Tin Hoa Kỳ & Thế Giới
Mỹ Tấn Công 2 Bệ Phóng Hỏa Tiễn Của Iran
Lực lượng Mỹ đã tấn công hai bệ phóng hỏa tiễn của Iran chứa đầy thủy lôi trên đảo Larak ở eo biển Hormuz vào ngày 30 tháng 8.
Phát ngôn viên của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đại tá Hải quân Tim Hawkins, nói với báo chí, “Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo đã được nhìn thấy chuẩn bị phóng hỏa tiễn mang thủy lôi vào eo biển Hormuz”,
Các cuộc tấn công của Mỹ nhằm bảo vệ các hoạt động trên tuyến đường thủy quan trọng này sau khi CENTCOM hoàn thành việc rà phá thủy lôi khỏi các tuyến đường vận chuyển quốc tế của eo biển vào tuần trước.
Cuộc tấn công vào hòn đảo của Iran ngày 30 tháng 8 đánh dấu hành động quân sự đầu tiên của lực lượng Mỹ 30 ngày qua.
Ông Hawkins nói, “Lực lượng Mỹ đang theo dõi khu vực và sẵn sàng bảo vệ con đường vận chuyển qua tuyến đường thủy thiết yếu này”.
Truyền thông Iran cho biết, Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) cho biết có một số binh sĩ và thường dân Iran đã thiệt mạng và bị thương trong vụ tấn công, và “tuyên bố sẽ đáp trả hành động gây hấn”.
Đài truyền hình nhà nước Iran sau đó đưa tin rằng IRGC đã bắn hỏa tiễn đạn đạo vào các căn cứ của Mỹ ở Jordan để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ. IRGC cho biết họ đã nhắm mục tiêu vào các căn cứ King Hussein và Al Azraq của Mỹ.
Quân đội Jordan cho biết họ đã đánh chặn 8 hỏa tiễn xâm nhập không phận Jordan vào sáng sớm ngày 31 tháng 8.
Vụ tấn công xảy ra một ngày sau khi báo cáo của Cơ quan Điều Hành Thương Mại Hàng Hải Anh (UK Maritime Trade Operations) ngày 29 tháng 8 cho rằng một tàu chở dầu đã bị trúng thuỷ lôi gần Khasab, Oman, trong khi đang di chuyển vào eo biển Hormuz.
Trong khi đó, lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn còn hiệu lực đối với các tàu ra vào các cảng của Iran. CENTCOM báo cáo trong một bài đăng trên X vào ngày 30 tháng 8, “Tính đến ngày 30 tháng 8, lực lượng CENTCOM đã chuyển hướng 83 tàu thương mại, vô hiệu hóa 3 tàu và thanh tra 2 tàu theo lệnh phong tỏa”.
Eo biển Hormuz là một tuyến đường thủy quan trọng, trước đây được sử dụng để vận chuyển một phần năm lượng dầu mỏ được giao dịch trên thế giới trước khi chiến tranh với Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 và làm chậm đáng kể trong lãnh vực giao thông.
Chiến tranh đã gây ra sự bất ổn trong khu vực và làm tăng giá xăng dầu trên toàn thế giới, bao gồm cả ở Hoa Kỳ, nơi giá trung bình cho một gallon xăng đã tăng 1 đô la trong một tháng, từ 2,98 đô la vào cuối tháng 2 lên 3,98 đô la vào ngày 26 tháng 3.
Theo dữ kiện của AAA, tính đến ngày 30 tháng 8, giá trung bình toàn quốc cho một gallon xăng là 4,07 đô la.
Cơ Quan Thông Tin Năng Lượng dự đoán giá khí đốt sẽ giảm xuống còn 3,29 đô la vào năm 2027 và sản lượng dầu thô trong khu vực sẽ trở lại mức trung bình trước chiến tranh vào đầu năm 2027.
