Tin Hoa Kỳ & Thế Giới
Tối Cao Pháp Viện Công Bố Lịch Tranh Luận
Ngày 4 tháng 9, Tối Cao Pháp Viện đã công bố phần cuối cùng của lịch tranh luận mùa thu, ấn định ngày xét xử cho năm vụ án liên quan đến quyền làm cha mẹ, khiếu nại về phân biệt đối xử giới tính tại nơi làm việc, lệnh cấm súng trường AR-15, tịch thu tài sản dân sự, quy định về bằng chứng quốc tịch để đăng ký cử tri.
Lệnh lập lịch này đặt năm vụ tranh chấp pháp lý nổi bật này vào một khoảng thời gian hai tuần trong lịch trình từ ngày 30 tháng 11 đến ngày 8 tháng 12.
Các thẩm phán sẽ xem xét liệu Điều IX có cho phép nhân viên trường học kiện về phân biệt đối xử tại nơi làm việc hay không; liệu Alaska có thể tịch thu một chiếc máy bay trị giá 95.000 đô la vì một thùng bia dự định được vận chuyển đến một ngôi làng cấm bán rượu hay không; liệu Tu Chính Án Thứ Hai có bao gồm súng trường AR-15 bị cấm ở Quận Cook, Illinois và Connecticut hay không; liệu cha mẹ ở tiểu bang Washington có quyền khởi kiện một quy định của trung tâm tạm trú cho trẻ bỏ nhà đi mà không thông báo khi một đứa trẻ chuyển đổi giới tính hay không; và liệu Arizona có thể yêu cầu bằng chứng quốc tịch để đăng ký cử tri trong vòng 90 ngày trước một cuộc bầu cử liên bang hay không.
Nhìn chung, các lập luận sẽ kiểm tra xem các tiểu bang có thể đi xa đến mức nào trong việc điều chỉnh súng, bỏ phiếu, quyền của cha mẹ, tịch thu tài sản dân sự và phạm vi của các đạo luật dân quyền liên bang—và liệu các thẩm phán có đảo ngược các phán quyết của tòa án cấp dưới đã ngăn chặn những thách thức đó hay không.
Thành Phố New York Sắp Mở Siêu Thị Do Thành Phố Quản Lý
Angel Rafael Nuñez vừa mua các kệ trưng bày đồ lạnh cho rau quả tươi và quầy thịt tại siêu thị C-Town ở South Bronx. Siêu thị sạch sẽ, ngăn nắp của ông đã phục vụ cộng đồng trong bốn thập niên.
Nhưng giờ đây, ông lo ngại có thể không trả được khoản vay để mua các kệ mới. Ông lo sợ sẽ mất đi công việc kinh doanh mà ông đã đầu tư hơn 40 năm cuộc đời.
Cửa hàng tạp hóa đầy đủ dịch vụ của Nuñez trên Đại lộ Southern chỉ cách La Peninsula bốn dãy nhà, một trung tâm giam giữ vị thành niên cũ, nơi Tập đoàn Phát triển Kinh tế Thành phố New York dự định mở cửa hàng tạp hóa đầu tiên trong số năm cửa hàng do thành phố làm chủ vào năm 2027.
Các cửa hàng tạp hóa do thành phố làm chủ là một phần trong kế hoạch của Thị trưởng Zohran Mamdani nhằm chống lại giá thực phẩm leo thang.
Các cửa hàng sẽ cung cấp một danh sách các mặt hàng thực phẩm thiết yếu với mức giảm giá 30% so với giá thị trường hiện hành, mặc dù cách tính giá thị trường vẫn chưa được tiết lộ.
Thành phố đang tìm kiếm một nhà điều hành tư nhân để quản lý các cửa hàng. Cả địa điểm được đề nghị ở Manhattan lẫn ở Bronx đều không thể được coi là vùng thiếu thực phẩm, vì vậy các cửa hàng thuộc sở hữu của thành phố sẽ thu hút khách hàng từ các chợ độc lập địa phương.
