TIN THẾ GIỚI.
Ukraina: TT Trump gia hạn cho Nga 50 ngày để chấm dứt chiến tranh nếu không sẽ áp thuế nặng (RFI)
Ngày 14/07/2025, tiếp tổng thư ký Liên minh Bắc Đại Tây Dương NATO, Mark Rutte, tại Nhà Trắng, tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tiếp tục viện trợ vũ khí cho Ukraina thông qua NATO. Nguyên thủ Mỹ đồng thời tuyên bố Nga có 50 ngày để chấm dứt chiến tranh nếu không muốn đối mặt với các biện pháp thuế quan nặng nề.
Từ Washington, thông tín viên Pierre Olivier tường thuật :
« Tại phòng Bầu Dục, lãnh đạo NATO có vẻ đánh giá cao lập trường của Donald Trump. Trong cuộc họp báo, tổng thống Mỹ cố tỏ ra rất khó chịu khi nói về Vladimir Putin.
Ông nói : “Chúng tôi, và tôi là người đầu tiên, rất không vui về nước Nga. Thật sự là rất, rất không hài lòng ! Nếu không đạt được thỏa thuận trong vòng 50 ngày, chúng tôi sẽ áp các mức thuế quan khoảng 100%, bao gồm cả các mức thuế thứ cấp.“
Nói một cách khác, Nga và nhất là những nước giao thương với Nga có nguy cơ phải chịu các mức thuế quan rất cao từ Hoa Kỳ. Ông Donald Trump còn bày tỏ sự hậu thuẫn của ông đối với Kiev và các đồng minh. Nhưng để nhận được sự hỗ trợ đó, các nước thành viên NATO phải trả một cái giá.
Tổng thống Mỹ nói tiếp : “Hôm nay, chúng tôi đã đúc kết một thỏa thuận. Chúng ta sẽ gởi cho họ các loại vũ khí và họ sẽ trả tiền cho Mỹ. Chúng ta, nước Mỹ, sẽ không mua những loại vũ khí này. Mỹ sản xuất, họ trả tiền. Đó là những nước giầu có. Họ có rất nhiều tiền và đây là những gì họ muốn làm. Họ khăng khăng như thế, vậy thì chúng ta cũng thế !”
Đối với Donald Trump, thương vụ mua vũ khí đầu tiên này, nhất là hệ thống tên lửa Patriot, là bằng chứng cụ thể cho mức tăng ngân sách mới của khối NATO dành 5% GDP cho quốc phòng. Với Ukraina, những hệ thống phòng không này là sự bảo đảm sống còn cho hàng triệu thường dân, trong khi chờ đạt được thỏa thuận ngừng bắn. »
Theo AFP, trong cuộc hội đàm với tổng thống Mỹ, tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nêu rõ là các nước Đức, Anh Quốc, Phần Lan, Canada, Na Uy, Thụy Điển và Đan Mạch sẽ là những bên mua và việc « nhanh chóng » chuyển giao vũ khí là « thiết yếu » để thúc đẩy Vladimir Putin đàm phán hòa bình.
Phản ứng của Nga
Về phía Nga, phát ngôn viện điện Kremlin Dmitri Peskov, được AFP trích dẫn, cho biết hôm nay « sẵn sàng đàm phán với Ukraina » và vẫn đợi « đề xuất của phía Ukraina » về vòng đàm phán thứ ba, sau hai cuộc gặp « không mấy hiệu quả » ở Istanbul. Ông Peskov cũng nêu rõ « cần thời gian » để đáp ứng các tuyên bố « rất nghiêm túc » của tổng thống Trump và nhấn mạnh thông báo của Washington sẽ được Kiev coi là dấu hiệu để « tiếp tục chiến tranh », chứ không phải vãn hồi hòa bình.
Phản ứng của Liên Âu và Trung Cộng
Ngay sau thông báo của tổng thống Mỹ cấp lại vũ khí cho Ukraina, thủ tướng Friedrich Merz khẳng định Đức sẽ giữ « một vai trò chủ chốt » trong nỗ lực chung vì Ukraina. Còn lãnh đạo ngoại giao Liên Hiệp Châu Âu Kaja Kallas đánh giá thời hạn 50 ngày là « quá dài » trong khi « thường dân vô tội chết mỗi ngày ».
Về phần mình, Bắc Kinh hôm nay lên án lời đe dọa áp thuế của tổng thống Trump đối với các đối tác thương mại của Nga là « một hành động cưỡng ép hay gây áp lực không thể giải quyết được vấn đề ». Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Cộng Lâm Kiếm (Lin Jian) nhắc lại lập trường của Bắc Kinh là ủng hộ một « giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng tại Ukraina ».
Tập Cận Bình: “Nga và Trung Cộng phải tăng cường hỗ trợ nhau”
Hôm 15/07/2025, nhân chuyến thăm của ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đến Bắc Kinh, chủ tịch Trung Cộng Tập Cận Bình đã tuyên bố hai nước phải « tăng cường hỗ trợ lẫn nhau » tại các diễn đàn đa phương.
Theo trích dẫn từ hãng tin của Nhà nước Trung Cộng, ông Tập khẳng định Nga và Trung Cộng phải « đoàn kết các nước ở nam bán cầu, thúc đẩy phát triển một trật tự quốc tế theo hướng đúng đắn ».
Những phát biểu này được đưa ra tại cuộc họp các ngoại trưởng của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (OCS). Trong cuộc họp này, ông Lavrov cũng thảo luận với ông Tập Cận Bình về việc chuẩn bị chuyến thăm cấp Nhà nước của tổng thống Vladimir Putin đến Trung Cộng nhân thượng đỉnh của OCS tại Thiên Tân vào mùa thu này.