Thỏa Thuận Mỹ-Venezuela Có Thể Thay Đổi Thị Trường Dầu Mỏ Toàn Cầu
Một thỏa thuận mới với Venezuela, theo đó Hoa Kỳ nắm giữ phần lớn quyền kiểm soát hơn 65 tỷ thùng dầu dự trữ đã được chứng minh, dự định sẽ định hình lại thị trường dầu mỏ toàn cầu và trao cho Washington quyền kiểm soát đáng kể đối với giá dầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả thỏa thuận này là “thỏa thuận dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử thế giới”.
Mặc dù nhiều chi tiết vẫn chưa rõ ràng, nhưng đây là những gì đã được tiết lộ cho đến nay và phản ứng của các nhà quan sát đối với thỏa thuận được công bố vào tối ngày 28 tháng 8. Theo thỏa thuận, chính phủ Hoa Kỳ sẽ thành lập một liên doanh với một doanh nghiệp tư nhân giấu tên ở Venezuela.
Một viên chức Hoa Kỳ nói với báo chí rằng, “Thỏa thuận mà Hoa Kỳ và Venezuela đã đàm phán sẽ bảo đảm cho Hoa Kỳ 55% sản lượng hiệu quả của một liên doanh tư nhân mới”.
Chính phủ Mỹ, hợp tác với “nhà điều hành tư nhân giàu kinh nghiệm tại Venezuela”, đã giành được quyền khai thác 100 năm đối với các mỏ dầu với trữ lượng đã được chứng minh là 65 tỷ thùng.
Cũng theo viên chức Hoa Kỳ, “Cơ quan này là công ty nắm giữ trữ lượng lớn thứ hai trên thế giới, sau Saudi Aramco”.
Chính phủ Mỹ sẽ kiểm soát hơn một nửa giá trị thông qua vốn chủ sở hữu trực tiếp và bảo đảm mua dầu với giá gốc, nghĩa là mua dầu với giá chiết khấu.
TT Trump cho biết thỏa thuận này được đàm phán bởi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodríguez. Ông nhấn mạnh rằng thỏa thuận này “không tốn kém gì cho người đóng thuế Mỹ”.
Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Rubio mô tả thỏa thuận này là “một chiến thắng lớn” cho người dân Mỹ và Venezuela. Ông nói rằng, thỏa thuận này “sẽ mang lại gần 100 tỷ đô la đầu tư tư nhân” cho Venezuela, tạo ra việc làm mới và vực dậy nền kinh tế của đất nước Venezuela.
Rodríguez đã ăn mừng thỏa thuận dầu mỏ trong bài phát biểu trên truyền hình vào ngày 29 tháng 8. Bà cho biết dự án này nhằm mục đích phát triển “17 mỏ dầu chiến lược với mục tiêu sản lượng hơn 1,5 triệu thùng mỗi ngày”.
TT Trump vào ngày 30 tháng 8 tuyên bố trên Truth Social rằng dầu được mua thông qua thỏa thuận này sẽ được sử dụng để bổ sung vào Kho Dự Trữ Dầu Mỏ Chiến Lược (SPR) của Mỹ.
Vào cuối tháng 8, SPR đã giảm xuống gần 290 triệu thùng, đạt mức thấp nhất trong 44 năm.
TT Trump nói, “Một trong những điều tôi sẽ làm với dầu mỏ Venezuela là bổ sung vào Kho dự trữ quốc gia chiến lược. Quá trình ‘đạt đỉnh’ sẽ bắt đầu rất sớm, và đó là một món quà từ Venezuela dành cho người dân Hoa Kỳ”.
Viên chức Mỹ cho biết khi công ty tăng sản lượng, nguồn cung dầu ổn định với giá gốc sẽ giúp bổ sung nguồn dự trữ chiến lược (SPR) và hỗ trợ nhu cầu của quân đội Mỹ.
Thông báo về thỏa thuận được đưa ra trong bối cảnh giá xăng dầu tại Hoa Kỳ vẫn ở mức cao sáu tháng sau khi cuộc xung đột với Iran bắt đầu, và khoảng chín tháng sau khi lực lượng quân sự Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro.
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới, ước tính khoảng 303 tỷ thùng. Tuy nhiên, sản lượng dầu đã giảm đáng kể trong thời kỳ chế độ Maduro do quản lý yếu kém và thiếu đầu tư.
