NHẬN ĐỊNH THỜI CUỘC
BS Nguyễn Trọng Việt
Xung đột Mỹ-Iran bước sang tháng thứ 8.
- Phong tỏa kinh tế của Mỹ
- Eo biển Hormuz
- Dầu được vận chuyển qua Hormuz, dưới sự bảo vệ của hải quân Hoa Kỳ: 12-15 triệu thùng/ngày
- Phong tỏa hải quan Mỹ với tàu của Iran: 100%. 122 tàu Iran phải đổi hướng đi.
- Sản lượng xuất khẩu dầu Iran trong tuần qua: 0 thùng/ngày
- 5 tàu chở dầu bị phá hủy
- Iran mất đòn bẩy tại Hormuz
- Kinh tế Iran sau Operation Economic Outcast
- Đứt gãy mạng lưới tài chính trung gian Vùng Vịnh: Bước ngoặt lớn xảy ra khi UAE tuyên bố đình chỉ toàn bộ các giao dịch thương mại và tài chính với Tehran
- Đồng Rial mất giá kỷ lục: vượt mốc 2,5 triệu Rial đổi 1 USD. Lạm phát 300%
- Kiệt quệ về nhiên liệu: nguồn cung xăng dầu nội địa ước tính chỉ còn đủ dự trữ trong vòng 2 tháng.
- Hàng không và vận tải bị cô lập
- GDP của Iran đã sụt giảm hơn 10% so với cùng kỳ năm ngoái.
- Phản ứng của dân chúng:
- Trong các ngày 28 và 29/9/2026, các cuộc biểu tình của sinh viên đã bùng phát mạnh mẽ tại Đại học Allameh Tabataba’i ở Tehran.
- Bất ổn dân sự vì áp lực kinh tế: Cùng thời điểm, hàng loạt nhóm người nghỉ hưu ngành viễn thông và lao động ngành công nghiệp cũng tổ chức biểu tình tại Isfahan, Kermanshah, và Bijar để đòi quyền lợi an sinh xã hội khi đồng nội tệ sụt giảm nghiêm trọng
- Tâm lý hoảng loạn trước bão giá, dân chúng đang đổ xô đi tích trữ lương thực, thực phẩm khô và thuốc men.
- Nông dân và tiểu thương điêu đứng
- Đàm phán:
- Tuần trước, đã có đàm phán gián tiếp qua trung gian của Qatar.
- 24/9. NT Iran Abbas Araghchi công bố: “Nếu đáp ứng được một số điều kiện nhất định, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa sau 7 ngày, và các cuộc đàm phán sẽ được nối lại”.
- TT Trump bác bỏ đề xuất của Iran “kế hoạch 7 ngày” để mở lại Hormuz.
- 28/9. NT Araghchi khẳng định rằng Iran đã thông báo với Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế về các điều kiện do lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei đặt ra để mở lại eo biển Hormuz.
- 29/9. NT Araghchi chờ đợi phản hồi từ Mỹ qua trung gian Qatar
- Nhận định.
