Chính phủ Trung Quốc vừa công bố một bộ quy tắc mới nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động của giới tu sĩ trên không gian mạng như cấm giảng dạy trực tuyến, tổ chức tĩnh tâm ảo hay sử dụng trí tuệ nhân tạo để truyền giáo. Đây được xem là bước đi mới nhất trong chiến lược “Trung Quốc hóa tôn giáo” (sinicization), vốn được Bắc Kinh thúc đẩy mạnh mẽ trong nhiều năm qua.
Ngày 16/9, Cục Quản lý Tôn giáo Quốc gia Trung Quốc đã công bố văn bản mang tên “Quy tắc ứng xử trực tuyến cho nhân sự tôn giáo”. Quy định này nêu rõ các linh mục, mục sư, nhà sư không được phép “giảng dạy qua phát trực tiếp, video ngắn, hội họp trực tuyến, nhóm WeChat hay chức năng Moments trên WeChat” – nền tảng mạng xã hội phổ biến nhất Trung Quốc.
Ngoài ra, họ cũng bị cấm tổ chức “các khóa tĩnh tâm, thiền, huấn luyện tinh thần hay trị liệu trực tuyến mang nội dung tôn giáo”. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) vào mục đích loan báo đức tin cũng bị nghiêm cấm.
Chỉ những tổ chức tôn giáo có giấy phép của nhà nước mới được miễn trừ một phần. Đáng chú ý, văn bản còn khẳng định phạm vi áp dụng bao gồm cả những tu sĩ dùng “nền tảng nước ngoài” và các giáo sĩ tại Đài Loan – khu vực vốn nằm ngoài quyền kiểm soát trực tiếp của Bắc Kinh.
Đây không phải lần đầu Trung Quốc siết chặt hoạt động tôn giáo trực tuyến. Từ năm 2022, Bắc Kinh đã yêu cầu mọi dịch vụ trực tuyến có yếu tố tôn giáo đều phải có giấy phép chính thức.
Theo các văn kiện chính thức, những quy định này nhằm “khuyến khích đức tin yêu nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc”. Chính sách “Trung Quốc hóa” được áp dụng đồng loạt với Phật giáo Tây Tạng, Hồi giáo ở Tân Cương, cũng như Kitô giáo – đặc biệt là các cộng đoàn được coi là “ngầm” vì không đăng ký với chính quyền.
Tại Tân Cương, các tổ chức nhân quyền quốc tế nhiều lần tố cáo chính quyền Trung Quốc đàn áp tín ngưỡng, giam giữ tùy tiện hàng loạt người Duy Ngô Nhĩ Hồi giáo, phá hủy di sản văn hóa – tôn giáo. Ở Tây Tạng, việc chỉ định lãnh đạo tôn giáo cũng nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước.
Số lượng Kitô hữu tại Trung Quốc không có thống kê chính thức. Các nghiên cứu độc lập ước tính dao động từ 2% đến 9% dân số. Cộng đồng Công giáo đặc biệt chịu nhiều sức ép.
Năm 2018, Vatican và Trung Quốc ký thỏa thuận tạm thời về việc bổ nhiệm giám mục, được gia hạn vào năm 2022 và 2024. Văn kiện này nhằm chấm dứt tình trạng chia rẽ giữa các giám mục “chính thức” do nhà nước công nhận và giám mục “hầm trú” trung thành với Rôma.
Tuy nhiên, nhiều tổ chức Công giáo và nhân quyền cho rằng thỏa thuận này chưa cải thiện tình hình. Nhiều linh mục, giám mục và giáo dân thuộc “Giáo hội hầm trú” vẫn bị sách nhiễu hoặc giam giữ.
Vatican tiếp tục bảo vệ đường lối đối thoại. Đức Giáo hoàng coi việc duy trì kênh ngoại giao này là cách duy nhất để “xây dựng sự hiệp nhất trong Giáo hội Trung Quốc” dù chưa có bảo đảm đầy đủ về quyền tự do tôn giáo.
Các chính sách của Trung Quốc thường xuyên bị Liên Hợp Quốc và nhiều quốc gia chỉ trích là vi phạm nghiêm trọng quyền con người. Việc cấm đoán giảng dạy và truyền bá đức tin trên mạng càng làm gia tăng lo ngại về một “không gian số khép kín” nơi mọi biểu hiện tôn giáo đều nằm dưới giám sát của nhà nước.
Nannerl
Nguồn: Phải Làm Gì
https://phailamgi.com/threads/trung-quoc-ap-dat-luat-moi-that-chat-tu-do-ton-giao-tren-mang.5217/
Ảnh minh hoạ: Vận Hội Mới