Theo TT Trump, “giao dịch lịch sử” này sẽ làm tăng gấp đôi trữ lượng dầu mỏ của Mỹ, hiện đang ở mức 46 tỷ thùng, sẽ làm tăng nguồn cung dầu và giảm giá xăng cho người dân Mỹ.
Evan Ellis, một chiến lược gia quân sự và cựu cố vấn chính sách cho Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, cho biết thỏa thuận này dự định sẽ củng cố vị thế của Hoa Kỳ trên thị trường dầu mỏ toàn cầu. Ông nói với báo chí rằng Hoa Kỳ “kiểm soát 65 tỷ thùng dầu có thể khai thác được sẽ tác động đáng kể đến vị thế của Hoa Kỳ trên thị trường dầu mỏ quốc tế và khả năng tiếp cận dầu mỏ đó với giá gốc”.
Ngoài ra, đây là một thắng lợi lớn cho các nhà máy lọc dầu của Hoa Kỳ, đặc biệt là những nhà máy ở Houston, vốn quen với việc xử lý dầu nặng, hàm lượng lưu huỳnh cao của Venezuela.
Venezuela cũng có thể rút khỏi OPEC. Hành động như vậy có thể làm suy yếu hơn nữa ảnh hưởng kéo dài hàng thập niên của OPEC đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Mỹ Sẽ Sử Dụng Dầu Venezuela Để Bổ Sung Vào Kho Dự Trữ Của Hoa Kỳ
Tổng thống Donald Trump thông báo hôm Chủ nhật, Hoa Kỳ đang lên kế hoạch sử dụng dầu mỏ có nguồn gốc từ thỏa thuận với Venezuela để bổ sung vào Kho Dự Trữ Quốc Gia Chiến Lược, vốn đã giảm xuống mức thấp gần kỷ lục trong những ngày gần đây. Ông Trump tuyên bố trên Truth Social, quá trình này “sẽ bắt đầu rất sớm, và là một món quà từ Venezuela dành cho người dân Hoa Kỳ”.
Vài ngày trước đó, vào ngày 29 tháng 8, ông Trump cho biết Hoa Kỳ và Venezuela đã đạt được thỏa thuận cho phép chính phủ Hoa Kỳ kiểm soát khoảng 65 tỷ thùng dầu dự trữ của nước này.
Kho Dự trữ Quốc gia Chiến lược, là kho dự trữ dầu khẩn cấp của Hoa Kỳ, được chứa trong các bể chứa ngầm ở Louisiana và Texas. Nó chứa kho dự trữ dầu sử dụng trong trường hợp khẩn cấp của quốc gia, mặc dù nó đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập niên.
Theo Cơ quan Thông Tin Năng Lượng, lượng dự trữ dầu mỏ đã giảm trong những năm gần đây, bắt đầu từ khoảng cuối đại dịch COVID-19, từ mức cao nhất gần đây là 656 triệu thùng vào ngày 31 tháng 7 năm 2020 xuống còn khoảng 289 triệu thùng trong tuần kết thúc vào ngày 21 tháng 8 năm 2026.
Vào tháng 3, chính quyền TT Trump đã ra lệnh sử dụng 172 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Chiến lược Quốc gia trong bối cảnh chiến tranh Mỹ-Iran bùng nổ vào cuối tháng 2. Nguồn cung toàn cầu giảm khi Tehran tấn công các tàu chở dầu thương mại đi qua eo biển Hormuz, nơi khoảng một phần năm lượng dầu giao dịch của thế giới đi qua trong thời bình.
Ngày 29 tháng 8, Trump đã viết trên mạng xã hội thông báo về thỏa thuận này rằng thỏa thuận với Venezuela được đàm phán bởi Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và lãnh đạo lâm thời của Venezuela, Delcy Rodríguez, người trở thành lãnh đạo đất nước sau một chiến dịch quân sự của Mỹ bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolás Maduro và đưa ông này đến Hoa Kỳ với cáo buộc khủng bố ma túy và buôn bán cocaine.