Hôm nay, ông Tập Cận Bình cũng đã kêu gọi các nước thành viên OCS ( gồm 10 nước trong đó có Nga, Iran, và Ấn Độ ), cải thiện cơ chế ứng phó với các mối đe dọa an ninh. Tân Hoa Xã trích dẫn lời lãnh đạo Trung Cộng cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva nên cùng nhau củng cố Tổ chức Hợp Tác Thượng Hải như một « nền tảng chiến lược ».
Đặc sứ Mỹ công du Ukraina, Trump chính thức thông báo cấp tên lửa Patriot cho Kiev (RFI)
Hôm 14/07/2025, đặc sứ Mỹ về Ukraina Keith Kellogg đến Kiev trong chuyến công du dự kiến kéo dài một tuần, theo truyền thông Ukraina. Ngay trước chuyến đi của ông Kellogg, tổng thống Donald Trump chính thức thông báo Mỹ sẽ chuyển giao cho Kiev một số hệ thống phòng không Patriot, thông qua NATO và 100% do NATO trả.
Trả lời báo chí hôm qua, tổng thống Mỹ một lần nữa lên án lãnh đạo Nga : « Vladimir Putin đã thực sự khiến nhiều người sửng sốt. Ông ấy có những lời lẽ tử tế, nhưng sau đó đã oanh kích người ta ngay trong đêm ».
Theo AFP, trên mạng Telegram, chánh văn phòng của tổng thống Ukraina, ông Andriy Yermak, đã « nồng nhiệt chào mừng đặc sứ Mỹ đến Ukraina » và khẳng định ủng hộ chủ trương « hòa bình dựa trên sức mạnh của tổng thống Mỹ Donald Trump ».
Từ Kiev, thông tín viên Emmanuelle Chaze nhấn mạnh đến ý nghĩa đặc biệt của chuyến công du của đặc sứ Keith Kellogg, trong bối cảnh Washington đột ngột tuyên bố đình chỉ viện trợ nhiều vũ khí cho Kiev cách đây hai tuần trong lúc Nga gia tăng oanh kích :
« Trước hết, chuyến đi của Keith Kellogg đến Ukraina là một tín hiệu mạnh mẽ. Đây là chuyến thăm đầu tiên của đặc sứ Mỹ kể từ tháng 2 và là chuyến đi thứ hai của Keith Kellogg tới Ukraina kể từ khi Trump lên cầm quyền. Trong thời gian đó, đã có nhiều nỗ lực bất thành nhằm đạt được một thỏa thuận ngừng bắn. Vấn đề này không còn được đặt ra nữa trong bối cảnh Matxcơva đã không hề có nỗ lực nào theo hướng đó.
Những sự đảo chiều trong chính sách của Mỹ với Kiev trong thời gian qua gây lo ngại ở Ukraina. Vì vậy, về phía Ukraina, đây có thể là dịp để thông báo với Washington về tình hình ở mặt trận, cũng như các cuộc oanh kích vào Ukraina. Chuyến thăm này cũng có thể giúp Kiev hiểu rõ hơn về chính sách của Mỹ đối với Ukraina.
Trong bối cảnh này, người dân Ukraina không thể không lo lắng về hỗ trợ của Mỹ, nhưng theo một cuộc thăm dò gần đây của Research Center Rating Group, hơn một nửa người được hỏi tin rằng ít nhất Mỹ sẽ tiếp tục sự hỗ trợ một phần. Tuy nhiên, cũng có tới một phần tư dân số dự đoán hỗ trợ này sẽ chỉ ở mức tối thiểu. Thái độ nghi ngại có xu hướng gia tăng kể từ tháng 2, sau cuộc gặp đầy sóng gió giữa Donald Trump và Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng, cho dù quan hệ song phương đã giảm căng thẳng trong thời gian qua.
Người dân đang hứng chịu những chấn thương nặng nề và toàn bộ lãnh thổ Ukraina đều bị thiệt hại, kể cả ở miền Tây. Chính vì vậy mà Ukraina đã yêu cầu có thêm nhiều hệ thống phòng không như Patriot, hệ thống hiệu quả nhất trong việc chống tên lửa Nga. »
Theo AFP, hôm nay, vào lúc 10 giờ tại Washington, tức 14 giờ, giờ quốc tế, tổng thống Mỹ sẽ tiếp tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng, sau khi đưa ra một « thông báo quan trọng » về Nga, để ngỏ khả năng Mỹ siết chặt các trừng phạt đối với Matxcơva.
Trung Cộng: Gặp khó khăn, Tập Cận Bình buộc phải chia sẻ quyền lực (RFI)
Lần đầu tiên kể từ khi Tập Cận Bình lên nắm quyền vào năm 2012, có những dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng chính trị của chủ tịch Trung Cộng đang suy giảm : Các Ủy viên Trung ương đảng Cộng Sản Trung Cộng tuyên bố từ nay nguyên tắc sẽ là quay trở lại với sự lãnh đạo tập thể trong các cơ quan quản lý của đảng.
Theo nhận định của nhà nghiên cứu Pierre-Antoine Donnet, trên trang mạng châu Á The Asialyst ngày 10/07/2025, từ lâu nay, một số người thiếu khôn ngoan và thiếu thận trọng đã mạo hiểm dự đoán quyền lực của ông sắp sụp đổ, nhưng Tập Cận Bình vẫn luôn tại vị, và dường như vẫn kiểm soát chặt chẽ bộ máy chính trị của đất nước.
Tuy nhiên, từ nhiều tháng nay, nhiều tín hiệu và sự kiện đều đi theo một hướng : sự rút lui rõ rệt của người vẫn được coi là chủ nhân tối cao của Trung Cộng. Trong số đó có thể kể đến việc lãnh đạo họ Tập liên tục vắng mặt tại các cuộc họp và diễn đàn quốc tế mà ông vẫn thường tham dự, cùng với nhiều vụ thanh trừng ấn tượng nhắm vào nhiều tướng lĩnh của Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA), trong đó có một số nhân vật thân cận với chủ tịch Trung Cộng.
