Bài 2 – Phong trào Phản chiến – Những khuôn mặt tiêu biểu?
Trần Phong Vũ
1. Jane Fonda: “Forgive? Maybe. Forget? Never!”
Trong bài 1, người viết đã nhắc tới câu hỏi đầu của nhà văn Phạm Tín An Ninh (PTAN) trong 6 điểm đặt ra cho Bộ phim “The Vietnam War” với mục tiêu bóp méo lịch sử chiến tranh Việt Nam: Ken Burns là ai? Ngay sau đó ông tự trả lời: “Ông ta là thành viên đắc lực của phong trào phản chiến, là người thuộc cánh tả và ủng hộ Đảng Con Lừa”. Chỉ với ba nét chấm phá như thế, nhà văn và cũng là người lính Việt Nam Cộng Hoà (VNCH) họ Phạm đã vẽ ra trong óc người đọc một mẫu người bất lương, trí trá. Từ đấy, lý giải cho tất cả những lời thuyết minh, những cuộc phỏng vấn và hàng trăm, hàng ngàn hình ảnh bôi đen Sự Thật trong bộ phim đồ sộ trình chiếu trong suốt 18 tiếng đồng hồ do chính ông ta và Lynn Novick dạo diễn.
Nói tới phong trào phản chiến, với những cuộc biểu tình của hàng trăm ngàn sinh viên Mỹ trên đường phố trong thời gian cuối thập niên 60, đầu thập niên 70, có lẽ mọi người chưa quên nữ tài tử Jane Fonda. Bà không chỉ là một nữ tài tử có hạng của Holywood, từng đoạt giải Oscar, mà còn là người xuất hiện tại Hà Nội năm 1972 trong tư thế ngồi cùng bộ đội phòng không miền Bắc trên mâm pháo cao xạ đang hướng lên trời chờ bắn hạ các phi công Mỹ! Sự kiện nghịch thường này đã khiến bà bị chỉ trích và gán cho tên “Jane Hà Nội!” và “Jane Cộng sản!”.
Hanoi – 1972
Dù công khai lên tiếng xác nhận không thay đổi lập trường đã chọn, nhưng thâm tâm bà không khỏi dao động. Trong một lần tâm sự, bà thốt lên câu nói: “Ánh đèn máy ảnh loé lên. Tôi đứng dậy, và khi bước trở lại xe ô-tô, tôi chợt hiểu ra điều gì vừa xảy ra. Chúa ơi! Nó sẽ là cảnh như thể tôi tìm cách bắn hạ phi cơ Hoa Kỳ! Tôi cầu xin ông ta, ‘Ông hãy bảo đảm là không ai đăng các bức hình này nhé. Tôi xin, tôi xin đấy. Đừng cho họ đăng ảnh’.”
in Hanoi – 1972
Lời cầu xin này đã được thực hiện sau đó. Nhưng thực tế, bức hình biết nói ấy đã được không ít người biết trong phút đầu, cho dù ngay sau đó đã biến mất. Chính vì thế, chúng tôi đã hoài công vẫn không sao có được trọn vẹn tấm hình, ngoài hình được Zoom ghi nhận khuôn mặt bà với nón chống đạn, cặp mắt nheo lại nhìn qua kính ngắm bắn của ụ pháo dưới đây.
Cho dù bị rúng động về tấm hình chụp cạnh Bộ Đội phòng không của csBV trên mâm chiến xa trang bị cao xạ, nhưng y thị vẫn tiếp tục có những lời lẽ “kẻ cả” khi nói tới những người lính Mỹ, kể cả các sĩ quan chiến đấu bên cạnh Quân lực Việt Nam Cộng Hoà (QLVNCH).
Phụ họa với những lời lẽ tuyên truyền nhằm che đậy những hành vi tra tấn thô bạo nhắm vào tù binh Mỹ, bất kể các sĩ quan không quân của Hà Nội, hơn một lần, Jane Fonda đã hùng hổ tuyên bố những lời lẽ trịch thượng, xúc phạm nặng nề tới danh dự của các binh chủng trong quân đội Hoa Kỳ đang chiến đấu bên cạnh QLVNCH với những lời lẽ bất xứng như:
“Đa số những tay kể lại chuyện bị tra tấn là những gã đàn ông già, bọn diều dâu, cơ hội chủ nghĩa hói đầu, là sĩ quan”.