TT Trump nói trong bài đăng rằng thỏa thuận này là “thỏa thuận dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử thế giới”.
Bà Rodríguez cho biết vào cuối tuần rằng thỏa thuận của Mỹ liên quan đến việc phát triển 17 mỏ có tiềm năng đã được chứng minh là 65 tỷ thùng. “Con số đó chỉ liên quan đến thỏa thuận song phương giữa Venezuela và Hoa Kỳ”.
Bà cho biết, các kế hoạch rộng hơn của Venezuela bao gồm các thỏa thuận liên quan đến các công ty năng lượng lớn như Chevron, Repsol, Eni, Shell và BP, cùng nhiều công ty khác.
Bà Rodríguez, trong một bài đăng trên Telegram, dự đoán thỏa thuận này “sẽ có tác động đáng kể đến sự hồi sinh của quốc gia chúng ta”.
Chính quyền TT Trump đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng để giải quyết giá xăng cao khi cuộc chiến ở Iran vào thứ Sáu đã tròn sáu tháng. Theo Hiệp Hội Xe Hơi Hoa Kỳ (AAA), giá xăng trung bình ở Mỹ vào Chủ nhật là khoảng 4,07 đô la một gallon. Giá trung bình là 3,19 đô la vào cùng thời điểm năm ngoái.
Thiên Tai Lũ Lụt Ở Nepal-Tibet
Số người chết được báo cáo do lũ lụt Nepal-Tibet đã vượt quá 800 vào ngày 30 tháng 8.
Cảnh sát Nepal báo cáo 788 người chết. Nhà cầm quyền Trung Cộng báo cáo riêng 16 người chết và 546 người mất tích ở phía Tây Tạng tại Gyirong, nâng tổng số người chết qua biên giới lên 804.
Cơ quan quản lý thiên tai của Nepal đã liệt kê 2.502 người mất tích tính đến ngày 30 tháng 8, bao gồm 933 người liên quan đến các dự án thủy điện và 592 người nước ngoài.
Số liệu sơ bộ từ cơ quan giáo dục Nepal cũng cho thấy 238 học sinh và 18 giáo viên từ ba huyện bị ảnh hưởng nằm trong số những người mất tích.
Hãng tin OnlineKhabar của Nepal cho biết, mực nước sông Bhotekoshi ở Rasuwa lại dâng cao vào sáng sớm ngày 30 tháng 8, khiến cơ quan quản lý thiên tai của Nepal kêu gọi lực lượng cứu cấp và cộng đồng ven sông từ Rasuwa đến Chitwan phải luôn cảnh giác.
Trong khi đó, ở phía biên giới Tây Tạng, cảnh sát Trung Quốc đã buộc người dân địa phương phải xóa những bình luận trực tuyến được cho là sai sự thật mà họ đã đăng tải dưới các bài báo của truyền thông Trung Cộng về thảm họa.
Các nhà báo độc lập bị cấm tiếp cận khu vực ở Tây Tạng, khiến cho cộng đồng quốc tế chỉ có được thông tin hạn chế về tác động của trận lũ lụt ở Tây Tạng.
Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) có lịch sử kiểm duyệt thông tin và giữ kín chi tiết thương vong trong các thảm họa lớn, chẳng hạn như trong đại dịch COVID-19, vì e ngại số người chết gây ra sự chỉ trích quốc tế.
Tây Tạng đã nằm dưới sự cai trị của CCP từ năm 1951, và chế độ này chính thức thành lập Khu Tự Trị Tây Tạng vào năm 1965. Những hạn chế của họ đối với tôn giáo, ngôn luận, đi lại và tiếp cận của người nước ngoài ở Tây Tạng đã vấp phải sự chỉ trích lâu dài từ Hoa Kỳ, Liên Hợp Quốc và các nhóm nhân quyền.