Thực tế dễ thấy nhất là sự vắng mặt ngày càng rõ rệt của nhà lãnh đạo tối cao trên các phương tiện truyền thông Nhà nước. Ví dụ, tên của Tập Cận Bình hay hệ tư tưởng mang tên ông đã không được nhắc tới khi báo chí đưa tin về các cuộc đàm phán thương mại quan trọng giữa Trung Cộng và Hoa Kỳ. Tương tự như vậy tại các buổi thông báo chính sách mới nhằm tăng cường bảo vệ xã hội hoặc buổi lễ mà thủ tướng Lý Cường và những lãnh đạo khác tuyên thệ trung thành với Hiến pháp.
Chắc chắn, ông Tập khó có thể mất đi vị thế « hạt nhân » của ban lãnh đạo đảng Cộng Sản Trung Cộng trước Đại hội Đảng lần thứ 21 vào cuối năm 2027. Theo điều lệ Đảng, tổng bí thư chỉ có thể bị cách chức bởi Hội nghị toàn thể Ban Chấp hành Trung ương Đảng hoặc đại hội Đảng. Tuy nhiên, hầu hết các Ủy viên Trung ương đảng được bầu lại tại Đại hội Đảng lần thứ 20 hồi năm 2022 đều là những người trung thành với Tập Cận Bình. Khó có chuyện họ bỏ rơi Tập Cận Bình tại Hội nghị toàn thể Trung ương lần thứ tư, có thể diễn ra vào mùa thu, hoặc tại các phiên họp toàn thể sau đó.
Tập Cận Bình dường như đã đạt đến đỉnh cao quyền lực vào năm 2022
Dẫu vậy, theo nhà nghiên cứu về Trung Cộng Lâm Hòa Lập (Willy Wo Lap-lam), thành viên Quỹ Jamestown, quyền lực của Tập dường như đã qua giai đoạn đỉnh cao đạt được tại Đại hội Đảng lần thứ 20 vào cuối năm 2022. Đó là thời điểm “Tư tưởng Tập Cận Bình về chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Cộng trong thời đại mới” ra đời, các đảng viên cam kết bảo vệ “lãnh đạo hạt nhân” của đảng.
Kể từ đó, Tập Cận Bình đã mất đi quyền lực trong các vấn đề đối nội và đối ngoại, trong bối cảnh nhiều quốc gia bắt đầu phản đối những luận điệu và hành động theo chủ nghĩa biệt lập và gần như đơn phương mà tổng thống Mỹ Donald Trump áp dụng kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng vào ngày 20/01/2025.
Đối với nhà nghiên cứu Lâm Hòa Lập, sự thay đổi ý thức hệ của Hoa Kỳ lẽ ra phải là cơ hội tuyệt vời để chủ tịch họp Tập chứng minh với thế giới rằng Trung Cộng giờ đây có thể lãnh đạo một trật tự thế giới mới dựa vào tự do thương mại và hòa bình. Ông Tập thường nói về thế giới như một “đại gia đình” và dĩ nhiên Trung Cộng phải là quốc gia đứng đầu.
Quân đội và kinh tế : Hai vấn đề lớn của Tập Cận Bình
Theo tác giả, việc Tập một mình thực thi quyền lực nay đã bị phản đối ở Trung Cộng và ông đang phải đối mặt với các vấn đề ở hai lĩnh vực quan trọng : quân sự và tổ hợp công nghiệp kỹ thuật. Trong quân đội, rõ ràng hiện giờ đang có những cuộc đấu đá nội bộ giữa các tướng lĩnh trung thành với Tập Cận Bình và những người đã xa lánh ông để theo phe kẻ thù của ông.
Xin nhắc lại là kể từ đầu năm nay, 3 vị tướng cấp cao được xem là những người được ông Tập bảo trợ và ông tin cậy để duy trì quyền lực trong bộ máy quốc phòng đã bị cách chức. Đó là tướng Hà Vệ Đông – phó chủ tịch thứ hai của Quân ủy trung ương (CMC), tướng Miêu Hoa – lãnh đạo kiểm tra nhân sự và tư tưởng trong quân đội, và tướng Lâm Hướng Dương, tư lệnh chiến khu Đông bộ, bao gồm Đài Loan. Cả 3 tướng lĩnh này đều đã hoàn toàn vắng bóng kể từ cuối tháng 02/2025 mà không có lời giải thích.
Trong lĩnh vực công nghệ, một chương trình đầu tư do nhà nước chỉ đạo và gắn với Tập Cận Bình hiện giờ không hoạt động theo kế hoạch. Kết quả của các chính sách đầu tư đến hàng chục tỷ đô la phát triển các công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, máy tính lượng tử, xe điện và công nghệ xanh đã gây thất vọng.
Vào giữa năm 2024, đích thân chủ tịch Trung Cộng đã bật đèn xanh cho việc thành lập Quỹ « Big Fun 3 » để đầu tư 45 tỷ đô la phát triển các công nghệ mũi nhọn, đặc biệt là chip bán dẫn. Quỹ này tiếp nối 2 quỹ được lập từ năm 2014 và 2019. Bộ máy tuyên truyền của Trung Cộng đã cố gắng quảng bá cho công cuộc « đổi mới chính sách công nghiệp của Trung Cộng », nhưng kết quả vẫn chưa đạt tầm cao.
Hồi tháng 05/2025, tỷ phú Triệu Vệ Quốc, cựu chủ tịch công ty bán dẫn Tsinghua Unigroup, đã bị tuyên án tử hình treo vì tội tham ô và chiếm đoạt công quỹ. Ông là lãnh đạo công nghiệp Trung Cộng được hưởng lợi từ các khoản tài trợ khổng lồ trong thập kỷ qua bị kết tội tham nhũng gần đây nhất.