Đi xa hơn, Jane Fonda còn mạnh miệng kêu gọi biểu tình chống cuộc chiến của chính phủ Mỹ để chứng tỏ cho thế giới biết còn những người Mỹ tốt, có lương tâm, mà không phải thứ “tốt như Đức phát-xít”. Hàm ý của đương sự muốn nói về Thế Chiến 2, nhắc lại quan niệm của Hitler rằng “những người Đức tốt là người ủng hộ chính phủ”. Bà ta cũng bình luận về Hòa đàm Paris, thỏa thuận ngừng bắn và bày tỏ thái độ chống lại chính quyền của TT Nguyễn Văn Thiệu. Thậm chí bà còn cột buộc một cách khơi khơi cho chính quyền Đệ Nhị Cộng Hoà Việt Nam là “sẽ không cho người miền Nam trở về miền Bắc Việt Nam một cách tự do”. Quả là một lời vu khống bất công, vô căn cứ chỉ với ác ý xuyên tạc chính nghĩa của Việt Nam Cộng Hoà cách trắng trợn mà thôi
Sau chuyến thăm Hà Nội trở về, quan điểm của Jane Fonda không thay đổi, mà còn mạnh mẽ hơn trong việc chống cả các cựu binh Hoa Kỳ, và lên án chính quyền Mỹ cùng chính phủ của Tổng thống Việt Nam Cộng Hoà Nguyễn Văn Thiệu. Ngoài ra Y Thị còn lớn tiếng ủng hộ và kêu gọi sinh viên xuống đường rầm rộ tại Hoa Thịnh Đốn cũng như các thành phố lớn tại khắp các tiểu bang của Mỹ.
Tấm hình sau đây do Stuart Lutz/Gado chụp lại hình ảnh, do những người chống Jane Fonda tạo huy hiệu riêng để lên án đương sự: Những năm sau này, khi tình hình bớt căng thẳng, trong nhiều cuộc thăm dò của giới truyền thông với các cựu quân nhân Mỹ là họ nghĩ gì về những hành vi quá độ của nữ tài từ Jane Fonda đối với cuộc chiến chống cộng sản BV của VNCH với sự hỗ trợ của Mỹ. Câu trả lời của đông đảo cựu quân nhân Hoa Kỳ từng tham chiến tại Việt Nam đều gói gọn trong một câu:
Tha Thứ: có thể. Nhưng Quên, thì KHÔNG! – “Forgive? Maybe. Forget? Never!”
Dù sao, trong kho tàng văn chương truyền khẩu của dân tộc Việt Nam có câu “Đánh kẻ chạy đi, chứ ai nỡ đánh kẻ chạy lại”. Trong số những lời thố lộ tâm tình thống hối của Fonda có câu: “Tôi thấy đau đớn và điều này sẽ theo tôi tới khi xuống mồ rằng tôi đã phạm sai lầm, rất nhiều sai lầm khiến nhiều người nghĩ tôi chống lại các quân nhân Mỹ.”
2. Những Khuôn Mặt Tiêu Biểu Khác Trong Phong Trào Phản Chiến
Về phía Mỹ, riêng giới tài tử, ngoài Jane Fonda cũng có một số tài tử, nghệ sĩ nhu nữ ca sĩJoan Baez cũng từng một thời theo đuôi phong trào phản chiến nhưng không lâu sau đó đã hồi tâm. Bà đã dấn thân đến tận các trại thuyền nhân tỵ nạn để tìm hiểu tại sao Việt Nam “hòa bình” rồi mà hàng hàng lớp lớp người vẫn vạch đường máu để ra đi? Bà đích thân đi “điều tra”, tìm hiểu sự thật từ các trại tị nạn tại Thái Lan, Phi Luật Tân, Mã Lai, và Indonesia …
Nhà văn Nguyễn Việt Nữ, trong bài viết “Nhớ Air Raya, Hoang đảo cứu người và Joan Baez” cho biết bà đã gặp Joan Baez tại đảo Air Raya, Indonesia. Joan Baez đến Air Raya, mời họp các người tị nạn, phần đông là các quân nhân tham dự. Họ viết đơn nói rõ lý do ra đi. Joan đã nghe tận tai những sự thật tàn bạo trong xã hội và nhà tù CSVN sau 75, chẳng hạn “Tòa án nhân dân” của CSVN kết án tử hình trước khi xử! Hòm đã để sẵn sau phòng xử của phiên tòa.