Địa điểm cửa hàng thuộc sở hữu của thành phố tại Trung tâm Cộng đồng La Peninsula ở Bronx có ít nhất ba siêu thị đầy đủ dịch vụ trong vòng bán kính nửa dặm quanh trung tâm.
Ông Nuñez cho biết nếu ông biết trước thành phố sẽ mở một cửa hàng tạp hóa gần nhà mình như vậy, ông đã không đầu tư.
Ông nói, “Tôi vô cùng bất bình về những gì Thành phố New York đang làm bởi vì họ là người chịu trách nhiệm làm cho giá cả ở Thành phố New York tăng cao, cả về thực phẩm và ngành bán lẻ nói chung”.
Ông cho rằng thành phố đang mô tả tình hình như thể các cửa hàng tạp hóa đang độc quyền về giá cả và thành phố phải can thiệp để phá vỡ thế độc quyền bằng cách. Ông nói rằng thành phố đã không giải quyết được các yếu tố chi phí căn bản đối với các nhà bán lẻ, những yếu tố góp phần làm tăng giá hàng tiêu dùng.
Ông Nuñez nói, “Họ không có phương cách để giải quyết những vấn đề như thuế bất động sản cao, tiền thuê nhà cao, giá năng lượng cao, bảo hiểm cao. Họ không có công cụ để giải quyết những vấn đề kiểu đó. Và giờ họ lại nhắm vào tôi”.
Ông cho biết New York là một thị trường cạnh tranh khốc liệt: Ông nói, giá cả các mặt hàng thực phẩm được thiết lập thông qua cạnh tranh. Ông trưng bày các phiếu giảm giá khuyến mãi hàng tuần của mình, chỉ ra những mặt hàng được giảm giá thấp đến mức ông nói rằng ông sẽ không kiếm được lợi nhuận mà chỉ thu hồi được chi phí.
Ông Nuñez mở cửa hàng của mình vào năm 1984 sau khi chuỗi cửa hàng tạp hóa Fedco ở Bronx phá sản. Ông nói rằng ông đã nhìn thấy nhu cầu trong cộng đồng và đã nỗ lực đáp ứng nhu cầu đó. Ông đặt câu hỏi, “Làm sao tôi có thể tưởng tượng trong đời mình, có một ngày nào đó thành phố New York sẽ cạnh tranh với công việc kinh doanh của tôi?”.
Nuñez là thành viên hội đồng quản trị của Hiệp hội Siêu thị Quốc gia (NSA), một liên minh các nhà bán lẻ tạp hóa độc lập vận động hành lang cho lợi ích của các chủ cửa hàng độc lập.
Ông cho rằng kế hoạch của thị trưởng sẽ chỉ giúp ích cho một vài khu phố, chứ không phải tất cả người dân New York.
Ông mong muốn thành phố sẽ hỗ trợ các nhà bán lẻ tạp hóa độc lập và giúp họ tìm cách, chẳng hạn như thông qua các khoản tài trợ, để giảm giá thực phẩm.
Điều mà Thị trưởng Mamdani muốn là ấn định giá cho một danh sách các mặt hàng thiết yếu trong 30 ngày và giữ nguyên mức giá đó. Mamdani nói, “Không có ngoại lệ, không có mánh khóe. Việc tiết kiệm sẽ kéo dài trong cả tháng”.
Tại các cuộc họp báo, thị trưởng đã nói rõ mục tiêu của ông là ổn định giá cả cho các gia đình thu nhập thấp và người cao tuổi – để giảm thiểu tình trạng thiếu an ninh lương thực. Mamdani nói, “Chúng tôi không muốn cạnh tranh với các cửa hàng tạp hóa nhỏ hay siêu thị về khả năng tồn tại của họ. Điều chúng tôi muốn làm là cung cấp các mặt hàng giá cả phải chăng được bảo đảm cho người dân New York”.