Các đối thủ của Tập Cận Bình muốn quay lại chính sách của Đặng Tiểu Bình
Sự lệ thuộc của Trung Cộng vào công nghệ nước ngoài, đặc biệt là trong lĩnh vực bán dẫn, vẫn là một trong những trở ngại chính đối với sự phát triển công nghiệp của Trung Cộng. Ví dụ hồi đầu năm 2025, Trung Cộng thông báo đã nhập hơn 20 tỷ đô la chip bán dẫn do phương Tây sản xuất, để chuẩn bị trước cho việc ứng phó với những hạn chế mà chính quyền Trump áp đặt sau này.
Ngành công nghiệp xe ô tô điện của Trung Cộng cũng đang trong tình trạng hỗn loạn : các nhà sản xuất lớn lao vào cuộc chiến giá cả khốc liệt mà chính quyền dường như không thể ngăn chặn. Chuyên gia Pierre-Antoine Donnet cho biết, theo các nguồn tin từ ngành công nghiệp Trung Cộng, đã có hơn 400 công ty xe điện phải đóng cửa kể từ năm 2018, gây ra tình trạng thất nghiệp nghiêm trọng trong khi nền kinh tế đã suy yếu. Chính vì thế mà giới lãnh đạo chủ chốt của đảng hiện nay muốn thúc đẩy Trung Cộng tái áp dụng chính sách cải cách và mở cửa trước đây của Đặng Tiểu Bình.
Cuộc tấn công trực diện này nhằm vào các vị trí do các đồng minh của Tập Cận Bình, chủ yếu là Liên đoàn Thanh niên Cộng sản, bảo vệ. Liên đoàn này trước đây do cựu chủ tịch Hồ Cẩm Đào và thủ tướng Lý Khắc Cường lãnh đạo. Theo thông báo chính thức, ông Lý Khắc Cường đã qua đời vì một cơn đau tim trong hoàn cảnh kỳ lạ.
Theo nhận định của nhà nghiên cứu về Trung Cộng Lâm Hòa Lập, có lẽ lý do khiến Tập Cận Bình suy yếu trong thời gian gần đây nằm trong số những sự việc kể trên. Ông Lâm lưu ý rằng vào ngày 10/06/2025, đúng thời điểm quan trọng nhất của cuộc đàm phán thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng ở Luân Đôn, tờ Nhân dân Nhật báo đã đăng một bài viết trên trang nhất ca ngợi Nhậm Chính Phi, nhà sáng lập kiêm chủ tịch – tổng giám đốc tập đoàn điện tử Hoa Vi.
Lợi ích của khu vực tư nhân và sự cởi mở của Trung Cộng
Bài viết trên trang nhất Nhân dân Nhật báo có tựa đề « Đất nước càng cởi mở, chúng ta càng tiến bộ », đề cao vị doanh nhân nổi tiếng nhất nước, nhưng lại không nhắc đến Tập Cận Bình hay « tư tưởng Tập Cận Bình », một điều được xem là khá bất thường. Lần gần đây nhất một nhân vật thuộc khu vực tư nhân xuất hiện trên trang nhất của tờ Nhân dân Nhật báo là Jack Ma, cựu chủ nhân tập đoàn Alibaba, hồi tháng 08/2015.
Và cuối cùng, một sự việc bất thường khác củng cố giả thuyết cho rằng Tập Cận Bình, dù muốn hay không, đang phải lùi bước trước thềm Đại hội đảng lần thứ 21, là tại một bữa tiệc được gọi là « mang tính thân mật gia đình », được tổ chức nhân chuyến thăm chính thức của tổng thống Belarus, Aleksandre Loukachenko, ngày 04/06, vây quanh chủ tịch Trung Cộng bất ngờ có vợ ông là bà Bành Lệ Viên, và con gái ông là Tập Minh Trạch, một cựu sinh viên đại học Harvard, Hoa Kỳ. Thế nhưng, truyền thông Trung Cộng vẫn im lặng về sự kiện gần như chưa từng có này, một điều cũng được xem là bất thường. Truyền thông Belarus có loan tải sự kiện này nhưng sau đó thông tin đã bị gỡ bỏ một cách kỳ lạ. Điều đáng chú ý, theo nhà nghiên cứu Pierre-Antoine Donnet, là chưa có nhà lãnh đạo Trung Cộng nào, kể cả Mao Trạch Đông, tập hợp gia đình mình trong các cuộc gặp ngoại giao như vậy.
Hồi kết của việc Tập Cận Bình một mình thực thi quyền lực
Tất cả những điều này đã được Tân Hoa Xã xác nhận trong một bản tin ngày 30/06 về quyết định được các cơ quan lãnh đạo của Đảng đưa ra nhằm quay trở lại nguyên tắc « lãnh đạo tập thể » : « Bộ chính trị Ban chấp hành Trung ương đảng Cộng Sản Trung Cộng đã tổ chức cuộc họp vào ngày 30 tháng 6 để nghiên cứu một số quy định liên quan đến công tác của các cơ quan thuộc Ban chấp hành Trung ương chịu trách nhiệm về việc ra quyết định, thảo luận và điều phối. Cuộc họp do tổng bí thư Ban chấp hành Trung ương đảng chủ trì ».
Bài viết này, mà chuyên gia Pierre-Antoine Donnet xem là chắc chắn sẽ đi vào lịch sử Trung Cộng như một bước ngoặt trong nền chính trị của đất nước, cho rằng hiện nay việc cải thiện chất lượng và hiệu quả của việc ra quyết định là vô cùng cấp thiết và trong khuôn khổ đó, các Ủy viên Trung ương đảng « khi thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình với sự phối hợp, phải tránh can thiệp vào nhiệm vụ của người khác hoặc vượt quá giới hạn của mình ».
