Lâu nay, một cụm từ khá phổ biến và được nhắc lại thường xuyên trong các cuộc gặp ngoại giao giữa các đức giáo tông hay các đại diện của Tòa thánh với các thành viên của chính phủ Việt Nam trong nhiều dịp và hoàn cảnh khác nhau, là cụm từ “giáo dân tốt, công dân tốt”.
Cụm từ đó cho thấy, như bất cứ công dân nào, các giáo dân công giáo đều được hưởng những quyền lợi mà mọi công dân được hưởng, đồng thời họ cũng phải đảm nhận các nhiệm vụ khác nhau của một công dân, chỉ khác là họ đảm nhận nhiệm vụ ấy trong tư cách là một Kitô hữu. Dưới đây là bốn nhiệm vụ thiết yếu của một Kitô hữu giáo dân theo học thuyết xã hội Công giáo.
Phục vụ con người
Nhiệm vụ hàng đầu và quan trọng nhất của các giáo dân đối với xã hội là phục vụ con người, những con người cụ thể, cá nhân, có lịch sử tính.
Nhiệm vụ này tập trung trước hết vào việc cổ võ và đề cao phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi con người, vốn đã được Chúa Cha tạo dựng, Chúa Con cứu chuộc và được Chúa Thánh Thần ban sự sống bằng tình yêu thương.
Thật vậy, “Việc tái khám phá và giúp người khác tái khám phá phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi con người là một nhiệm vụ thiết yếu; quả thực, theo một nghĩa nào đó, đó là nhiệm vụ trung tâm và thống nhất của sự phục vụ mà Giáo hội, và trong đó là các tín hữu giáo dân, được kêu gọi thực hiện cho gia đình nhân loại.” (Gioan Phaolô II, Kitô hữu Giáo dân, # 37)
Nhiệm vụ này bao hàm các hành vi cụ thể: khẳng định tính bất khả xâm phạm của quyền được sống, từ khi được thụ thai cho đến lúc chết một cách tự nhiên; nhìn nhận chiều kích tôn giáo của con người; nhìn nhận hữu hiệu về quyền tự do lương tâm và tự do tôn giáo và tích cực bảo vệ hôn nhân gia đình. (x. Tóm lược HTXHCG, # 553)
Phục vụ văn hóa
Nhiệm vụ thứ hai có tầm quan trọng đặc biệt của các giáo dân trong xã hội là cổ võ một nền văn hóa và chính trị được gợi hứng từ Tin mừng. (Tóm lược HTXHCG., # 555)
Thật vậy, Giáo Hội, dân Thiên Chúa, không “ở trên” hay “tách biệt” khỏi thế giới, mà “gắn bó” với thế giới.
Vì thế, các tín hữu, cách riêng các giáo dân, họ được mời gọi góp phần mình vào việc xây dựng quê hương trần thế và làm sống động thế giới bằng cách mang tinh thần Kitô giáo vào trong các lãnh vực văn hóa, như giáo dục, nghệ thuật, phong tục, lối sống…
Phục vụ nền kinh tế
Bên cạnh đó, việc xây dựng một nền kinh tế lấy con người làm trung tâm cũng là một nhiệm vụ của người giáo dân giữa xã hội, bởi “nguồn gốc, trọng tâm, và mục đích của mọi hoạt động kinh tế là con người tự do.” (Docat, # 159)
Vì thế, cố tình thu hẹp sự phát triển hoàn toàn mang tính kỹ thuật sẽ dẫn tới việc tước bỏ phẩm giá con người và các dân tộc. (Tóm lược HTXHCG., # 563)
Khi tham gia trong lãnh vực kinh tế, giáo dân được mời gọi xây dựng một nền kinh tế dựa trên nguyên tắc phát triển bền vững, một nguyên tắc của Học thuyết Xã hội Công giáo “liên quan đến và nhằm thực hành các nguyên tắc truyền thống của đạo đức xã hội về các điều kiện sống của con người và sự sống còn của trái đất.” (Docat, # 263)
Dấn thân chính trị
Nhiệm vụ thứ tư cũng là một nhiệm vụ quan trọng của giáo dân là phục vụ chính trị hay dấn thân chính trị.
Học thuyết Xã hội Công giáo từ lâu đã coi dấn thân chính trị là “một hành vi bác ái cao cả nhất”. (Phanxicô, Tông huấn Niềm vui Tin mừng, #205)
Hơn nữa, việc dấn thân chính trị cũng là cách thức rao giảng Tin mừng, là sứ mạng chính yếu của đời sống các tín hữu:
Thật vậy “Để đem đời sống Kitô hữu vào trật tự trần thế, tức là “đem đạo vào đời” theo ý nghĩa phục vụ con người và xã hội, các tín hữu giáo dân KHÔNG THỂ nhất quyết từ chối tham gia vào “chính trị”, nghĩa là vào các hoạt động nhiều sắc thái, kinh tế, xã hội, lập pháp, hành chánh văn hóa, có mục đích cổ võ công ích một cách có tổ chức và theo cơ chế.” (Gioan Phaolô II, Tông huấn Kitô hữu Giáo dân (1988), # 42)
Khi tham gia chính trị, các giáo dân được mời gọi thực hiện các nguyên tắc sau đây: 1) theo đuổi công ích trong tinh thần phục vụ; 2) phát triển công lý với sự quan tâm đặc biệt đến những tình trạng đói nghèo và đau khổ; 3) tôn trọng quyền tự trị của các thực tại trần thế; 4) áp dụng nguyên tắc bổ trợ; 5) cổ vũ đối thoại và hoà bình trong bối cảnh của tình liên đới.
Đó là những tiêu chuẩn phải gợi hứng cho người giáo dân trong hoạt động chính trị của họ. Nói cách khác, “Tất cả các tín hữu, trong tư cách là người có quyền lợi và bổn phận công dân, đều buộc phải tuân thủ những nguyên tắc hướng dẫn này.” (Tóm lược HTXHCG, # 565).
Giolanh
Nguồn: Phải Làm Gì
https://phailamgi.com/threads/hoc-thuyet-xa-hoi-cong-giao-ve-bon-nhiem-vu-thiet-yeu-cua-giao-dan-trong-xa-hoi.6616/
Ảnh minh họa: Vận Hội Mới
