VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM
BS Nguyễn Trọng Việt
1. Bầu cử tổng thống Brazil
- Kết quả: Ông Lula thắng cử với tỷ lệ 51,8% (so với ông Bolsonaro là 48.2%)
- Những khuất tất và tranh cãi. Gia hạn thời gian bỏ phiếu vào phút chót: Thẩm phán Tòa án Tối cao Liên bang Cristiano Zanin đã ra phán quyết gia hạn thời gian bỏ phiếu thêm 2 giờ trên toàn quốc sau khi đóng cửa ban đầu lúc 17h.
- 26/10 (1 ngày sau bầu cử): Thẩm phán Tòa án Tối cao Moraes đã ra lệnh cho Flávio Bolsonaro phải giao nộp cả hộ chiếu phổ thông lẫn hộ chiếu ngoại giao trong vòng 24 giờ.
- 27/10. Ông Bolsonaro và gia đình rời Brazil
- Những khó khăn cho chính phủ của Lula:
- Xã hội bị phân cực
- Quốc hội: Đảng Tự do (PL) của ông Bolsonaro và phe bảo thủ đã giành được thắng lợi lớn, tạo nên một Quốc hội mang màu sắc cánh hữu đậm nét nhất trong lịch sử dân chủ hiện đại của Brazil.
- Kinh tế xã hội.
2. Bầu cử quốc hội Do Thái.
- Kết quả: 85.6% phiếu đã đếm (tính đến ngày 28/10)
- Khối liên minh cầm quyền của ông Netanyahu: 53 ghế (43.7% / 120 ghế); đảng Likud: 27 (20.7%)
- Khối đối lập của ông Eisenkot: 49 ghế (37.7% / 120 ghế); đảng Yashar 21 (16.2%)
- Nhận định
- Ai sẽ là thủ tướng?
- Liên minh cầm quyền?
3. Bầu cử tổng thống Serbia ngày 25/10.
- Kết quả: “Động đất chính trị” tại Serbia
- Đương kim TT Vucic, đảng Tiến Bộ Serbia, thừa nhận thất cử, sau 14 năm cầm quyền. Đảng thân Nga và TC.
- Lực lượng sinh viên và liên danh đối lập được SV hậu thuẫn: chiến thắng áp đảo, giành được 135-140 ghế trong quốc hội (250 ghế).
- Nguyên nhân
- Tham nhũng
- Hợp tác với Trung cộng:
- Dự án “Vành đai, con đường”: Tuyến đường sắt cao tốc Budapest – Belgrade (Hungary và Serbia)
- Các dự án công nghiệp nặng (thép, khai khoáng): Nhà máy thép Smederevo & Mỏ đồng Bor
- Chấp nhận các điều khoản bất công: Lãi xuất 2-6%; thời gian ân hạn/đáo hạn ngắn (10 năm so với IMF hay WB 30-40 năm); nhà thầu và nhân công, nguyên liệu của TC; thế chấp bằng quyền khai thác; bảo mật tuyệt đối các điều khoản.
- Chính phủ mới:
- công khai hóa và giải mật toàn bộ các tài liệu, thỏa thuận tài chính ký kết dưới thời ông Vucic. Định lại vị thế thương lượng với Bắc Kinh.
- Thanh tra chống tham nhũng
- xích lại gần hơn với Liên minh Châu Âu.
4. Lãnh đạo phe đối lập Venezuela María Corina Machado đã bất ngờ trở về nước.
- 25/10. Bà Machado trở về nước sau gần 1 năm sống lưu vong.
- 26/10. Ngoại trưởng Rubio xác nhận chính quyền Mỹ đã trực tiếp yêu cầu chính chính phủ lâm thời của bà Delcy Rodríguez cho phép bà Machado về nước an toàn.
- 9/10. NT Rubio đã gặp chính thức tại bộ Ngoại giao với bà Dinorah Figuera, Chủ tịch Quốc hội năm 2015 của Venezuela.
- Bà Machado xuất hiện công khai và di chuyển tự do
- Được đám đông chào đón: khi di chuyển bằng xe về thủ đô Caracas
- đang rầm rộ thực hiện các hoạt động tiếp xúc với công chúng, kích hoạt các phong trào xã hội
- Nhận định:
- Các cuộc đàm phán hòa giải do Mỹ hỗ trợ đang dần đi vào thực chất
- TT lâm thời Rodriguez:
- khẳng định chắc chắn rằng “Venezuela sẽ tổ chức bầu cử” để hướng tới một nền “dân chủ toàn diện”.
- Chấp nhận lộ trình của Mỹ: Chính quyền lâm thời đang tham gia các cuộc đàm phán do Mỹ bảo trợ để cải tổ lại Tòa án Tối cao (TSJ) và Hội đồng Bầu cử Quốc gia (CNE)
