VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM
BS Nguyễn Trọng Việt
1/ Thượng đỉnh Mỹ-Hoa và hệ lụy
- 23/9. CT Tập đến Mỹ, chuyến thăm cấp Nhà nước. Hai nhà lãnh đạo sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp tại Nhà Trắng và cùng tham dự quốc yến vào ngày 24/9.
- Các hồ sơ:
- Thương mại và Chuỗi cung ứng: củng cố sự ổn định, gia hạn thỏa thuận
- Cuộc chiến thống trị Trí tuệ Nhân tạo (AI). Cuộc đối đầu gay gắt về công nghệ, cạnh tranh khốc liệt để giành thế thượng phong trong việc kiểm soát và định hình tiêu chuẩn toàn cầu.
- Đài Loan
- Địa chính trị: Điểm nóng Iran.
- Những dữ kiện liên hệ
- Trump-Takaichi
- Ngoại trưởng Mỹ-Nam Hàn-Nhật Bản (22/9) và tuyên bố chung: Ủng hộ Đài Loan
- TT Nam Hàn Lee: kêu gọi từng bước “phi nguyên tử hóa” bán đảo Triều tiên.
- Nhận định.
- Quan hệ Mỹ-Hoa sẽ hòa dịu hay căng thẳng?
- Xung đột thế giới sẽ hạ nhiệt: Ukraine, Iran.
2/ Chiến lược an ninh Tây Bán cầu của Hoa Kỳ và lá chắn phòng thủ.
* Phần 1. Thỏa thuận Greenland: Thỏa thuận An Ninh Mỹ-Đan Mạch-Greenland (ba bên)
- Ký kết 22/9. TT Trump, Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen và Thủ hiến Greenland Nielsen.
- Những khác biệt nền tảng với Hiệp định phòng thủ Mỹ-Đan Mạch 1951.
- Thời hạn và tính pháp lý khi Greenland độc lập
- Phạm vi an ninh: bao gồm an ninh kinh tế (kiểm soát đầu tư nước ngoài, đất hiếm, hạ tầng chiến lược)
- Quân sự: Cấm các nước ngoài NATO
- Phòng thủ: phòng thủ tên lửa hiện đại bậc nhất “Golden Dome” (Vòm Vàng)
- Nhận định:
- chính thức công nhận chính quyền tự trị và vị thế kinh tế của Greenland.
- Địa chiến lược
- An ninh Bắc cực & Hoa Kỳ: thành tựu địa chính trị cực kỳ to lớn
- Kiểm soát Bắc cực: bẻ gãy Polar Silk road của TC, theo dõi hoạt động của Nga
* Phần 2. Lá chắn Mỹ Châu (The Shield of Americas-SoA)
- Thượng đỉnh Mỹ và Nam Trung Mỹ, Caribe .
- Gồm 15 quốc gia: Mỹ, Colombia, Peru, Trinidad và Tobago, Argentina, Bolivia, Costa Rica, Cộng hòa Dominica, Ecuador, Chile, Guyana, Panama, Honduras, El Salvador, Paraguay. (Không có Cuba và Brazil). Venezuela có một quy chế đặc biệt.
- Nội dung thỏa thuận:
- Hành động Quân sự và An ninh Biên giới:
- đặt “biện pháp trừng phạt đè bẹp” (crushing sanctions) chống lại 24 tổ chức tội phạm xuyên quốc gia; quyền sử dụng sức mạnh quân sự vượt trội của Hoa Kỳ khi cần thiết
- Kiểm soát An ninh Năng lượng và Tài nguyên: “Tài nguyên của châu Mỹ phải thuộc về người dân châu Mỹ”
- Tái cấu trúc Địa chính trị: An ninh song hành với năng lượng (Mô hình Venezuela)
- Hành động Quân sự và An ninh Biên giới:
- Nhận định.