Theo một số nguồn tin xin ẩn danh của trang mạng nghiên cứu về châu Á Asialyst, nhân vật mới nắm quyền lực của Trung Cộng tới đây có thể sẽ là tướng Trương Hựu Hiệp, phó chủ tịch thứ nhất của Quân ủy Trung ương, mà chủ tịch hiện nay chính là Tập Cận Bình. Tuy nhiên, theo những nguồn tin này, ngay cả khi ông Trương Hựu Hiệp nắm quyền, có lẽ cũng sẽ không bao giờ ông là người duy nhất thâu tóm quyền hành, bởi vì sẽ có các cựu quan chức khác của đảng và các nhà lãnh đạo quân sự khác cùng ông đưa ra những quyết định chiến lược quyết định tương lai của Trung Cộng, không giống như việc Tập Cận Bình một mình nắm giữ quyền lực, hiện đang bị chỉ trích.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng ý với giả thuyết về một cuộc nổi loạn trong đảng chống lại tổng bí thư. Theo Pierre-Antoine Donnet, tờ China Wind có trụ sở tại Bắc Kinh, từng xuất bản từ năm 1996 bản tin phân tích hàng tuần có tiếng về độ tin cậy, chỉ ra rằng đây không phải là lần đầu tiên Tập Cận Bình « biến mất khỏi đời sống công theo cách đó […] Mới đây nhất là vào tháng 08/2024, nhà lãnh đạo này đã không xuất hiện trong 18 ngày ».
Theo phân tích của China Wind, « khi xem xét kỹ hơn, không có gì đặc biệt bất thường về lịch trình của Tập Cận Bình trong thời gian ông được cho là « biến mất » vào tháng 5 ». Ông Tập cũng được cho là đã điện đàm với một số nguyên thủ quốc gia (như tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào ngày 21/05, thủ tướng Đức Friedrich Merz vào ngày 23/05), rồi sau đó là tiếp đón tổng thống Belarus tại Bắc Kinh vào ngày 04/06, rồi bay sang Kazakhstan ngày 16/06.
Cũng theo China Wind, « về việc Tập Cận Bình được cho là ít được nhắc đến hơn trong các bài phát biểu chính thức, một số nhà phân tích giải thích có thể chỉ là sự điều chỉnh về mặt tuyên truyền của đảng từ sau Đại hội lần thứ 20. Trong bối cảnh kinh tế ảm đạm, sự thay đổi này có thể phản ánh mong muốn cho công chúng thấy một nhà lãnh đạo quan tâm hơn đến việc đưa ra các giải pháp cụ thể cho các vấn đề hiện tại, thay vì tiếp tục duy trì tệ sùng bái cá nhân nhàm chán và lặp đi lặp lại đối với vị lãnh tụ tối cao ».
Sách Trắng quốc phòng của Nhật cảnh báo Trung Cộng gia tăng các hoạt động quân sự (RFI)
Sáng 15/07/2025, Tokyo công bố Sách Trắng quốc phòng thường niên, trong đó cảnh báo Trung Cộng đang gia tăng các hoạt động quân sự, “gây ảnh hưởng nghiêm trọng” đến an ninh quốc gia của Nhật Bản, cũng như “tạo ra một thách thức chưa từng có” đối với cộng đồng quốc tế.
Báo cáo nhấn mạnh đến việc máy bay quân sự Trung Cộng gia tăng các vụ xâm nhập vào không phận Nhật Bản. Hãng tin AFP nhắc lại ngay tuần trước, các máy bay tiêm kích Trung Cộng đã bay cách một máy bay tuần tra của Nhật chưa đến 30 mét, trên vùng tranh chấp ở Biển Hoa Đông, khiến chính phủ Nhật thêm lo ngại.
Về hải phận, Sách Trắng cũng lưu ý rằng trong năm 2024, các tàu Trung Cộng đã 355 lần di chuyển gần quần đảo Senkaku, vùng lãnh thổ do Nhật quản lý nhưng Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền. Tài liệu cũng nhắc đến việc một nhóm tàu hải quân Trung Cộng, trong đó có một tàu sân bay, đi qua giữa hai hòn đảo của Nhật Bản gần Đài Loan hồi tháng 09/2024. Sau đó, hồi tháng 06/2025, một tàu sân bay của Bắc Kinh đã đi vào vùng đặc quyền kinh tế của Nhật. Theo Tokyo, kiểu hành động này “tạo ra tình huống có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia“.
Sách trắng quốc phòng còn chỉ trích các cuộc tập trận chung gần đây giữa Trung Cộng và Nga gần lãnh thổ Nhật, cho rằng đây là hành động nhằm đe dọa nước này. Người phát ngôn của hải quân Trung Cộng, ông Vương Tuyết Mộng (Wang Xuemeng), khi đó đã đáp lại rằng đây là “cuộc tập trận thường kỳ” nhằm “nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ“, chứ “không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào“.
Tài liệu của Nhật Bản cũng nhắc lại chương trình vũ khí của Bắc Triều Tiên hiện là “mối đe dọa nghiêm trọng và cận kề hơn bao giờ hết“.
Iran gây quỹ 40 triệu USD làm phần thưởng cho việc ám sát Tổng thống Trump
Một phong trào tại Iran mang tên “Giao Ước Máu” tuyên bố đã quyên góp được hơn 40 triệu USD để làm phần thưởng cho việc ám sát Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, theo tổ chức Viện Nghiên Cứu Truyền Thông Trung Đông (MEMRI).
Trang mạng của phong trào “Giao Ước Máu” có đăng một tấm áp phích hình ông Trump bị đặt trong tâm ngắm, kèm theo lời kêu gọi quyên góp “nhằm giúp ‘thiết lập nền hòa bình ổn định’”, theo bản tin của MEMRI. Họ cho biết thêm rằng tấm áp phích còn trích dẫn một câu trong Kinh Qur’an, tạm dịch là: “Hãy nỗ lực bằng cả của cải và sinh mạng của các ngươi để theo con đường của Allah”.