Tại khu vực Thủy điện Chilime của Nepal, một đội chuyên cứu cấp đường hầm của Ấn Độ phối hợp với Quân đội Nepal đã vào một đường hầm và tìm thấy hai thi thể. Đội đã tiến sâu khoảng 100 mét vào đường hầm dài khoảng 200 mét trong khi tìm kiếm các công nhân được cho là bị mắc kẹt bên trong. Nhà điều hành dự án cho biết sáu nhân viên được cho là đã ở trong đường hầm khi lũ lụt xảy ra.
Tại Dự án Thủy điện Langtang, một đội quân Nepal-Ấn Độ đã bắt đầu tìm kiếm bên trong một đường hầm khác vào ngày 30 tháng 8, theo OnlineKhabar.
Nhà điều hành dự án cho biết khoảng 25 người được cho là bị mắc kẹt bên trong. Các đội cứu hộ đã dọn dẹp nước, bùn và mảnh vụn trước khi trời tối, và dự định sẽ tiếp tục vào sáng hôm sau.
Công tác cứu hộ cũng tiếp tục tại Dự án Thủy điện Trishuli 3A ở Rasuwa, nơi người dân bị mắc kẹt sâu hơn bên trong một đường hầm.
Văn phòng Thủ tướng Nepal cho biết trong một bài đăng trên Facebook ngày 29 tháng 8 rằng các đội cứu hộ đã dành hai ngày để dọn sạch bùn và mảnh vụn khỏi cửa hầm.
Một nhóm cứu hộ gồm 82 người—62 quân nhân thuộc Quân đội Nepal và 20 thành viên của Cảnh sát Nepal và Lực lượng Cảnh sát Vũ trang—đã làm việc liên tục từ đêm hôm trước. Thời tiết xấu đã khiến công tác trở nên khó khăn. Một đội cứu cấp Ấn Độ cũng đã đến khu vực Trishuli và tiến hành trinh sát trên không ở Chilime và Langtang để chuẩn bị cho công tác cứu cấp tiếp theo.
Chính quyền Nepal báo cáo vào ngày 30 tháng 8 rằng 279 người đã được trực thăng cứu sống từ các đường hầm thủy điện trong hai ngày 28 và 29 tháng 8—191 người vào ngày đầu tiên và 88 người vào ngày thứ hai.
Trong số những người nước ngoài, 15 người Trung Quốc và 7 người Ấn Độ đã được giải cứu khỏi các khu vực thủy điện vào ngày 30 tháng 8.
Cuối ngày 29 tháng 8, Bộ Quản Lý Khẩn Cấp Trung Cộng cho biết máy bay không người lái giám sát của Trung Cộng đã phát giác một vụ sạt lở đất khác tạo ra một vật cản mới ở Tây Tạng, hình thành một hồ thứ hai, bên cạnh một hồ đã hình thành gần nơi hợp lưu của sông Cửu Long và sông Tịnh Phủ Chương. Lực lượng cứu trợ gần cửa khẩu biên giới Gyirong giữa Trung Quốc và Nepal đã tạm thời được di chuyển đến nơi an toàn hơn trong khi chính quyền đánh giá mối đe dọa mới.
Đến ngày 30 tháng 8, Bộ Quản lý Khẩn cấp Trung Cộng cho biết hồ do sạt lở đất mới hình thành đã bắt đầu tự rút nước và đã gần cạn.
Theo đài phát thanh Trung Cộng (China National Radio), Bộ Tài nguyên Trung Cộng cho biết một miệng hố va chạm chứa đầy nước nằm cách đó khoảng 10 km về phía thượng nguồn vẫn còn chứa khoảng 1,4 triệu mét khối nước – tương đương khoảng 370 triệu gallon – và vẫn tiềm ẩn nguy cơ, cùng với ba hồ nước nhỏ hơn ở hạ lưu.
Gia Đình Thân Nhân Người Mỹ Mất Tích Trong Trận Lũ Lụt Nepal Kêu Gọi Trợ Giúp
Mukti Patel đã ở cùng gia đình và bạn bè tại nhà bố mẹ ở Richmond, Virginia, kể từ khi bố, chị gái và hai người thân khác của cô mất tích trong trận lũ quét kinh hoàng dọc biên giới Nepal-Trung Quốc.
