VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM

BS Nguyễn Trọng Việt

1. Xung đột giữa phiến quân Houthi với Ả Rập Saudi và quân đội, liên minh dân quân Yemen đang leo thang dữ dội.

  • Houthi:
    • Cuối tháng 9, Houthi đã tấn chiếm thành phố cảng Mocha, thị trấn Dubab, đảo Meiyun 
    • Kiểm soát được eo biển Bab al-Mandeb cho đến đầu tháng 10.
    • Tấn công Riyadh: Ngày 10-12/10, Houthi bắn hỏa tiễn đạn đại và UAV vào phi trường quốc tế  King Khalid tại thủ đô Riyadh. Gây thiệt hại nặng. Làm gián đoạn hoàn toàn hoạt động của phi trường.
    • Pháo kích nhà máy lọc dầu, cơ sở dầu khí của tập đoàn Aramco.
    • Bao vây thành phố chiến lược Taiz (Tây nam Yemen), để mở đường kiểm soát giếng dầu, khí đốt Marib lớn nhất của Yemen tại Đông bắc của Taiz. Giao tranh khốc liệt.
  • Ả Rập Saudi, quân đội và liên quân Yemen: phản công
    • Trên bộ tại Yemen: Đầu tháng 10, chính phủ Yemen mở chiến dịch quy mô ” Bình minh Yemen” (Dawn of Yemen)
      • Tái chiếm thành phố cảng Mocha, thị trấn Dhubab và đảo Meiyun, Perin
      • Tái kiểm soát Bab al-Mandeb
    • Trên không: Không quân Ả Rập Saudi làm chủ không phận, yểm trợ hỏa lực cho bộ binh Yemen
      • 13/10. Không kích cơ sở dầu hỏa tại thủ đô Sanaa do Houthi chiếm giữ.
    • Thỏa thuận Mecca. Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia hỗ trợ phòng thủ cho Saudi (không tấn công): Cung cấp hệ thống phòng không, công nghệ quân sự
  • Nhận định:
    • Lý do Houthi tấn công Saudi?
      • Dành thêm ảnh hưởng và kiểm soát Yemen? Giếng dầu tại Marib?
      • Thêm đòn bẩy cho Iran?
    • Ả Rập Saudi: Mở rộng thế và lực trong khu vực, củng cố được liên minh Suni chống Shiai của Iran. (điều mà Houthi đã cố tránh ngay từ đầu).
    • Vai trò của Mỹ và Iran?
    • Viễn cảnh:
      • xung đột kéo dài, tiêu hao?  
      • Eo biển Bab al-Mandeb?
      • Thỏa thuận ngừng bắn, chia sẻ quyền lực giữa Houthi và chính phủ Yemen?

2. Cập nhật chiến tranh Ukraine

  • Chiến sự 
    • Nga: 
      • khốc liệt tại Donbass: Quân đội Nga đang dồn lực lượng lớn tấn công mạnh mẽ trên chiến trường miền Đông Ukraine, vùng Donbass (bao gồm hai tỉnh Donetsk và Luhansk)
      • Không kích dồn dập vào thủ đô Kiev
    • Ukraine:
      • phản công lớn mang tên “Vivaldi” tại khu vực Lyman,  các trục Sloviansk, Kramatorsk và gia tăng phòng thủ ở mặt trận Sumy.
      • Tấn công nhà máy luyện kim của Nga tại Saratov
      • Tấn công căn cứ bảo trì hỏa tiễn đạn đạo Iskander-M.
  • Ngoại giao và “Thỏa thuận ngừng bắn năng lượng” gây tranh cãi.
    • Nga không kích vào nhà máy điện của Ukraine 1/2 ngày sau khi thỏa thuận được TT Trump thông báo.
  • Giải pháp: 13/10. Đề xuất chấm dứt chiến sự: Mỹ và các đồng minh châu Âu đang thảo luận và soạn thảo một kế hoạch 4 điểm. 
    • sau cuộc gặp kín kéo dài 6 giờ tại Florida (Mỹ) giữa các Đặc phái viên Mỹ (Jared Kushner và Steve Witkoff) cùng đại diện Ukraine, Anh, Pháp và Đức.
    • Đóng băng chiến tuyến dọc theo “Đường kiểm soát“
    • Tái thiết Ukraine quy mô lớn
    • Bảo đảm an ninh tương đương “Điều 5 NATO”
    • Thỏa thuận năng lượng và dỡ bỏ trừng phạt
  • Nhận định.

3. Venezuela: Những chuyển động chính trị tích cực

  • Ngày 9/10. NT Rubio đã gặp chính thức tại bộ Ngoại giao với bà Dinorah Figuera, Chủ tịch Quốc hội năm 2015 của Venezuela.
  • Nội dung cuộc gặp:
    • Hoa Kỳ dành hoàn toàn sự ủng hộ cho bà Figuera và nỗ lực của các bên nhằm tái thiết lập một nền dân chủ bền vững tại Venezuela.
    • Thúc đẩy lộ trình chuyển giao dân chủ: Mỹ đang hỗ trợ các cuộc đàm phán giữa Quốc hội năm 2015 và chính phủ lâm thời của Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez.
    • Ghi nhận các cột mốc quan trọng. những bước tiến cụ thể đạt được qua hai vòng đàm phán đầu tiên:
      • trả tự do cho hơn 1.200 tù nhân chính trị, 
      • mở lại các trang web truyền thông bị chặn, và 
      • các bước hướng tới thành lập Tòa án Tối cao độc lập.
    • Venezuela:  tái cơ cấu lại các cơ quan quyền lực công như Hội đồng Bầu cử Quốc gia (CNE) và Tòa án Tối cao để đảm bảo một quy trình bầu cử tự do, công bằng, mang lại hòa giải dân tộc và phục hồi kinh tế thông qua đầu tư dầu khí.
  • Về bà Maria Machado:
    • Hiện không tham gia đàm phán, đối thoại trực tiếp với chính phủ lâm thời Rodriguez.
    • NT Marco Rubio và bà Dinorah Figuera đều khẳng định bà Machado là “một phần vô cùng quan trọng” cho tiến trình hòa giải dân tộc. Rubio nhấn mạnh rằng một sự chuyển giao bền vững bắt buộc phải có sự đại diện cho thành phần xã hội mà bà Machado dẫn dắt.
  • Nhận định:
    • Lộ trình chuyển giao dân chủ tại Venezuela đã đạt những bước tiến cụ thể, vững chắc.
    • bà Figuera đóng vai trò là nhà ngoại giao trực tiếp thương thuyết lộ trình kỹ thuật với chính quyền lâm thời. Bà Machado duy trì vị thế là lãnh đạo tinh thần tối cao của quần chúng

Loading