Thành Phố New York Cấm Sử Dụng AI Trong Các Trường
Thị trưởng thành phố New York, Zohran Mamdani, đã ban hành lệnh cấm sử dụng các công cụ trí khôn nhân tạo trong lớp học từ bậc mầm non đến lớp 8 trong một năm, và tất cả học sinh trung học công lập sẽ phải hoàn thành các khóa học bồi dưỡng nhận thức về AI, hai lần một năm.
Mamdani phát biểu vào ngày 2 tháng 9 trong một cuộc họp báo tại trường Brooklyn Steam Center, cùng với các nhà quản lý trường học và các nhà lập pháp tiểu bang, nói rằng, “Chỉ vì kỹ nghệ có mặt ở khắp mọi nơi, không có nghĩa là nó nên được sử dụng ở mọi nơi. Chúng ta phải tự hỏi, điều gì giúp con em chúng ta học tập? Làm thế nào chúng ta có thể bảo vệ trí tuệ đang phát triển của chúng”?.
Mamdani cho biết, các chức năng AI trên 38 sản phẩm kỹ nghệ giáo dục sẽ bị vô hiệu hóa, trong khi năm công cụ khác sẽ vẫn được sử dụng cho mục đích giáo dục nghề nghiệp và kỹ thuật hoặc các chương trình phát triển lực lượng lao động chuyên nghiệp ở các lớp 9-12. Ngoại lệ sẽ được áp dụng cho học sinh khuyết tật hoặc những học sinh vẫn đang học tiếng Anh. Trước thềm năm học 2027–2028, các nhà quản lý, thầy cô giáo, học sinh và phụ huynh sẽ đánh giá kết quả của lệnh tạm dừng và quyết định xem có nên sửa đổi hay tiếp tục như hiện tại.
Thị trưởng chỉ trích các công ty kỹ nghệ giáo dục vì đặt lợi nhuận lên trên học sinh, nói rằng ông vẫn chưa thấy một nghiên cứu nào chứng minh trí khôn nhân tạo (AI) có lợi cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở.
Ông nói, “Học sinh cần biết cảm giác không biết câu trả lời là như thế nào. Đây mới chính là ý nghĩa của việc học”.
Theo Kamar Samuels, giám hiệu học khu, các khóa học bắt buộc sự nhận thức về AI ở trường trung học sẽ kéo dài 45 phút. Tất cả học sinh trung học phải hoàn thành một khóa học hai lần mỗi năm, hoặc một lần mỗi học kỳ.
Ông nói, đối với học sinh tiểu học và trung học, việc loại bỏ việc sử dụng AI sẽ tạo thêm cho việc giảng dạy có hiệu quả, thảo luận, vui chơi, sáng tạo, “và cơ hội để giải quyết những vấn đề khó khăn thay vì giao phó công việc đó cho máy móc”.
Các viên chức không tiết lộ tên của các công cụ sẽ bị vô hiệu hóa và những công cụ sẽ được giữ lại, nhưng họ đã cung cấp các ví dụ về các trường hợp ngoại lệ được cho phép. Ví dụ, nhu liệu theo dõi mắt được phép sử dụng để hỗ trợ trẻ em bị bại não, trong khi các ứng dụng phiên dịch ngôn ngữ sẽ phục vụ những học sinh vẫn đang học tiếng Anh.
Nghị sĩ Bobby Carroll của tiểu bang New York cho biết ông đã soạn thảo luật sẽ áp đặt các hạn chế tương tự đối với các trường học trên toàn tiểu bang.
Nghị sĩ Jo Anne Simon của tiểu bang New York cho biết sự phụ thuộc quá mức vào AI trong giới trẻ đã đến mức họ không biết sự khác biệt giữa tư duy phản biện và việc tìm kiếm câu trả lời từ internet.
Trước thềm năm học mới, Chủ tịch Liên đoàn Giáo viên Hoa Kỳ, Randi Weingarten, đã kêu gọi cấm các môi trường học tập kỹ thuật số đối với học sinh từ bậc mầm non đến lớp hai, và cho rằng chatbot trí khôn nhân tạo không nên được cung cấp cho bất cứ học sinh nào dưới 16 tuổi.