MEMRI nhận định: “Đây là một lời kêu gọi thánh chiến, mời gọi các tín đồ hiến dâng tiền bạc và hy sinh mạng sống của họ. Tấm áp phích ấy đã tạo ra cơ sở tôn giáo nhằm hợp thức hóa việc ám sát ông Trump”.
Mối đe dọa rõ ràng này được nêu ra chỉ vài tuần sau khi Hoa Kỳ tiến hành những cuộc không kích quy mô lớn nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Một viên chức Mật vụ Hoa Kỳ đã nói với Fox News rằng: “Chúng tôi đang hoạt động trong một môi trường với nhiều mối đe dọa và không ngừng biến động, và sự an toàn cũng như an ninh của Tổng thống [Trump] cùng tất cả những người được chúng tôi bảo vệ vẫn luôn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi”.
“Để bảo toàn tính bí mật và toàn vẹn trong hoạt động tác chiến, chúng tôi không thể đưa ra bất kỳ bình luận nào liên quan đến các vấn đề tình báo bảo vệ cụ thể. Tuy nhiên, các đơn vị của chúng tôi vẫn đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác ở cấp quốc tế, liên bang, tiểu bang và địa phương để bảo đảm mức độ an ninh cao nhất”, viên chức Mật vụ Hoa Kỳ nói thêm.
MEMRI còn cho biết: “Tại Iran trong những ngày gần đây, những lời kêu gọi ám sát ông Trump một cách công khai đã gia tăng, [xuất phát từ] giới giáo quyền của chế độ Iran, được cho là do ông Trump đe dọa ám sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei – mặc dù ông Trump sau đó tuyên bố rằng chính ông đã ngăn chặn hành động đó”.
“Những lời kêu gọi ấy còn được hậu thuẫn bởi các fatwa (phán quyết tôn giáo) được các các đại giáo sĩ Iran ban hành vào cuối tháng Sáu. Các phán quyết xác định rằng hình phạt dành cho ông Trump tương đương với hình phạt dành cho một muhareb – tức là kẻ thù của Allah và Hồi giáo – đó chính là cái chết, và việc ông ta [Trump] đổ máu là điều được cho phép”, báo cáo tiếp tục.
“Các chức sắc trong chế độ Iran – bao gồm các thành viên Hội đồng Chuyên Gia thân cận với Lãnh tụ Ali Khamenei, giới giáo sĩ cao cấp và giảng viên tại các chủng viện Howza-e Ilmiyya, cùng các giáo sĩ giảng đạo vào ngày thứ Sáu (11/7) – đều công khai kêu gọi ám sát ông Trump”, MEMRI nhấn mạnh.
“Việc những lời kêu gọi ám sát ông Trump xuất phát từ thượng tầng lãnh đạo và được lặp lại trên đường phố, qua các tầng lớp xã hội bao gồm cả trên các phương tiện truyền thông nhà nước Iran, cho thấy mức độ đồng thuận sâu rộng và sự cổ vũ mang tính thể chế của chế độ. Điều đó phản ảnh một sự thống nhất giữa giới giáo quyền và giới lãnh đạo, được củng cố bởi lời hứa rằng bất kỳ ai thi hành án phạt đối với ông Trump sẽ được trọng thưởng – ngoài số tiền 40.3 triệu USD còn có cả thiên đàng và danh vị là một người bảo vệ Hồi giáo”, báo cáo cũng cho biết.
Tổ chức Bảo vệ Các Nền Dân chủ (Foundation for Defense of Democracies) cáo buộc rằng một công dân Iran từng là nhân viên của Đài Phát thanh – Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran – cơ quan được mô tả là “mạng lưới tuyên truyền chính của chế độ” – là người đã sáng lập trang mạng “Giao Ước Máu”.
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chưa đưa ra phản hồi nào vào ngày thứ Hai (14/7) khi được Fox News liên lạc.
Một viên chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói với tờ Washington Free Beacon rằng chính quyền Trump đã nhận được thông tin tình báo về các mối đe dọa nhằm vào ông.
Anh – Pháp – Đức sẽ trừng phạt Iran nếu không đạt được thỏa thuận hạt nhân (RFI)
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot hôm 15/07/2025, cho biết ba nước Pháp, Anh và Đức sẽ kích hoạt cơ chế trừng phạt của Liên Hiệp Quốc nhắm vào Iran nếu không đạt tiến triển về đàm phán hạt nhân từ nay đến cuối tháng 8. Trước đó, Teheran tuyên bố hủy bỏ mọi cuộc đàm phán nếu Hoa Kỳ kiên quyết ép Iran từ bỏ việc làm giàu uranium (cần thiết để sản xuất vũ khí hạt nhân).
Trả lời báo giới trước khi dự cuộc họp các ngoại trưởng của Liên Hiệp Châu Âu tại Bruxelles, ông Barrot tuyên bố : « Pháp và các đối tác của mình có lý do chính đáng để áp dụng lại lệnh cấm vận toàn cầu đối với vũ khí, ngân hàng và thiết bị hạt nhân, vốn đã được dỡ bỏ cách đây 10 năm. Nếu Iran không đưa ra một bảo đảm chắc chắn và có thể xác minh được, chúng tôi sẽ thực hiện lệnh trừng phạt này vào cuối tháng 8. »
Ông Barrot cũng kêu gọi nhóm thanh tra của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (AIEA) quay trở lại làm việc về hồ sơ này, đồng thời kêu gọi mở ra một tiến trình ngoại giao nhằm tiến tới « một khuôn khổ giám sát các hoạt động hạt nhân đạn đạo và gây mất ổn định của Iran. »
Anh, Pháp và Đức thuộc nhóm E3, trong số các nước đàm phán thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015. Thỏa thuận này cho phép dỡ bỏ dần dần các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Iran, đổi lại các hoạt động hạt nhân của nước này sẽ bị kiểm soát chặt chẽ. Một điều khoản trong thỏa thuận dự trù khả năng tái lập các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc trong trường hợp Iran không thực hiện được nghĩa vụ của mình. Mặc dù Hoa Kỳ đã rút khỏi thỏa thuận này và áp đặt lại các trừng phạt với Iran, các nước châu Âu vẫn muốn duy trì và khẳng định mong muốn tiếp tục trao đổi thương mại với Iran.
