị cắt đứt hệ thống hậu cần. Cầu/xe lửa qua kênh đào phía bắc, tuyến đường huyết mạch để Nga vận chuyển khí tài nặng từ đất liền vào bán đảo bị phá hủy
      • Hệ thống phòng không của Nga mất khả năng bảo vệ
      • hàng nghìn xe tháo chạy khỏi Crimea
      • mất điện toàn diện, khan hiếm xăng dầu
    • Kinh tế, Tài chính:
      • GDP giảm, lạm phát tăng 6-7% (lãi xuất ngân hàng trung ương 14,3%), dự trữ ngoại hối cạn kiệt (bán tháo vàng để cứu ngân sách), thâm hụt ngân sách (tăng thêm 73 tỷ trong 6 tháng 2026)
      • Làn sóng phá sản: hơn 200.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Nga đã phải đóng cửa vĩnh viễn chỉ trong vài tháng đầu năm 2026.
      • Các cảng ở Biển Đen và Biển Baltic bị oanh kích: không thể xuất khẩu dầu, thất thu 1-1,5 tỷ USD/tháng
    • Năng lượng: Tổn thất của Nga
      • sản lượng dầu thô tinh chế của Nga giảm thấp nhất trong vòng 6 năm qua, mất hơn gần 1 triệu thùng/ngày
      • Công suất lọc dầu: Hơn 50% tổng công xuất lọc dầu bị mất (ước tính của Bloomberg và Forbes). 
      • khí đốt: mất thị phần xuất khẩu nghiêm trọng
      • 24 trên tổng số 34 nhà máy lọc dầu lớn của Nga bị hư hại.
      • Thiếu hụt 20% nhu cầu nội địa, hạn chế bán xăng, giới hạn phân phối
      • Nhập cảng xăng từ Belarus và Ấn Độ và Nam Hàn
    • Chính trị:
      • Tạp chí ngoại giao Nga xuất hiện bài viết của Vasily Kashin ủng hộ việc “đóng băng” cuộc chiến
      • Giám đốc ngân hàng lớn nhất của Nga (Sberbank) Gref tại diễn đàn kinh tế: Kinh tế không thể tồn tại lâu trong hoàn cảnh hiện nay. Chiến dịch quân sự cần chấm dứt.
  • Ngoại giao:
    • Cần một “ý tưởng mới”. NT Rubio:  để đạt được một nền hòa bình bền vững, các bên phải tìm kiếm những khái niệm và ý tưởng hoàn toàn mới, thay vì ép buộc Ukraine chấp nhận các yêu sách chia cắt lãnh thổ cũ từ phía Nga.
    • Ngày 25/8: Giám đốc CIA Ratcliffe tới Moscow
      • đàm phán Nga – Ukraine: phá vỡ thế đóng băng của các nỗ lực hòa giải do Mỹ dẫn đầu vốn đang bị đình trệ.
      • Hạ nhiệt căng thẳng Nga và khối NATO: máy bay quân sự và UAV xâm nhập không phận các nước đồng minh NATO như Ba Lan, Romania và Latvia.
  • Nhận định chung.

2/ Chiến tranh Mỹ-Iran: “D-Day kinh tế” của Mỹ đẩy Iran đến bờ vực sụp đổ!

Bối cảnh:

  • Ngày 24/8/26. Ngày D-Day kinh tế: Chiến dịch cô lập kinh tế toàn diện Iran của Mỹ: Trừng phạt thứ cấp, “bóp nghẹt” và cắt đứt hoàn toàn mọi huyết mạch kinh tế của Tehran khỏi hệ thống tài chính thế giới
    • Tài chính.
      • 5 lĩnh vực cột trụ sống còn của Iran: hàng không, vận tải biển, vàng, crypto, công nghệ.
      • tiếp tục phong tỏa hải quân tại Hormuz 
    • Áp lực lên các quốc gia khác: phải chọn phe.
  • Hormuz và vận chuyển dầu:
    • Hành lang vận chuyển “bí mật” an toàn của Mỹ:
      • Lượng dầu trung bình qua hormuz trong 7 ngày qua: 10 triệu thùng/ngày
      • Tính từ tháng 5 đến nay: Hải quân Mỹ đã hỗ trợ thành công cho khoảng 1.300 tàu thương mại vận chuyển hơn 660 triệu thùng dầu thô đi qua điểm nghẽn này.
    • Đường ống Đông – Tây của Ả Rập Saudi (Petroline): 5-7 triệu thùng/ngày; và  Habshan – Fujairah của UAE: 1,5-1,8 triệu thùng/ngày. Tổng cộng trung bình: 7 triệu thùng.
  • 18/8.  Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã ra quyết định đình chỉ và cắt đứt hoàn toàn mọi hoạt động thương mại, trao đổi kinh tế và giao dịch tài chính với Cộng hòa Hồi giáo Iran.
  • Tổng thống Pezeshkian hôm Chủ Nhật 23/08/2026 thừa nhận Iran đang đối mặt với nhiều khó khăn
  • 25/8. Thống chế lục quân Pakistan Munir và BT Nội vụ Pakistan Naqvi hội đàm với TT Pezeshkian tại Tehran: Tiến triển đáng kể (?)

Nhận định:

  • Hormuz: Vũ khí đòn bẩy của Iran mất dần tác dụng.
  • Ngày D-Day kinh tế
    • Áp lực kinh tế của Mỹ lên Iran
    • Các nước phải chọn phe: Nga, Trung Cộng, Pakistan, Ấn Độ
  • Giải pháp ngoại giao?

Loading