Các Ngân Hàng Trung Ương Đã Mua 23 Tấn Vàng Trong Tháng 7
Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới đã mua ròng 23 tấn vàng trong tháng 7, phù hợp với xu hướng chung hàng năm.
Theo báo cáo ngày 3 tháng 9 của WGC, người mua lớn nhất tháng trước là Trung Quốc, với 20 tấn.
“Đáng chú ý, hoạt động của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã tăng tốc trong những tháng gần đây, với lượng mua vàng hàng tháng ở mức hai chữ số kể từ tháng 5 năm 2026”, báo cáo cho biết. Ba Lan đã mua 8 tấn và là người mua lớn thứ hai.
Nga là nước bán ròng hàng đầu, với 6 tấn được bán ra. Tiếp theo là Thổ Nhĩ Kỳ, Uzbekistan và Jordan, mỗi nước bán ra 1 tấn.
Tính đến thời điểm hiện tại, các ngân hàng trung ương toàn cầu đã báo cáo mua 130 tấn vàng, giảm so với khoảng 160 tấn trong cùng kỳ năm 2025. Ba Lan đã mua thêm 90 tấn trong năm nay, trong khi Trung Quốc mua 60 tấn. Thổ Nhĩ Kỳ đã bán 85 tấn, trong khi Nga bán được tổng cộng 50 tấn.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương chiếm khoảng 20% tổng lượng vàng được khai thác trong lịch sử. Vàng thỏi đóng vai trò là tài sản dự trữ quan trọng của ngân hàng, được đánh giá cao về tính thanh khoản, an toàn và tiềm năng sinh lời. Trong thời kỳ bất ổn, nhu cầu vàng có xu hướng tăng lên.
Theo báo cáo của WGC ngày 16 tháng 6, một cuộc khảo sát các ngân hàng trung ương cho thấy 89% số người được hỏi dự báo dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu sẽ tăng trong năm nay.
Về nguồn vốn, một nửa số người được hỏi cho biết họ sẽ mua vàng trong nước bằng tiền tệ nội địa. 38% cho biết họ sẽ bán các tài sản dự trữ khác để mua vàng.
Báo cáo cho biết, “Đa số người được hỏi (74%) dự đoán lượng đô la Mỹ nắm giữ trong dự trữ toàn cầu sẽ giảm vừa phải hoặc đáng kể trong 5 năm tới. Những người được hỏi cũng tin rằng tỷ trọng của các loại tiền tệ khác, như Euro và Nhân Dân Tệ, sẽ không thay đổi trong cùng kỳ, trong khi lượng vàng nắm giữ sẽ tăng lên”.
Goldman Sachs dự đoán việc mua vàng của các ngân hàng trung ương sẽ hỗ trợ sự tăng giá vàng, theo một báo cáo ngày 28 tháng 8. Việc mua vàng này được thúc đẩy bởi nhu cầu đa dạng hóa dự trữ của họ.
Chính Phủ Liên Bang Ủng Hộ Tối Cao Pháp Viện Về Lệnh Cấm Súng AR-15
Chính phủ liên bang đang kêu gọi Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đứng về phía những người sở hữu súng đang thách thức các lệnh cấm của tiểu bang và địa phương đối với súng trường AR-15.
Trong một bản kiến nghị được đệ trình hôm thứ Sáu, Tổng luật sư D. John Sauer đã yêu cầu các thẩm phán lật ngược phán quyết của Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực thứ hai và thứ bảy, vốn đã giữ nguyên lệnh cấm AR-15 ở Connecticut và Quận Cook, Illinois.
Chính phủ liên bang lập luận, “Súng trường AR-15 chắc chắn được sử dụng phổ biến trong số những công dân tuân thủ pháp luật cho các mục đích hợp pháp”.