Về phía Iran, hôm qua, 14/07, một cố vấn của lãnh đạo tối cao, Giáo chủ Ali Khamenei, được AFP trích dẫn, đã xác nhận rằng « các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân Iran sẽ không diễn ra nếu Hoa Kỳ tiếp tục ép Iran chấm dứt việc làm giàu uranium ».
Tuy nhiên, chính phủ Iran vẫn khẳng định mở cửa cho ngoại giao và không loại trừ khả năng nối lại đối thoại với Hoa Kỳ, dù cho đến nay vẫn chưa xác định ngày giờ và địa điểm cụ thể.
Từ tháng 04/2025, Teheran và Washington đã tiến hành 5 vòng đàm phán về hồ sơ hạt nhân Iran, qua trung gian Oman. Cuộc tấn công của Israel vào Iran hôm 13/06 đã khiến các cuộc đàm phán này bị đình chỉ. Việc Hoa Kỳ tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran hôm 22/06, theo Teheran, đã « vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế trong một tiến trình ngoại giao ».
Giẫm đạp tại điểm cứu trợ Gaza, 20 người chết
Ít nhất 20 người Palestine thiệt mạng khi giẫm đạp xảy ra tại địa điểm phân phối hàng cứu trợ tại Khan Younis, miền nam Dải Gaza, theo Reuter
Quỹ Nhân đạo Gaza (GHF), tổ chức do Mỹ và Israel hậu thuẫn, cho biết hỗn loạn xảy ra hôm nay tại một điểm phân phối hàng cứu trợ của họ ở Khan Younis, miền nam Gaza, khiến ít nhất 19 người thiệt mạng vì giẫm đạp và một người bị đâm tử vong.
Giới chức y tế tại Dải Gaza trong khi đó nói có 21 người thiệt mạng vì ngạt thở tại hiện trường. Một nhân viên y tế cho hay nhiều người đã bị nhồi nhét vào một không gian nhỏ hẹp và bị đè bẹp.
Các nhân chứng cho hay sau khi lực lượng bảo vệ điểm phân phối GHF đóng cổng và xịt hơi cay vào những người chen lấn, đám đông bị kẹt giữa cổng và hàng rào dây thép gai bên ngoài.
“Mọi người cứ xô đẩy nhau, khiến những người không đứng vững ngã xuống và bị đè bẹp”, Mahmoud Fojo, một người bị thương trong vụ giẫm đạp, cho hay. “Một số bắt đầu nhảy qua hàng rào và bị thương. Chúng tôi đã nằm dưới đám đông và cầu nguyện, lúc đó nghĩ rằng mình sắp chết”.
GHF ra tuyên bố cho hay “các phần tử mang vũ khí liên quan tới Hamas” trong đám đông đã cố tình kích động và gây bất ổn. Tổ chức này thêm rằng kể từ khi bắt đầu hoạt động cứu trợ nhân đạo, họ đã phát hiện nhiều người mang súng trong đám đông tới các điểm phân phối.
Hamas chỉ trích cáo buộc của GHF là “sai sự thật và gây hiểu lầm”, đồng thời đổ lỗi cho GHF và quân đội Israel về sự việc.
GHF sử dụng các công ty an ninh và hậu cần tư nhân của Mỹ để chuyển hàng tiếp tế vào Gaza, bỏ qua hệ thống do Liên Hợp Quốc lãnh đạo. Liên Hợp Quốc cho rằng mô hình phân phối của GHF không an toàn và vi phạm tiêu chuẩn về công bằng nhân đạo.
Donald Trump: Ukraina không nên tấn công vào Matxcơva (RFI)
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 15/07/2025, nhấn mạnh Ukraina không nên tấn công vào Matxcơva, sau khi điện Kremlin chỉ trích kế hoạch mới của Mỹ cung cấp vũ khí cho Kiev cùng với các đe dọa trừng phạt Nga, cho rằng điều này sẽ làm trì hoãn nỗ lực hòa bình.
Theo Financial Times, được AFP dẫn lại, tổng thống Trump đã thảo luận với đồng nhiệm Ukraina Volodymyr Zelensky về việc cung cấp tên lửa Mỹ để tấn công Matxcơva. Tuy nhiên, khi được phóng viên tại Nhà Trắng hỏi liệu ông Zelensky có nên nhắm mục tiêu là thủ đô Nga hay không, Donald Trump đã trả lời : “Không, ông ấy không nên nhắm vào Matxcơva.”
Theo tiết lộ của tờ Washington Post hôm 14/07, chủ nhân Nhà Trắng cũng đang xem xét khả năng cung cấp tên lửa hành trình Tomahawk cho Ukraina. Đây là loại vũ khí mà tổng thống Zelensky đã yêu cầu từ năm ngoái, nhưng chính quyền Washington luôn từ chối cung cấp.
Tên lửa Tomahawk có tầm quan trọng đặc biệt với Ukraina, vì đây là loại tên lửa tầm xa hết sức lợi hại. Với tầm bắn hơn 2.500 km và có thể mang theo đầu đạn nặng 450 kg, Tomahawk không chỉ có thể nhắm vào các mục tiêu xa gấp 6–7 lần so với các hệ thống tên lửa ATACMS mà Ukraina hiện có, mà còn đủ sức tấn công và phá hủy các thành phố lớn của Nga như Maxcơva và Saint-Petersburg.