Sau khi thu thập được những chứng cứ từ thuyền nhân qua các trại tỵ nạn, Ca sĩ Joan Baez ôm hết chồng hồ sơ từ các trại tị nạn về Hoa Thịnh Đốn, bắt tay vào những việc làm thiết thực, cụ thể: a/ Kêu gọi những người trong hàng ngũ phản chiến cũ cùng ký tên vào một thư ngỏ “Open Letter to the Socialist Republic of Vietnam” gởi nhà cầm quyền CSVN. Thư ngỏ đó có được 78 chữ ký của những nhân vật phản chiến nổi danh, và đã đăng trên tờ The New York Times số ra ngày 1/5/1979. b/ Khiếu nại với Tổng thống Mỹ lúc ấy là Jimmy Carter, rồi kéo đệ nhất phu nhân đi Thái Lan thăm người vượt biển. Bà cùng nhiều đoàn thể khác nữa như Đại Đức Thích Giác Đức, cùng Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, Sinh Viên Ngô Vương Toại kêu gọi T.T. Jimmy Carter phải nhận người tị nạn Đông Dương cho vào Mỹ.
Về phía các chính trị gia Mỹ có những nhân vật phản chiến gộc như John Kerry, nguyên Thượng Nghị Sĩ (TNS), nguyên Ngoại Trưởng và cũng là ứng cử viên TT của đảng Con Lừa, Joe Biden, nguyên TNS và cũng là TT thứ 46 cũng thuộc đảng Dân Chủ. Hành tung và thái độ của hai nhân vật này ra sao đối với cuộc chiến tranh Việt Nam mọi người đều đã rõ. Nếu nhìn ngược vế quá khứ dưới thời TT Kennedy, chỉ cần đọc lại loạt bài nhận định vài tuần qua về 2 tác phẩm “The First Republic of VietNam” và “A Great Secret” của GS Vũ Quý Kỳ là đủ rõ. (Độc giả có thể tìm đọc các bài này trên mạng Vận Hội Mới và một số báo chí, truyền thông khác).
Về phía Việt Nam, số lượng những khuôn mặt theo đóm ăn tàn, vỗ ngực tự xưng là thành phần phản chiến như lá rụng Mùa Thu, khó đếm hết. Sau đây là những khuôn mặt khá quen thuộc đối với những bà con Việt Nam tỵ nạn, bao gồm các dân biểu, nhân sĩ, trí thực, giới truyền thông và sinh viên:
“Lý Chánh Trung, Lý Quý Chung, Hồ Ngọc Nhuận, Kiều Mộng Thu, Ngô Công Đức, Dương Văn Ba, Trần Ngọc Liễng, (bà) Ngô Bá Thành, …. những tu sĩ như Huỳnh Công Minh, Trương Bá Cần, Phan Khắc Từ, Vương Đình Bích, các tu sĩ Ấn Quang… nổi bật như Thích Trí Quang, Thích Nhất Hạnh, Ni sư Huỳnh Liên cùng với đám SV Dương Văn Đầy, Trịnh Đình Ban, Huỳnh Tấn Mẫm, Lê Hiếu Đằng, Trần Thị Lan, Nguyễn Hữu Thái…. ở Sài Gòn, sau 30-4 trở thành những kẻ lêu bêu giữa xã hội CS độc quyền chính trị. Ở, Huế, những tên phản chiến kiêm đồ tể như Nguyễn Đắc Xuân, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Nguyễn Thị Đoan Trinh… cũng chỉ là những miếng vỏ chanh để CS vắt tiếp trước khi vứt vào thùng rác…”
Nói chung, trong số những khuôn mặt phản chiến “ăn cơm Quốc Gia thờ ma cộng sản” kể trên, khá nhiều người sau này đã phản tỉnh, dù trễ tràng nhưng vẫn còn hơn mãi mãi dìm mình trong bóng tối của lọc lừa, man trá, mang tiếng muôn đời là kẻ bám theo kẻ thù, chống lại Quê Hương, Dân Tộc.