Các vụ án, Viramontes v. Cook County và Grant v. Higgins, đã được hợp nhất để Tối Cao Pháp Viện xem xét.
Connecticut đã cấm những gì họ coi là “vũ khí tấn công” kể từ năm 1993. Họ đã mở rộng đáng kể lệnh cấm sau vụ xả súng năm 2012 tại trường tiểu học Sandy Hook, mô tả súng trường kiểu AR-15 là đặc biệt nguy hiểm và được những kẻ xả súng ưa chuộng.
Quận Cook, bao gồm thành phố Chicago, đã thông qua sắc lệnh về súng hiện hành vào năm 2006, cấm sở hữu, mua bán và chuyển nhượng một danh sách các loại vũ khí bán tự động.
Trọng tâm của cuộc tranh chấp là liệu súng trường kiểu AR-15 có đủ điều kiện là vũ khí “sử dụng phổ biến” cho các mục đích hợp pháp và do đó có thuộc phạm vi bảo vệ của Tu chính án thứ hai hay không.
Ý tưởng này bắt nguồn từ phán quyết năm 1939 của Tối Cao Pháp Viện ủng hộ lệnh cấm liên bang đối với súng săn nòng ngắn vì những vũ khí đó không “sử dụng phổ biến”.
Tòa án đã dựa vào cùng một khái niệm vào năm 2008 để vô hiệu hóa lệnh cấm súng ngắn ở thủ đô quốc gia, khẳng định rằng chúng là “vũ khí phổ biến nhất được người Mỹ lựa chọn để tự vệ”.
Gần đây nhất, Tòa án đã viện dẫn đến tiêu chuẩn sử dụng phổ biến vào năm 2022 khi bác bỏ luật của New York yêu cầu người dân phải chứng minh nhu cầu đặc biệt trước khi được cấp phép mang súng ngắn nơi công cộng.
Connecticut lập luận rằng súng trường kiểu AR-15 không đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý của Tối Cao Pháp Viện.
Bộ Tư Pháp đang đứng về phía những người phản đối trong cuộc tranh luận này. Chính phủ lập luận, “Ngày nay, súng AR-15 là hợp pháp ở cấp liên bang và tại 40 tiểu bang, với những công dân tuân thủ pháp luật sử dụng chúng cho các mục đích hợp pháp như tự vệ, bắn mục tiêu và săn bắn. Các cơ quan lập pháp không được phép cấm các loại vũ khí được sử dụng phổ biến trong số những công dân tuân thủ pháp luật cho các mục đích hợp pháp. Khi nói đến vũ khí gây chết người, súng trường như AR-15 không phải là ‘đặc biệt nguy hiểm’”.
Súng ngắn dễ mang theo và giấu kín hơn và được sử dụng trong tội phạm thường xuyên hơn nhiều so với súng trường. Tuy nhiên, Tối Cao Pháp Viện đã phán quyết rằng súng ngắn không thể bị cấm một cách rộng rãi. Chính phủ cũng bác bỏ lập luận rằng lệnh cấm AR-15 là chấp nhận được vì người dân vẫn có thể sử dụng súng ngắn để tự vệ.
Sauer so sánh lập luận đó với việc cấm một loại ngôn luận được Tu chính án thứ nhất bảo vệ chỉ vì một loại khác vẫn còn được phép sử dụng.
Cho phép chính phủ cấm súng trường chỉ vì súng ngắn vẫn hợp pháp sẽ “giống như nói rằng sách có thể bị cấm vì mọi người luôn có thể đọc báo”, ông viết, trích dẫn một phép so sánh mà Thẩm phán Brett Kavanaugh đã đưa ra khi còn là thẩm phán tòa phúc thẩm.
AR-15 được ArmaLite phát triển vào năm 1956 và đã được bán trên thị trường trong nhiều thập niên. Các ước tính trong ngành cho thấy có khoảng 28 triệu đến 32 triệu khẩu súng trường kiểu AR-15 đang lưu hành tại Hoa Kỳ.