Về phần mình, lãnh đạo ngành ngoại giao châu Âu Kaja Kallas hôm qua đã kêu gọi Hoa Kỳ “chia sẻ gánh nặng” về viện trợ vũ khí mới cho Ukraina. Bà Kallas hoan nghênh kế hoạch viện trợ vũ khí của Donald Trump, nhưng mong muốn Mỹ không chỉ cung cấp vũ khí mà còn đóng góp tài chính, thay vì để châu Âu trả toàn bộ chi phí. Bà cho rằng nếu Washington hứa viện trợ nhưng lại bắt bên khác trả tiền thì đó không phải là viện trợ thực sự.
TIN VIỆT NAM.
Lực lượng ‘dư luận viên’ được hưởng thêm 5 triệu mỗi tháng (RFA)
Phần lớn kinh phí để tăng hỗ trợ cho lực lượng này sẽ do ngân sách nhà nước chi trả.
Ngày 1 tháng 7, Chính phủ đã ban hành Nghị định 179/2025/NĐ-CP, với nội dung ‘Quy định về mức hỗ trợ đối với người làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng’.
Theo đó, bắt đầu từ ngày 15 tháng 8, các đối tượng được áp dụng sẽ được hưởng mức hỗ trợ 5.000.000 đồng/tháng. Đáng chú ý, số tiền này sẽ không bị tính vào lương để khấu trừ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế.
Theo Luật An ninh mạng 2018, lực lượng bảo vệ an ninh mạng bao gồm bất cứ ai được huy động tham gia bảo vệ an ninh mạng, dù thuộc biên chế hay không, và có nằm trong các tổ chức của nhà nước hay không.
Nghị định 179 được áp dụng trên quy mô rất rộng, bao gồm toàn bộ những người làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng ở các cơ quan của Đảng Cộng sản, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội từ cấp trung ương đến cấp địa phương, và lực lượng vũ trang (quân đội, công an, cơ yếu).
Ngoài ra, công nhân công an và công nhân và viên chức quốc phòng cũng thuộc diện được hỗ trợ. Hiểu một cách đơn giản, thì đây là những người được Bộ Công an và Bộ Quốc phòng tuyển dụng để tham gia đấu tranh trên không gian mạng, nhưng không mặc sắc phục.
Phần lớn kinh phí để tăng hỗ trợ cho lực lượng này sẽ do ngân sách nhà nước chi trả.
Không rõ bao nhiêu người sẽ được hưởng lợi từ chính sách này, chính phủ chưa từng công bố số người tham gia làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng.
Năm 2017, Bộ Quốc phòng tuyên bố có hơn 10.000 người trong Lực lượng 47, với nhiệm vụ “đấu tranh trên không gian mạng”. Trong khi Bộ Công an và các cơ quan nhà nước, cũng như tổ chức chính trị-xã hội khác chưa từng công bố số lượng người tham gia công việc này.
Trong những năm gần đây, có thông tin cho rằng nhà nước đã huy động cả các công ty tư nhân chuyên về truyền thông, để tham gia vào các nỗ lực tuyên truyền và đấu tranh trên không gian internet.
Một người dân ở Hà Tĩnh bị bắt vì viết “cán bộ là lũ ăn cướp của dân” trên Facebook
Lại thêm một người bị bắt theo điều 331 vì phản đối chính quyền trên mạng xã hội.
Ông Phạm Viết Công, 68 tuổi, ở xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh vừa mới bị công an địa phương bắt giam dưới tội danh “lợi dụng các quyền tự do dân chủ”, vì sử dụng mạng xã hội để tố cáo quan chức địa phương.
Theo thông tin từ phía công an, ông Công đã đứng đơn thay cho các hộ dân có đất thuộc diện giải tỏa để phục vụ dự án đường cao tốc Bắc Nam để “gửi đơn khiếu nại, tố cáo, đòi bồi thường, hỗ trợ trong quá trình triển khai dự án”.
Ngoài ra ông Công cũng bị cáo buộc sử dụng tài khoản Facebook có tên ‘Cong Pham’ để “đăng tải các bài viết có nội dung vu khống, xúc phạm uy tín, bôi nhọ danh dự của các tổ chức Đảng, chính quyền và các đồng chí lãnh đạo các cấp”.
Tài khoản Facebook trên hiện vẫn có thể truy cập được, trong đó, vẫn còn tồn tại các nội dung tố cáo nhắm đến lãnh đạo phương.
Trong một bài đăng vào ngày 5 tháng 6, tài khoản này cáo buộc chủ tịch thị trấn Đồng Lộc và chủ tịch huyện Can Lộc (cũ) là “lũ lừa đảo ăn cướp của dân”, ngoài ra, bài đăng còn cáo buộc Bí thư Tỉnh Hà Tĩnh, ông Nguyễn Duy Lâm “bao che cho lũ ăn cướp”.
Về vấn đề khiếu nại, tố cáo liên quan đến giải phóng mặt bằng, tài khoản Cong Pham đã đăng tải nhiều nội dung cáo buộc lãnh đạo địa phương “cướp tiền đến bù đất nông nghiệp” của người dân địa phương.
Những bài đăng trên tài khoản Facebook này bị phía công an kết luận là đã “thu hút nhiều lượt xem, chia sẻ, bình luận” và “gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương.”
Tội ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ’ được quy định trong điều 331 của Bộ luật Hình sự. Người bị kết tội theo điều luật này phải đối diện với mức án tù lên đến 7 năm.
Các tổ chức nhân quyền quốc tế thường xuyên chỉ trích việc áp dụng điều luật này.
Ngày 1 tháng 4 năm 2025, tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã công bố một bản báo cáo, trong đó cáo buộc nhà nước Việt Nam đã “lạm dụng” điều 331 để “bịt miệng những nhà bất đồng chính kiến và cả những người dân bình thường”.