3. Câu Hỏi Lớn Cho Đạo Diễn Và Nhóm Làm Phim “The Vietnam War”
Qua các sự kiện, biến cố, con người và phản ứng, hành động của họ liên quan tới cuộc chiến tranh đẫm màu mà quân dân VNCH phải gánh chịu, một câu hỏi quan trọng đặt ra cho lương tâm cặp đạo diễn Ken Burns/Lynn Novick và tập thể nhóm thực hiện Bộ phim “The Viet Nam War”. (Bao gồm luôn cả những cá nhân hay tập thể đã đóng góp biết bao phương tiện quý giá, nhất là ngân khoản 30 triệu cho tác vụ bất xứng này.
–Là những người có mắt, có tai, có trí óc để hành xử việc đời. Chẳng lẽ khi cuộc chiến kết thúc bốn thập niên rồi, những con người của một siêu cường như nước Mỹ lại không hề nhìn, đọc, nghe và suy nghĩ về những chứng từ xác thực của biết bao tác giả có lương tâm trách nhiệm viết về cuộc chiến tranh chống kẻ thù csBV của Liên Minh Mỹ/VNCH? Chứng từ của họ từng được nhà báo Margueritte Higgin, nhà truyền thông Bùi Vĩnh Phúc, học giả Geoffrey Shaw, nhà biên khảo Minh Võ, Giáo Sư Vũ Quý Kỳ… trích dẫn trong những tác phẩm thời danh của họ.
Giả định này thật khó tin. Và như thế, nếu nhà văn PTAN có cái nhìn độ lượng cho rằng Bộ phim “The Vietnam War” có phần khá hơn so với “Vietnam – The Ten Thousand Day War” nhiều năm trước của Michael Maclear, thì thực tế vẫn còn đó một thái độ cố tình bóp méo Lich Sử, xuyên tạc Sự Thật với mục tiêu bợ đỡ Hà Nội, hạ nhục miền nam Việt Nam. Ngay trong bài này, khi đề cập phong trào phản chiến, người viết đã nói khá kỹ về hành vi và thái độ thiên lệch của Jane Fonda. Bà đã đại diện cho Hoa Thịnh Đốn giang tay ôm lấy Hà Nội, quay lưng lại với Sài Gòn. Nếu những người thực hiện bộ phim “The Vietnam War” còn có nhất điểm lương tâm, tôn trọng Sư Thật, thiết nghĩ họ sẽ không thể bỏ qua tác hại lớn lao của Fonda gây ra cho miền nam VNCH trong những ngày bà ta tung tăng vui đùa với Bộ Đội csBV ở Hà Nội. Những lời tuyên bố, những cuộc trả lời phỏng vấn, tấm hình bà ngổi sát xạ thủ phòng không của csBV trên mâm pháo cao xạ đang hướng lên trời ở một nơi sát cạnh Hà Nội năm 1972, đã tác động ra sao đối với cuộc chiến. Nhưng thực tế, không chỉ riêng chuyện phản chiến, chuyện Jane Fonda, hàng trăm hàng ngàn chuyện khác, những người làm phim này đã nhắm mắt bỏ qua.
Chính vì thế, sau “Chiến Cuộc Việt Nam – Untold Storries”, cuốn phim đầu của nhóm làm phim do hai anh Phạm Văn Nam và đạo diễn Nguyễn Đức đại diện cần phải có những cuốn phim kế tiếp mới mong hóa giải được niềm đau và nỗi oan ức của của Quân-Dân Việt Nam Cộng Hòa.
Trần Phong Vũ
Nam California Hoa Kỳ,
Thứ Tư, 18-2-26, nhằm Mồng 2 Tết Nguyên Đán Bính Ngọ