Cô cho biết khách sạn họ ở đã bị cuốn trôi. Cô nói, “Chúng tôi không biết tin tức gì cả”.
Trong khi lực lượng cứu trợ tiếp tục kéo những người sống sót ra khỏi bùn, các thành viên gia đình của hơn 2.000 người mất tích trong thảm họa vẫn đang nuôi hy vọng — dù mong manh — rằng người thân yêu của họ còn sống.
Sanket Pandey, giám đốc điều hành của Công Ty Du Lịch và Phiêu Lưu Sông Băng Himalayan cho biết, một số thành viên gia đình muốn biết liệu họ có thể đến được hiện trường hay không và liệu người thân của họ có thể bị mắc kẹt trong một túi khí hay không,
Công ty du lịch này, có văn phòng tại Baltimore, đã tổ chức một chuyến đi kéo dài hai tuần đến khu vực này với 40 khách và 7 hướng dẫn viên. Tất cả họ hiện đều mất tích, ông Pandey cho biết. Gia đình họ đang tuyệt vọng tìm kiếm bất cứ thông tin nào. Ông nói, “Thật khó khăn khi không có thông tin gì cả”.
Gia đình ông Patel đang ở nhóm đảo Himalayan Glacier khi trận lũ lụt xảy ra hôm thứ Tư, khiến hàng trăm người thiệt mạng và hơn 2.000 người mất tích. Theo Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, khoảng 90 người Mỹ nằm trong số những người mất tích. Mukti Patel nói rằng cô muốn nhiều quốc gia hơn nữa giúp đỡ các nỗ lực cứu trợ và tìm kiếm.
Người bạn lâu năm của cô, Manmeet Singh Meet, cho biết, Jiwan Jyoti, người mang quốc tịch Mỹ, cũng đang đi du lịch cùng Himalayan Glacier và được nhóm này liệt kê là mất tích. Họ đã dừng chân ở Timure, Nepal, trước khi lên đường hành hương đến núi Kailash ở Tây Tạng, một địa điểm linh thiêng đối với người Hindu, Phật giáo và những người khác.
Jyoti, 50 tuổi, đến từ Lexington, Massachusetts, đã gọi điện thoại cho gia đình từ sáng hôm thứ Tư khi cô đang chuẩn bị sang Tây Tạng. Meet cho biết cuộc gọi điện thoại kết thúc “vào khoảng 8:40 sáng giờ địa phương ở Nepal, và sau đó, tôi nghĩ khoảng 8:45, lũ quét ập đến, và mọi sự đảo lộn”.
Sau đó, anh nghe tin khách sạn nơi Jyoti ở – và nơi vị trí của cô được ghi nhận lần cuối trên ứng dụng Find My iPhone – đã bị phá hủy. Giờ đây, Meet nói rằng anh đang mất dần hy vọng tìm thấy người bạn thân 15 năm của mình còn sống.
Vaasavi Unnava, một nghiên cứu sinh tiến sĩ 31 tuổi, nghĩ rằng bố mẹ cô đã sang Tây Tạng cùng nhóm du lịch khi cô biết tin về trận lũ lụt. Cô nói, “Tôi không thực sự lo lắng lắm, nhưng tôi chỉ nhắn tin cho họ để chắc chắn họ còn đâu đó”. Nhưng lời nhắn không gởi đi được.
Cha cô, Hanumantha Rao Unnava, và mẹ cô, Vasundhara Unnava, đã lên kế hoạch cho một chuyến đi nghỉ hưu và vô cùng háo hức được dành hai tháng ở Ấn Độ với gia đình sau khi đến thăm núi Kailash. Cặp vợ chồng đến từ Woodland, California, nằm trong số hàng chục công dân Mỹ mất tích trong trận lũ lụt.
Vaasavi Unnava nói, “Họ rất, rất hào hứng. Bố tôi cứ nói mãi về việc cuối cùng cũng được dành thời gian với mẹ mình”. Cô cho biết, cha cô là trưởng khoa Trường Quản Lý Sau Đại Học Tại Đại Học California, UC-Davis, và mẹ cô giảng dạy tại trường đại học này.
